3-топ.Дамушы елдер Дамушы елдер. Бұл топшаға ауданы құрлықтағы жердің, жартысын алып жатқан және дүниежүзілік халықтың 3/5 бөлігінен тұратын 150-ге жуык мемлекеттер мен аумақтар кіреді. Дамушы елдерге: өндіргіш күштер дамуының төменгі деңгейі, ұсақ тауарлы шаруашылық үлесі жоғары, көпқұрылымды экономика, элеуметтік экономикалык қайта құрулардын, аяқталмауы. Бұл – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін тәуелсіздігін алған көптеген Азия мен Африканың елдері, бұдан да ертеректе тәуелсіздігін алған Латын Америкасынын елдері. Олардың ішінен алты негізгі топшаны бөлуге болады. Жаңа индустриалды елдер (ЖИЕ). Бул топша экономикада кенет өрлеу жасады, оған кіретін елдер «Азия жолбарыстары» деген атқа ие болды. Оған Корея Республикасы, Сингапур жене Тайвань кіре-ді. Бул елдер ЖІӨ жан басына шаккан керсеткіші бойынша экономикасы дамыган елдерге біршама жакындады. Оларда кызмет көрсету секторы жылдам дамып, элемдік саудада белсенді катысады, экономикасының кұрылымында ауқымдылык пен алуантурлілік басымдык танытады. Олар экономиканың енбекті көп кажет ететін салаларына маманданган. Аталган елдер ЖиЕ-нін бірінші эталонын кураса, екін-шісіне Малайзия, Тайланд, Индонезия жаткызылады. Негізгі елдер — Үндістан, Бразилия және Мексика табиғи және еңбек ресурстарына біршама бай, экономикалык әлеуетінін жоғарылығы және кептеген көрсеткіштер бойынша дамушы елдердің ішінде көшбасшы болып келеді. Бұл үш мемлекет қалған басқа дамушы елдер қанша өнеркәсіп өнімін өндіретін болса, бұларда соншалық,көлемде өнім өндіреді. Бірақ ЖІӨ жан басына шаккандағы мөлшері дамыған елдермен салыстырғанда әлдекайда төмен. Мұнай ондіруші елдер: Сауд Арабиясы, Кувейт, БАЭ, Катар, Иран, Ливия, Бруней жане т.б. Мунай доллары агындарынын аркасында олардын жан басына шаккандагы ЖІО мелшері 6—18 мын доллардан аспайды. Ең үлкен топша – классикалык дамушы елдер. Оған әлеуметтік-экономикалык даму денгейі салыстырмалы түрде жоғары, жан басына шаккандағы ЖІӨ мөлшері 2 мыңнан 5 мың долларға жететін елдер жатады. Оларға Аргентина, Уругвай,Латын Америкасынын көпшілік елдері, Азия мен (Туркия, Сирия, Ли-ван жане т.б.) Солтүстік Африка елдері кіреді. Артта қалушы елдер жан басына шаққандағы ЖІӨ келемі 1 мын доллардан аз болатын елдер жеке топты құрайды. Бұл мемлекеттердін экономикасы көпкұрылымды, артта калган жане феодализмді бастан өткізген. Бұндай елдер Африкада көп, Азия да, Латын Америкасында да кездеседі. Бұл топка туризмі дамыған елдер де жатады(Ямайка,Дуниежузілік мұхиттаты кейбір елдер). Кедей мемлекеттер ауылшаруашылығын тұтынумен сипатталады. Бұл «негізінен» дара дақылды шаруашылық елдер, жан басына шаққандагы ЖІӨ мөлшері 100-300 долларды құрайды. Бул топшаға Бангладеш, Непал, Ауғанстан, Мали, Эфиопия, Гати жене т.б. кіреді.
Бағалау критерийі: Елдерді даму деңгейлері бойынша жіктейді Дескриптор: -Дамушы елдерді даму деңгейі бойынша жіктейді; -Дамуына әсер еткен басты факторларды түсіндіреді; -Қалауы бойынша 1топтың елдерін анықтап, картадан көрсетеді;