ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา

ก

ก คำนำ การอ่านเป็นทักษะที่สำคัญและจำเป็นต่อการศึกษาหาความรู้และพัฒนาชีวิต ซึ่งนอกจาก จะทำให้มีความรู้แล้ว ยังก่อให้เกิดความเพลิดเพลิน ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ช่วยให้เกิดความงอกงาม ทางสติปัญญา และส่งเสริมให้สังคมเจริญก้าวหน้า ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดี และวรรณกรรมด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จัดทำขึ้น เพื่อเป็นนวัตกรรมประกอบการเรียนการสอนวิชาภาษาไทย ให้ผู้เรียนได้ศึกษาความรู้ฝึกฝนทักษะ กระบวนการอ่านเชิงวิเคราะห์ ส่งเสริมนิสัยรักการอ่านและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ชุดแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 มีทั้งหมด 5 ชุด ดังนี้ แบบฝึกทักษะชุดที่ 1 มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี แบบฝึกทักษะชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา แบบฝึกทักษะชุดที่ 3 ลิลิตตะเลงพ่าย แบบฝึกทักษะชุดที่ 4 คัมภีร์ฉันทศาสตร์ แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ แบบฝึกทักษะชุดที่ 5 โคลนติดล้อ ตอน ความนิยมเป็นเสมียน ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จะเป็นแนวทางหนึ่งให้ครู สามารถจัดการเรียนการสอนสอดคล้องกับหลักสูตรแล้วจะเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียนในการเรียนรู้ได้ อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป ศิรินทร์วรรณ พันธ์วงค์ ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนดอกคำใต้วิทยาคม

ข สารบัญ หน้า คำนำ ก สารบัญ ข คำชี้แจงสำหรับครู 1 คำชี้แจงสำหรับนักเรียน 2 มาตรฐานการเรียนรู้ 3 จุดประสงค์การเรียนรู้ 3 การเรียนรู้ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps 4 แผนผังขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 5 แบบทดสอบก่อนเรียน บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 6 ใบความรู้ที่ 1 ศึกษาเรื่องราว บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 9 แบบฝึกทักษะที่ 1 ขั้นที่ 1 G (Gathering) รวบรวมข้อมูล 17 แบบฝึกทักษะที่ 2 ขั้นที่ 2 P (Processing) จัดระบบข้อมูล 18 แบบฝึกทักษะที่ 3 ขั้นที่ 3 A1 (Applying1) ปฏิบัติและสรุปความรู้ 20 แบบฝึกทักษะที่ 4 ขั้นที่ 4 A2 (Applying2) สื่อสารและนำเสนอ 21 แบบฝึกทักษะที่ 5 ขั้นที่ 5 S (Self–regulating) ประเมินเพิ่มคุณค่า 22 แบบทดสอบหลังเรียน บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 24 บรรณานุกรม 27 ภาคผนวก 28 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน–หลังเรียน 29 แบบฝึกทักษะที่ 1 ขั้นที่ 1 G (Gathering) รวบรวมข้อมูล 30 แบบฝึกทักษะที่ 2 ขั้นที่ 2 P (Processing) จัดระบบข้อมูล 31 แบบฝึกทักษะที่ 3 ขั้นที่ 3 A1 (Applying1) ปฏิบัติและสรุปความรู้ 33 แบบฝึกทักษะที่ 4 ขั้นที่ 4 A2 (Applying2) สื่อสารและนำเสนอ 34 แบบฝึกทักษะที่ 5 ขั้นที่ 5 S (Self–regulating) ประเมินเพิ่มคุณค่า 35 เกณฑ์การประเมิน 37

1 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา คำชี้แจงสำหรับครู แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา มีคำชี้แจงสำหรับครู ดังนี้ 1. ครูศึกษามาตรฐานการเรียนรู้สาระการเรียนรู้และจุดประสงค์การเรียนรู้ของหลักสูตร สถานศึกษากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ให้ครบถ้วน 2. ครูศึกษาลำดับขั้นตอนและเนื้อหาของแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและ วรรณกรรมด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ให้เข้าใจชัดเจน 3. ครูอธิบายให้นักเรียนทราบถึงวัตถุประสงค์ในการทำแบบฝึกทักษะ เพื่อชี้ให้นักเรียนเห็นถึง ประโยชน์และคุณค่า 4. ครูอธิบายทฤษฎี GPAS 5 Steps เพื่อให้นักเรียนเข้าใจกระบวนการเรียนรู้ดังนี้ ขั้นที่ 1 G (Gathering) รวบรวมข้อมูล ขั้นที่ 2 P (Processing) จัดระบบข้อมูล ขั้นที่ 3 A1 (Applying1) ปฏิบัติและสรุปความรู้ ขั้นที่ 4 A2 (Applying2) สื่อสารและนำเสนอ ขั้นที่ 5 S (Self–regulating) ประเมินเพิ่มคุณค่า 5. ครูดำเนินการจัดการเรียนการสอนด้วยแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและ วรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยใช้ควบคู่กับ แผนการจัดการเรียนรู้ 6. ครูกำชับให้นักเรียนมีความซื่อสัตย์ตลอดการจัดการเรียนการสอน 7. ครูสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนอย่างใกล้ชิดหากนักเรียนมีปัญหาหรือข้อสงสัย ขณะใช้แบบฝึกทักษะครูต้องให้ความช่วยเหลือทันที 8. หลังเสร็จสิ้นกระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์ วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ครูควรให้นักเรียนสรุปสาระสำคัญร่วมกัน 9. ครูบันทึกผลการใช้แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Stepsสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

2 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา คำชี้แจงสำหรับนักเรียน แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5ชุดที่ ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา มีคำชี้แจงสำหรับ นักเรียน ดังนี้ 1. นักเรียนควรศึกษาคำชี้แจงสำหรับนักเรียนและแผนผังขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะ การอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ให้เข้าใจชัดเจน 2. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนเพื่อประเมินความรู้พื้นฐานของตนเองโดยแบบทดสอบ ก่อนเรียนเป็นแบบทดสอบปรนัย 4 ตัวเลือกจานวน 10 ข้อใช้เวลาทำแบบทดสอบ 20 นาที นักเรียน ทำแบบทดสอบลงในกระดาษคำตอบเสร็จแล้วนำกระดาษคำตอบส่งครูผู้สอน 3. นักเรียนศึกษาวิธีการอ่านแบบ GPAS 5 Steps จากใบความรู้อย่างละเอียด 4. ในการทำแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์หากนักเรียนไม่เข้าใจหรือตอบคำถามไม่ได้ให้ นักเรียนย้อนกลับไปอ่านใบความรู้แล้วทำแบบฝึกทักษะอีกครั้งหรือขอคำแนะนำจากครูผู้สอน 5. นักเรียนจะต้องมีความซื่อสัตย์ตลอดการทำแบบฝึกทักษะ 6. หลังเสร็จสิ้นการทำแบบฝึกทักษะแต่ละขั้นตอนให้นักเรียนตรวจคำตอบด้วยตนเองหรือ แลกเปลี่ยนกันตรวจกับเพื่อนโดยดูจากเฉลยหรือคำชี้แนะของครูผู้สอน 7. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน โดยแบบทดสอบหลังเรียนเป็นแบบทดสอบแบบปรนัย 4 ตัวเลือก จำนวน 10 ข้อ ใช้เวลาทำแบบทดสอบ 20 นาที นักเรียนทำแบบทดสอบลงในกระดาษคำตอบ เสร็จแล้วนำกระดาษคำตอบส่งครูผู้สอน 8. หากนักเรียนมีปัญหาหรือข้อสงสัยเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดี และวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 9. นักเรียนต้องทำแบบทดสอบหลังเรียนให้ได้ระดับคุณภาพปานกลางขึ้นไปจึงถือว่าผ่าน

3 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา มาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 การอ่าน มาตรฐาน ท 1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพื่อนำไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดำเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอ่าน ตัวชี้วัด ท 1.1 ม.5/2 ตีความ แปลความ และขยายความเรื่องที่อ่าน ท 1.1 ม.5/3 วิเคราะห์และวิจารณ์เรื่องที่อ่าน ในทุกๆ ด้านอย่างมีเหตุผล ท 1.1 ม.5/4 คาดคะเนเหตุการณ์จากเรื่องที่อ่าน และประเมินค่าเพื่อนําความรู้ ความคิดไปใช้ตัดสินใจแก้ปัญหาในการดําเนินชีวิต สาระที่ 5 วรรณคดีและวรรณกรรม มาตรฐาน ท 5.1 เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทย อย่างเห็นคุณค่าและนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.5/2 วิเคราะห์ลักษณะเด่นของวรรณคดีเชื่อมโยงกับการเรียนรู้ทาง ประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตของสังคมในอดีต ท 5.1 ม.5/3 วิเคราะห์และประเมินคุณค่าด้านวรรณศิลป์ของวรรณคดีและ วรรณกรรมในฐานะที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ ท5.1 ม.5/4 สังเคราะห์ข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรมเพื่อนําไป ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ตีความ แปลความ และขยายความวรรณคดีและวรรณกรรมได้ (K) 2. วิเคราะห์และวิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมในทุก ๆ ด้านอย่างมีเหตุผล (K) 3. นําความรู้จากวรรณคดีและวรรณกรรมไปใช้ตัดสินใจแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้ (K) 4. วิเคราะห์ประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตของสังคมในอดีตจากวรรณคดีและวรรณกรรมได้ (P) 5. วิเคราะห์และประเมินคุณค่าด้านวรรณศิลป์ของวรรณคดีและวรรณกรรมได้ (P) 6. สังเคราะห์ข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรมเพื่อนําไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้ (P) 7. มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการทำงาน (A)

4 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา การเรียนรู้ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps กระบวนการ GPAS 5 Steps หมายถึง กระบวนการเรียนรู้แบบ Active Learning ที่เสริมสร้าง คิดเชิงระบบ การคิดแก้ปัญหา และการตัดสินใจ บนพื้นฐานของข้อมูลสารสนเทศได้อย่างมีคุณภาพ เที่ยงตรงประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นที่ 1 G (Gathering) รวบรวมข้อมูล เป็นขั้นตอนการฝึกให้นักเรียนพิจารณาเนื้อเรื่อง และกำหนดประเด็นปัญหาที่ปรากฏในเรื่อง ศึกษาค้นคว้าข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อนำมาประกอบประเด็น ในการศึกษา ขั้นที่ 2 P (Processing) จัดระบบข้อมูล เป็นขั้นตอนการฝึกให้นักเรียนจำแนก เปรียบเทียบ จัดกลุ่ม จัดลำดับ สรุปเชื่อมโยง ไตร่ตรอง ด้วยเหตุผล ขั้นที่ 3 A1 (Applying1) ปฏิบัติและสรุปความรู้ เป็นขั้นตอนการฝึกให้นักเรียนวิเคราะห์ และเลือกใช้ความรู้ ไปใช้ในสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ อย่างสร้างสรรค์ ขั้นที่ 4 A2 (Applying2) สื่อสารและนำเสนอ เป็นขั้นตอนการฝึกให้นักเรียนนำความรู้ที่ได้มาปรับใช้ และสามารถนำเสนอได้อย่าง สร้างสรรค์ ขั้นที่ 5 S (Self–regulating) ประเมินเพิ่มคุณค่า เป็นขั้นตอนการฝึกให้นักเรียนตรวจสอบและควบคุมการคิด สร้างและขยายค่านิยมที่ดีสู่สังคม และสิ่งแวดล้อมให้กว้างขวางขึ้น สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.), (2560)

5 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา แผนผังขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ การอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ศึกษาคำแนะนำการใช้แบบฝึก ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ทำแบบฝึกทักษะตามกระบวนการ GPAS 5 Steps ดังต่อไปนี้ ขั้นที่ 1 G (Gathering) รวบรวมข้อมูล ขั้นที่ 2 P (Processing) จัดระบบข้อมูล ขั้นที่ 3 A1 (Applying1) ปฏิบัติและสรุปความรู้ ขั้นที่ 4 A2 (Applying2) สื่อสารและนำเสนอ ขั้นที่ 5 S (Self–regulating) ประเมินเพิ่มคุณค่า ตรวจผลการทำแบบทดสอบหลังเรียน ผ่านเกณฑ์ระดับคุณภาพปานกลางขึ้นไป ไม่ผ่านเกณฑ์ระดับคุณภาพควรปรับปรุง

6 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา งามผิวประไพผ่อง กลทาบสุภาสุพรรณ งามแก้มแฉล้มฉัน พระอรุณแอร่มละลาน งามเกศะดำขำ กลน้ำณท้องละหาน งามเนตร์พินิศปาน สุมณีมะโนหะรา แบบทดสอบก่อนเรียน การอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา คำชี้แจง 1. แบบทดสอบก่อนเรียนฉบับนี้ใช้ทดสอบความสามารถอ่านจับใจความสำคัญเป็น แบบทดสอบปรนัย แบบเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จำนวน 10 ข้อ 2. ให้นักเรียนอ่านคำถามและคำตอบให้ละเอียดแล้วเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบ เดียวโดยทำเครื่องหมาย ลงในกระดาษคำตอบ 3. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบให้ครบทุกข้อโดยใช้เวลาทำแบบทดสอบ 20 นาที 1. สำนวนในข้อใดใช้สอนใจเรื่องความรักได้ดีที่สุด ก. ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง ข. น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา ค. รักยาวให้บั่น รักสั้นให้ต่อ ง. รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา 2. มัทนะพาธามีความหมายตรงกับข้อใด ก. เมืองที่เต็มไปด้วยดอกกุหลาบ ข. นางผู้มีความงดงามดุจดอกกุหลาบ ค. ความรักนำมาซึ่งความสุข ง. ความเจ็บปวดจากความรัก 3. คำประพันธ์นี้มีความดีเด่นในด้านใด ก. การใช้อุปมาโวหาร ข. การเล่นเสียง ค. การหลากคำ ง. การใช้สำนวน

7 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 4. พฤติกรรมในข้อใดที่สุเทษณ์เทพบุตรกระทำต่อนางมัทนา ก. การเสียสละเพื่อความรัก ข. ยอมรับการตัดสินใจของนางมัทนา ค. การใช้อำนาจบังคับใจนางมัทนา ง. เมินเฉยเมื่อรู้ว่านางมัทนาไม่มีใจให้ตนเอง 5. เหตุใดนางมัทนาจึงเลือกเป็นดอกกุหลาบ ก. ดอกกุหลาบมีความสวยงามและมีหนามไว้ป้องกันตนเอง ข. ดอกกุหลาบมีสรรพคุณทางยา และมีพิษที่ทำให้ตายได้ ค. ดอกกุหลาบมีหลากหลายสีชวนให้สะดุดตาเมื่อพบเห็น ง. ดอกกุหลาบขยายพันธ์ได้ง่ายและเจริญเติบโตเร็ว 6. หนามอันแหลมคมของดอกกุหลาบเปรียบได้กับสิ่งใด ก. ความซื่อสัตย์ ข. สติปัญญา ค. ความงาม ง. ความเข้มแข็ง 7. ลักษณะเด่นของนางมัทนาสอดคล้องกับข้อใดมากที่สุด ก. อ่อนน้อมถ่อมตน ไม่ชอบขัดแย้งกับใคร ข. มีความรับผิดชอบ ทำงานที่ได้รับมอบหมายได้ดี ค. ซื่อสัตย์ต่อความรู้สึกของตนเอง เข้มแข็งเด็ดเดี่ยว ง. ยอมรับความผิดพลาดของตนเอง และพยายามแก้ไขให้ดีขึ้น 8. ข้อใดคือทุกข์ที่เกิดจากความรัก ก. กุ๊บกิ๊บสอบตกจึงร้องไห้เพราะกลัวครูดุ ข. กรุ้งกริ้งร้องไห้เสียใจที่แมวถูกรถทับตาย ค. ก้ำกึ่งเศร้าใจเมื่อถูกเพื่อนแย่งกินขนมจนหมด ง. กึกก้องร้องไห้เพราะเจ็บที่ถูกประตูหนีบนิ้วมือ

8 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 9. แนวคิดใดสามารถนำมาใช้ในการดำเนินชีวิตได้ดีที่สุด ก. ผู้หญิงที่รักนวลสงวนตัว ดูไม่น่าสนใจ ควรเปลี่ยนแปลงตัวเองให้ดึงดูดเพศตรงข้ามบ้าง ข. ผู้หญิงที่มีความงามเสมือนมีทรัพย์อยู่กับตัว ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่จะนำพาไปสู่ความสำเร็จได้ ค. ผู้หญิงที่คุยเก่ง ช่างเจรจา จะเป็นที่รักของคนรอบข้างจึงมีโอกาสได้คู่ครองที่ดีกว่าคนทั่วไป ง. ผู้หญิงที่มีความเฉลียวฉลาด ย่อมใช้สติปัญญาเอาตัวรอดจากชายที่จงใจหมิ่นศักดิ์ศรีได้ 10. หากเพื่อนของนักเรียนกำลังเจ็บปวดและทุกข์ใจเพราะความรัก วิธีการใดที่จะช่วยให้เพื่อนคลาย ความเศร้าใจได้ดีที่สุด ก. เปิดเพลงรักโรแมนติกให้เพื่อนฟังเพื่อให้รู้สึกดีขึ้น ข. พูดคุยเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ความเศร้ากัน ค. ชวนเพื่อนดูซีรีส์เกาหลีให้เพลิดเพลินและลืมความเศร้า ง. รับฟังเพื่อนระบายความรู้สึกและให้คำแนะนำที่ดี

9 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ใบความรู้ที่ 1 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ความเป็นมาของบทละครพูดคำฉันท์ มัทนะพาธา มัทนะพาธา แปลว่า “ความเจ็บปวดหรือความเดือดร้อนเพราะความรัก”บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา หรือ ตำนานดอกกุหลาบ มีลักษณะเป็นบทละครพูดคำฉันท์ จำนวน 5 องค์ (ตอน) แบ่งเป็น 2 ภาค คือ ภาคสวรรค์และภาคพื้นดิน เป็นบทพระราชนิพนธ์จากจินตน าการใน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) นางเอกของเรื่องมีนามว่า “มัทนา”ซึ่งมี ความหมายว่า “ความลุ่มหลง หรือความรัก”แทนคำว่า “กุพชกะ” ที่แปลว่าดอกกุหลาบ บทละครพูด คำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเริ่มพระราชนิพนธ์เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2466 ณ พระราชวังพญาไท และเสร็จสมบูรณ์ในวันที่ 18 ตุลาคม ปีเดียวกัน ( 1 เดือน 16 วัน ) เมื่อพระราชนิพนธ์เสร็จก็พระราชทานแก่สมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิ์ศจีพระวรชายา แนวคิดของเรื่องเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับความรัก ความลุ่มหลง ความเจ็บร้าวระทมเพราะความรัก จุดประสงค์ จุดประสงค์ในการพระราชนิพนธ์ บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ทรงตั้งพระทัยเพื่อ เป็นหนังสืออ่านกวีนิพนธ์ที่สนุกสนานในด้านเนื้อหา และเป็นคติสอนใจให้เห็นถึงอานุภาพของความรัก ประวัติผู้แต่ง พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 มีพระนามเดิมว่ามหาวชิราวุธ เป็นโอรส องค์ที่ 29 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงพระราชสมภพเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2423 ทรงศึกษาในประเทศไทยจนพระชนมายุได้ 14 พรรษา ก็เสด็จไปศึกษาต่อที่ประเทศ อังกฤษ ต่อมาเสด็จนิวัติประเทศไทยเมื่อวันที่ 16 มกราคม 2438 เพื่อรับการสถาปนาเป็นเจ้าฟ้า มหาวชิราวุธสยามมกุฎราชกุมาร ( ผู้ที่จะได้เป็นพระมหากษัตริย์องค์ต่อไป ) และทรงกลับไปศึกษา วิชาทหาร ณ โรงเรียนทหารบกที่แซนด์เฮิซต์ เมื่อ พ.ศ. 2443 ได้เข้าศึกษาวิชาประวัติศาสตร์และวิชา กฎหมาย ณ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด แต่ทรงพระปรีชาสามารถทางด้านอักษรศาสตร์เป็นพิเศษ จนแต่งบทละครเป็นภาษาอังกฤษได้ เมื่อสำเร็จการศึกษา พระองค์ทรงเสด็จประพาส ยุโรปก่อนแล้วจึงเสด็จนิวัติประเทศไทยเสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2453 ขณะมีพระชนมายุ 30 พรรษา สวรรคตเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2468 (ครองราชย์ 15 ปี พระชนมายุ 45 พรรษา)

10 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระปรีชาสามารถด้านอักษศาสตร์เป็นเลิศ จึงทรงมีพระราชนิพนธ์ทั้งร้อยแก้วและร้อยกรอง กว่า 200เรื่อง เช่น เรื่องศกุนตรา รามเกียรติ์ บทละคร เรื่องเวนิสวานิช เป็นต้น ในงานพระราชนิพนธ์ทรงใช้นามปากกาว่า อัศวพาหุ รามจิตติพันแหลม ศรีอยุธยานายแก้วนายขวัญ พระขรรค์เพชร นายแก้ว ณ อยุธยา น้อยลา ท่านราม ณ กรุงเทพ สำหรับ บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสรว่าเป็นยอดของบทละคร พูดคำฉันท์นอกจากนี้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลาเจ้าอยู่หัวยังทรงได้รับพระราชสมัญญานามว่า “พระมหาธีรราชเจ้า” ซึ่งมีความหมายว่า “นักปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่” ลักษณะคำประพันธ์ บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ประกอบด้วยคำประพันธ์หลายชนิดดังนี้ 1. กาพย์ 3 ชนิด คือ กาพย์ยานี 11 กาพย์ฉบัง 16 และกาพย์สุรางคนางค์ 28 2. ฉันท์ 21 ชนิด เช่น วิชชุมมาลาฉันท์ 8 อินทรวิเชียรฉันท์ 11 อุปชาติฉันท์ 11 ภุชงคประยาตฉันท์ 12 อินทวงศ์ฉันท์ 12 วสันตดิลกฉันท์ 14 เป็นต้น เรื่องย่อ ภาคสวรรค์ : กล่าวถึงสุเทษณ์เทพบุตร ซึ่งในอดีตกาลเป็นกษัตริย์ครองแคว้นปัญจาล มัทนา เป็นพระธิดากษัตริย์ของแคว้นสุราษฎร์ สุเทษณ์ได้ส่งทูตไปสู่ขอนาง แต่ท้าวสุราษฎร์พระบิดาของนาง ไม่ยอมยกให้ สุเทษณ์จึงยกทัพไปรบทำลายบ้านเมืองของท้าวสุราษฎร์จนย่อยยับ และจับท้าวสุราษฎร์ มาเป็นเชลยและจะประหารชีวิต แต่มัทนาขอไถ่ชีวิตพระบิดาไว้ โดยยินยอมเป็นบาทบริจาริกาของ สุเทษณ์ ท้าวสุราษฎร์จึงรอดจากพระอาญา จากนั้นมัทนาก็ปลงพระชนม์ตนเอง และไปเกิดเป็น เทพธิดาบนสวรรค์นามว่า มัทนา ส่วนท้าวสุเทษณ์ก็ทำพลีกรรมจนสำเร็จ เมื่อสิ้นพระชนม์ ก็ไปบังเกิดบนสวรรค์เช่นกัน ด้วยผลกรรมที่เคยได้นางมาเป็นคู่ทำให้มีโอกาสได้พบกันอีก บนสวรรค์ แต่นางมัทนาก็ยังไม่มีใจรักสุเทษณ์เทพบุตรเช่นเดิม

11 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ณ วิมานของสุเทษณ์ ได้มีคนธรรพ์เทพบุตร เทพธิดาที่เป็นบริวารต่างมาบำเรอขับกล่อมถวาย แต่สุเทษณ์เทพบุตรก็ไม่มีความสุขเพราะรักนางมัทนา แต่ไม่อาจสมหวังเพราะผลกรรมที่ทำไว้ในอดีต จึงให้วิทยาธรชื่อมายาวินใช้เวทมนตร์คาถาไปสะกดให้นางมายังวิมานของสุเทษณ์เทพบุตร ฝ่ายมัทนา เมื่อถูกเวทย์มนตร์สะกดมา สุเทษณ์จะตรัสถามอย่างไรนางก็ทวนคำถามอย่างนั้นทุกครั้งไป จนสุเทษณ์ เทพพระบุตรขัดพระทัย รู้สึกเหมือนตรัสกับหุ่นยนต์ จึงให้มายาวินคลายมนตร์สะกด เมื่อนางรู้สึกตัว ก็ตกใจกลัวที่ล่วงล้ำเข้าไปถึงวิมานของสุเทษณ์เทพบุตร สุเทษณ์เทพบุตรถือโอกาสฝากรัก มัทนาแสดง ความจริงใจว่านางไม่ได้รักสุเทษณ์เทพบุตรจึงไม่อาจรับรักได้ เมื่อได้ยินดังนั้นสุเทษณ์เทพบุตรรู้สึกกริ้ว นางมัทนาเป็นที่สุด จึงสาปให้มัทนาจุติจากสวรรค์ไปเกิดเป็นดอกกุหลาบในป่าหิมาวันในโลกมนุษย์ และเปิดโอกาสให้นางกลายร่างเป็นมนุษย์ได้เมื่อถึงคืนวันเพ็ญเพียงหนึ่งวันกับหนึ่งคืนเท่านั้นเมื่อใด ที่นางมีรักเมื่อนั้นจึงจะพ้นคำสาปและกลายร่างเป็นมนุษย์ได้อย่างปกติ หากเมื่อใดที่นางมีทุกข์เพราะ ความรักก็ให้นางอ้อนวอนต่อพระองค์จึงจะยกโทษทัณฑ์ให้ ดังนั้นจึงสรุปได้ว่าสาเหตุของปมขัดแย้ง ในเรื่อง คือ สุเทษณ์รักนางมัทนาแต่นางไม่รักตอบ ภาคพื้นดิน : พระฤๅษีได้ขุดเอาดอกกุหลาบจากป่าหิมาวันไปปลูกไว้กับอาศรม ครั้นเมื่อถึง คืนวันเพ็ญพระจันทร์เต็มดวง นางจะปรากฏโฉมเป็นมนุษย์มาปรนนิบัติรับใช้พระฤๅษี วันหนึ่งท้าวชัย เสนกษัตริย์แห่งนครหัสดิน เสด็จประพาสป่ามาถึงอาศรมพระฤๅษี ตรงกับคืนวันเพ็ญที่มัทนากลายร่าง เป็นมนุษย์ และได้พบกับท้าวชัยเสนและเกิดความรักต่อกัน พระฤๅษีจึงจัดพิธีอภิเษกให้ ชัยเสนได้พา นางกลับนครหัสดิน ท้าวชัยเสนหลงใหลรักใคร่นางมัทนามาก ทำให้นางจัณฑีมเหสี หึงหวง และอิจฉา ริษยา จึงทำอุบายให้ท้าวชัยเสนเข้าใจผิดว่ามัทนาเป็นชู้กับนายทหารเอก นางมัทนาจึงถูกสั่งประหาร ชีวิต แต่เพชฌฆาตสงสารจึงปล่อยนางไป นางมัทนากลับไปยังอาศรมพระฤๅษีและวิงวอนให้สุเทษณ์ เทพบุตรช่วย สุเทษณ์เทพบุตรได้ขอความรักนางอีกครั้งหนึ่งแต่นางปฏิเสธ สุเทษณ์เทพบุตรจึงสาปให้ นางเป็นดอกกุหลาบตลอดไป การวิเคราะห์วรรณคดี 1. คุณค่าด้านเนื้อหา 1.1รูปแบบ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ด้วยคำประพันธ์ประเภทกาพย์และฉันท์ การเลือกถ้อยคำและรูปแบบคำประพันธ์ มีความเหมาะสมกับเนื้อหา ทำให้ผู้อ่านเกิดความรูสึกคล้อยตาม

12 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 1.2 องค์ประกอบของเรื่อง 1.2.1 สาระสำคัญ มัทนะพาธา เป็นวรรณคดีประเภท “บทละครพูด” พระราช นิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ที่แสดงให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถ ทางด้านอักษรศาสตร์ของพระองค์บทละครเรื่องนี้ ได้รับยกย่องจากวรรณคดีสโมสรว่า “เป็นยอดของ บทละครพูดคำฉันท์”ด้วยการเลือกถ้อยคำที่สื่ออารมณ์ความรู้สึกของตัวละครได้ดีเยี่ยม ตลอดจนมี การวางโครงเรื่องที่ชวนให้ติดตาม ทั้งยังสอดแทรกคติสอนใจเรื่องความรักได้อย่างซาบซึ้งกินใจอีกด้วย 1.2.2 โครงเรื่อง มีการผูกรื่องให้มีความขัดแย้งซึ่งเป็นปมปัญหาของเรื่องคือสุเทษณ์ เทพบุตรหลงรักนางมัทนาแต่นางไม่รักตอบจึงสาปให้นางเป็นดอกกุหลาบปมปัญหาต่อมาคือนางมัทนา พบรักกับท้าวชัยเสน แต่ก็ต้องพบอุปสรรคเพราะนางจัณฑีมเหสีของท้าวชัยเสนวางอุบายให้ท้าวชัยเสน เข้าใจนางมัทนาผิด ส่วนนางมัทนาได้พบกับสุเทษณ์เทพบุตร แต่ก็ปฏิเสธความรักของสุเทษณ์เทพบุตร เช่นเคย เรื่องจึงจบลงด้วยความสูญเสียและความเจ็บปวดด้วยกันทุกฝ่าย 1.2.3 ตัวละคร สุเทษณ์เป็นเทพบุตรที่หมกมุ่นในตัณหาราคะ เจ้าอารมณ์ เอาแต่ใจตนเอง และไม่คำนึงถึงความรู้สึกของผู้อื่น ดังตัวอย่างบทกวีต่อไปนี้ มัทนา ซื่อสัตย์นิสัยตรงไปตรงมา คิดอย่างไรก็พูดอย่างนั้น ไม่รักก็บอก ตรง ๆ ไม่พูดปดหลอกลวง ไม่มีเล่ห์เหลี่ยม พูดแต่ความจริง แต่ความจริงที่นางพูดทำให้นางต้องได้รับ ความลำบากทุกข์ระทมใจ

13 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 1.2.4 ฉากและบรรยากาศ ฉากที่ปรากฏในเรื่องคือ วิมานของสุเทษณ์เทพบุตร กวีทรงบรรยายฉากและบรรยากาศได้อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับสุเทษณ์เทพบุตรผู้หมกมุ่นอยู่ใน ตัณหาราคะ โดยวิมานของสุเทษณ์เทพบุตรรายล้อมไปด้วยเทพบริวาร คนธรรพ์ คณะอัปสร ที่ต่างมา บำเรอขับกล่อมถวาย 1.2.5กลวิธีการแต่ง การดำเนินเรื่องใช้กลวิธีให้มายาวินเป็นผู้เล่าอดีตชาติของสุเทษณ์ เทพบุตรและดำเนินเรื่องโดยแสดงให้เห็นลักษณะของสุเทษณ์เทพบุตรผู้เป็นใหญ่ว่ามีบุญมีวาสนามาก มีบริวารพรั่งพร้อมควรที่จะเสวยสุขในวิมานของตน กลับเอาแต่ใจตนเองหมกมุ่นอยู่ในกามตัณหา ราคะ เฉพาะนางเทพธิดาที่ประดับบารมีก็มากล้นเหลือ แต่ก็ยังไม่พอ ศิลปะการดำเนินเรื่อง เปรียบให้เห็นว่าชายที่ร่ำรวยด้วยเงิน อำนาจวาสนาอยากได้อะไร ก็จะต้องเอาให้ได้เมื่อไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล ไม่ได้ด้วยมนตร์ต้องเอาด้วยคาถา ผู้หญิงจึงเป็นฝ่าย เสียเปรียบเพราะไม่มีอะไรจะไปต่อสู้ และมีไม่น้อยที่หญิงจะหลงไปติดในวิมานของคนร่ำรวย การดำเนินเรื่องกำหนดให้สุเทษณ์สาปนางมัทนาให้เป็นดอกกุหลาบ ต่อเมื่อถึงคืนเดือน เพ็ญจะกลายร่างเป็นหญิงรูปงามหนึ่งวันหนึ่งคืน หากมีความรักเมื่อใดจึงจะกลายเป็นมนุษย์อย่างถาวร และขอให้นางพบกับความทุกข์ระทมจากความรัก หากนางมีความทุกข์ระทมเพราะความรักเมื่อใดก็ให้ ไปอ้อนวอนสุเทษณ์ๆ จึงจะยกโทษให้ เพราะสุเทษณ์เทพบุตรหวังว่าเมื่อนางต้องผิดหวังทุกข์ระทมเพราะความรัก คงจะเห็นใจ ตนและยินดีรับรักบ้าง แต่สุเทษณ์คาดการณ์ผิด เพราะเรื่องกลับจบลงด้วยนางมัทนามาอ้อนวอนให้รัก ของนางสมหวัง สุเทษณ์เทพบุตรขอให้นางรับรักก็ถูกปฏิเสธอีก สุเทษณ์จึงโกรธแค้นและสาปนางให้ เป็นดอกกุหลาบชั่วนิรันดร์ 2. คุณค่าด้านวรรณศิลป์ 2.1 การใช้ถ้อยคำและรูปแบบคำประพันธ์เหมาะสมกับเนื้อหา ทำให้ผู้อ่านเกิดความรู้สึก คล้อยตาม เกิดความประทับใจอยากติดตามอ่าน เช่น เมื่อมายาวินเล่าเรื่องราวในอดีตถวายสุเทษณ์ว่า เหตุใดมัทนาจึงไม่รักสุเทษณ์กวีเลือกใช้อินทรวิเชียรฉันท์11 ที่มีท่วงทำนองเร็วเหมาะแก่การเล่าความ หรือบรรยายเรื่อง ส่วนเนื้อหาตอนสุเทษณ์ฝากรักนางมัทนานั้นใช้วสันตดิลกฉันท์ซึ่งมีท่วงทำนอง ที่อ่อนหวาน เมื่อสุเทษณ์กริ้วนางมัทนาก็ไช้ กมลฉันท์ซึ่งมีคำครุลหุที่มีจำนวนเท่ากัน แต่ขึ้นต้นด้วยคำลหุ จึงมีทำนองประแทกกระทั้นถ่ายทอดอารมณ์โกรธเกรี้ยวได้ดี ดังตัวอย่าง

14 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา มะทะนาชะเจ้าเล่ห์ ชิชิช่างจำนรรจา,.... ก็และเจ้ามิเต็มจิต จะสดับดนูชวน, ผิวะให้อนงค์นวล ชนะหล่อนทนงใจ. บ่มิยอมจะร่วมรัก และสมัครสมรไซร้, ก็ดะนูจะยอมให้ วนิดานิวาศสวรรค์,.... 2.2 การใช้โวหาร กวีใช้อุปมาโวหารในการกล่าวชมความงามของนางมัทนาทำให้ผู้อ่าน มองเห็นภาพความงามของมัทนาเด่นชัดขึ้น ดังตัวอย่าง งามผิวประไพผ่อง กลทาบศุภาสุพรรณ งามแก้มแฉล้มฉัน พระอรุณแอร่มละลาน งามเกศะดำขำ กลน้ำ ณ ท้องละหาน งามเนตรพินิจปาน สุมณีมะโนหะรา งามทรวงสล้างสอง วรถันสุมนสุมาลีเลิดประเสริฐกว่า วรุบลสะโรชะมาศ งามเอวอนงค์ราว สุระศิลปชาญฉลาด เกลากลึงประหนึ่งวาด วรรูปพิไลยพะวง งามกรประหนึ่งงวง สุระคชสุเรนทะทรง นวยนาฏวิลาศวง ดุจะรำระบำระเบง 2.3 การใช้ลีลาจังหวะของคำทำให้เกิดความไพเราะ กวีมีความเชี่ยวชาด้านฉันทลักษณ์ อย่างยิ่ง สามารถแต่งบทเจรจาของตัวละครให้เป็นคำฉันท์ได้อย่างดีเยี่ยม อีกทั้งการใช้ภาษาก็คมคาย โดยที่บังคับฉันทลักษณ์ครุลหุไม่เป็นอุปสรรคเลย เช่น บทเกี้ยวพาราสีต่อไปนี้ แต่งด้วยวสันตดิลก ฉันท์14 มีการสลับตำแหน่งของคำ ทำให้เกิดความไพเราะได้อย่างยอดเยี่ยม สุเทษณ์ : พี่รักและหวังวธุจะรัก และบทอดบทิ้งไป มัทนา : พระรักสมัครณพระหทัย ฤจะทอกจะทิ้งเสีย? สุเทษณ์ : ความรักละเหี่ยอุระระทด เพราะมิอาจจะคลอเคลีย มัทนา : ความรักระทดอุระละเหี่ย ฤจะหายเพราะเคลียคลอ

15 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 2.4 การใช้คำที่มีเสียงไพเราะ อันเกิดจากการเล่นเสียงสัมผัสคล้องจอง และการหลากคำ (คำไวพจน์) ทำให้เกิดความไพเราะ เช่น ตอนมายาวินร่ายมนตร์ อ้าสองเทเวศร์ โปรดเกศข้าบาท ทรงฟังซึ่งวาท ที่กราบทูลเชอญ โปรดช่วยดลใจ ทรามวัยให้เพลิน จนลืมขวยเขิน แล้วรีบเร็วมา ด้วยเดชเทพไท้ ทรามวัยรูปงาม จงได้ทราบความ ข้าขอนี้นา แม้คิดขัดขืน ฝืนมนตร์คาถา ขอให้นิทรา เข้าสึงถึงใจ มาเถิดนางมา อย่าช้าเชื่องช้อย ตูข้านี้คอย ต้อนรับทรามวัย อ้านางโศภา อย่าช้ามาไว ตูข้าสั่งให้ โฉมตรูรีบจร. โฉมยงอย่าขัด รีบรัดมาเถิด ขืนขัดคงเกิด ในทรวงเร่าร้อน มาเร็วบัดนี้ รีบลีลาจร มาเร็วบังอร ข้าเรียกนางมา จากตัวอย่างมีการเล่นเสียงสัมผัสใน ทั้งสัมผัสสระและสัมผัสอักษร และการหลากคำ วรรณศิลป์ 3. คุณค่าด้านสังคม 3.1 สอดแทรกความคิดเกี่ยวกับความเชื่อในสังคมไทย เช่น 3.1.1 ความเชื่อเรื่องชาติภพ 3.1.2 ความเชื่อเรื่องการทำบุญมาก ๆจะได้ไปเกิดในสวรรค์และเสวยสุขในวิมาน 3.1.3 ความเชื่อเรื่องทำกรรมสิ่งใดย่อมได้รับผลกรรมนั้น 3.1.4 ความเชื่อเรื่องเวทมนตร์คาถา การทำเสน่ห์เล่ห์กล 3.2 แสดงกวีทัศน์โดยแสดงให้เห็นว่า "การมีรักเป็นทุกข์อย่างยิ่ง" ตรงตามพุทธวัจนะที่ว่า "ที่ใดมีรักที่นั่นมีทุกข์" เช่น 3.2.1 สุเทษณ์รักนางมัทนาแต่ไม่สมหวังก็เป็นทุกข์แม้เมื่อได้เสวยสุขเป็นเทพบุตรก็ยังรัก นางมัทนาอยู่ จึงทำทุกอย่างเพื่อให้ได้นางมาแต่ไม่สมหวังก็พร้อมที่จะทำลาย ความรักเช่นนี้เป็น ความรักที่เห็นแก่ตัวควรหลีกหนีให้ไกล 3.2.2 ท้าวสุราษฎร์รักลูกและรักศักดิ์ศรีพร้อมที่จะปกป้องศักดิ์ศรีและลูกแม้จะสู้ไม่ได้ และต้องตายแน่นอนก็พร้อมที่จะสู้เพราะรักของพ่อแม่เป็นรักที่ลริสุทธิ์และเที่ยงแท้

16 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 3.2.3 นางมัทนารักบิดา นางยอมท้าวสุเทษณ์เพื่อปกป้องบิดา รักศักดื์ศรีและรักษา สัจจะ เมื่อทำตามสัญญาแล้วจึงฆ่าตัวตาย รักของนางมัทนาเป็นความรักที่แท้จริงมั่นคง กล้าหาญและ เสียสละ 3.2.4 ท้าวชัยเสนและนางจันทีเป็นความรักที่มีความใคร่และความหลงอยู่ด้วยจึงมี ความรู้สึกหึงหวง โกรธแค้นเมื่อถูกแย่งชิงคนรัก พร้อมที่จะต่อสู้ทำลายทุกอย่างเพื่อให้ได้กลับคืนมา ตัวละครทั้งหมดในเรื่องประสบแต่ความทุกระทมจากความรัก มีรักแล้วรักไม่สมหวัง ก็เป็นทุกข์อยู่กับคนที่ไม่รักก็เป็นทุกข์มีรักแล้วไม่ได้อยู่กับคนรักก็เป็นทุกข์มีความรักแล้วถูกแย่งคน รักก็เป็นทุกข์มีรักแล้วพลัดพรากจากสิ่งที่รักก็เป็นทุกข์แก่นของเรื่องมัทนะพาธาแสดงให้เห็นว่า ผู้ที่มี ความรักต้องเจ็บปวดจากความรักทั้งสิ้น 3.3ให้ข้อคิดในการครองตน หญิงใดอยู่ในฐานะอย่างนางมัทนาจะต้องมีความระมัดระวังตัวหลีก หนีจากผู้ชายมาราคะให้ไกล กวีจึงกำหนดให้ทางมัทนาถูกสาปกลายเป็นดอกไม้ชื่อดอกกฺุพชกะ (กุหลาบ) ซึ่งสวยงามมีหนามแหลมคมเป็นเกราะป้องกันตนให้พ้นจากมือผู้ที่ปรารถนาจะหักหาญราน กิ่งหรือเด็ดดอกไปเชยชม ดอกกุหลาบจึงเป็นสัญลักษณ์แทนหญิงสาวที่มีรูปสวยย่อมเป็นที่หมายปอง ของชายทั่วไป หนามแหลมคมเปรียบเหมือนสติปัญญา ดังนั้นถ้าหญิงสาวที่รูปงามและมีความเฉลียว ฉลาดรู้ทันเล่ห์เหลี่ยม ย่อมสามารถเอาตัวรอดจากผู้ที่หมายจะหยามเกียรติหรือหมิ่นศักดิ์ศรีได้ 3.4 ให้ข้อคิดในเรื่องการมีบริวารที่ขาดคุณธรรมอาจทำให้นายประสบหายนะได้เช่น บริวาร ของท้าวสุเทษณ์ที่เป็นคนธรรพ์ชื่อจิตระเสนมีหน้าที่บำรุงบำเรอให้เจ้านายมีความสุข มีความพอใจ ดังนั้นจึงทำทุกอย่างเพือ่เอาใจผู้เป็นเจ้านาย เช่น แสวงหาหญิงงามมาเสนอสนองกิเลสตัณหาของ เจ้านาย ให้วิทยาธรชื่อมายาวินใช้เวทมนตร์สะกดนางมัทนามาให้ท้าวสุเทษณ์ บริวารลักษณะอย่างนี้ มีมากในสังคมจริง ซึ่งมีส่วนให้นาย หรือประเทศชาติ ประสบความเดือดร้อนเสียหายได้ บทละครพูดคำฉันท์เรื่อง มัทนะพาธาถือเป็นวรรณคดีเรื่องเยี่ยมและได้รับการยกย่องจาก วรรณคดีสโมสรให้เป็นแบบอย่างของบทละครพูดคำฉันท์โดยวรรณคดีเรื่องนี้ให้ความเพลิดเพลินจาก เนื้อหาที่ชวนติดตามและวรรณศิลป์อันไพเราะแล้วยังให้ข้อคิดเกี่ยวกับความรักอย่างน่าสนใจ จึงควร ศึกษาวรรณคดีเรื่องนี้อย่างพินิจพิเคราะห์เพื่อให้เกิดประโยชน์จากการอ่านอย่างครบถ้วนสมบูรณ์ (ภาสกร เกิดอ่อน และคณะ, 2551, หน้า 42-32)

17 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา กิจกรรมที่ 1 G : Gathering การรวบรวมข้อมูล คำชี้แจง นักเรียนศึกษาวรรณคดี บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา แล้วรวบรวมข้อมูลเพื่อเขียน แผนผังความคิดตามความเข้าใจของนักเรียน wooden-sign-post-ic on-symbol-label-vector-8420196.webp …………………………………………………………… …………………………………………………………… …………………………………………………………… ……………………………………………………….…… …..………………………………………………………… ……………………………………………………….…… บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา …………………………………………………………… …………………………………………………………… …………………………………………………………… ……………………………………………………….…… …..………………………………………………………… ……………………………………………………….…… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………….……………… ………………………………………… ……………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………….……………… ………………………………………… ……………………………………… ลักษณะคำประพันธ์ โครงเรื่อง สาระสำคัญ กลวิธีการแต่ง ฉากและบรรยากาศ ตัวละคร ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………….……………… ………………………………………… ……………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………….……………… ………………………………………… ………………………………………

18 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา กิจกรรมที่ 2 P : Processing การจัดระบบข้อมูล ตอนที่ 1 คำชี้แจง เรียงลำดับเหตุการณ์ให้ถูกต้องตามเนื้อเรื่องวรรณคดี บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา โดยเติมหมายเลขลำดับเหตุการณ์ลงในช่องว่างหน้าข้อความ ...........1. พระฤๅษีได้ขุดเอาดอกกุหลาบมาปลูก ทุกคืนวันเพ็ญนางมัทนาจะกลายร่างเป็นมนุษย์ ...........2. สุเทษณ์เทพบุตรสาปให้มัทนาไปเกิดเป็นดอกกุหลาบในป่าหิมาวันในโลกมนุษย์ และให้นาง กลายร่างเป็นมนุษย์ได้เมื่อถึงคืนวันเพ็ญเพียงหนึ่งวันกับหนึ่งคืน ...........3. สุเทษณ์เทพบุตรรักนางมัทนา แต่ไม่อาจสมหวัง จึงให้มายาวินใช้เวทมนตร์สะกดนางมัทนา ...........4. ท้าวชัยเสนพานางมัทนากลับนครหัสดิน ทำให้นางจัณฑีมเหสี หึงหวง และอิจฉาริษยา ...........5. สุเทษณ์เทพบุตรบอกรักนางมัทนาแต่นางมัทนาไม่ได้รักสุเทษณ์เทพบุตรจึงไม่อาจรับรักได้ ...........6. นางมัทนากลับไปยังอาศรมพระฤๅษีและวิงวอนให้สุเทษณ์เทพบุตรช่วย สุเทษณ์เทพบุตร ได้ขอความรักนางอีกครั้งหนึ่งแต่นางปฏิเสธ มัทนาจึงถูกสาปให้เป็นดอกกุหลาบตลอดไป ...........7. นางมัทนาถูกมนตร์สะกด ก็พูดคุยไม่รู้เรื่อง สุเทษณ์เทพบุตร จึงให้มายาวินคลายมนตร์สะกด ...........8. ท้าวชัยเสนเสด็จประพาสป่า ได้พบกับมัทนาในคืนวันเพ็ญ และมีความรักต่อกัน ...........9. นางจัณฑีทำอุบายให้ท้าวชัยเสนเข้าใจผิดว่ามัทนาเป็นชู้กับนายทหารเอก นางมัทนาจึงถูกสั่ง ประหารชีวิต แต่เพชฌฆาตสงสารจึงปล่อยนางไป ...........10. สุเทษณ์เทพบุตรให้เงื่อนไขว่าเมื่อใดที่นางมัทนามีความรัก เมื่อนั้นจึงจะพ้นคำสาป

19 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ตอนที่ 2 คำชี้แจง ให้นักเรียนถอดความหมาย และวิเคราะห์ความงามด้านวรรณศิลป์ของคำประพันธ์ งามผิวประไพผ่อง กลทาบศุภาสุพรรณ งามแก้มแฉล้มฉัน พระอรุณแอร่มละลาน งามเกศะดำขำ กลน้ำ ณ ท้องละหาน งามเนตรพินิจปาน สุมณีมะโนหะรา (วสันตดิลก14) ความหมายของคำประพันธ์.................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................................... ............................................................................................................................. .................................... วิเคราะห์ความงามด้านวรรณศิลป์......................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................... ............................................................................................................................................................ ..... สุเทษณ์ : พี่รักและหวังวธุจะรัก และบทอดบทิ้งไป มัทนา : พระรักสมัครณพระหทัย ฤจะทอกจะทิ้งเสีย? สุเทษณ์ : ความรักละเหี่ยอุระระทด เพราะมิอาจจะคลอเคลีย มัทนา : ความรักระทดอุระละเหี่ย ฤจะหายเพราะเคลียคลอ (อินทวงส์12) ความหมายของคำประพันธ์.................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................................... ............................................................................................................................. .................................... วิเคราะห์ความงามด้านวรรณศิลป์......................................................................................................... ............................................................................................................................. .................................... .................................................................................................................................................................

20 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา กิจกรรมที่ 3 A1 : Appying1 ปฏิบัติและสรุปความรู้ คำชี้แจง ให้นักเรียนบอกสาเหตุความทุกข์อันเกิดจากความรักของตัวละครในบทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา และบอกวิธีแก้ไขปัญหาอย่างมีเหตุผล 1. “นางมัทนา” มีความทุกข์อันเนื่องมาจากความรักได้อย่างไร และนักเรียนคิดว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ 2. “สุเทษณ์เทพบุตร” มีความทุกข์อันเนื่องมาจากความรักได้อย่างไร และนักเรียนคิดว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ 3. “ท้าวชัยเสน” มีความทุกข์อันเนื่องมาจากความรักได้อย่างไร และนักเรียนคิดว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ 4. “นางจัณฑี” มีความทุกข์อันเนื่องมาจากความรักได้อย่างไร และนักเรียนคิดว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................

21 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา กิจกรรมที่ 4 A2 : Appying2 สื่อสารและนำเสนอ “ดอกไม้ในคำสาป” คำชี้แจง ให้นักเรียนสมมติตนเองว่าถูกสาปให้เป็นดอกไม้ นักเรียนจะเลือกเป็นดอกอะไร ให้วาดรูป ดอกไม้ที่นักเรียนเลือกพร้อมทั้งเขียนอธิบาย ความหมายของดอกไม้ : …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… ชื่อดอกไม้ : …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… ลักษณะของดอกไม้ : …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… ประโยชน์ของดอกไม้ : …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… เหตุผลที่เลือกเป็นดอกไม้ชนิดนี้ : …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… 1 2 3 4 5

22 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 1. บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา สะท้อนความเชื่อในสังคมไทยอย่างไรบ้าง ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. การกระทำของสุเทษณ์เทพบุตรละบริวารพบเห็นอยู่ในกลุ่มคนแบบใดในยุคปัจจุบัน ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. นักเรียนสามารถนำข้อคิดที่ได้จากบทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา มาปรับใช้ในชีวิต ของตนเองได้อย่างไรบ้าง ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. ให้นักเรียนยกตัวอย่างกฎหมายคุ้มครองผู้หญิงที่ถูกคุกคามทางเพศในสังคมปัจจุบัน ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… กิจกรรมที่ 5 S : Self-Regulating ประเมินเพิ่มคุณค่า ตอนที่ 1 คำชี้แจงให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณค่าด้านสังคมของบทละครพูดคำฉันท์เรื่องมัทนะพาธา

23 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ตอนที่ 2 คำชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาสถานการณ์ในแต่ละข้อ แล้ววิเคราะห์ว่าจะปฏิบัติตนอย่างไรเมื่ออยู่ใน สถานการณ์นั้น 1.จากสถานการณ์ ถ้าหากนักเรียนเป็นฝ่ายที่ถูกคุกคาม นักเรียนจะทำอย่างไร ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... 2. จากสถานการณ์ ถ้าหากนักเรียนเป็นเหยื่อของแท็กซี่ นักเรียนจะทำอย่างไร ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... 3.จากสถานการณ์ ถ้าหากนักเรียนเป็นฝ่ายที่ถูกถาม นักเรียนจะทำอย่างไร ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... 4.จากสถานการณ์ ถ้าหากนักเรียนเห็นเพื่อนกำลังเสียใจ เพราะถูกคนรักทอดทิ้ง นักเรียนจะทำอย่างไร ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... นี่ไม่ใช่ทางไป บ้านหนูนะคะ ต่อไปนี้ ฉันจะอยู่ ยังไง จะทำยังไงดี ไปดูหนัง กับพี่มั้ยน้อง เป็นเพื่อนกัน มานานแล้ว เรามาเป็นแฟน กันเถอะนะ

24 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา แบบทดสอบหลังเรียน การอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ด้วยกระบวนการ GPAS ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา คำชี้แจง 1. แบบทดสอบก่อนเรียนฉบับนี้ใช้ทดสอบความสามารถอ่านจับใจความสำคัญเป็น แบบทดสอบปรนัย แบบเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จำนวน 10 ข้อ 2. ให้นักเรียนอ่านคำถามและคำตอบให้ละเอียดแล้วเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบ เดียวโดยทำเครื่องหมาย ลงในกระดาษคำตอบ 3. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบให้ครบทุกข้อโดยใช้เวลาทำแบบทดสอบ 20 นาที 1. ลักษณะเด่นของนางมัทนาสอดคล้องกับข้อใดมากที่สุด ก. อ่อนน้อมถ่อมตน ไม่ชอบขัดแย้งกับใคร ข. ซื่อสัตย์ต่อความรู้สึกของตนเอง เข้มแข็งเด็ดเดี่ยว ค. มีความรับผิดชอบ ทำงานที่ได้รับมอบหมายได้ดี ง. ยอมรับความผิดพลาดของตนเอง และพยายามแก้ไขให้ดีขึ้น 2. หนามอันแหลมคมของดอกกุหลาบเปรียบได้กับสิ่งใด ก. สติปัญญา ข. ความซื่อสัตย์ ค. ความเข้มแข็ง ง. ความงาม 3. มัทนะพาธามีความหมายตรงกับข้อใด ก. ความรักนำมาซึ่งความสุข ข. นางผู้มีความงดงามดุจดอกกุหลาบ ค. เมืองที่เต็มไปด้วยดอกกุหลาบ ง. ความเจ็บปวดจากความรัก

25 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 4. พฤติกรรมในข้อใดที่สุเทษณ์เทพบุตรกระทำต่อนางมัทนา ก. การเสียสละเพื่อความรัก ข. การใช้อำนาจบังคับใจนางมัทนา ค. ยอมรับการตัดสินใจของนางมัทนา ง. เมินเฉยเมื่อรู้ว่านางมัทนาไม่มีใจให้ตนเอง 5. สำนวนในข้อใดใช้สอนใจเรื่องความรักได้ดีที่สุด ก. รักยาวให้บั่น รักสั้นให้ต่อง ข. รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา ค. ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ ง. น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา 6. หากเพื่อนของนักเรียนกำลังเจ็บปวดและทุกข์ใจเพราะความรัก วิธีการใจที่จะช่วยให้เพื่อนคลาย ความเศร้าใจได้ดีที่สุด ก. ชวนเพื่อนดูซีรีส์เกาหลีให้เพลิดเพลินและลืมความเศร้า ข. พูดคุยเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ความเศร้ากัน ค. เปิดเพลงรักโรแมนติกให้เพื่อนฟังเพื่อให้รู้สึกดีขึ้น ง. รับฟังเพื่อนระบายความรู้สึกและให้คำแนะนำที่ดี 7. คำประพันธ์นี้มีความดีเด่นในด้านใด ก. การหลากคำ ข. การใช้สำนวน ค. การใช้อุปมาโวหาร ง. การเล่นเสียง งามผิวประไพผ่อง กลทาบสุภาสุพรรณ งามแก้มแฉล้มฉัน พระอรุณแอร่มละลาน งามเกศะดำขำ กลน้ำณท้องละหาน งามเนตร์พินิศปาน สุมณีมะโนหะรา

26 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 8. แนวคิดใดสามารถนำมาใช้ในการดำเนินชีวิตได้ดีที่สุด ก. ผู้หญิงที่คุยเก่ง ช่างเจรจา จะเป็นที่รักของคนรอบข้างจึงมีโอกาสได้คู่ครองที่ดีกว่าคนทั่วไป ข. ผู้หญิงที่มีความเฉลียวฉลาด ย่อมใช้สติปัญญาเอาตัวรอดจากชายที่จงใจหมิ่นศักดิ์ศรีได้ ค. ผู้หญิงที่รักนวลสงวนตัว ดูไม่น่าสนใจ ควรเปลี่ยนแปลงตัวเองให้ดึงดูดเพศตรงข้ามบ้าง ง. ผู้หญิงที่มีความงามเสมือนมีทรัพย์อยู่กับตัว ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่จะนำพาไปสู่ความสำเร็จได้ 9. เหตุใดนางมัทนาจึงเลือกเป็นดอกกุหลาบ ก. ดอกกุหลาบมีความสวยงามและมีหนามไว้ป้องกันตนเอง ข. ดอกกุหลาบมีสรรพคุณทางยา และมีพิษที่ทำให้ตายได้ ค. ดอกกุหลาบขยายพันธ์ได้ง่ายและเจริญเติบโตเร็ว ง. ดอกกุหลาบมีหลากหลายสีชวนให้สะดุดตาเมื่อพบเห็น 10. ข้อใดคือทุกข์ที่เกิดจากความรัก ก. กึกก้องร้องไห้เพราะเจ็บที่ถูกประตูหนีบนิ้วมือ ข. กุ๊บกิ๊บสอบตกจึงร้องไห้เพราะกลัวครูดุ ค. กรุ้งกริ้งร้องไห้เสียใจที่แมวถูกรถทับตาย ง. ก้ำกึ่งเศร้าใจเมื่อถูกเพื่อนแย่งกินขนมจนหมด

27 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. กรมวิชาการ. (2551). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร : คุรุสภาลาดพร้าว. ภาสกร เกิดอ่อน และคณะ. (2551). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม ม.5. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์. Pixabay. (ม.ป.ป.). กราฟฟิกส์เวกเตอร์.สืบค้นเมื่อ 27 มีนาคม 2466. จาก https://pixabay.com/th/vectors Pixabay. (ม.ป.ป.). ภาพประกอบ.สืบค้นเมื่อ 27 มีนาคม 2566. จาก https://pixabay.com/th/illustrations Pngtree. (ม.ป.ป.). รูปการ์ตูนไทย. สืบค้นเมื่อ 27 มีนาคม 2566. https://.pngtree.com/so/

28 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ภาคผนวก

29 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา เฉลยแบบทดสอบ การอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ด้วยกระบวนการ GPAS ชุดที่ 1 เรื่อง มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี แบบทดสอบก่อนเรียน แบบทดสอบหลังเรียน ข้อที่ ตำตอบ ข้อที่ ตำตอบ 1 ค 1 ข 2 ง 2 ก 3 ก 3 ง 4 ค 4 ข 5 ก 5 ก 6 ข 6 ง 7 ค 7 ค 8 ข 8 ข 9 ง 9 ก 10 ง 10 ค

30 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา กิจกรรมที่ 1 G : Gathering การรวบรวมข้อมูล คำชี้แจง นักเรียนศึกษาวรรณคดี เรื่อง มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี แล้วรวบรวมข้อมูลเพื่อเขียนแผนผังความคิด ตามความเข้าใจของนักเรียน wooden-sign-post-ic on-symbol-label-vector-8420196.webp มีการผูกรื่องให้มีความขัดแย้งซึ่งเป็น ปมปัญหาของเรื่องคือสุเทษณ์หลงรัก นางมัทนาแต่นางไม่รักตอบ จึงสาปให้ นางเป็นดอกกุหลาบ เรื่องจบลงด้วย ความสูญเสียและความเจ็บปวด บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา -สุเทษณ์เป็นเทพบุตรที่หมกมุ่นใน ตัณหาราคะ เจ้าอารมณ์เอาแต่ใจ ตนเอง ไม่คำนึงถึงความรู้สึกของผู้อื่น -มัทนา ซื่อสัตย์นิสัตรงไปตรงมา คิดอย่างไรก็พูดอย่างนั้น ใช้กลวิธีให้มายาวินเป็นผู้ เล่าอดีตชาติของสุเทษณ์ เทพบุตร และดำเนินเรื่อง โดยแสดงให้เห็นลักษณะ ของสุเทษณ์ที่เพียบพร้อม ทุกอย่างควรจะมีความสุข กลับเอาแต่ใจ หมกมุ่นอยู่ ในกามตัณหาราคะ วิมานของสุเทษณ์เทพบุตร ที่รายล้อมไปด้วยเทพบริวาร คนธรรพ์ คณะอัปสร ที่ต่าง มาบำเรอขับกล่อมถวาย กวีทรงบรรยายฉากและ บรรยากาศได้อย่างเหมาะสม ลักษณะคำประพันธ์ โครงเรื่อง สาระสำคัญ กลวิธีการแต่ง ฉากและบรรยากาศ ตัวละคร มัทนะพาธา ประกอบด้วย - กาพย์ 3 ชนิด คือ กาพย์ ยานี 11 กาพย์ฉบัง 16 และกาพย์สุรางคนางค์ 28 - ฉันท์ 21 ชนิด เช่น วิชชุมมาลาฉันท์ 8 อินทรวิเชียรฉันท์ 11 มัทนะพาธา เป็นวรรณคดี ที่ได้รับยกย่องจากวรรณคดี สโมสรว่า “เป็นยอดของ บทละครพูดคำฉันท์” มีเนื้อเรื่องชวนให้ติดตาม ทั้งยังสอดแทรกคติสอนใจ เรื่องความรักอีกด้วย (คำตอบขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครูผู้สอน)

31 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา กิจกรรมที่ 2 P : Processing การจัดระบบข้อมูล ตอนที่ 1 คำชี้แจง เรียงลำดับเหตุการณ์ให้ถูกต้องตามเนื้อเรื่องวรรณคดี บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา โดยเติมหมายเลขลำดับเหตุการณ์ลงในช่องว่างหน้าข้อความ .....6.....1. พระฤๅษีได้ขุดเอาดอกกุหลาบมาปลูก ทุกคืนวันเพ็ญนางมัทนาจะกลายร่างเป็นมนุษย์ .....4.....2. สุเทษณ์เทพบุตรสาปให้มัทนาไปเกิดเป็นดอกกุหลาบในป่าหิมาวันในโลกมนุษย์ และให้นาง กลายร่างเป็นมนุษย์ได้เมื่อถึงคืนวันเพ็ญเพียงหนึ่งวันกับหนึ่งคืน .....1.....3. สุเทษณ์เทพบุตรรักนางมัทนา แต่ไม่อาจสมหวัง จึงให้มายาวินใช้เวทมนตร์สะกดนางมัทนา .....8.....4. ท้าวชัยเสนพานางมัทนากลับนครหัสดิน ทำให้นางจัณฑีมเหสี หึงหวง และอิจฉาริษยา .....3.....5. สุเทษณ์เทพบุตรบอกรักนางมัทนาแต่นางมัทนาไม่ได้รักสุเทษณ์เทพบุตรจึงไม่อาจรับรักได้ .....10....6. นางมัทนากลับไปยังอาศรมพระฤๅษีและวิงวอนให้สุเทษณ์เทพบุตรช่วย สุเทษณ์เทพบุตร ได้ขอความรักนางอีกครั้งหนึ่งแต่นางปฏิเสธ มัทนาจึงถูกสาปให้เป็นดอกกุหลาบตลอดไป .....2.....7. นางมัทนาถูกมนตร์สะกดก็พูดคุยไม่รู้เรื่อง สุเทษณ์เทพบุตร จึงให้มายาวินคลายมนตร์สะกด .....7.....8. ท้าวชัยเสนเสด็จประพาสป่า ได้พบกับมัทนาในคืนวันเพ็ญ และมีความรักต่อกัน .....9.....9. นางจัณฑีทำอุบายให้ท้าวชัยเสนเข้าใจผิดว่ามัทนาเป็นชู้กับนายทหารเอก นางมัทนาจึงถูกสั่ง ประหารชีวิต แต่เพชฌฆาตสงสารจึงปล่อยนางไป .....5.....10. สุเทษณ์เทพบุตรให้เงื่อนไขว่าเมื่อใดที่นางมัทนามีความรัก เมื่อนั้นจึงจะพ้นคำสาป

32 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ตอนที่ 2 คำชี้แจง ให้นักเรียนถอดความหมาย และวิเคราะห์ความงามด้านวรรณศิลป์ของคำประพันธ์ งามผิวประไพผ่อง กลทาบศุภาสุพรรณ งามแก้มแฉล้มฉัน พระอรุณแอร่มละลาน งามเกศะดำขำ กลน้ำ ณ ท้องละหาน งามเนตรพินิจปาน สุมณีมะโนหะรา (วสันตดิลก14) ความหมายของคำประพันธ์มัทนาเป็นเทพธิดาที่มีรูปโฉมงดงามมาก เป็นผู้ที่มีความงามเลิศในทุก สัดส่วน มีผิวพรรณผุดผ่องมีเลือดฝาดที่บ่งบอกถึงความสมบูรณ์ของวัยสาว มีผมที่ดำเงา มีดวงตา งดงาม ดุจอัญมณี.............................................................................. ................................................ วิเคราะห์ความงามด้านวรรณศิลป์กวีใช้อุปมาโวหารในการกล่าวชมความงามของนางมัทนาทำให้ ผู้อ่านมองเห็นภาพความงามของมัทนาเด่นชัดขึ้น เช่น มีการเปรียบเทียบผิวพรรณของนางผุดผ่อง เหมือนทองทา โดยใช้คำว่า “กล”เป็นคำเชื่อมในการเปรียบเทียบ เป็นต้น........................................... สุเทษณ์ : พี่รักและหวังวธุจะรัก และบทอดบทิ้งไป มัทนา : พระรักสมัครณพระหทัย ฤจะทอกจะทิ้งเสีย? สุเทษณ์ : ความรักละเหี่ยอุระระทด เพราะมิอาจจะคลอเคลีย มัทนา : ความรักระทดอุระละเหี่ย ฤจะหายเพราะเคลียคลอ (อินทวงส์12) ความหมายของคำประพันธ์เป็นบทสนทนาของสุเทษณ์เทพบุตรกับนางมัทนา มีใจความว่า......... ... ..............สุเทษณ์: พี่รักเจ้าและหวังว่าเจ้าจะรักพี่และไม่ทอดทิ้งความรักของพี่ไป.................................. ..............มัทนา : ตอนนี้ทรงรักหม่อมฉันอยู่ จะทรงทิ้งข้าไปได้อย่างไร................................................ ..............สุเทษณ์: ความรักของพี่นั้นน่าระเหี่ยใจ เพราะไม่สามารถจะอิงแอบเจ้าได้.............................. ..............มัทนา : ความรักของท่านจะหายจากความละเหี่ยใจเพียงเพราะได้แนบชิดอย่างนั้นหรือ....... วิเคราะห์ความงามด้านวรรณศิลป์การใช้ลีลาจังหวะของคำทำให้เกิดความไพเราะกวีสามารถแต่งบท เจรจาของตัวละครให้เป็นคำฉันท์ได้เป็นอย่างดีเยี่ยม อีกทั้งการใช้ภาษามีความคมคาย โดยมีการบังคับ ฉันทลักษณ์ ครุ ลหุ ทำให้เกิดความไพเราะได้อย่างยอดเยี่ยม………………………………………………………… (คำตอบขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครูผู้สอน)

33 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา กิจกรรมที่ 3 A1 : Appying1 ปฏิบัติและสรุปความรู้ คำชี้แจง ให้นักเรียนบอกสาเหตุความทุกข์อันเกิดจากความรักของตัวละครในบทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา และบอกวิธีแก้ไขปัญหาอย่างมีเหตุผล 1. “นางมัทนา” มีความทุกข์อันเนื่องมาจากความรักได้อย่างไร และนักเรียนคิดว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ...นางมัทนาถูกบังคับให้รับรักสุเทษณ์เทพบุตร แต่นางมีความรักกับท้าวชัยเสน.ส่วนท้าวชัยเสน ก็หูเบาเชื่อคนอื่นมากกว่า ทำให้นางมัทนาต้อง เจ็บปวดที่ถูกคนรักสั่งประหารชีวิต . การแก้ปัญหา นางมัทนาควรพิสูจน์ตนเอง โดยการหาพยานหลักฐานมายืนยันว่าตนเองไม่มี ความผิด.และเล่าความจริงให้ท้าวชัยเสนฟัง . ........ง.. ........... ............ 2. “สุเทษณ์เทพบุตร” มีความทุกข์อันเนื่องมาจากความรักได้อย่างไร และนักเรียนคิดว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ...สุเทษณ์รักนางมัทนาแต่ไม่สมหวังก็เป็น ทุกข์ แม้เมื่อได้เสวยสุขเป็นเทพบุตรก็ยัง . รักนางมัทนาอยู่ จึงทำทุกอย่างเพื่อให้ได้นางมา แต่ไม่สมหวังก็พร้อมที่จะทำลาย . การแก้ปัญหา สุเทษณ์เทพบุตรต้องปรับ ทัศนคติของตนเองควรปล่อยวาง และยอม เสียสละเพื่อคนที่รักบ้าง . ............ ............ ............ 3. “ท้าวชัยเสน” มีความทุกข์อันเนื่องมาจากความรักได้อย่างไร และนักเรียนคิดว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ...ท้าวชัยเสนรักนางมัทนาแต่ไม่มีความหนักแน่น เมื่อนางมัทนาถูกใส่ความว่ามีชู้ จากความรัก จึง เปลี่ยนเป็นความแค้นจนถึงกับสั่งประหารชีวิต นางมัทนา ส่วนท้าวชัยเสนก็ต้องทุกข์ทรมานใจ การแก้ปัญหา ท้าวชัยเสนควรมีการสอบสวน หาความจริงว่านางมัทนามีชู้จริงหรือไม่ ไม่ควร ด่วนตัดสินใจแบบนี้ . 4. “นางจัณฑี” มีความทุกข์อันเนื่องมาจากความรักได้อย่างไร และนักเรียนคิดว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ...นางจัณฑีมีความรักต่อท้าวชัยเสนเป็นความรัก ที่มีความใคร่และความหลงอยู่ด้วยจึงมีความรู้สึก หึงหวง โกรธแค้นเมื่อถูกแย่งชิงคนรัก พร้อมที่ จะต่อสู้ทำลายทุกอย่างเพื่อให้ได้กลับคืนมา . การแก้ปัญหา นางจัณฑีต้องยอมรับความจริง และเปิดใจให้กว้าง เนื่องจากค่านิยมสมัยก่อน กษัตริย์สามารถมีมเหสีหลายคนได้ . ....................................... ........... ............ (คำตอบขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครูผู้สอน)

34 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา กิจกรรมที่ 4 A2 : Appying2 สื่อสารและนำเสนอ “ดอกไม้ในคำสาป” คำชี้แจง ให้นักเรียนสมมติตนเองว่าถูกสาปให้เป็นดอกไม้ นักเรียนจะเลือกเป็นดอกอะไร ให้วาดรูป ดอกไม้ที่นักเรียนเลือกพร้อมทั้งเขียนอธิบาย ความหมายของดอกไม้ : ดอกทานตะวันเป็นสัญลักษณ์ของความเชื่อมั่น ความมั่นคง รักเดียว ใจเดียว ถ้าได้รับดอกตะวัน เหมือนได้รับสารว่า "รักของฉันมั่นคงและภักดี ต่อเธอเสมอ ดุจดั่งทานตะวันที่ไม่เคยหันมองผู้ใด นอกจากดวงอาทิตย์ ชื่อดอกไม้ : ดอกทานตะวัน ..... .. ... ลักษณะของดอกไม้ : ดอกทานตะวันมีลักษณะเป็นรูปจานกลมๆ แบน ๆ เป็นดอกเดี่ยวออกมาตอนปลายกลีบ ดอกมีสีเหลืองเข้มมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ประมาณ 25-30 เซนติเมตรและมีกลีบดอก เป็นจำนวนมากเรียงซ้อนกันเป็นชั้นๆ เล็ก จำนวนมาก (700 – 3,000 ดอก) ซ้อนกัน อยู่ กลางดอกมีเกสรสีน้ำตาลอมเหลือง ประโยชน์ของดอกไม้ : ดอกทานตะวันเป็นแหล่งของสารอาหารที่มี คุณค่าทางโภชนาการสูงและหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นให้พลังงานสูง มีไขมันและเส้นใย อาหาร อุดมไปด้วยวิตามินหลายชนิด นอกจากนี้ ดอกทานตะวันยังนิยมใช้ตกแต่งในงานพิธีต่างๆ หรือใช้เยี่ยมคนป่วยเพราะจะให้ความรู้สึกสดใส เหตุผลที่เลือกเป็นดอกไม้ชนิดนี้ : เพราะดอกทานตะวันมีสีสันที่สดใสสวยงาม มีสรรพคุณทางยา และเป็นของเยี่ยมผู้ป่วยได้ อีกด้วย อีกทั้งยังแสดงถึงความรักที่มั่นคง เพียร พยายาม และยังมีความหมายซ่อนไว้ว่า "แม้เธอ จะเย่อหยิ่งเพียงไร แต่สักวันฉันจะชนะใจเธอ" อีกด้วย (คำตอบขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครูผู้สอน) 1 2 3 4 5

35 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา 1. บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา สะท้อนความเชื่อในสังคมไทยอย่างไรบ้าง - ความเชื่อเรื่องชาติภพ ได้กล่าวถึงปมในชาติปางก่อนที่ทำให้นางมัทนาไม่มีใจให้กับสุเทษณ์ - ความเชื่อเรื่องการทำบุญมากๆ จะได้ไปเกิดในสวรรค์ และเสวยสุขในวิมาน . - ความเชื่อเรื่องทำกรรมสิ่งใดย่อมได้รับผลกรรมนั้น . - ความเชื่อเรื่องเวทมนตร์คาถา การทำเสน่ห์เล่ห์กลให้นางมัทนารับรักสุเทษณ์เทพบุตร 2. การกระทำของสุเทษณ์เทพบุตรและบริวารพบเห็นอยู่ในสังคมในยุคปัจจุบันหรือไม่ อย่างไร บริวารของสุเทษณ์เทพบุตร มีหน้าที่บำรุงบำเรอให้เจ้านายมีความสุขมีความพอใจ ดังนั้นจึงทำ ทุกอย่างเพื่อเอาใจผู้เป็นเจ้านาย บริวารลักษณะอย่างนี้มีมากในสังคมจริง ซึ่งจะคอยเอาอกเอาใจ ให้เจ้านายพึงพอใจโดยไม่ได้คำนึงถึงผลกระทบที่จะตามมา ซึ่งมีส่วนให้นาย หรือประเทศชาติ ประสบความเดือดร้อนเสียหายได้ 3. นักเรียนสามารถนำข้อคิดที่ได้จากบทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา มาปรับใช้ในชีวิต ของตนเองได้อย่างไรบ้าง ได้ข้อคิดเกี่ยวกับเรื่องการมีสติในการมีความรัก ซึ่งเวลาที่คนเรามีความรัก มักจะลุ่มหลงจนขาด ความรอบคอบระมัดระวัง อาจโดนความรักครอบงำ จนลืมนึกไปว่าสิ่งไหนดีหรือไม่ดี บางทีทำให้ พลาดพลั้งมีครอบครัวก่อนวัยอันควรได้ ดังนั้นเราจึงควรมีสติในการมีความรัก 4. ให้นักเรียนยกตัวอย่างกฎหมายคุ้มครองผู้หญิงที่ถูกคุกคามทางเพศในสังคมปัจจุบัน การกระทำที่เป็นการคุกคามทางเพศ สามารถเกิดขึ้นได้ ทั้งจากการใช้ถ้อยคำวาจา การแสดง อากัปกิริยา ท่าทาง ภาพ ผู้กระทำย่อมมีความผิดตามกฎหมายอาญา ตามมาตรา 397 มีระวาง โทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี เเละปรับไม่เกิน 2 แสนบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ เเละมาตรา 278 ฐาน กระทำการรังแก ข่มเหง คุกคาม ให้อับอายในที่สาธารณะหรือส่อในทางละเมิดทางเพศ ระวาง โทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน ปรับไม่เกิน 10,000 บาทหรือทั้งจำทั้งปรับ กิจกรรมที่ 5 S : Self-Regulating ประเมินเพิ่มคุณค่า ตอนที่ 1 คำชี้แจงให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณค่าด้านสังคมของบทละครพูดคำฉันท์เรื่องมัทนะพาธา (คำตอบขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครูผู้สอน)

36 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา ตอนที่ 2 คำชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาสถานการณ์ในแต่ละข้อ แล้ววิเคราะห์ว่าจะปฏิบัติตนอย่างไรเมื่ออยู่ใน สถานการณ์นั้น นี่ไม่ใช่ทางไป บ้านหนูนะคะ ต่อไปนี้ ฉันจะอยู่ ยังไง จะทำยังไงดี ไปดูหนัง กับพี่มั้ยน้อง เป็นเพื่อนกัน มานานแล้ว เรามาเป็นแฟน กันเถอะนะ 1.จากสถานการณ์ ถ้าหากนักเรียนเป็นฝ่ายถูกคุกคาม นักเรียนจะทำอย่างไร ไม่โต้ตอบและเดินผ่านไปด้วยท่าทีที่สงบ หรืออาจ หลีกเลี่ยงไปใช้เส้นทางอื่น หากหลีกเลี่ยงไม่ได้ควรพา เพื่อนมาด้วย หรือถ้าหากมีแน้วโน้มไปในทางคุกคาม ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องให้คอยดูแลความปลอดภัย 2. จากสถานการณ์ ถ้าหากนักเรียนเป็นเหยื่อของแท็กซี่ นักเรียนจะทำอย่างไร ให้จำชื่อคนขับรถ เลขประจำตัวคนขับ ป้ายทะเบียนรถ ถ้าเป็นไปได้ให้พยายามหาทางลงจากรถให้เร็วที่สุดและ รีบติดต่อขอความช่วยเหลือ พร้อมทั้งให้ข้อมูลตำแหน่ง ที่อยู่ ถ่ายคลิปวิดีโอเหตุการณ์เก็บไว้เป็นหลักฐาน 3.จากสถานการณ์ ถ้าหากนักเรียนเป็นฝ่ายถูกถาม นักเรียนจะทำอย่างไร กรณีมีใจให้: ควรใช้เวลาศึกษาดูใจกันไปก่อน ถ้าหาก รักกันจริง ต้องรอจนกว่าจะถึงเวลาที่เหมาะสม กรณีไม่มีใจให้: ควรบอกความรู้สึกตามความเป็นจริง ไม่หลอกลวง หรือให้ความหวัง รักษาสถานะเพื่อนต่อไป 4.จากสถานการณ์ ถ้าหากนักเรียนเห็นเพื่อนกำลังเสียใจ เพราะถูกคนรักทอดทิ้ง นักเรียนจะทำอย่างไร ควรปลอบใจเพื่อนให้คลายความเศร้า ด้วยคำพูดที่ให้ กำลังใจ เช่น “ไม่เป็นไรนะเพื่อน อย่างน้อยเธอก็ยังมีฉัน อยู่เคียงข้างเสมอ” เป็นต้น (คำตอบขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครูผู้สอน)

37 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา เกณฑ์การประเมินการทำแบบทดสอบและแบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์ วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา แบบฝึกทักษะ เกณฑ์การให้คะแนน คะแนน เต็ม ได้ แบบฝึกทักษะที่ 1 G (Gathering) สามารถเขียนสรุปความรู้ลงในแผนผังความคิดได้ถูกต้อง และตรงตามหัวข้อที่กำหนด (มี 6 ข้อ ข้อละ 2 คะแนน) 12 แบบฝึกทักษะที่ 2 P (Processing) ตอนที่ 1 ตอบถูกต้องตามเฉลยได้ข้อละ 1 คะแนน หากตอบผิด ได้ข้อละ 0 คะแนน (มี 10 ข้อ ข้อละ 1 คะแนน) 10 ตอนที่ 2 สามารถถอดความหมาย และวิเคราะห์ความงามด้าน วรรณศิลป์ของคำประพันธ์ได้ถูกต้องและสอดคล้องกับ คำประพันธ์ (มี 2 ข้อ ข้อละ 5 คะแนน) 10 แบบฝึกทักษะที่ 3 A1 (Applying1) สามารถบอกสาเหตุความทุกข์อันเกิดจากความรักของ ตัวละครในวรรณคดีและบอกวิธีแก้ไขปัญหาอย่างมีเหตุผล (มี 4 ข้อ ข้อละ 4 คะแนน) 16 แบบฝึกทักษะที่ 4 A2 (Applying2) สามารถเลือกชนิดของดอกไม้ที่นักเรียนอยากเป็น โดยมี รูปภาพประกอบคำอธิบายที่ถูกต้องและครบถ้วนตามหัวข้อ ที่กำหนด (มี 5 ข้อ ข้อละ 4 คะแนน) 20 แบบฝึกทักษะที่ 5 S (Self–regulating) ตอนที่ 1 สามารถวิเคราะห์คุณค่าด้านสังคมจากวรรณคดีและเขียน อธิบายได้ถูกต้องตรงประเด็นที่กำหนดอย่างมีเหตุผล (มี 4 ข้อ ข้อละ 4 คะแนน) 16 ตอนที่ 2 สามารถวิเคราะห์สถานการณ์ และบอกวิธีการปฏิบัติตนที่ เหมาะสมกับสถานการณ์นั้นๆ อย่างมีเหตุผล (มี 4 ข้อ ข้อละ 4 คะแนน) 16 คะแนนรวมทั้งหมด 100 เกณฑ์การตัดสินระดับคุณภาพของการทำแบบฝึกทักษะ ช่วงคะแนน ระดับ คะแนน ระดับ คุณภาพ ระดับที่ได้ (✓) 76 - 100 4 ดีมาก 51 - 75 3 ดี 25 - 50 2 พอใช้ ต่ำกว่า 25 1 ปรับปรุง เกณฑ์การประเมินการทำแบบทดสอบ แบบทดสอบ คะแนน ผลการประเมิน (✓) เต็ม ได้ ผ่าน (5 คะแนน ขึ้นไป) ไม่ผ่าน (ต่ำกว่า 5 คะแนน) ก่อนเรียน 10 หลังเรียน 10

38 แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรม ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ชุดที่ 2 บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง มัทนะพาธา