โครงงานคุณธรรม เด็กรุ่นใหม่ ร่วมใจจิตอาสา

เอกสารหมายเลข 2 การด าเนินโครงงานคุณธรรมเพื่อเข้าร่วมการประกวดแข่งขัน โครงงานคุณธรรมเฉลิมพระเกียรติ “เยาวชนไทย ท าดี ถวายในหลวง” ปีที่ 18 ปีการศึกษา 2566 (ระดับประเทศ) โครงงาน เด็กรุ่นใหม่ ร่วมใจจิตอาสา โรงเรียนวัดผลาหาร ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต๑ 1. ที่มาและความส าคัญ (อธิบายความเป็นมา แรงบันดาลใจ หรือเหตุผล ที่ท าให้คิดท าโครงงานขึ้น) ในปัจจุบันนี้ประเทศชาติอยู่ในภาวะที่ต้องอาศัยความเข็มแข็ง เนื่องจากหลากหลายสาเหตุ ทั้งปัญหา เศรษฐกิจ สภาพครอบครัวที่ไม่สมบูรณ์ และการใช้เทคโนโลยีอย่างไม่เหมาะสม คนในประเทศโดยเฉพาะเยาวชน มักมีพฤติกรรมที่ก่อให้เกิดปัญหาตามมา ทั้งเรื่องการไม่มีระเบียบวินัย ไม่มีน้ าใจ นักเรียนลอกเลียนแบบพฤติกรรม ที่ผิด ห่างไกลจากศาสนาและมีระยะห่างของความสัมพันธ์ระหว่างเด็กและผู้ใหญ่ในสังคม ไม่เห็นความส าคัญ ของการรักษาสิ่งแวดล้อม ท าสิ่งใดโดยขาดสติและไม่สามารถปรับตัวได้เมื่ออยู่ในสังคมโรงเรียนน ามาซึ่งปัญหาดังกล่าว ในหมู่นักเรียน การที่จะท าให้ประเทศไทยอยู่ได้ก็ด้วยทุกคนทุกฝ่ายมีจิตอาสาเพื่อน าคุณธรรมสู่การแบ่งปันและสามัคคี ร่วมใจกัน มีความพอเพียงในการด าเนินชีวิตเพื่อแก้ไขปัญหาต่าง ๆ กลุ่มนักเรียนพลังมด โรงเรียนวัดผลาหาร จึงได้เล็งเห็นความส าคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดท าโครงงาน เด็กรุ่นใหม่ ร่วมใจจิตอาสา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมจิตอาสาที่เกิดขึ้น (ทั้งในและนอก สถานศึกษา) ตลอดจนการท าความดี เพื่อพัฒนาชุมชนโดยน้อมน าหลักคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ลงสู่กระบวนการท ากิจกรรมทุกขั้นตอน ส่งผลให้นักเรียนเป็นผู้มีจิตส านึกที่ดี รู้จักช่วยเหลือผู้อื่น โดยยึดหลักการ ด าเนินชีวิตที่ถูกต้อง มีความมุ่งมั่น ตั้งใจจริงในการเป็นอาสาสมัครหรือจิตอาสา และสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ได้หล่อหลอม ให้กลุ่มนักเรียนมีคุณธรรมในการปฏิบัติตนและด าเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต อดทน ขยัน หมั่นเพียร แบ่งปัน มีสติปัญญา มีวินัย พึ่งพาตนเองได้ มีจิตอาสา เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เกื้อกูล มีความ รับผิดชอบและมีส่วนร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข 2. วัตถุประสงค์ของโครงงาน ๒.๑ เพื่อให้นักเรียนได้ปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมและศีลธรรมที่ดีงาม 2.๒ เพื่อให้นักเรียนมีจิตส านึกและเป็นผู้มีจิตอาสา เสียสละ ช่วยเหลือผู้อื่นอย่างเต็มใจและเต็ม ศักยภาพของตน 3. การศึกษาวิเคราะห์ ประชากรเป้าหมาย ได้แก่ 3.1 ปัญหา คือ นักเรียนขาดจิตส านึก เห็นประโยชน์ส่วนตนมากกว่าประโยชน์ส่วนรวม ก่อให้เกิดพฤติกรรมเรื่องการ ไม่มีระเบียบวินัย ขาดการมีน้ าใจต่อผู้อื่น 3.2 สาเหตุ - ปัจจัยภายใน 1. นักเรียนขาดจิตส านึกในตนเอง ๒. นักเรียนยึดถือความคิดตนเองเป็นใหญ่ ๓. นักเรียนไม่มีน้ าใจ ขาดจิตอาสาในการช่วยเหลือผู้อื่น - ปัจจัยภายนอก ๑. สภาพแวดล้อมใกล้ตัวนักเรียน ๒. นักเรียนลอกเลียนแบบพฤติกรรมที่ผิด ๓. ครอบครัวละเลยในการสั่งสอนนักเรียนท าให้นักเรียนขาดคุณธรรม

เอกสารหมายเลข 2 3.3 เป้าหมาย เป้าหมายเชิงปริมาณ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จ านวน 19 คน เป้าหมายเชิงคุณภาพ นักเรียนร้อยละ 100 มีจิตส านึกและเป็นผู้มีจิตอาสา เสียสละ ช่วยเหลือผู้อื่นอย่างเต็มใจและเต็ม ศักยภาพของตน ตัวชี้วัดความส าเร็จ คือ นักเรียนเป็นผู้มีจิตอาสา เสียสละ ช่วยเหลือผู้อื่นอย่างเต็มใจ 4. ระยะเวลาและสถานที่ด าเนินงาน ๔.๑ ระยะเวลา เดือน พฤศจิกายน ถึง เดือน ธันวาคม ๒๕๖๖ ๔.๒ สถานที่ โรงเรียนวัดผลาหาร 5. ทางแก้หรือวิธีการด าเนินโครงงาน ๕.๑ คัดเลือกนักเรียนและจัดตั้งกลุ่มผู้รับผิดชอบโครงงานคุณธรรม จ านวน ๑๐ คน ๕.๒ สมาชิกในกลุ่มประชุมเพื่อช่วยกันมองปัญหาหรือสิ่งที่ควรได้รับการแก้ไขภายในโรงเรียน โดยเป็น ปัญหาที่สามารถแก้ไขได้โดยใช้โครงงานคุณธรรมและไม่ยากเกินความสามารถของสมาชิกในกลุ่ม ๕.๓ ตั้งชื่อโครงงานคุณธรรมและชื่อกลุ่ม “พลังมด” ๕.๔ สมาชิกในกลุ่มช่วยกันคิดแนวทางหรือกิจกรรมที่ใช้ในการแก้ปัญหาโดยมีครูที่ปรึกษา และพระสงฆ์ คอยให้ค าแนะน า ๕.๕ วิธีการด าเนินงาน / กิจกรรม ๕.๑.๑ ประชุมวางแผนเขียนโครงงาน ๕.๑.๒ เสนอโครงงานกับครูที่ปรึกษา ๕.๑.๓ กิจกรรมที่ใช้ด าเนินงาน ๕.๑.๓.๑ กิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน - มีจิตอาสาท าความสะอาดวัด ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (องค์การ บริหารส่วนต าบลคลองหก) - มีจิตอาสาในการช่วยเหลือกิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้น ๕.๑.๓.๒ กิจกรรมสภานักเรียน - มีจิตอาสาพี่ช่วยเหลือน้อง - มีจิตอาสานักเรียนช่วยเหลือคุณครู - มีจิตอาสา แบ่งเบาภาระงานในครอบครัว ๕.๖ ก ากับติดตามการด าเนินงานโครงงานฯ ๕.๗ เผยแพร่ผลงาน น าเสนอผลงานโดยนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ 6. กิจกรรมเด่น ๖.๑ กิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ร่วมกันบ าเพ็ญประโยชน์มีจิตอาสาท าความสะอาดวัด และชุมชน มีจิตอาสาในการช่วยเหลือกิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้น ๖.๒ กิจกรรมสภานักเรียน นักเรียนมีจิตอาสาพี่ช่วยเหลือน้อง นักเรียนช่วยเหลือคุณครู และมีจิตอาสา แบ่งเบาภาระงานในครอบครัว 7. หลักธรรมและค าสอนในหลวง 7.1 หลักธรรม (ทางศาสนาหรือหลักคุณธรรม/คุณธรรมอัตลักษณ์) ได้แก่

เอกสารหมายเลข 2 หลักพรหมวิหาร 4 ความหมายของพรหมวิหาร 4 พรหมวิหาร แปลว่า ธรรมของพรหมหรือของท่านผู้เป็นใหญ่ พรหมวิหารเป็นหลักธรรมส าหรับทุกคน เป็นหลักธรรมประจ าใจที่จะช่วยให้เราด ารงชีวิตอยู่ได้อย่างประเสริฐและบริสุทธิ์ หลักธรรมนี้ได้แก่ 1. เมตตา : ความปรารถนาให้ผู้อื่นได้รับสุข ความสุขเป็นสิ่งที่ทุกคนปรารถนา ความสุขเกิดขึ้นได้ทั้งกาย และใจ เช่น ความสุขเกิดการมีทรัพย์ ความสุขเกิดจากการใช้จ่ายทรัพย์เพื่อการบริโภค ความสุขเกิดจากการไม่เป็นหนี้ และความสุขเกิดจากการท างานที่ปราศจากโทษ เป็นต้น 2. กรุณา : ความปรารถนาให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ ความทุกข์ คือ สิ่งที่เข้ามาเบียดเบียนให้เกิดความไม่สบายกาย ไม่สบายใจ และเกิดขึ้นจากปัจจัยหลายประการด้วยกัน 3. มุทิตา : ความยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดี ค าว่า "ดี" ในที่นี้ หมายถึง การมีความสุขหรือมีความเจริญก้าวหน้า ความยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดีจึงหมายถึง ความปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุขความเจริญก้าวหน้ายิ่งขึ้น ไม่มีจิตใจริษยา ความริษยา คือ ความไม่สบายใจ ความโกรธ ความฟุ้งซ่านซึ่งมักเกิดขึ้นเมื่อเห็นผู้อื่นได้ดีกว่าตน เช่น เห็นเพื่อนแต่งตัว เรียบร้อยแล้วครูชมเชยก็เกิดความริษยาจึงแกล้งเอาเศษชอล์ก โคลน หรือหมึกไปป้ายตามเสื้อกางเกงของเพื่อน นักเรียนคนนั้นให้สกปรกเลอะเทอะ เราต้องหมั่นฝึกหัดตนให้เป็นคนที่มีมุทิตา เพราะจะสร้างไมตรีและผูกมิตรกับผู้อื่น ได้ง่ายและลึกซึ้ง 4. อุเบกขา : การรู้จักวางเฉย หมายถึง การวางใจเป็นกลางเพราะพิจารณาเห็นว่า ใครท าดีย่อมได้ดี ใครท า ชั่วย่อมได้ชั่ว ตามกฎแห่งกรรม คือ ใครท าสิ่งใดไว้สิ่งนั้นย่อมตอบสนองคืนบุคคลผู้กระท า เมื่อเราเห็นใครได้รับผล กรรมในทางที่เป็นโทษเราก็ไม่ควรดีใจหรือคิดซ้ าเติมเขาในเรื่องที่เกิดขึ้น เราควรมีความปรารถนาดี คือพยายาม ช่วยเหลือผู้อื่นให้พ้นจากความทุกข์ในลักษณะที่ถูกต้องตามท านองคลองธรรม หลักสังคหวัตุ 4 ประการ ความหมายของ สังคหวัตถุ 4 ประการ สังคหวัตถุ แปลว่า วัตถุเป็นเครื่องสงเคราะห์ หรือ หลักการสงเคราะห์ หมายถึง ธรรมเป็นเครื่องสงเคราะห์ กัน ธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวใจบุคคล ธรรมเป็นเครื่องผูกไมตรี ผู้ประพฤติธรรมข้อนี้จะเป็นผู้มีเสน่ห์ ผู้คนรักใคร่เอ็นดู มี 4 ประการ คือ 1. ทาน การให้ปัน โดยปกติหมายถึง ช่วยเหลือในด้านทุนหรือปัจจัยเครื่องยังชีพ ตลอดจนเผื่อแผ่กันด้วย ไมตรี อย่างเลิศหมายถึงธรรมทาน คือ แนะน าสั่งสอนให้ความรู้ความเข้าใจ จนเขารู้จักพึ่งตนเองได้ 2. ปิยวาจา หรือ เปยยวัชชะ คือ พูดจับใจ พูดด้วยน้ าใจหวังดี มุ่งให้เป็นประโยชน์ และรู้จักพูดให้เป็นผลดี ท าให้เกิดความเชื่อถือ สนิทสนม และเคารพนับถือกัน อย่างเลิศหมายถึง หมั่นแสดงธรรม คอยช่วยชี้แจงแนะน าหลัก ความจริง ความถูกต้องดีงาม แก่ผู้ที่ต้องการ 3. อัตถจริยา บ าเพ็ญประโยชน์ คือ ช่วยเหลือรับใช้ ท างานสร้างสรรค์ ประพฤติการที่เป็นประโยชน์ อย่างเลิศหมายถึง ช่วยเหลือส่งเสริมคนให้มีความเชื่อถือถูกต้อง (สัทธาสัมปทา) ให้ประพฤติดีงาม (สีลสัมปทา) ให้มีความเสียสละ (จาคสัมปทา) และให้มีปัญญา (ปัญญาสัมปทา) 4. สมานัตตตา มีตนเสมอ คือ เสมอภาค ไม่เอาเปรียบ ไม่ถือสูงต่ า ร่วมสุขร่วมทุกข์ด้วยอย่างเลิศหมายถึง มีความเสมอกันโดยธรรม เช่น พระโสดาบันมีตนเสมอกับพระโสดาบัน เป็นต้น 7.2 ค าสอนในหลวง (พระราชด ารัส/พระราชด าริ/พระราโชบาย) ได้แก่ ความดีท ายาก แต่หากไม่ท าจะไม่เกิดผล “การท าความดีนั้น โดยมากเป็นการเดินทวนกระแสความพอใจ และความต้องการของมนุษย์ จึงท าได้ยากและเห็นผลช้า แต่ก็จ าเป็นต้องท า เพราะหาไม่ ความชั่ว ซึ่งท าได้ง่ายจะเข้า มาแทนที่ แล้วจะพอกพูนขึ้นอย่างรวดเร็วโดยไม่ทันรู้สึกตัว” ที่มา : บทความจาก TQM พระบรมราโชวาท ในพิธีพระราชทานกระบี่และปริญญาบัตรแก่ว่าที่ร้อยต ารวจตรีฯ โรงเรียนนายร้อยต ารวจฯ เมื่อวันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๒๙

เอกสารหมายเลข 2 8. ผลที่เกิดขึ้น ๘.๑ นักเรียนร้อยละ ๑๐๐ ได้รับการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมและศีลธรรมที่ดีงาม ในการมีส่วนร่วม บ าเพ็ญประโยชน์ด้วยกิจกรรมจิตอาสาในโครงการ “เด็กรุ่นใหม่ ร่วมใจจิตอาสา” ๘.๒ นักเรียนร้อยละ ๑๐๐ มีจิตส านึกและเป็นผู้มีจิตอาสา เสียสละ ช่วยเหลือผู้อื่นอย่างเต็มใจ ซึ่งเป็น พื้นฐานของการอยู่ร่วมกันของคนในครอบครัว สังคม และประเทศชาติ 9. ภาพถ่ายผังมโนทัศน์ที่เขียนด้วยลายมือนักเรียน พร้อมการตกแต่ง (ตัวอย่างในคู่มือโครงงานหน้า 17 และ 40) 10. รูปภาพและคลิปวิดีโอการน าเสนอ 10.1 รูปภาพการด าเนินโครงงานคุณธรรม (ความละเอียดของรูปชัดเจน, มีหรือไม่มีการบรรยายใต้รูปก็ได้) คัดเลือกนักเรียนและจัดตั้งกลุ่มผู้รับผิดชอบ โครงงานคุณธรรม จ านวน ๑๐ คน สมาชิกในกลุ่มประชุมเพื่อช่วยกันมองปัญหา หรือสิ่งที่ควรได้รับการแก้ไขภายในโรงเรียน

เอกสารหมายเลข 2 ตั้งชื่อโครงงานคุณธรรมและชื่อกลุ่ม “พลังมด” สมาชิกในกลุ่มช่วยกันคิดแนวทางในกาแก้ปัญหา โดยมี ครูที่ปรึกษาและพระสงฆ์คอยให้ค าแนะน า สมาชิกในกลุ่มช่วยกันคิดแนวทางในกาแก้ปัญหา โดยมี ครูที่ปรึกษา และพระสงฆ์คอยให้ค าแนะน า ประชุมวางแผนเขียนโครงงาน ศึกษาค้นคว้าหาข้อมูลในการเขียนแผนโครงงาน จากแหล่งการเรียนรู้ภายในห้องเรียน ห้องสมุด ศึกษาค้นคว้าหาข้อมูลในการเขียนแผนโครงงาน จากแหล่งการเรียนรู้สารสนเทศและเทคโนโลยี

เอกสารหมายเลข 2 ด าเนินการเขียนแผนผังมโนทัศน์ของโครงงาน ด าเนินการเขียนแผนผังมโนทัศน์ของโครงงาน น าเสนอโครงงานกับครูที่ปรึกษา และร่วมกันปรับปรุงแก้ไข น าเสนอโครงงานกับครูที่ปรึกษา และร่วมกันปรับปรุงแก้ไข ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ท าความสะอาดวัด ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (องค์การบริหารส่วนต าบลคลองหก) ง ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ท าความสะอาดวัด ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (องค์การบริหารส่วนต าบลคลองหก) ง

เอกสารหมายเลข 2 ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ในการช่วยเหลือกิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้น ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ในการช่วยเหลือกิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้น ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ท าความสะอาดวัด ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (องค์การบริหารส่วนต าบลคลองหก) ง ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ท าความสะอาดวัด ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (องค์การบริหารส่วนต าบลคลองหก) ง ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ท าความสะอาดวัด ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (องค์การบริหารส่วนต าบลคลองหก) ง ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ท าความสะอาดวัด ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (องค์การบริหารส่วนต าบลคลองหก) ง

เอกสารหมายเลข 2 ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ในการช่วยเหลือกิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้น ด าเนินกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทาน ในการช่วยเหลือกิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้น ด าเนินกิจกรรมสภานักเรียน มีจิตอาสา พี่ช่วยเหลือน้อง ด าเนินกิจกรรมสภานักเรียน มีจิตอาสา พี่ช่วยเหลือน้อง ด าเนินกิจกรรมสภานักเรียน มีจิตอาสา นักเรียนช่วยเหลือคุณครู ด าเนินกิจกรรมสภานักเรียน มีจิตอาสา นักเรียนช่วยเหลือคุณครู

เอกสารหมายเลข 2 10.2 QR CODE คลิปวิดีโอที่น าเสนอผ่านช่องทาง YouTube (ความยาวไม่เกิน 5 นาที, น าเสนอในลักษณะใดก็ได้ ตามความเหมาะสมและความสามารถของนักเรียน) ****************************** หมายเหตุ 1. แบบฟอร์มการด าเนินโครงงานคุณธรรมไม่เกิน 10 หน้ากระดาษ (ไม่รวมใบสมัครและหน้าปก) ขนาดตัวอักษรไม่ต่ ากว่า 16 pt 2. คลิปวิดีโอที่น าเสนอผ่านชองทาง YouTube ตามข้อ 10.2 ให้ตั้งค่าเป็นสาธารณะ 3. ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม (word) ได้ที่เว็บไซต์วิถีพุทธ หัวข้อ ข่าวสาร สนก. 4. ศึกษาคู่มือโครงงานคุณธรรม ได้ที่เว็บไซต์วิถีพุทธ หัวข้อ ข่าวสาร สนก. ข้อ 234 ด าเนินกิจกรรมสภานักเรียน มีจิตอาสา แบ่งเบาภาระงานในครอบครัว ด าเนินกิจกรรมสภานักเรียน มีจิตอาสา แบ่งเบาภาระงานในครอบครัว รับการนิเทศ ก ากับติดตามการด าเนินงาน โครงงานจากคุณครูที่ปรึกษา เผยแพร่และน าเสนอผลงานโครงงาน เด็กรุ่นใหม่ ร่วมใจจิตอาสา คิวอาร์โค้ดการน าเสนอโครงงานคุณธรรม เด็กรุ่นใหม่ ร่วมใจจิตอาสา