การรู้จักตั วเอง
ดวงชีวัน วงศ์อินต๊ะ
ตัวเอง
ตัวเอง
ตามพจนาณุกรมไทยเป็นคำ
สรรพนามบุรุษที่ 2 ใช้เรียกผู้ที่ตนพูดด้วย
อย่างสนิทสนมในฐานะเสมอกันอย่างเพื่อนกับ
เพื่อน เป็นต้น.
การเข้าใจตัวเอง
การรู้จักตน (Self awareness) คือ การเข้าใจความ
รู้สึกของตนเอง และจุดมุ่งหมายของชีวิตตลอดจนการรู้จัก
จุดเด่นจุดด้อยของตนเองอย่างไม่ลำเอียงเข้าข้างตนเอง”
รวมไปถึงการรับรู้และรู้จักความสามารถของตัวเราเอง จะ
ต้องรู้ว่าเราเป็นคนอย่างไร ชอบอะไร ไม่ชอบอะไร เก่งอะไร
ไม่เก่งอะไร และที่สำคัญเราต้องรู้อารมณ์ของตนเองด้วย
ว่าขณะนี้เรามีอารมณ์เป็นอย่างไร การรู้จักอารมณ์ตนเอง
จะนำไปสู่การควบคุมอารมณ์และการแสดงออกที่เหมาะสม
ต่อไป
“มีสติทุกอิริยา มีบัญชาทุกการกระทำ
อะไรตามอะไรนำ กำหนดรู้ทุกกรณี”
กลอนคุณเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ไว้เตือนตน
หลักในการรู้จักและเข้าใจ
ตนเอง
1.ความสนใจ (Interes
t) ความสนใจในที่นี้
หมายถึงสิ่งที่คุณทำแล้วมีความสุขเช่นงาน
อดิเรก สิ่งที่ทำให้คุณมีสมาธิได้นาน สิ่งที่คุณ
ต้องการทำ ความสนใจเป็นสิ่งที่สามารถทำให้
แคบลงได้เช่น หากคุณมีงานอดิเรกเป็นการ
ฟังเพลง คุณอาจมองหาเพิ่มเติมว่าคุณสนใจ
เพลงแนวไหน
2. ความชอบหรือลักษณะนิสัยติดตัว
(Preference and Temperament)
ความชอบอาจเป็นสิ่งที่ง่ายในกรณีที่คุณได้อยู่
กับสิ่งนั้นบ่อยๆ เช่นสีที่ชอบ อาหารที่ชอบ
กลิ่นที่ชอบ แต่นอกจากนั้นคุณยังสามารถ
ค้นหาความชอบจากสิ่งที่เกี่ยวข้องกับคุณได้
เช่น สไตล์การทำงานที่ชอบ
3. พฤติกรรมและการแสดงออก(Behavior
and Expression) พฤติกรรมและการแสดงออกของแต่ละ
คนแตกต่างกัน การรู้จักตัวเองด้วยการรับรู้พฤติกรรมของตัว
เองเป็นวิธีที่สามารถทำให้เราค่อยๆ รู้จักตัวเองได้มากขึ้น การ
รู้จักตัวเองด้วยการรับรู้พฤติกรรม เช่น การสังเกตตนเองเมื่อมี
ความเครียดเกิดขึ้น คุณอาจต้องหาขนมอร่อยๆทาน
บางคนเมื่อมีความเครียดอาจชอบออกไปเดินเล่น
4. ความเข้าใจทางด้านอารมณ์ความรู้สึก (Emotion)
อารมณ์ความรู้สึกเป็นสิ่งที่ช่วยทำให้เราเข้าใจตนเองได้เป็น
อย่างดี เมื่อเกิดเหตุการณ์ใดขึ้นและเราเข้าไปรับรู้ ความรู้สึกจะ
เกิดขึ้นเสมอ โดยอารมณ์เหล่านี้อาจแบ่งเป็น 3 ประเภทใหญ่ๆ
คืออารมณ์ด้านบวก อารมณ์ด้านลบ และอารมณ์ที่เป็นกลาง
5.ลักษณะของการมีความสัมพันธ์ (Relationship Pattern)
ลักษณะการปฏิสัมพันธ์กันกับเพื่อน คนรู้จัก คนรัก หรือ
ครอบครัว เพราะแต่ละคนต่างมีลักษณะของการมีความ
สัมพันธ์ที่แตกต่างกันออกไป บางคนชอบพูดคุยกับคนแปลก
หน้า ส่วนบางคนอาจรู้สึกถูกคุกคาม สิ่งเหล่านี้จะสะท้อนให้
เห็นตัวเองจากลักษณะของการมีความสัมพันธ์ ลักษณะของ
การมีความสัมพันธ์ยังรวมไปถึงวิธีการดูแลและการให้คุณค่า
กับลักษณะในการสร้างความสัมพันธ์
6. คุณค่า(Value) คุณค่าคือคุณลักษณะที่แสดง
ความเป็นสิ่งนั้นๆ ในกระบวนการเติบโตและหล่อ
หลอมของมนุษย์มีการเลือกคุณค่าทั้งรู้ตัวและไม่รู้
ตัว คุณค่าเป็นคุณสมบัติที่มีอยู่หลากหลายมาก
แต่ก็มีคุณค่าพื้นฐานของมนุษย์ที่มักพบเป็น
ประจำ นอกจากนี้ เรายังสามารถรับคุณค่าต่างๆ
จากสิ่งแวดล้อมหรือสถานการณ์ เหตุการณ์ต่างๆ
ที่เกิดขึ้นได้เช่น การเอาตัวรอด รับรู้จาก
ประสบการณ์ตรง
7. จุดมุ่งหมายในชีวิต(Life Purpose) สิ่งที่เรา
อยากทำในชีวิต จุดมุ่งหมายในชีวิตเป็นสิ่งที่
นำพาให้คุณตัดสินใจเหตุการณ์สำคัญ การกระ
ทำ และทิศทางต่างๆ สำหรับคุณ บางคนอาจมี
จุดมุ่งหมายในชีวิตที่เชื่อมโยงกับการพักผ่อน
การเรียนรู้ ครอบครัว การช่วยเหลือ หรือแม้แต่
จุดมุ่งหมายที่เกี่ยวข้องในด้านจิตวิญญาณ
6 ขั้นตอนที่ช่วยให้คุณ
“รู้จักและเข้าใจตัวเอง”
1. เงียบเมื่อถึงเวลาความเงียบทำให้พวกเขารู้สึกไม่
ปลอดภัย กล่าวคือ การต้องอยู่ในที่เงียบๆทำพวก
เขาให้รู้สึกอึดอัดที่ต้องอยู่กับข้อบกพร่องของตัวเอง
เพียงลำพัง แต่เหรียญย่อมมีสองด้าน เพราะใน
ขณะเดียวกันการได้ใช้เวลาอยู่กับตัวเอง ทำให้คุณ
มองเห็นอะไรได้ชัดขึ้น คุณจะได้เห็นตัวคุณในอีกแง่
มุมที่คุณไม่เคยเห็นมาก่อน ทั้งส่วนที่ดีและแย่
2. เข้าใจสิ่งที่ตนเป็นอยู่ ไม่ใช่สิ่งที่อยากเป็น การได้
ลองทำแบบทดสอบบุคลิคภาพรวมไปถึงแบบ
ทดสอบเจาะจุดแข็ง ถือเป็นการเริ่มต้นที่ดี และคุณ
ควรทำแบบทดสอบพวกนี้อีกครั้งหลังจากนี้อีก 5 ปี
แบบประเมินตนเองพวกนี้แม้จะไม่ใช่แบบทดสอบที่
ดีที่สุด แต่มันช่วยให้คุณเห็นว่าอะไรคือจุดเด่นในตัว
คุณและช่วยให้คุณได้มีเวลาพัฒนาสิ่งเหล่านั้นได้
อย่างเต็มที่
3. หาสิ่งที่คุณถนัดและไม่ถนัดให้พบ แม้ขั้นตอนนี้จะดู
เหมือนเป็นขั้นตอนที่ยากที่สุด แต่มันถือเป็นอีกหนึ่งขั้น
ตอนสำคัญของการรู้จักตนเองให้มากขึ้น แน่นอนว่า
ก่อนที่คุณจะรู้ว่าตัวเองเก่งด้านไหน คุณย่อมต้องเจอ
กับอุปสรรคและผ่านความผิดพลาดมาแล้วนับครั้งไม่
ถ้วน ซึ่งคุณไม่ควรยอมแพ้จนกว่าจะได้พยายามอย่าง
เต็มที่ และหากพยายามอย่างเต็มที่แล้วแต่ก็ยังไม่
ประสบผลสำเร็จเสียที การล้มเลิกก็ไม่ใช่เรื่องเสียหาย
4. หาให้เจอว่าอะไรที่คุณทำแล้วมีความสุข บางครั้งการ
ทำตามความชอบก็ไม่ใช่เรื่องเสียหาย เพียงแต่คุณต้อง
ใส่ใจให้มากขึ้น เมื่อคุณหาเจอว่าอะไรที่ทำให้คุณ
หลงใหล เพราะมันช่วยให้คุณเห็นภาพในชีวิตชัดขึ้นว่า
สิ่งไหนหรือเรื่องอะไรที่คุณควรให้ความสำคัญ หากพูด
ถึงการได้ทำตามความชอบในการทำงาน แน่นอนว่ามัน
เป็นเรื่องที่ดีมาก และการนำความชอบมาเป็นส่วนหนึ่ง
ในการใช้ชีวิตด้วยก็ถือเป็นความคิดที่ยอดเยี่ยมมากอีก
เช่นกัน
5. ไถ่ถามหาคำติชม การได้เห็นว่าคนอื่นคิดยังไงกับ
ตัวเองก็ถือเป็นอีกตัวช่วยหนึ่ง อาจเริ่มด้วยการถาม
คำถามง่ายๆกับพวกเขา เช่น “คุณคิดว่าฉันมีข้อดี
อะไรบ้างที่ควรพัฒนา” แน่นอนว่าความคิดของพวก
เขาอาจไม่ดี แต่อย่างน้อยคำติชมของพวกเขาก็ช่วย
ให้คุณเห็นช่องโหว่ของตัวเองได้ง่ายขึ้น
6. เห็นคุณค่าของความสัมพันธ์ เราจะเห็นคุณค่า
ของการรู้จักตนเองก็ต่อเมื่อได้ตระหนักว่าแม้แต่ตัว
ของตัวเองก็ยังไม่แน่ใจว่าตนเองเป็นใครหรือ
ต้องการอะไรกันแน่ แล้วเช่นนี้คุณจะรู้จักคนอื่นได้
อย่างไร ยิ่งคุณต้องการรู้จักตัวตนของคนอื่นมาก
เท่าไหร่ ในทางกลับกันคนอื่นก็ต้องการที่จะรู้จักตัว
ตนของคุณจริงๆ มากขึ้นเท่านั้น
ขอบคุณแหล่งข้อมูล
เรื่องตัวเอง https://languages.oup.com/google-
dictionary-th
การรู้จักตน (Self awareness)
http://oknation.nationtv.tv/blog/print.php?
id=3124397 Frameworks
หลักในการรู้จักและเข้าใจตนเอง
https://www.urbinner.com/post/specific-
framework-for-self-understanding
6 ขั้นตอนที่ช่วยให้คุณ “รู้จักและเข้าใจตัวเอง”
https://sumrej.com/