SOALAN GEOGRAFI BAHAGIAN A DAN B

d. Terangkan dua kesan migrasi terhadap sumber alam di Malaysia. [4m]

Kesan Huraian

D1 Tekanan terhadap sumber alam - Perpindahan penduduk secara besar-

besaran telah menimbulkan masalah

persaingan dalam penggunaan tanah.

- Contohnya, petempatan tanah untuk

petempatan dengan aktiviti ekonomi

semakin bertambah.

D2 Kemusnahan sumber alam - Aktiviti meratakan tanah, menorah bukit

dan menambak kawasan paya telah

meningkatkan kadar hakisan dan tanah

runtuh serta kejadian banjir kilat.

Soalan Esei
1. (a) Sejauh manakah faktor ekonomi mempengaruhi aliran migrasi desa ke bandar-bandar
besar di Malaysia. [12m]

(b) “Migrasi dari desa ke bandar telah menyebabkan pelbagai kesan positif terhadap kawasan
desa dan juga bandar”. Bincangkan pernyataan ini. [13m]

(c) Huraikan faktor yang menggalakkan migrasi antarabangsa pada masa ini. [12m]

(d) Huraikan Langkah-langkah untuk mengurangkan migrasi dalaman. [12m]

Skema Jawapan (Esei)

1. (a) Sejauh manakah faktor ekonomi mempengaruhi aliran migrasi desa ke bandar-bandar
besar di Malaysia. [12m]

Isi Utama Tolakan(Desa) Tarikan( Bandar)

Pengaruh faktor ekonomi yang menyebabkan aliran migrasi desa ke bandar-

bandar besar di Malaysia:

A1 Ekonomi- -Kekurangan pekerjaan -peluang ekonomi luas/

Peluang -Peluang ekonomi terhad di pekerjaan yang banyak

pekerjaan kawasan desa tertumpu dalam sektor perniagaan,

kepada sector pertanian industry dan perkhidmatan.

sahaja -Peluang untuk

meningkatkan taraf hidup

adalah lebih cerah di bandar.

A2 Ekonomi- - Pendapat kecil dan tidak - Gaji tinggi dan

Pendapatan/Gaji tetap. berpendapatan tetap.

- Berlaku turunnaik harga - Banyak pilihan pekerjaan

komoditi pertanian dan yang menawarkan gaji yang

bermusim. tinggi.

Pengaruh faktor-faktor lain yang menyebabkan migrasi dari desa ke bandar di
Malaysia:

A3 Kemudahan -Di kawasan luar bandar - Kemudahan asas lengkap:
asas/
Infrastruktur kekurangan kemudahan asas: bekalan elektrik,

A4 Kemudahan telekomunikasi, telekomunikasi dan lain-lain.
sosial dan
pembandaran pengangkutan dan lain-lain. - Kemudahan pengangkutan

A6 Dasar kerajaan cekap yang meningkatkan
dan tumpuan
pelaburan ketersampaian dari desa ke

A6 Faktor sosial bandar.

-Kurang kemudahan sosial: - Banyak kemudahan sosial di

kesihatan, pendidikan tinggi, bandar: sekolah, IPTA/IPTS,

pusat membeli-belah dan hospital, pasar raya, bank

lain-lain. dan sebagainya.

-Kawasan luar bandar terbiar. - Kawasan bandar mendapat

_Lembat dibangunkan perhatian, dapat peruntukan

terutama di kawasan yang untuk projek pembangunan.

kekurangan sumber. Contoh: koridor

- Kawasan luar bandar di pembangunan, jaringan

biarkan mundur. lebuh raya, LRT,MRT dan

lain-lain.

- Kawasan bandar menjadi

destinasi pelabur asing.

Terpaksa berpindah: ditukar tempat kerja/mengikut keluarga

atau suami yang bekerja di bandar

(b) “Migrasi dari desa ke bandar telah menyebabkan pelbagai kesan positif terhadap kawasan
desa dan juga bandar” . Bincangkan pernyataan ini. [13m]

Isi Utama Tarikan (Bandar)

Kesan positif di kawasan bandar akibat migrasi dari desa:

Kemajuan ekonomi bandar - Migrasi masuk menyebabkan

pertambahan tenaga buruh/ tenaga kerja

untuk menggerakkan pelbagai sektor

ekonomi, perindustrian, perniagaan,

pembinaan, perkhidmatan dan lain-lain.

- Membawa modal ke kawasan bandar;

ekonomi bandar berkembang pesat.

Mempecepatkan proses pembandaran -Pertambahan penduduk bandar akibat

migrasi masuk meningkatkan

pembandaran.

- Kawasan petempatan/kediaman,

kemudahan serta perkhidmatan

pembandaran bertambah.

- Berlaku rebakan bandar dari pusat ke

pinggir. Lingkungan pengaruh bandar

semakin luas.

Kemajuan infrastruktur dan sosial bandar -Keperluan penduduk bertambah sejajar

dengan pertambahan migrasi ke bandar.

-Infrastruktur diseliakan untuk memenuhi

keperluan penduduk bandar yang semakin

bertambah seperti kemudahan

perumahan terancang, bekalan air,

elektrik, jaringan pengangkutan dan

perhubungan.

-Keperluan pendidikan menyebabkan

sekolah, kolej dan IPT dimajukan.

-Keperluan kesihatn menyebabkan

poliklinik dan hospital pakar dimajukan.

-Kemajuan sukan dan rekreasi dimajukan.

Meningkatkan saiz pasaran di bandar. -Migrasi masuk menyebabkan jumlah

penduduk bertambah dan saiz pasaran

menjadi semakin besar.

- Kemajuan ekonomi menyebabkan

pendapatan perkapita penduduk

bertambah seterusnya meningkatkan

kuasa beli pengguna.

Pembauran budaya positif dan - Migrasi masuk tenaga professional dan

penyebaran inovasi di bandar berpendidikan mewujudkan golongan

kelas menengah khususnya di bandar.

-Golongan ini menjadi agen untuk

menggerakkan pembangunan

sosioekonomi bandar memlalui

penyebaran inovasi, hasil R&D dan

kemajuan teknollogi.

-Memperkenalkan budaya moden, cara

hidup, teknologi dan Teknik; sikap positif

seperti rajin bekerja meningkatkan

persaingan.

Kesan positif terhadap kawasan desa akibat migrasi dari desa ke bandar:

Penghantaran wang/modal ke tempat asal - Anak muda yang bekerja di bandar

menghantar wang kepada ibubapa merka

di kampung.

- Ini dapat menambahkan tabungan

meningkatkan kualiti hidup penduduk

desa.

-Kuasa beli penduduk desa meningkat.

Penyebaran inovasi dan teknk dari bandar -Idea dan teknik baru untuk memajukan

ke desa sektor pertanian di desa dibawa oleh

anak-anak kampung yang belajar di IPT.

-Perubahan sosial, politik,budaya dan gaya

hidup.

Mengurangkan tekanan penduduk - Migrasi masuk penduduk desa akan

terhadap sumber alam di desa mengurangkan tekanan terhadap tanah

pertanian di kawasan desa.

- Kadar pengangguran dan kemiskinan juga

dapat diperlahankan.

- Kawasan asal yang padat penduduk

boleh dikurangkan.

(c) Huraikan faktor yang menggalakkan migrasi antarabangsa pada masa ini. [12m]

Faktor yang menggalakkan migrasi antarabangsa pada masa ini:
i. Faktor ekonomi. Wujudnya tarikan peluang pekerjaan di negara yang ditujui. Untuk

meningkatkan taraf hidup dan pendapatan. Contohnya, kedatangan beribu-ribu
rakyat Indonesia dan Ffilipina ke Malaysia untuk bekerja dalam sector perladangan di
Johor, Perak dan sektor pembinaan di Selangor,Kuala Lumpur.

ii. Kemudahan sosial. Kemudahan sosial yang ditawarkan seperti pusatpengajian tinggi
dan pusat rawatan kesihatan. Antaranya terdapat kemudahan pendidikan yang luas.
Penghijrahan berlaku bertujuan untuk melanjutkan pelajaran di university atau kolej.
Contohnya, kemasukan pelajar-pelajar dari Timur Tengah, Afrika dan Asia Tenggara ke
universiti tempatan seperti UMS, UITM dan lain-lain.

iii. Taraf dan kestabilan ekonomi. Asas ekonomi yang kukuh dan stail. Taraf hidup lebih
baik dan tinggi misalnya dari segi pendapatan perkapita dan nilai mata wang yang
kukuh. Contoh Ringgit Malaysia lebih tinggi dan menguntungkan apabila ditukar
dengan Rupiah (Indonesia), Peso(Filipina). Pendapatan per-kapaita di Malaysia AS
2500 berbanding negara jiran seperti Indonesia AS 200, menjadi tarikan utama untuk
bermigrasi ke Malaysia.

iv. Faktor geografi. Faktor jarak yang berhampiran antara dua negara mempengaruhi
ketersampaian. Kawalan sempadan yang mudah telus menggalakkan pencerobohan.
Adanya kemudahan pengangkutan yang baik memudahkan dan mempercepatkan
kemasukan wargaasing ke sesbuah negara. Contohnya, sempadan Kelantan-Thailand
hanya dipisahkan dengan Sungai Golok.

PENDUDUK DAN SUMBER ALAM [3]
1 a) Apakah yang dimaksudkan dengan daya tampung sumber alam?

Daya tampung sumber alam bermaksud keupayaan persekitaran fizikal atau sumber
alam di sesebuah kawasan dalam menyokong atau menampung keperluan
penduduk di sesebuah kawasan seperti air permukaan dan marin yang bersih, udara
yang segar, tanah pertanian, sumber makanan, hutan, tanih dan mineral bagi memenuhi
kehidupan dan pembangunan yang berterusan.

b) Jelaskan tiga kesan lebihan penduduk terhadap alam sekitar. [6

] b1 Tekanan terhadap sumber alam khususnya sumber tanah, pertambahan penduduk
akan menyebabkan permintaan terhadap sumber tanah meningkat.

b2 Kepupusan dan kehabisan sumber – permintaan yang semakin bertambah. b3

Pencemaran alam – pencemaran air, pencemaran udara.

b4 Kekurangan sumber makanan – berasaskan pertanian, penternakan akibat permintaan
yang berlebihan.

b5 Menggalakkan pembangunan sumber alam – pertambahan penduduk mewujudkan
tenaga kerja yang mencukupi dan tidak berlaku pembaziran sumber alam tanpa
diteroka.

c) Cadangkan tiga langkah kelestarian sumber hutan. [6]

c1 Memperbanyak penanaman semula hutan – program pemeliharaan –

memulihkan hutan / hutan bakau yang ditebang perlu ditanam semula dengan pokok
yang cepat matang.

c2 Meningkatkan rawatan silvikultur – pokok yang berpenyakit perlu dirawat atau
ditebang supaya tidak berjangkit dengan pokok lain.

c3 Mewartakan lebih banyak hutan simpan – mewartakan hutan simpan sebagai
taman negara atau hutan simpan kekal.

c4 Memperbanyak penggunaan sumber alternatif – penggunaan selain sumber kayu seperti
sumber plastik, besi dan getah.

c5 Memperkasa amalan kitar semula – kitar semula buku dan surat khabar untuk digunakan
semula.

c6 Menambah baik kaedah penebangan terpilih – pokok balak yang telah matang dan
ukur lilit yang dibenarkan sahaja boleh ditebang.

c7 Meningkatkan hukuman dan denda - penguatkuasaan undang-undang.

c8 Memperbanyak pemantauan – rondaan / monitoran.

c9 Memperbanyak kempen – tanam pokok.
c10 Memperkasa pendidikan – formal dan tidak formal.

2.(a)Bincangkan kesan kemerosotan daya tampung sumber alam terhadap alam sekitar

manusia. [13]

a1 Kekurangan sumber makanan – sumber perikanan dan pertanian terjejas

a2 Kekurangan sumber tenaga/bahan mentah – kehabisan tenaga yang tidak boleh
diperbaharui

a3 Menjejaskan kualiti hidup merosot – pencemaran kesihatan terjejas

a4 Krisis bekalan air – kemusnahan kawasan tadahan/pencemaran air

a5 Risiko bencana alam sekitar buatan manusia – pergerakan jisim dan tanah runtuh
a6 Kehilangan sumber & warisan kepada geberasi akan datang – kepupusan flora dan

fauna

a7 Peningkatan kos pemeliharaan dan pemuliharaan – baik pulih – tanah runtuh/ tanam
semula

a8 Peningkatan teknologi pengeluaran – penggunaan jentera

a9 Peningkatan sumber gantian – R&D getah tiruan,solar

ax Kesimpulan

Mana-mana 6 x 2 markah + kesimpulan = 13 m

2.(b) Huraikan keseimbangan ekosistem dapat menjamin daya tampung [12]
sumber alam yang berterusan.

b1 Pembangunan berterusan/lestari – memenuhi keperluan generasi kini
dan akan datang

b2 Penerokaan dan penggunaan sumber alam secara berhemah – tidak
membazir dan rasuah

b3 Langkah perundangan – penguatkuasaan hukuman, pemantauan

b4 Meningkatkan kecekapan pengurusan sumber/Memperkasa sistem
pengurusan – mengurang karenah birokrasi

b5 Kempen – media massa dan elektronik - penjagaan sumber alam
b6 Pendidikan alam sekitar – pendidikan formal di sekolah dan IPT -kesedaran

kepada golongan muda

b7 Kawalan terhadap pertumbuhan penduduk – mencapai keseimbangan
penduduk dan sumber

b8 Meningkatkan teknologi dan R&D – mencari sumber alternatif

Mana-mana 6 x 2 markah = 12 m

3(a) Dua jenis sumber alam yang boleh diperbaharui dan tiga

jenis sumber alam yang tidak boleh diperbaharui. [5]

i. Sumber alam yang boleh diperbaharui [2m]
- Air
- Hutan
- Tenaga suria
- Tanih
ii. Sumber alam yang tidak boleh diperbaharui [3m]
- Sumber Petroleum/ gas asli
- Sumber Arang batu
- Sumber Galian – biji timah, biji besi

(b) Mengapa konsep pemeliharaan dan pemuliharaan
perlu dilaksanakan terhadap sumber alam yang boleh
diperbaharui

[8]

i. Bekalan sumber berterusan
ii. Mengurangkan kemusnahan/ kepupusan sumber
iii. Mengurangkan kemerosotan sumber
iv. Sumber R&D berterusan – bidang bioteknologi dan
bioperubatan

4 isi x 2m =8m

(c) Langkah- langkah untuk mengawal pencemaran alam sekitar
akibat daripada eksploitasi sumber alam di Malaysia. [12]

i. Warta kawasan rizad sumber-
ii. Kuatkuasa undang- undang
iii. Pemuliharaan sumber
iv. Mempertingkatkan R&D
v. Kempen kesedaran alam sekitar
vi. Pendidikan alam sekitar
vii. Kerjasama serantau – ASEAN

4. (a) Bincangkan bagaimana komponen alam sekitar fizikal memainkan peranan yang

penting dalam aktiviti manusia. [13]

Rangka Jawapan

Isi Proses Kesan
i. Atmosfera - Bahangan matahari + - Meningkatkan
ii. Hidrosfera
Pengeringan produk IKS pengeluaran IKS
iii. Biosfera - Sungai + tasik (menjadi - Meningkatkan

habitat/sumber makanan pengeluaran aktiviti
kepada hidupan akuatik) perikanan
- Fotosintesis - Menggalakkan
menggalakkan aktiviti perhutanan
pertumbuhan pokok

iv. Litosfera - Proses lipatan + gelinciran - Meningkatkan
mendedahkan sumber pengeluaran
mineral) perlombongan

- Sungai + hakisan - Air terjun untuk
aktiviti pelancongan

Cadangan Jawapan

Atmosfera membekalkan bahangan matahari. Bahangan matahari yang kuat akan
membolehkan aktiviti pengeringan produk IKS seperti menjemur ikan kering, batik dan
sebagainya. Hal ini secara tidak langsung akan meningkatkan pengeluaran produk IKS.

Hidrosfera seperti sungai dan tasik merupakan habitat atau sumber makanan kepada
hidupan akuatik. Jika sungai atau tasik mempunyai banyak makanan akan menjadi tarikan
kepada hidupan akuatik seperti ikan. Keadaan ini akan meningkatkan pengeluaran aktiviti
perikanan di kawasan tersebut.

Biosfera menggalakkan pertumbuhan pokok yang menjalankan aktiviti fotosintesis
berlaku. Kepelbagai tumbuhan pula akan meningkatkan aktiviti perhutanan di sesuatu kawasan
seperti aktiviti pembalakan, makanan, hasil hutan, perubatan, pelancongan, penyelidikan dan
pemburuan.

Litosfera melibatkan proses lipatan dan gelinciran. Hal ini akan mendedahkan sumber
mineral yang terdapat di kawasan tersebut. Sumber mineral yang banyak akan meningkatkan
pengeluaran aktiviti perlombongan.

(b) Cadangkan enam langkah-langkah untuk mengawal pencemaran alam sekitar akibat

daripada eksploitasi sumber alam di Malaysia. [12]

Rangka Jawapan

i. Meningkatkan penguatkuasaan undangan-undang– denda dan hukuman
ii. Memperkasakan pelaksanaan Akta Alam Sekitar 1984 – tindakan bagi pihak yang

melanggar peraturan
iii. Mempertingkatkan usaha pemuliharaan sumber yang telah rosak – merawat air

yang tercemar
iv. Mempertingkatkan R&D dan teknologi mesra alam – penggunaan sumber gentian
v. Mempertingkatkan kempen kesedaran alam sekitar – kempen Cintailah Sungai Kita

vi. Memperluaskan pendidikan alam sekitar an – sekolah, universiti dan masyarakat

Cadangan Jawapan

Meningkatkan penguatkuasaan undang-undang. Pihak berkuasa perlu mengambil
tindakan undang-undang seperti denda dan hukuman kepada pihak yang tidak mematuhi
undang-undang misalnya tindakan kepada kilang-kilang yang tidak mematuhi syarat-syarat
yang telah ditetapkan.

Memperkasakan pelaksanaan akta seperti Akta Alam Sekitar 1974 yang akan
mengambil tindakan bagi pihak yang melanggar atau mematuhi syarat-syarat pembinaan atau
pelaksanaan di kawasan yang mempunyai sumber alam.

Mempertingkatkan usaha pemuliharaan sumber yang telah rosak. atau pupus.
Contohnya merawat air yang tercemar, menyediakan sistem pemerangkap sampah yang
berkesan untuk membersihkan sungai dari pencemaran..

Mempertingkatkan R&D dan teknologi mesra alam. Penggunaan sumber tenaga
alternatif kitar semula dan bahan pengganti dan lain-lain lagi yang boleh mengurangkan risiko
pencemaran alam.

Meningkatkan kempen kesedaran alam sekitar. Tujuannya untuk menyedarkan
masyarakat tentang pentingnya mengawal pencemaran. Kempen dilaksanakan melalui
pelbagai aktiviti melalaui media massa seperti kempen Cintailah Sungai Kita yang melibatkan
pelbagai aktiviti sosial seperti gotong royong membersihkan sungai.

Pendidikan alam sekitar dan kajian pengurusan risiko alam perlu diperluaskan dari
peringkat sekolah, universiti dan juga masyarakat. Pendidikan bertujuan untuk mendidik
pelajar atau masyarakat tentang kepentingan dan kesan aktiviti manusia terhadap alam sekitar
fizikal.

5. (a) Bincangkan lima faktor yang mempengaruhi daya tampung sumber alam di

Malaysia. [11]

Rangka Jawapan

i. Kualiti sumber alam semulajadi
ii. kemajuan teknologi yang lebih moden dan canggih
iii. Tahap pengurusan sumber yang cekap, sistematik dan berhemah
iv. jumlah penduduk
v. Penggunaan sumber tenaga alternatif
vi. Kesimpulannya

Cadangan Jawapan

Kualiti sumber alam semulajadi dapat mempengaruhi daya tampung sumber alam di
Malaysia. Malaysia mempunyai sumber alam yang banyak mampu menampung keperluan
penduduk untuk tempoh yang lama. Umpamanya sumber tanah, sumber hutan dan sumber
mineral yang banyak.

Selain itu, kemajuan teknologi yang lebih moden dan canggih juga dapat
mempengaruhi daya tampung sumber alam. Penggunaan teknologi moden membolehkan
pengeluaran sumber dengan lebih cepat dan banyak. Umpamanya penggunaan jentera
penggerudi berkuasa tinggi dapat menghasilkan pengeluaran yang banyak dan pada masa yang
sama dapat mengurangkan impak terhadap alam sekitar fizikal.

Tahap pengurusan sumber yang cekap, sistematik dan berhemah dalam
pengeluran sumber alam dapat mengurangkan pembaziran sumber dan menjamin daya
tampung sumber yang berterusan. Contohnya aktiviti penebangan pokok dalam mendapatkan
kayu balak boleh disusuli dengan aktiviti penanaman semula hutan untuk menjamin sumber
kayu balak pada masa akan datang.

Di samping itu, jumlah penduduk turut mempengaruhi daya tampung sumber alam di
Malaysia. Jumlah penduduk yang ramai akan menyebabkan daya tampung sumber alam
semakin rendah. Oleh itu, kawalan terhadap pertumbuhan penduduk haruslah dilakukan bagi
memastikan sumber alam dapat menampung keperluan penduduk.

Penggunaan sumber tenaga alternatif seperti tenaga solar, tenaga angin dan tenaga
ombak dalam menggantikan sumber alam yang tidak boleh diperbaharui dapat menjamin daya
tampung sumber alam yang berterusan. Umpamanya penggunaan tenaga solar dalam
kenderaan dapat mengelakkan perlombongan sumber petroleum dalam kuantiti yang banyak.

Kesimpulannya, faktor-faktor yang mempengaruhi daya tampung sumber alam di
Malaysia adalah seperti kualiti sumber alam semula jadi, kemajuan teknologi yang canggih dan

moden, tahap pengurusan sumber yang cekap, sistematik dan berhemah,jumlah penduduk dan
penggunaan sumber tenaga altenatif.

(b) Jelaskan usaha-usaha yang dapat dijalankan bagi mengurangkan masalah

kekurangan bekalan sumber alam pada masa kini. [14]

Rangka Jawapan

i. memperkasakan akta
ii. Penguatkuasaan undang-undang
iii. Pemantauan
iv. Pembangunan lestari
v. Pernerokaan sumber secara berhemah
vi. Kempen kesedaran
vii. Amalan kitar semula

Cadangan Jawapan

Kerajaan harus memperkasakan akta bagi mengurangkan masalah kekurangan
bekalan sumber. Akta seperti Akta Perhutanan Negara 1984 diperkasakan untuk mengawal
kegiatan pembalakan secara haram di kawasan hutan simpan.

Penguatkuasaan undang-undang juga haruslah dilaksanakan bagi mengurangkan
masalah kekurangan bekalan sumber alam. Denda, kompaun atau penjara haruslah diberikan
kepada pembalak haram dan pemaju perumahan yang telah melanggar peraturan dalam
menjalankan aktiviti ekonomi. Malah pihak berkuasa haruslah menyita premis dan
membatalkan lesen para pesalah sebagai satu pengajaran kepada mereka.

Pemantauan haruslah dijalankan oleh agensi kerajaan seperti Jabatan Alam Sekitar
dan Jabatan Perhilitan. Umpamanya renjer - renjer hutan haruslah meronda di kawasan hutan
bagi mengelakkan berlakunya pembalakan secara berlebihan atau pembalakan haram.

Pembangunan lestari yang mengambil kira keperluan generasi kini akan datang
haruslah dilaksanakan. Penerokaan sumber alam seharuslah selari dengan usaha pemeliharaan
dan pemuliharaan alam sekitar. Penggunaan baja organik dan kaedah hidroponik dalam aktiviti
pertanian dapat mengelakkan tanah kehilangan kesuburan malah dapat mengelakkan hakisan
tanah.

Pernerokaan sumber secara berhemah penting dalam mengurangkan masalah
kekurangan sumber. Amalan penerokaan sumber alam secara bertanggungjawab dan tidak
tamak haruslah diamalkan oleh semua pengusaha. Pengusaha sepatutnya menjalankan
pengeluaran sumber dengan mengambil kira jumlah sumber yang mencukupi untuk
penggunaan dan bukannya meneroka secara berlebihan untuk mengaut keuntungan.

Kempen kesedaran dapat memberikan pendedahan kepada manusia tentang
kepentingan sumber alam dan amalan pemeliharaan serta pemulihaan. Kempen melalui media
massa dan media elektronik serta badan bukan kerajaan dapat meningkatkan kesedaran
penduduk dalam menggunakan sumber alam secara berhemah.

Amalan kitar semula dipercayai dapat mengurangkan masalah kekurangan sumber.
Penggunaan bahan kitar semula seperti suratkhabar, kertas, botol air dan plastik dalam
kalangan masyarakat akan mengurangkan penerokaan sumber yang baru malah dapat menjaga
kelestarian alam sekitar fizikal dan seterusnya menjamin daya tampung sumber alam secara
berterusan.

BAB 17 : TRANSFORMASI DESA

BAHAGIAN B : SOALAN STRUKTUR [3]
4. a) Terangkan konsep transformasi desa.

Perubahan sosioekonomi desa melalui proses pemodenan guna tanah,
kemudahan asas, pengangkutan , komunikasi, kegiatan ekonomi, pendidikan
dan kesihatan.

(menyatakan 2 proses pemodenan)

b) Huraikan tiga strategi pembangunan desa di Malaysia. [6]

b1 Pembangunan insitu -pembangunan sosioekonomi setempat yang menekankan
pembangunan fizikal desa seperti bekalan air, elektrik, jalan raya, projek
perumahan rakyat termiskin (PPRT) dan lain-lain.

b2 Pembangunan Pertanian Bersepadu (IADP) - menggabungkan pelbagai agensi
pembangunan untuk memajukan pertanian di luar bandar seperti projek
pertanian berkelompok, projek fertigasi dan pengairan di bawah MADA,
KEMUBU dan lain-lain.

b3 Pembangunan wilayah -pembangunan tanah pertanian untuk perladangan getah
dan kelapa sawit di bawah FELDA dan FELCRA seperti di wilayah JENGKA,
DARA, KESEDAR dll.

b4 Perindustrian desa- memajukan desa-desa yang berpotensi dengan aktiviti
perindustrian yang diwujudkan secara berkelompok contohnya IKS

Mana-mana 3 x 2m = 6m

c) Jelaskan kesan transformasi desa terhadap kemerosotan kualiti alam
sekitar. [6]

c1 Peningkatan suhu setempat - penebangan hutan untuk pertanian ladang,
pembukaan tapak perindustrian, pembinaan infrastruktur dll.

c2 Hakisan, tanah runtuh dan tanah tandus - Aktiviti pertanian di kawasan
cerun atau lereng bukit , pembangunan di kawasan tanah tinggi dll.

c3 Ancaman kepupusan kepelbagaian biologi, kemusnahan habitat dan rantaian
makanan - penebangan hutan untuk pertanian, pembinaan petempatan,
kemudahan infrastruktur dll

c4 Banjir - berlaku apabila hakisan tanah menjadikan dasar sungai semakin cetek
ekoran pemendapan di dasar sungai akibat aktiviti penerokaan hutan di hulu
sungai untuk aktiviti pertanian, pembinaan petempatan, pembinaan infrastruktur
dll.

c5 Pencemaran – air, udara, tanih, bau dan sampah sarap akibat daripada kegiatan
ekonomi desa seperti pertanian dan perindustrian.

Mana-mana 3 x 2m = 6m

4. (a) Berikan tiga petunjuk yang menggambarkan desa telah mengalami perubahan.[3]

FAKTA MARKAH
A1 Peningkatan pendapatan perkapita penduduk. 1

A2 Peningkatan peratus tenaga kerja dalam sektor ekonomi moden. 1

A3 Peningkatan kuasa beli, pemilikan harta, dan tabungan penduduk. 1

A4 Peningkatan kadar kelahiran dan pengurangan kadar kematian. 1

A5 Peningkatan kualiti pendidikan dan ICT. 1

A6 Peningkatan perkhidmatan sosial. 1

A7 Peningkatan kemudahan asas. 1

Mana-mana 3 fakta X 1m = 3m

(b) Jelaskan tiga strategi yang dilakukan oleh kerajaan bagi membangunkan kawasan
desa. [6]

FAKTA HURAIAN MARKAH

B1 Pembangunan In-situ Pembangunan fizikal desa - bekalan air, 2

elektrik, rumah PPR, pengairan

B2 Pembangunan Kerjasama agensi pertanian - FAMA, 2

pertanian bersepadu / RISDA, FELDA - tanaman berkelompok /

IADP tanah terbiar - meningkatkan produktiviti.

B3 Pembangunan Pembangunan tanah pertanian - DARA, 2
wilayah KEJORA, KETENGAH, KESEDAR -
tanaman getah dan kelapa sawit.

B4 Perindustrian desa Industri berasaskan sumber, IKS dan 2

industri asas tani.

B5 Pembandaran desa Bandar di kawasan desa bagi 2
memudahkan penduduk mendapat

perkhidmatan. Bandar JENGKA, bandar
Al-Muktafibillah, Bandar Baru Gua
Musang.

B6 Kemudahan sosial Meningkatkan kemudahan klinik, hospital, 2

desa sekolah, IPT, jalan raya.

(Fakta 1m + Huraian 1m = 2m)
Mana-mana 3 fakta X 2m = 6m

(c) Jelaskan perubahan desa hasil pemodenan sosioekonomi setempat. (6m)

FAKTA HURAIAN MARKAH

C1 Kegiatan ekonomi -perindustrian dan perkhidmatan- IKS, industri 2

moden asas tani, pelancongan ‘homestay’

C2 Kemudahan sosial Hospital, klinik, IPTA, IPTS, UiTM Jengka, 2
UUM Sintok, UTPM Tronoh, Uniten Muadzam

C3 Peningkatan darjah Pembinaan jalan pengangkutan / lebuh raya - 2

ketersampaian peningkatan mobiliti penduduk.

C4 Pemodenan sektor Peningkatan penggunaan jentera, benih, 2

pertanian kaedah bioteknologi, meningkatkan

produktiviti dan pendapatan penduduk

setempat.

C5 Peningkatan Banyak peluang pekerjaan terutama dalam 2

peluang pekerjaan sektor ekonomi moden spt perindustrian dan

perkhidmatan.

(Fakta 1m + Huraian 1m = 2m)
Mana-mana 3 fakta X 2 m = 6 m

4. a) Nyatakan tiga indikator (petunjuk) yang menggambarkan sesebuah desa telah
mengalami transformasi. [3]

FAKTA MARKAH
Peningkatan tahap pendidikan 1

Pertambahan kemudahan asas 1

Pertambahan penduduk 1

Pertukaran bidang kerja daripada premier kepada sekunder 1
dan tertier

Mana-mana 3 fakta X 1m = 3m

b) Jelaskan tiga faktor yang mempengaruhi perubahan sesebuah desa kepada
bandar. [6]

Fakta Huraian Contoh
Terdapatnya Penemuan dan penerokaan sumber alam telah Petroleum di Miri
sumber memperkembangkan sebuah desa menjadi dan Kerteh
bandar. Penerokaan sumber alam telah
memberi peluang pekerjaan kepada penduduk
di sekitarnya sama ada sebagai tenaga mahir
atau kurang mahir.

Dasar kerajaan Dasar kerajaan yang memajukan kawasan luar Bandar Baru
bandar dengan membina petempatan yang Jengka, Tanjong
dilengkapi kemudahan asas. Di samping itu Malim, Muazzam
wujudnya banyak peluang pekerjaan hasil Shah
daripada perkembangan pembinaan
petempatan itu.

Tarikan fizikal Keunikan fizikal luar bandar berpotensi untuk Cameron
berkembang sebagai bandar pelancongan. Highland, Pantai
Antara keunikan fizikal yang menarik Cherating, Pulau
kedatangan pelancong ialah tanah tinggi yang Langkawi dll.
udara yang nyaman, pantai yang putih pasirnya,
pulau yang cantik.

Perkembangan Desa berkembang kesan daripada Bandar Raub,
ekonomi moden perkembangan sektor ekonomi moden iaitu Bentong, Kuala
perniagaan, perkhidmatan dan perindustrian. Lipis yang
Keadaan ini menyebabkan semakin ramai berkembang
penduduk berhijrah masuk untuk mendapatkan kerana
peluang pekerjaan. perniagaan dan
perkhidmatan.

Tapak yang Desa berkembang apabila loksi dan Pelabuhan Pulau
strategik kedudukannya sesuai dan strstegik untuk Pinang,
aktiviti perdagangan, pelabuhan dan Pelabuhan
persinggahan yang membuka banyak peluang Kelang,
ekonomi. Bandar Gemas,
Grik dan Johor
Bahru untuk
persinggahan.

(3m x 2 =6m)

c) Jelaskan tiga bukti yang menunjukkan wujudnya saling hubungan antara kawasan

desa dengan kawasan bandar. [6m]

FAKTA HURAIAN CONTOH
Wujudnya jalan Jalan raya, jalan
pengangkutan Dengan kewujudan jalan pengangkutan kereta api, jalan
membolehkan wujudnya saling hubungan air dll
antara desa dengan Bandar. Ketersampaian
antara kawasan desa dengan kawasan bandar
meningkat dengan adanya kemudahan jalan
pengangkutan di samping memudahkan
penduduk menjalankan aktiviti harian.

Membekalkan Kawasan desa merupakan kawasan pertanian Kelapa sawit,
bahan mentah yang menghasilkan pelbagai jenis tanaman getah, nanas,
kepada bandar yang diperlukan oleh kilang-kilang di bandar kopi dll
sebagai bahan mentah perindustrian.

Membekalkan Kebiasaannya kawasan desa akan Pekerja kilang,
tenaga kerja membekalkan tenaga kerja, terutamanya tenaga pemandu grab,
kurang mahir kepada kawasan bandar yang teksi, bas, penjual
mempunyai banyak peluang pekerjaan. Aktiviti dll
perindustrian dan perniagaan serta sektor
perkhidmatan yang lain di kawasan bandar telah
memberi peluang pekerjaan kepada penduduk
desa dengan pulangan gaji tetap dan lebih baik.

Wujudnya agensi Agensi-agensi perkhidmatan kepada penduduk Pejabat pos,
perkhidmatan desa diwujudkan bagi memudahkan mereka pejabat daerah,
kepada penduduk melakukan pelbagai urusan yang berkaitan bank dll.
desa seperti berkaitan tanah, kewangan dan lain-lain
perkhidmatan yang diperlukan.

Wujudnya Kawasan desa memerlukan barangan siap dari Beras, minyak
rangkaian kedai kawasan bandar. Rangkaian kedai runcit di masak dan
runcit di kawasan kawasan desa wujud dengan adanya bekalan keperluan harian
desa barangan dari kawasan bandar. Wujudnya kedai yang lain.
runcit di kawasan desa ini membolehkan
mereka mendapatkan barangan keperluan
dengan mudah tanpa berulang-alik ke bandar
untuk mendapat bekalan.

(2m x 3 =6m)

BAHAGIAN B : SOALAN ESEI (SOALAN 5 / SOALAN 6)
5. (a) Bagaimanakah strategi pembangunan desa dilaksanakan di Malaysia. [12]

FAKTA HURAIAN CONTOH MARKAH
A1. 3
Pembangunan Membangun dan memajukan
In Situ kawasan pertanian sedia ada
.Antaranya memajukan kemudahan
pengairan, teknik saintifik, baja
kimia, benih berbaka baik, R &
D biji benih, klon
getah. Penternakan – baka
haiwan, bioteknologi, sistem
perladangan berteknologi tinggi

A2. Menyatukan / mengabungjalin Kementerian 3
aktiviti pertanian dengan agensi Pertanian dan
Pembangunan yang terlibat dan menambah baik Industri Asas Tani,
kemudahan prasarana Kementerian
Pertanian Sumber Manusia,
Menggalakkan pertumbuhan Kementerian
Bersepadu baru ekonomi berkaitan pertanian Pembangunan
baru, industri asas tani dan sektor Usahawan dan
(IADP) - perkhidmatan. Koperasi

A3. Di Membangunkan kawasan mundur 3

Pembangunan melalui pembangunan JENGKA,KEJORA,
DARA,KETENGAH
Wilayah sosioekonomi dalam wilayah

tertentu meningkatkan

sosioekonomi penduduk di wilayah

mundur.

A4. Pe Memajukan perindustrian di Cth; industri asas 3
Perindustrian kawasan desa untuk mewujudkan tani dan
Desa struktur ekonomi yang lebih kraftangan.
seimbang, mempelbagaikan
peluang pekerjaan, memajukan
sepenuhnya tenaga rakyat
terutama di kawasan pertanian
yang kurang maju dan
berpenduduk padat.

(b) Bincangkan kesan stretegi pembangunan desa terhadap terhadap kawasan luar
bandar di Malaysia. [13]

Fakta Fakta Contoh Markah
NEGATIF: 3
B1. Kualiti Taraf kesihatan penduduk luar Penyakit kulit
penduduk terjejas 120andar terjejas akibat (akibat hujan 2
pertambahan pencemaran asid), penyakit
persekitaran seperti pencemaran mata dan lelah 2
udara, air, bau, dan bunyi. – (akibat
pencemaran
udara), bau busuk
dll.

B2.Ketidakselesaan Fenomena pulau haba
hidup menyebabkan penduduk
sentiasa kepanasan dan
kerimasan. Banjir kilat pula
menyebabkan kerosakkan harta
benda dan memerlukan kos yg
tinggi utk mengatasinya.

B3.Kesesakan lalu Berpunca drp pertambahan
lintas kenderaan, sistem jln 120andar
yg tidak dpt menampung aliran
trafik, dan saiz jln yg sempit. –
Keadaan ini menyebabkan
darjah ketersampaian menjadi
rendah walaupun pd jarak yg
dekat.

B4.Pencemaran Fenomena ini akan merosakkan Asma, sakit 3
udara dan jerebu organ pernafasan dan kerongkong, 3
menimbulkan risiko tinggi kepada pneumonia dan
B5. Kekurangan orang yg mengidap penyakit penyakit yang
perumahan yang berkaitan dgn penafasan berkaitan dgn
jantung
Persetingganan membawa Denggi, taun,
kepada perebakan pelbagai malaria
penyakit . Penyebaran penyakit
disebabkan kws setinggan tidak
mempunyai sistem
pembentungan yg sempurna,
sistem perparitan dan longkang

yg tidak terurus, rawatan sisa
kumbahan yg tidak memuaskan,
bekalan air yg tidak bersih, dan
persekitaran tempat tinggal yg
kotor serta sesak

B6.Masalah sosial Meningkat kerana masalah Pelacuran, 3
pengangguran dan kekurangan penyalahgunaan 3
peluang pekerjaan akibat dadah, ragut dll
pertambahan jumlah penduduk 2
2
POSITIF: Penyediaan prasarana dan Hospital, klinik,
B7..Kemudahan kemudahan yg cukup utk jalan raya dll
prasarana dinikmati oleh penduduk bandar
seperti pusat membeli belah,
B8.Kepelbagaian kemudahan pengangkutan awam
kegiatan ekonomi yg canggih, kemudahan hospital
bandar yg moden, kemudahan
pendidikan tinggi, kemudahan
riadah dan sukan, kemudahan
hiburan
Seperti sektor perindustrian,
sektor perkhidmatan, dan sektor
perniagaan secara besar-
besaran telah membuka ruang
kpd penduduk bandar utk
meningkatkan taraf hidup
mereka

B9.Peluang Menawarkan gaji yg lumayan utk
Pekerjaan membolehkan penduduk
memperolehi pendapatan yg
tinggi bagi memperbaiki taraf
hidup mereka

+ KESIMPULAN

5. a) Jelaskan petunjuk yang membuktikan desa mengalami pembangunan
sosioekonomi. [12]

ISI KESAN

Perubahan fizikal/guna tanah Daripada hutan kepada kawasan
perindustrian dan petempatan

Perubahan ekonomi Daripada ekonomi tradisional kepada
ekonomi moden spt perindustrian dan
perkhidmatan

Peningkatan guna tenaga Peratus guna tenaga meningkat dan kadar
pengangguran semakin mmenurun

Perubahan sosial Peningkatan kemudahan pendidikan dan
Perubahan tahap teknologi kemudahan kesihatan

Perkembangan sistem pengangkutan Perubahan daripada teknologi tradisional
Pertambahan pendapatan perkapita kepada teknologi moden dalam pertanian
Perubahan demografi dan IKS

Jalan raya yang lebih baik dan berturap,
perhentian bas dan teksi

Semakin meningkat melepasi garisan
kemiskinan

Peningkatan kadar kelahiran dan jangka
hayat penduduk

b) Sejauh manakah perindustrian desa dapat memajukan kawasan luar bandar. [13]

ISI HURAIAN
Perindustrian desa IKS di luar bandar

(SELAIN PERINDUSTRIAN DESA,): Pembangunan fizikal dan kemudahan
Pembangunan insitu infrastruktur desa.

Program pembangunan bersepadu Mengabung jalin semua sumber

Program pembangunan wilayah Membangunkan kawasan-kawasan
berpotensi sama ada dalam sektor
pertanian atau sektor lain

Program pembangunan sosial Pembangunan IPTA/hospital

Pusat transformasi luar bandar Pusat pengumpulan dan penyebaran
Pembandaran desa maklumat
Mewujudkan bandar baharu di luar
+KESIMPULAN (1M) bandar

6.(a) Jelaskan enam petunjuk yang menunjukkan sesebuah kawasan desa mengalami
tranformasi. [12]

a1 Pendapatan penduduk • Berlakunya peningkatan peratus tenaga kerja di sektor

meningkat ekonomi industri, perniagaan dan perkhidmatan

• Kesannya pendapatan perkapita penduduk bertambah

a2 Kualiti pendidikan • Taraf pendidikan penduduk meningkat manakala kadar
semakin baik buta huruf dalam dalam penduduk berkurangan

• Penguasaan penduduk dalam Teknologi Maklumat (IT)
berbanding tahun-tahun sebelumnya

a3 Peningkaan kualiti • Pembangunan program kesihatan seperti pertambahan
kesihatan hospital dan klinik sehingga ke kawasan luar bandar
telah menyebabkan taraf kesihatan bertambah baik

• Nisbah doktor dengan penduduk juga semakin mengecil

a4 Darjah ketersampaian • Kemudahan pengangkutan seperti jalan raya dan jalan

tinggi keretapi bertambah baik yang menghubungkan

sesebuah kawasan desa dengan bandar dan kawasan

sekitarnya

a5 Peningkatan • Kesan transformasi telah mewujudkan pusat kesihatan,
pembangunan pejabat pos, bank dan sekolah bertambah serta
kemudahan sosial mempunyai pusat latihan

a6 Perubahan Jenis • Penduduk desa mengalami perubahan corak pekerjaan
pekerjaan dari sektor primer ke sekunder dan tertier

a7 Peningkatan peluang • perkembangan ekonomi moden membuka peluang

pekerjaan pekerjaan seperti IKS

a8 Peningkatan teknologi • penggunaan teknologi/input moden di kawasan desa
dapat meningkatkan pengeluaran produk desa

• penggunaan jentera

a9 Perubahan gaya hidup • penduduk desa mengalami perubahan gaya hidup
tradisional ke moden

• kehidupan berasaskan tekonologi moden

mana-mana 6 x 2m = 12m

(b) Bincangkan enam kesan transformasi desa memberikan kesan kepada alam

sekitar fizikal. [13]

b1 Kepupusan • Pembangunan kawasan perumahan, industri dan ruang

flora dan fauna perniagaan di desa menyebabkan tiada habitat yang kawasan

hutan asal akan berlakunya kemusnahan dan kepupusan hutan

asal.

b2 Peningkatan • Kesan daripada hutan yang ditebang untuk pembangunan,
suhu setempat suhu setempat akan meningkat kerana ketiadaan tumbuhan
untuk proses sejatpeluhan yang melembapkan udara.

• Peningkatan kenderaan bermotor juga akan menyebabkan
berlakunya peningkatan suhu hasil daripada pembebasan gas
karbon dioksida yang banyak.

b3 Fenomena • kekerapan berlakunya kejadian banjir di kawasan baru
banjir dibangunkan kerana sistem perparitan yang tidak sempurna
ketika hujan lebat

b4 Hakisan tanih • Projek pembangunan kawasan di kawasan cerun atau tanah
tinggi atau pembangunan kawasan pertanian akan
meningkatkan kadar larian air permukaan. Larian air

permukaan yang laju atau deras terutamanya ketika hujan lebat
akan menyebabkan berlakunya hakisan.

b5 Tanah runtuh • Aktiviti pembangunan untuk mentarnsformasikan kawasan
desa terutama di kawasan cerun telah menyebabkan
b6 Pencemaran berlakunya kemusnahan terhadap tumbuh-tumbuhan di
alam kawasan cerun. Ketiadaan tumbuhan menyebabkan kawasan
cerun hilang kestabilan kerana struktur tanah longgar dan
b7 Kemusnahan memudahkan berlakunya tanah runtuh akibat daya tarikan
habitat graviti.

• Pembangunan aktiviti perindustrian hingga ke kawasan desa
telah menyebabkan berlakunya peningkatan pencemaran
terhadap alam sekitar. Pembebasan gas-gas pencemar udara
oleh kilang seperti gas karbon dioksida, karbon monoksida dan
sulfur dioksida telah mencemarkan ruang udara.

• Pencemaran air turut berlaku akibat penggunaan racun dan
baja kimia dalam kegiatan pertanian.

• pembukaan / perluasan kawasan pertanian memusnahkan
habitat

+ KESIMPULAN (1M)
mana-mana (6 x 2m) + 1m = 13m

BAB 18 : BANDAR DAN PEMBANDARAN

BAHAGIAN B : SOALAN STRUKTUR
4. (a) Nyatakan tiga buah bandar primat di Asia Tenggara. (3)

A1 Bangkok
A2 Jakarta
A3 Manila
A4 Yangoon
A5 Ho Chin Minh

Mana-mana 3 isi x 1m = 3m

(b) Huraikan tiga faktor yang mempengaruhi pembentukan bandar primat. (6)

FAKTA HURAIAN MARKAH
2
B1 Faktor Sejarah -Bandar utama lebih awal dimajukan oleh penjajah dan

pemerintahan sebelum merdeka

-Bandar utama sudah mengalami perkembangan

pesat sehingga bergelar bandaraya.

-Dasar penjajah yang tidak menyebarkan

pembangunan ke kawasan lain untuk memudahkan

kawalan menyebabkan tumpuan penduduk berlaku di

bandar utama.

B2 Aglomerasi Aglomerasi ekonomi menyebabkan berlakunya 2
ekonomi/ pengelompokan atau pemusatan aktiviti ekonomi
Pemusatan seperti perindustrian, perniagaan, perdagangan dan
ekonomi perkhidmatan dalam sesebuah bandar utama
sehingga membentuk satu pemusatan aktiviti
ekonomi di bandar tersebut.

B3 Dasar -Polisi kerajaan di sesebuah negara yang 2
kerajaan memfokuskan pembangunan di sesebuah bandar
utama juga boleh menyebabkan wujudnya bandar
primat.
-Kerajaan menjadikan bandar utama / ibu negara
sebagai kawasan pentadbiran utama yang dilengkapi
dengan pelbagai kemudahan infrastruktur dan kemudahan
sosial yang lengkap dan moden.

B4 Pertumbuhan -Pertumbuhan penduduk yang pesat berlaku di 2
semulajadi

bandar utama disebabkan struktur umur migran yang
masih muda menyebabkan kadar fertiliti tinggi.
-Kadar kelahiran tinggi & kadar kematian menurun
disebabkan adanya kemudahan perubatan moden di
bandar utama.

B5 Aliran -Aliran masuk /migrasi masuk tertumpu ke bandar 2

masuk/migrasi utama sahaja sama ada migran dari luar bandar atau dari

masuk ke bandar -bandar lain kerana bandar utama dilengkapi

bandar utama dengan pelbagai kemudahan bandar moden, peluang

pekerjaan yang luas, kemudahan pendidikan, kesihatan,

hiburan dll yang menjadi tarikan penduduk.

Mana-mana 3 isi x 2 m = 6 m

(c) Terangkan tiga kesan negatif perkembangan bandar primat terhadap aspek sosial

penduduk di Asia Tenggara. (6)

FAKTA HURAIAN MARKAH
C1 Masalah sosial Penduduk terlalu padat menyebabkan masalah 2
sosial seperti penyalahgunaan dadah akibat
desakan hidup, masalah keluarga, berpeleseran,
gelandangan, jenayah (ragut, rompak, samun,
pecah rumah), pelacuran dll

C2 Masalah Kekurangan perumahan kos rendah – 2
perumahan menyebabkan golongan berpendapatan rendah
membina rumah setinggan secara haram di atas
tanah rezab /setinggan

C3 Penyakit Akibat sistem perparitan dan sistem pembentungan 2

yang tidak teratur, pembuangan sampah & sisa
makanan terutama di kawasan setinggan –

menyebabkan pelbagai penyakit

C4 Kesesakan lalu Pertambahan kenderaan disebabkan penduduk 2

lintas yang ramai terutama pada waktu puncak

C5 Kemudahan Wujud persaingan untuk mendapatkan kemudahan 2

asas/awam tidak asas seperti kemudahan kesihatan (klinik/hospital),

mencukupi kemudahan pendidikan (sekolah/universiti) dan

kemudahan pengangkutan yang tidak mencukupi

bagi keperluan penduduk yang sangat ramai

C6 Kesesakan Terlalu ramai penduduk di bandar primat akan 2

penduduk/ menyebabkan ketidakselesaan hidup akibat bunyi

ketidakselesaan bising, pencemaran dll

C7 Kesan psikologi Terlalu ramai penduduk di bandar primat boleh 2
mendatangkan ancaman keselamatan/ trauma/
takut

C8 Kualiti hidup Kesesakan penduduk di bandar primat 2

menurun meningkatkan pencemaran yang boleh
mendatangkan masalah kesihatan/penyakit dan
menyebabkan kualiti hidup menurun

Mana-mana 3 isi x 2 m = 6m

4. (a) Apakah yang dimaksudkan dengan pola pembandaran. [3]

Pola pembandaran merujuk kepada perubahan saiz dan bilangan bandar (1),
pertumbuhan penduduk bandar (1) dan perubahan sosioekonomi bandar (1).

(b) Bagaimanakan proses pembandaran menyebabkan pencemaran alam sekitar di
bandar. [6]

Proses pembandaran Pencemaran alam sekitar
b1 Pertambahan penduduk - Pencemaran udara
- Pencemaran air

b2 Perluasan persempadanan bandar - Pencemaran tanih
- Pencemaran bunyi

b3 Perubahan kegiatan ekonomi - Pencemaran bau
- Pencemaran sisa toksid

b4 Perubahan gaya hidup - Pencemaran sampah

( 3 isi x 2 m = 6 m)

(c) Huraikan tiga faktor yang mempengaruhi proses pembandaran di Malaysia. [6]

c1 Faktor ekonomi
c2 Dasar kerajaan
c3 Faktor sosial
c4 Kemudahan asas
c5 Faktor demografi / pertumbuhan penduduk
c6 Faktor sejarah
c7 Faktor sumber

(3 isi x 2 m = 6 m)

4. (a) Apakah yang dimaksudkan dengan proses pembandaran? [3]

Pembandaran bermaksud proses perubahan penduduk dari sudut ekonomi, gaya hidup
dan transformasi ruang iaitu perluasan kawasan bandar dengan pertambahan
bangunan, ruang perniagaan, petempatan, jaringan pengangkutan serta perubahan
landskap iaitu daripada ekonomi tradisional (pertanian) kepada ekonomi moden
(perkilangan, perkhidmatan, perniagaan dan perdagangan).

(b) Bagaimanakah proses pembandaran mewujudkan golongan menengah di
bandar? [6]

FAKTA HURAIAN MARKAH
A1 Perubahan
- Yang berlaku iaitu daripada kegiatan ekonomi 2
kegiatan
ekonomi berasaskan pertanian kepada kegiatan

ekonomi moden seperti perkhidmatan,

perindustrian dan perdagangan.

- Perubahan kegiatan ekonomi ini telah

membuka peluang pekerjaan kepada

penduduk yang eterusnya akan

meningkatkan jumlah pendapatan yang

mewujudkan golongan menengah di bandar.

A2 Peluasan - Menyebabkan lebih banyak kemudahan asas 2
sempadan yang baik dibina oleh kerajaan.
bandar
- Contohnya pembinaan kemudahan asas
seperti hospital yang telah mewujudkan
golongan menengah seperti doktor. Doktor
adalah golongan profesional yang penting
dalam bidang kesihatan.

A3 Perubahan - Telah berlaku di kawasan yang mengalami 2
gaya hidup proses pembandaran.

- Peluang pekerjaan yang banyak telah
menyebabkan hasil pendapatan penduduk
bertambah/meningkat.

- Kesannya,golongan menengah bertambah
dan golongan ini berkemampuan untuk
memiliki barangan keperluan dan barangan
kehendak.

(c) Huraikan tiga faktor mempengaruhi proses pembandaran di Malaysia pada
masa ini. [3]

FAKTA HURAIAN MARKAH
A1 Faktor dasar
- Iaitu pihak yang bertanggungjawab
kerajaan memainkan peranan penting seperti
menempatkan projek-projek
pembangunan di kawasan yang dapat
memberi impak besar terhadap
perkembangan aktiviti ekonomi.

- Contohnya, Lapangan Terbang
Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA) dan
Litar Antarabangsa Sepang yang telah
mmbangunkan kawasan Sepang dan
Dengkil.

A2 Faktor - Iaitu modal dan pelaburan.
ekonomi - Globalisasi ekonomi yang diamalkan

oleh kerajaan Malaysia telah
membolehkan firma-firma asing datang
untuk melabur ke kawasan yang

A3 Faktor berpotensi untuk maju berdasarkan
migrasi perancangan kerajaan di kawasaan
tersebut.
A4 Faktor
peningkatan - Iaitu perpindahan penduduk dari luar
kemudahan bandaar ke bandar.
asas
- Migrasi penduduk luar bandar ke bandar
akan meningkatkan jumlah penduduk di
bandar yang akan menambahkan
permintaan barangan terutama barangan
keperluan asas.

- Pertambahan permintaan ini akan
mempengaruhi proses pembandaran di
Malaysia.

- Seperti kemudahan sistem
pengangkutan, pendidikan, kesihatan,
utiliti dan lain-lain akan menyebabkan
proses pembandaran berlaku dengan
giat.

- Contohnya, jaringan pengangkutan yang
cekap di bandar akan melaancarkan
perjalanan trafik serta membolehkan
darjah ketersampaian yang tinggi

4. (a) Secara ringkas, huraikan ciri sebuah bandar di Malaysia. [3]

FAKTA HURAIAN MARKAH
Saiz dan kepadatan penduduk
- Jumlah penduduk yang 2

mendiami kawasan bandar

adalah melebihi 10 ribu

orang dan taburan

penduduk sangat padat.

Kegiatan ekonomi - Menjalankan kegiatan 2
ekonomi moden dan maju
seperti
perkilangan,perniagaan,
perdagangan dan pusat
kemajuan.

Fungsi atau peranan - ia sebagai pusat tumpuan 2
ekonomi dan pentadbiran.

Guna tanah - zon guna tanah terbahagi 2

kepada zon komersial di

daerah pernigaan

pusat(CBD), zon industri,

zon kediaman dan zon

rekreasi.

Corak petempatan - terdapat bangunan yang 2
tersusun, rapat dan rapi.

Jaringan pengangkutan jalan - yang bergantung kepada 1
raya atau rel bandar yang padat 2
dan sistematik.
teknologi, pengetahuan
Penduduk mengamalkan gaya
hidup moden

dan pengurusan masa

- serta mementingkan

status dan kebendaan

(b) ’Metropolis adalah sebuah bandar besar yang mempunyai bilangan penduduk
melebihi sejuta orang’. Huraikan tiga masalah yang dihadapi oleh penduduk di bandar

tersebut. [6]

i. Masalah pengangguran yang tinggi dan kemiskinan penduduk bandar.
ii. Masalah kesesakan lalu lintas.
iii. Masalah perumahan dan setinggan.
iv. Masalah sosial, masalah persaingan guna tanah dan masalah pencemaran dan

sampah.

(c) ’Proses pembandaran yang pesat turut menimbulkan kesan negatif kepada
persekitaran manusia khususnya banjir dan banjir kilat’. Jelaskan pernyataan ini. [6]

FAKTA HURAIAN MARKAH
Pencemaran air Berlaku apabila sungai di bandar dipenuhi
sampah sarap menyebabkan bekalan air
bersih terganggu.

Pencemaran bau Berpunca dari tempat pembuangan sampah
dan tong sampah.

Hakisan Air yang melimpah dan mengalir laju boleh
menghakis tebing dan cerun di kawasan

Kemusnahan harta benda apabila rumah atau kediaman di kawasan
rendah ditenggelami air.

Jalan sistem pembentungan akan mengganggu kehidupan harian

yang rosak penduduk.

BAHAGIAN B : SOALAN ESEI (SOALAN 5 / SOALAN 6)
5. (a) Huraikan ciri bandar raya global. [12]

FAKTA HURAIAN MARKAH

A1 Tumpuan Pusat tumpuan penduduk di dunia. Bandar 2

penduduk dunia raya global seperti Tokyo, New York dan

London merupakan pusat tumpuan penduduk

di seluruh dunia. Kemudahan infrastruktur

yang lengkap yang disediakan di badar raya

global seperti kemudahan pengangkutan telah
memudahkan penduduk untuk bergerak dari
satu tempat ke tempat yang lain.

A2 Tumpuan Pusat tumpuan ekonomi dunia. Bandar raya 2
2
ekonomi dunia global turut berperanan sebagai pusat 2
2
tumpuan ekonomi dunia kerana kemudahan 2
2
prasarana yang disediakan adalah lengkap.

Terdapat bank dan syarikat kewangan bertaraf

dunia yang beroperasi di situ.

A3 Tumpuan Pusat tumpuan syarikat-syarikat multinasional.
syarikat Ciri kepada syarikat multinasional iaitu sebagai
multinasional ibu pejabat syarikat- syarikat utama dunia.
Bandar raya global turut bertindak sebagai ibu
pejabat utama bagi syarikat-syarikat besar
seperti GEC (General Electric Company) yang
beroperasi sebagai sebuah syarikat
konglomerat utama di sana.

A4 Pusat Pusat penyelidikan dan pembangunan global.

penyelidikan Bandar raya global seperti New York

dan berperanan penting dalam aspek penyelidikan

pembangunan dan pembangunan (R&D) yang menjadi

global rujukan utama bagi negara maju, negara

membangun dan negara sedang membangun.

R&D yang menjadi kepentingan pada hari ini

ialah seperti dalam aspek teknologi maklumat

dan komunikasi (ICT).

A5 Pusat Pusat pertunjukan kebudayaan dunia. Bandar
kebudayaan raya global seperti London telah berperanan
dunia penting dalam menganjurkan pertunjukkan
kebudayaan bertaraf dunia. Contohnya
persembahan Teater Broadway di London
yang menjadi pertunjukkan bagi golongan
atasan.

A6 Punyai mercu Punyai mercu tanda bangunan yang terkenal
tanda terkenal di seluruh dunia. Contohnya London Bridge di
London, Menara Eiffel di Paris dan Statue of
Liberty di New York. Mercu tanda tersebut
menunjukkan bahawa bandaraya-bandaraya
ini mempunyai nilai sejarah yang tersendiri dan
dihormati oleh negara-negara lain.

A7 Pusat Pusat tumpuan bagi persidangan dan

persidangan konvensyen antarabangsa. Bandar raya global

dan konvensyen seperti London, New York, Paris dan Tokyo

dunia seringkali menjadi lokasi utama bagi

pemimpin-pemimpin dunia bertemu untuk

membincangkan hal-hal berkaitan kerjasama

antarabangsa melaui persidangan dan

konvensyen.

A8 Pendapatan Pendapatan perkapita tinggi. Penduduk yang 2

perkapita tinggi tinggi di bandar raya global mempunyai

pendapatan perkapita yang tinggi. Ini kerana,

keseluruhan penduduk yang tinggal di sini

mempunyai pekerjaan yang berpendapatan

tinggi di dalam suasana kosmopolitan.

(b) Bincangkan kesan bandar raya global terhadap sesebuah negara. [13]

KESAN POSITIF HURAIAN MARKAH

A1 Peluang Menyediakan peluang pekerjaan kepada 2

pekerjaan penduduk. Bandar raya global seperti New

York mempunyai peluang pekerjaan

pekerjaan dalam pelbagai sektor yang

berprestasi tinggi seperti perbankan dan

kewangan. Peluang pekerjaan yang banyak

ini membolehkan penduduk New York dapat

bekerja mengikut bidang pengkhususan

mereka. Kesannya pendapatan perkapita

penduduk adalah tinggi.

A2 Sistem Sistem pengangkutan yang cekap. Sebuah 2
pengangkutan bandar raya global seperti Paris mestilah
cekap mempunyai sistem jaringan pengangkutan
yang cekap dan darjah ketersampaian yang
tinggi. Kecekapan sistem pengangkutan ini
dapat memendekkan masa perjalanan.
Contohnya perkhidmatan Keretapi Metro di
Paris yang cekap dan efisien.

A3 Perubahan Perubahan budaya dan cara kerja penduduk. 2
budaya kerja Kecanggihan teknologi maklumat dan
komunikasi yang terdapat di negara- negara
maju termasuklah di bandar raya global
seperti London membolehkan pekerja tidak
perlu ke pejabat. Mereka boleh bekerja di
rumah dan menghantarnya melalui
perkhimatan email yang mudah dan cepat.
Hal ini membolehkan mereka
mempunyai banyak masa bersama keluarga.

A4 Kemudahan Pertambahan prasarana dan kemudahan 2
2
prasarana yang asas. Kesan bandar raya global telah

baik membolehkan sesebuah negara itu

mempunyai pertambahan di dalam prasarana

dan kemudahan asas. Kemudahan asas

yang utama seperti sekolah dan hospital

dapat membantu masyarakat untuk menjadi

lebih baik demi pembangunan masa depan.

A5 Masyarakat Masyarakat lebih bermaklumat dan

berinovasi berinovasi. Kemudahan internet dalam

zaman teknologi maklumat dan komunikasi

KESAN membolehkan penduduk mendapatkan 2
NEGATIF maklumat dengan lebih cepat dan pantas. 2
A6 Kualiti hidup Kemudahan internet berkelajuan tinggi
terjejas memudahkan penduduk mengakses 2
maklumat yang dikehendaki di mana sahaja 2
A7 Pencemaran terutama dengan menggunakan telefon pintar 1
alam sekitar (smart phone).

HURAIAN

Kualiti hidup terjejas. Desakan pembangunan
yang berlaku di bandar raya global telah
menyebabkan kualiti hidup penduduk
terjejas. Penduduk yang berpendapatan
sederhana dan rendah tidak maampu
memiliki rumah sendiri kerana harga rumah
melambung tinggi setiap tahun. Kesannya,
golongan ini hanya mampu menyewa rumah,
tetapi tidak mampu untuk membelinya.

Alam sekitar terjejas. Pembangunan yang
berterusan di bandar raya global telah
menyebabkan berlakunya isu alam sekitar.
Contohnya kesesakan jalan raya,
pencemaran udara, pencemaran air, dan
sebagainya lagi. Pencemaran udara berlaku
disebabkan oleh pembebasan asap daripada
kenderaan bermotor serta pelepasan asap
daripada kawasan perindustrian yang
membebaskan gas karbon dioksida, sulfur
dioksida dan sebagainya lagi.

A8 Peminggiran Golongan yang berpendidikan rendah akan

sosial rasa terpinggir apabila mereka tidak mampu

bersaing dengan golongan imigran yang

berpendidkan tinggi. Berlakunya kadar

pengangguran yang tinggi terhadap golongan

ini kerana mereka terpaksa bersaing dengan

kumpulan yang berpendidkan tinggi untuk

mendapat pekerjaan yang baik.

A9 Kesesakan ruang Pembangunan yang pesat di bandar raya

global seperti di Tokyo telah menyebabkan

berlakunya kesesakan ruang di bandar.

Kepadatan bangunan-bangunan perniagaan,

pentadbiran dan sebagainya menyebabkan

persekitaran bandar menjadi panas yang

dikenali sebagai fenomena pulau haba

bandar.

+ KESIMPULAN

5. (a) Bincangkan enam isu kemiskinan di kawasan bandar besar di Malaysia. [13]

Rangka Jawapan

i. pemilikan harta (kecil dan sempit)
ii. masalah gelandangan
iii. masalah rumah setinggan
iv. kesesakan di tempat-tempat awam
v. masalah pengemis
vi. kekurangan zat makanan
vii. kadar keciciran yang tinggi
viii. gejala sosial seperti meragut
ix. + KESIMPULAN

Cadangan Jawapan

Antara isu kemiskinan bandar di kawasan bandar besar di Malaysia ialah masalah
gelandangan. Terdapat segelintir penduduk di bandar merempat di kawasan kaki lima,
perhentian bas atau di laluan jejantas di bandar. Tindakan golongan gelandangan ini boleh
menjejaskan keunikan tarikan pelancongan di bandar.

Masalah rumah setinggan juga sering berlaku di kawasan bandar-bandar besar. Kawasan
rumah setinggan yang tidak terurus tahap kebersihan mahupun sistem pembetungan
biasanya menjadi punya merebaknya penyakit seperti taun dan salmonella di bandar.

Kesesakan yang teruk juga berlaku di tempat-tempat kemudahan awam seperti hospital
kerajaan. Isu kemiskinan yang teruk di bandar menyebabkan ramai pesakit tidak mampu
mendapatkan rawatan doktor pakar di hospital swasta, sebaliknya berpusu-pusu
mendapatkan rawatan di hospital kerajaan.

Masalah pengemis juga semakin menjadi-jadi di bandar. Kemiskinan bandar yang ekstrem
juga menjadi punca kemunculan pengemis-pengemis di bandar.

Gejala sosial seperti meragut dan merompak juga boleh dikaitkan dengan kemiskinan bandar.
Kadar pengangguran yang tinggi di samping peningkatan kos hidup di bandar memaksa
segelintir penduduk bandar mendapatkan wang dengan cara merompak atau meragut di
bandar.

Harga rumah yang tinggi di bandar menyebabkan penduduk bandar golongan B40 hanya
mampu memiliki rumah-rumah yang kecil dan sempit di bandar. Rata-rata golongan ini hanya
mampu membeli rumah-rumah projek perumahan kos rendah oleh kerajaan yang dibina
dengan saiz yang kecil dan bahan binaan yang rendah kualiti.

(b) Jelaskan bagaimana proses pembandaran memberikan kesan kepada alam sekitar

fizikal. [12]

Rangka Jawapan

Isi Proses Kesan

i Pertambahan Pertambahan penggunaan kenderaan pencemaran udara /

penduduk peningkatan suhu

ii Peluasan penebangan pokok untuk pembinaan hakisan tanah, tanah runtuh,

sempadan bangunan / infrastruktur peningkatan suhu

iii Perubahan pelepasan asap kilang pencemaran udara

kegiatan ekonomi

iv Perubahan gaya Pertambahan penjualan makanan pencemaran sampah

hidup berbungkus

Pertambahan penggunaan barangan peningkatan suhu

elektrik

Pertambahan penggunaan kenderaan pencemaran udara peningkatan

suhu

Cadangan Jawapan

Pertambahan penduduk kawasan bandar membawa kepada pertambahan penggunaan
kenderaan di bandar. Pembakaran bahan api fosil yang tinggi daripada kenderaan
menyebabkan kadar pelepasan asap yang tinggi yang seterusnya mencemarkan udara di
bandar.

Peluasan sempadan bandar akibat proses pembandaran melibatkan kerja-kerja penebangan
pokok secara besar-besaran bertujuan memberi ruang untuk pembinaan projek perumahan
dan kemudahan inftastruktur bandar. Penebangan pokok menyebabkan kehilangan
cengkaman akar pokok dan tanah terdedah kepada masalah hakisan dan tanah runtuh.

Proses pembandaran juga menyebabkan perubahan kegiatan ekonomi kepada ekonomi
sekunder dan tertier. Pembinaan kilang-kilang yang banyak menyebabkan peningkatan
mendadak dalam pelepasan asap kilang. Ini seterusnya menyebabkan pencemaran udara di
bandar.

Proses pembandaran juga menyebabkan perubahan gaya hidup penduduk bandar.
Kebanyakan penduduk adalah bekerja dan tidak mempunyai masa untuk memasak sendiri di
rumah. Mereka akan sama ada makan di luar atau membeli makanan berbungkus dari gerai-
gerai. Ini membawa kepada lambakan plastik daripada bekas bungkusan makanan dan
pencemaran sampah sarap di sekitar gerai-gerai makanan.

6. a) Huraikan enam faktor yang mempengaruhi proses pembandaran yang pesat.
[12]

FAKTA HURAIAN MARKAH
A1 Sejarah
– diteroka oleh penjajah untuk dijadikan kawasan 2
A2 Ekonomi
pertempatan dengan pelbagai aktiviti ekonomi.

– modal atau pelaburan 2
– peranan globalisasi firma melabur ke kawasan

yang mempunyai potensi untuk maju.

A3 Dasar kerajaan – menempatkan projek di kawasan yang memberi 2
kesan terhadap pembangunan kawasan tersebut.

A4 Sosial – kemudahan sosial disediakan untuk meningkatkan 2
taraf hidup penduduk.

A5 Kemudahan – kemudahan infrastruktur seperti jalan raya / 2
asas kemudahan bekalan air, elektrik dan telekomunikasi.

A6 Demografi – pertumbuhan penduduk yang pesat akibat migrasi 2

penduduk.

Pemarkahan : (6 x 2m) =12m

b) Bincangkan enam kesan pembandaran terhadap alam sekitar bandar. [13]

KESAN POSITIF HURAIAN MARKAH

B1 Kepadatan – berlaku pertambahan bilangan penduduk akibat 2

penduduk migrasi masuk untuk memenuhi peluang

pekerjaan.

B2 Perubahan – berlaku pertukaran kegiatan ekonomi daripada 2
pekerjaan sektor pertanian kepada sektor industri dan
perkhidmatan yang menawarkan lebih banyak
peluang pekerjaan.

B3 Peningkatan – adanya pelbagai kemudahan infrastruktur asas, 2
taraf hidup kemudahan sosial, peluang pekerjaan dan
peningkatan pendapatan isi rumah.

KESAN HURAIAN 2
NEGATIF 2
B4 Masalah – fenomena setinggan 2
perumahan – harga rumah semakin mahal.

B5 Kemiskinan – berlaku pengangguran / persaingan untuk
bandar mendapatkan pekerjaan.

B6 Migrasi bandar – berlaku migrasi dari desa ke bandar untuk

desa memenuhi peluang pekerjaan.

B7 Kesesakan lalu – peningkatan penggunaan kenderaan 2

lintas menyebabkan berlakunya kesesakan terutama 2
2
pada waktu puncak. 2
2
B8 Masalah sosial – jenayah, merompak, mencuri, pelacuran, 2
penyebaran wabak penyakit. 2
2
B9 Perubahan guna – pemintaan terhadap tanah meningkat 2
2
tanah – berlaku perubahan guna tanah daripada sektor 1

pertanian kepada kawasan perumahan,

B10 Peningkatan - suhu tinggi akibat pembangunan yang pesat di

suhu mikro bandar.

B11 Hakisan – pembukaan kawasan baru menggalakkan
hakisan layangan.

B12 Tanah runtuh – pembinaan di lereng bukit menggalakkan lagi
kegagalan cerun.

B13 Banjir / banjir – intensiti hujan dipengaruhi oleh perubahan cuaca

kilat dan iklim.

B14 Kemusnahan – terutama pembukaan kawasan di pinggir bandar.
habitat
- pembukaan kawasan di pinggir bandar.
B15 Kemusnahan
flora dan fauna – udara, air, bunyi,bau,tanih, sampah sarap, sisa
toksik.
B16 Pencemaran
alam sekitar

+ KESIMPULAN (cadangan @ harapan)

6 x 2m + 1m (kesimpulan) =13m

5. (a) Jelaskan ciri-ciri utama bandaraya global [12 ]

CIRI UTAMA HURAIAN & CONTOH MARKAH
BANDARAYA 2
● Penduduknya melebihi 10 juta orang
GLOBAL ● Dikenali sebagai (megacity). 2
1. Ciri ● Menjadi tumpuan penduduk negara maju.
Penduduk. ● Taburan penduduknya padat dan tepubina
● Mengalami penduduk optimun seperti Tokyo

2. Ciri ● Ekonomi bersifat global – di peringkat kuarterner dan
Ekonomi
kuiner.
● Menjadi penentu kepada keputusan ekonomi dunia (ciri

unggul) seperti bandaraya New York yang menjadi Pusat

Perdagangan Dunia WTC (World Trade Centre).
● Menjadi Pusat kewangan dunia/Transaksi kewangan

dunia, ibu pejabat bank dan firma kewangan antarabangsa

beroperasi di sini
● Pusat pelaburan, pasaran modal/saham global

3. Ciri ● Menjadi pusat Persidangan Dunia – Persidangan G8, 2
Sosial Kesatuan Ekonomi Eropah (EC), Pusat fesyen dunia. 2
● Pusat NGO (badan bukan kerajaan) dunia. 2
4. Ciri ● Infrastruktur bertaraf global seperti pusat pendidikan 2
Kualiti dunia – Universiti tersohor, pusat hiburan dunia dll.
hidup
● Ciri sosial termaju dengan memiliki kualiti hidup yang
5. Ciri tinggi – pendapatan perkapita dan taraf hidup yang tinggi.
Teknologi ● Masyarakat kosmopolitan – gaya hidup antarabangsa
yang mementingkan status, kecekapan pengurusan masa,
6. Ciri sangat bergantung kepada penggunaan teknologi tinggi dll.
Fizikal
● Memiliki teknologi termaju dan menjadi Pusat R&D global
– teknologi ICT, robotik, aeroangkasa dll.
● Menjadi Pusat Maklumat - Info dan infrasturuktur bertaraf
global seperti lembah silikon di Amerika Syarikat.
● Bandar yang mengawal penyebaran teknologi ke negara
lain.

● Bandar terancang - bangunan padat dan tepubina.
Bangunan bertingkat dan berkembang secara vertikal.

Bandar. ● Landskap bandar – terdiri daripada mercu tanda global
seperti WTC, Pejabat PBB dll.
● Nilai ruang/harga tanah yang sangat mahal.

Pemarkahan: 6 isi x 2 markah = MAX 12

(b) Bincangkan kesan pembandaran yang pesat terhadap alam sekitar manusia di
bandar. [13]

Kesan Negatif ke atas alam sekitar manusia akibat proses pembandaran. Markah

1 Fenomena ● Masalah kekurangan perumahan kos rendah dan sederhana. 2
setinggan -Nilai hartanah sangat mahal.
-Penduduk miskin tidak mampu memiliki atau menyewanya.
-Terpaksa tinggal di petempatan setinggan.

2 Kesesakan ● Kesesakan lalu lintas – traffic jam melambatkan perjalanan – 2

merugikan masa. Risiko kemalangan jalan raya meningkat.
Kesesakan bangunan – padat dan tepu bina seperti

perumahan flat.

3 Kemiskinan ● Masalah pengangguran dan kemiskinan bandar meningkat 2
bandar – akibat persaingan kerja yang pesat. 2
● Peluang perkerjaan terhad 2
4 Kos hidup – relatif dengan penduduk bandar yang ramai dan kekurangan
yang kelulusan/kemahiran.
tinggi ● Persaingan kerja dengan warga asing.
-Wujud golongan miskin tegar dalam bandar.
5 Masalah
sosial ● Peningkatan harga barang keperluan tidak sepadan dengan
bertambah peningkatan pendapatan.
● Kos pengangkutan meningkat
– ekoran kenaikan harga minyak dan juga kenaikan kadar tol.
● Kos perkhidmatan juga meningkat seperti perkhidmatan
kesihatan dan pendidikan, utiliti dan perkhidmatan bandaran
yang dikenakan kepada penduduk
Belanja isi rumah, kediaman, makanan, pengangkutan, dll

● Masalah sosial / keselamatan - kadar jenayah yang tinggi,
maksiat, pelacuran, penyalahgunaan dadah, dll kerana kos
dan tekanan hidup yang tinggi di bandar.
● Nilai murni sosial merosot – dipengaruhi oleh budaya luar
yang liar (disko, pub dsb), ikatan kekeluargaan yang longgar –
keruntuhan nilai moral spt gejala LGBT, pengkid, dll.

Perebakan penyakit di kawasan tertentu seperti
kawasansetinggan (slum area).

Persekitaran setinggan yang kotor –
memudahkan berlakunya penularan penyakit berjangkit seperti
denggi, H1N1, taun dll.

Kesan Positif Proses Pembandaran Terhadap Alam Sekitar Manusia di

Bandar

6 Saiz pasaran ● Apabila penduduk bandar bertambah – saiz pasaran 2
2
bertambah barangan dan perkhidmatan menjadi semakin besar. 2
1
Kuasa beli penduduk juga bertambah – melalui peningkatan
pendapatan perkapita, menyebabkan produk tempatan boleh
dijual.

7 ● Sektor perindustrian, perniagaan dan perkhidmatan
Perkembangan
ekonomi berkembang maju kerana adanya bekalan tenaga kerja yang
moden
yang pesat ramai dari jumlah penduduk bandar yang bertambah.
● Sektor pembinaan – perumahan dan ruang perniagaan juga

berkembang pesat.

8 Peningkatan ● Tahap pendidikan penduduk bertambah maju kerana di
kualiti bandar menawarkan pengajian hingga peringkat tertier – di
hidup
IPTA dan IPTS.

● Tahap kesihatan penduduk juga bertambah kerana di bandar
adanya kemudahan rawatan – hospital pakar, klinik dan
poliklinik.

+ KESIMPULAN

Pemarkahan: 6 isi x 2 markah = 12 + 1 markah perbicangan/justifikasi = 1 markah = MAX 13.

6. (a) Berdasarkan sebuah bandaraya, huraikan peranan bandaraya tersebut

terhadap pembangunan negara. [13]

ISI HURAIAN MARKAH
A 1
Kuala Lumpur, Johor Bharu, Bandaraya Melaka,Ipoh 2
A1.Pusat
pemasaran Kegiatan jual beli yang berlaku di bandar yang melibatkan
kegiatan pemasaran yang besar akan mendatangkan sumber
pendapatan yang besar kepada negara. Contoh Pulang
Langkawi bukan sahaja tempat pelancongan tetapi sebagai
pusat perniagaan bebas cukai

A2) Pusat Aktiviti perniagaan, perdagangan, perkilangan dan sektor 2
pekerjaan perkhidmatan yang dibekalkan di bandar akan mewujudkan 2
kesan pengganda yang positif. Banyak peluang pekerjaan 2
dapat disediakan bagi memenuhi permintaan yang 2
bertambah. 2

A3) Pusat Pemodenan biasanya berlaku di bandar dan berkaitan dengan
pemodenan kemajuan dan pembangunan sesebuah negara. Negara maju
sentiasa mengalami pemodenan dalam aspek ICT dan
bioteknologi.

A4) Pusat Kemajuan sesebuah negara bergantung kepada kualiti dan
kemudahan kecekapan perkhidmatan yang diberikan. Contoh kemajuan
perkhidmatan sektor perkilangan amat bergantung kepada kemudahan dan
kecekapan perkhidmatan pengangkutan dan perhubungan di
bandar perusahaan.

A5) Pusat Pembauran inovasi mudah berlaku di bandar berbanding
pembauran kawasan luar bandar kerana bandar merupakan pusat
inovasi tumpuan penduduk dan kegiatan ekonomi.

A6 Pusat Menyediakan peluang pendidikan pada pelbagai peringkat
pendidikan iaitu dari rendah kepada peringkat tinggi.

A7 Pusat Tumpuan golongan menengah, berpendapatan tinggi itiu 2
tumpuan kumpulan penduduk yang berpendidikan dan pekerja
golongan korperat serta profesional.
menengah
Pelbagai kemudahan kesihatan dan perubatan seperti 2
A8 Pusat hospital pakar, hospital swasta.
kemudahan
kesihatan

Mana-mana 6 isi X 2 = 12 markah + 1 markah nama bandaraya = 13
markah

(b) Huraikan bagaimanakah proses pembandaran boleh memberikan kesan

terhadap penduduk [12]

ISI HURAIAN MARKAH
b1 Kesesakan lalu lintas 2
Pertambahan penduduk meningkatkan
penggunaan kenderaan kerana ada kuasa beli.
Kenderaan dibeli untuk mendapatkan darjah
ketersampaian yang tinggi. Kenderaan yang
semakin bertambah menyebabkan kesesakan
lalu lintas.

b2 Masalah perumahan Proses pembandaran menarik migrasi masuk 2
penduduk ke bandar. Kos hidup yang tinggi 2
menyebabkan sebahagian penduduk tidak
mampu membeli atau menyewa rumah. Mereka 2
menceroboh tanah rizab kerajaan untuk 2
membina petempatan haram/setinggan. 2
2
b3 Masalah sosial; Pertambahan penduduk pesat dan kekurangan 2
pengangguran, peluang pekerjaan boleh menyebabkan masalah
kemiskinan, jenayah pengangguran. Kos hidup yang tinggi
menyebabkan penduduk berpendapatan kecil
melakukan kegiatan jenayah seperti mencuri,
merompak, meragut, melacur atau mengedar
dadah.

b4 Ketidakselesaan hidup Peningkatan suhu bandar dan pulau haba
menyebabkan penduduk berada dalam kedaan
tidak selesa terutama pada waktu malam. Badan
berpeluh, tidak dapat tidur dengan nyenyak
menyebabkan pekerja mengantuk pada siang
hari Ini akan menjejaskan kualiti kerja mereka.

b5 Kepadatan penduduk Pertambahan penduduk di kawasan bandar
kesan daripada peningkatan kadar kelahiran dan
migrasi yang tinggi menyebabkan kawasan
bandar padat mengalami kepadatan penduduk
yang tinggi.

b6 Perubahan pekerjaan Perubahan pekerjaan daripada perkerjaan
sektor ekonomi tradisional kepada sektor
ekonomi moden . Contoh pertanian kepada
perindustrian , perniagaan,dan perkhidmatan.

b7 Peningkatan taraf hidup Perubahan peluang pekerjaan akan
meningkatkan pendapatan penduduk seterusnya
meningkatkan kuasa beli , pemilikan barangan
yang menunjukkan peningkatan taraf hidup.

b8 Migrasi desa bandar Proses pembandaran membuka banyak
peluang-peluang pekerjaan di kawasan bandar
dan menjadi tarikan migrasi penduduk desa ke
kawasan bandar.

Mana-mana 6 isi X 2 = 12m

6. (a) Huraikan peranan bandar dalam pembangunan di Malaysia. (10m)

FAKTA HURAIAN MARKAH
A1 Pusat pemasaran Memasarkan pelbagai barangan / produk 2
dan peningkatan barangan/produk dari

peringkat rendah hingga peringkat tinggi
kepada penduduk bandar dan luar bandar.

Contoh peringkat rendah: barangan
keperluan harian

Contoh peringkat tinggi: barangan elektrik &
elektroni dan automotif

A2 Pusat perkerjaan Pelbagai kegiatan ekonomi seperti 2
perindustrian dan perkhidmatan 2
menawarkan banyak peluang pekerjaan. 2
2
A3 Pusat pemodenan Dalam pelbagai bidang seperti
pengangkutan, telekomunikasi, pendidikan, 2
perubatan dll 2
2
A4 Pusat Pelbagai industri berskala besar dan

pembuatan/perindustrian syarikat multinasional.

A5 Pusat kemudahan Perkhidmatan awam dan swasta -
perkhidmatan pendidikan, kesihatan, pengangkutan-
mampu meningkatkan perkembangan
sektor-sektor lain.

A6 Pusat pembauran Percampuran teknologi, idea , teknik,
inovasi peralatan dan kaedah mengurus -
disebarkan ke kawasan lain.

A7 Pusat pendidikan tinggi Banyak IPT - mewujudkan golongan
berpendidikan, berpendapatan tinggi dan
berkemampuan .

A8 Pusat pentadbiran dan Mengurus pentadbiran dan perancangan

perancangan pembangunan sesuatu kawasan.

(Fakta 1m + Huraian 1m = 2m)
Mana-mana 5 fakta X 2 m = 10 m

(b) Bincangkan kesan pembandaran terhadap alam sekitar fizikal. [15]

FAKTA HURAIAN MARKAH
B1 Pencemaran udara Pelepasan asap kilang, kenderaan, 2
pembakaran terbuka- meningkatkan
kandungan karbon dioksida di atmosfera 2
2
B2 Pencemaran air Pembuangan sisa toksid, air kumbahan -
BOD, ammonia, e-coli

B3 Pencemaran bunyi/bau Kerja-kerja di tapak pembinaan, bunyi
kenderaan dan kilang. Bau busuk dari

kawasan pelupusan sampah, sisa
kumbahan, dan kilang pemprosesan.

B4 Pemanasan Pelepasan gas rumah hijau dari kenderaan, 2
2
setempat/peningkatan kilang dan aktiviti harian menyebabkan 2

suhu peningkatan gas tersebut di atmosfera 2
2
B5 Hakisan Pembinaan rumah mewah di cerun bukit
mendedahkan permukaan cerun kepada
hakisan.

B6 Tanah runtuh Penarahan / pemotongan cerun untuk
pembinaan jalan pengangkutan
menyebabkan cerun tidak stabil dan mudah
runtuh

B7 Banjir kilat Permukaan yang berturap, sistem saliran
tidak sistematik, kurang kawasan hijau
untuk menyerap air.

B8 Kemusnahan flora dan Peluasan pembinaan kawasan petempatan,

fauna pembinaan jalan raya, kemudahan sosial

dan infrastruktur memusnahkan hutan

terutama di pinggir bandar

(Fakta 1m + Huraian 1m = 2m)
Mana-mana 7 X 2 m + 1 [KESIMPULAN] = 15

6.a) Jelaskan lima peranan bandar terhadap pembangunan sesuatu kawasan. (10)

FAKTA HURAIAN MARKAH
A1 Pusat pekerjaan -Khususnya sektor perindustrian dan 2
perkhidmatan.

-Tawaran peluang pekerjaan yang banyak.

-Meningkatkan taraf hidup dan meningkatkan
kuasa beli.

A2 Pusat -cth dalam bidang ICT dan bioteknologi 2
pemodenan -pembangunan (R&D) dalam pelbagai bidang

-pemodenan infrastruktur dan kegiatan ekonomi.

A3 Pusat pemasaran -menggalakkan aktiviti jual beli.sumber pendapatan 2
melalui hasil jualan.

-Sumber pendapatan negara melalui kutipan cukai.

A4 Pusat -perkhidmatan sosial seperti perkhidmatan 2
perkhidmatan pendidikan, kemudahan kesihatan, perubatan 2
kepakaran, pengangkutan dan telekomunikasi. 2
2
-Kualiti hidup meningkat.

A5 Pusat pembauran -penyerapan , penyebaran idea, informasi, teknik

inovasi dan kaedah baharu terhadap sosioekonomi

sesebuah kawasan.

-Kawasan mundur mengalami perubahan menjadi
lebih maju.idea baharu cepat disebarkan

A6 Pusat -ramai golongan intelektual,politik dan
pembentukan pemimpin masyarakat. Berfikiran luas.kaya dengan
golongan idea dan inovasi untuk perubahan.
menengah
-Cth kakitangan pengurusan dan profesional.
A7 Pusat pelaburan
-aliran pelaburan asing (FDI) di bandar –bandar
utama oleh syarikat besar multinasional (MNCs)
kerana bandar dilengkapkan dengan prasarana
dan kemudahan yang menjadi daya tarikan
pelabur.

(mana-mana 5isi x 2m=10markah)

6. a) Huraikan ciri-ciri bandar raya metropolis. [13]

Isi (Ciri) Huraian Markah
1
a1. Bandar rujukan - Kuala Lumpur/ Johor Bharu 2
2
a2. Bilangan penduduk - Penduduk melebihi 1 juta orang 2

a3. Hierarki - Hierarki paling tinggi dan lingkungan 2

pengaruh yang luas.

a4. Fungsi - Mempunyai pelbagai fungsi yang

menyebabkan berlakunya pemusatan fungsi

(aglomerasi) seperti pusat pentadbiran,

perniagaan, perdagangan, perindustrian, dll.

a5. Ciri fizikal/guna tanah - Guna tanah yang padat dan tepu bina

dengan bangunan.

- Bangunan dibina secara menegak untuk

menjimatkan ruang.

- Proses rebakan bandar giat berlaku ke

kawasan sekitar.

a6. Ciri sosial masyarakat - Kualiti hidup yang tinggi, iaitu 2
2
berpendapatan tinggi dan gaya hidup moden 2

dengan mementingkan status dan sangat

bergantung kepada penggunaan teknologi.

a7. Kemudahan sosial/ - Kemudahan bertaraf dunia seperti

infrastruktur pengangkutan moden, pusat beli-belah,

hotel lima bintang, pusat ICT, dll.

a8. Tumpuan - Menjadi hub pengangkutan wilayah/

pengangkutan wilayah serantau/dunia.

(mana-mana 6 isi x 2 markah + 1 markah = 13 markah)

b) Jelaskan kesan bandaraya metropolis terhadap sesebuah negara. [12] Markah
Isi Huraian
Kesan Kepada Persekitaran Manusia

bm1. Penggangguran ● Penduduk ramai peluang pekerjaan sedikit 2
bm2. Perumahan (Setinggan) ● Pengangguran 2
bm3. Masalah Sosial ● Penduduk tidak mampu memliki rumah 2
(Jenayah)
sendiri (Harga mahal gaji rendah) 2
bm4. Kesesakan lalu lintas/ penduduk ● Kawasan sesak dalam bandar (slum area) 2
● Ramai tidak bekerja (Tiada kemahiran dan
bm5. Persaingan Guna Tanah
pendidikan tinggi)
● Kemiskinan & penggangguran
● Wabak penyakit
● Kehadiran warga asing
● Jumlah penduduk bertambah – jumlah

bilangan kenderaan bertambah-
kesesakan lalu lintas
● Kesesakan tempat kediaman
● Kesesakan bilik darjah kerana terlalu
ramai
● Kekurang tanah untuk petempatan
● Kawasan pertanian diambil untuk guna
tanah bandar
● Pembangunan di kawasan tanah tinggi

Kesan Kepada Persekitaran Fizikal

bf6. Banjir Kilat ● Sistem perparitan dan pengaliran lemah 2
● Jalan berturap aliran air laju

bf7. Pemanasan suhu ● Pulau Haba 2
● Kesan rumah hijau

bf8. Tanah Runtuh/ Hakisan • Kurang tumbuh-tumbuhan 2

bf9. Pencemaran Udara ● Peningkatan jumlah kenderaan & kilang 2

bf10. Pencemaran Air & Hujan Asid ● Pembuangan sisa sisa Industri, domestic 2
● Perniagaan makanan dsb

bf11. Pencemaran Bau & Bunyi • Kilang dan kenderaan bermotor 2

bf12. Pencemaran Domestik / Sampah • Persekitaran sampah sarap oleh 2
sarap domestik

(mana-mana 3 isi Manusia + 3 isi Fizikal x 2 markah = 12 markah)

(b) Jelaskan enam kesan bandar metropolis terhadap sosioekonomi penduduk. [12]

KESAN POSITIF HURAIAN MARKAH

B1 Peluang kerja – bandar metropolis menyediakan banyak 2
peluang pekerjaan dalam sektor sekunder
(perindustrian, pembinaan) dan sektor
tertier(perniagaan, pengangkutan,pelancongan).

B2 Peningkatan taraf – perkembangan sektor ekonomi telah 2

hidup meningkatkan pendapatan penduduk

– kesannya taraf hidup semakin baik.

B3 Kepadatan – berlaku migrasi masuk ke bandar metropolis 2
penduduk secara beramai-ramai. 2
meningkat
– kepadatan penduduk yang tinggi telah
B4 Perluasan meningkatkan pasaran barangan domestik.
pasaran

KESAN NEGATIF HURAIAN

B5 Kesesakan – kesan daripada kepadatan penduduk yang 2
lalulintas 2
tinggi
–banyak kenderaan di jalan raya.

B6 Pengangguran – kesan daripada migrasi masuk yang tinggi
– berlaku persaingan tenaga kerja.

B7 Masalah – harga rumah yang tinggi menyebabkan 2
perumahan golongan sederhana dan bawahan (B40) tidak 2
mampu membeli rumah
B8 Wabak penyakit – wujud petempatan setinggan. 2
2
B9 Masalah sosial – pembangunan yang pesat di bandar
metropolis menyebabkan sistem perparitan dan
B10 Wujud golongan pelupusan sampah tidak cekap terutama di
miskin bandar tapak pembinaan
– akan menyebabkan penyakit berjangkit seperti
denggi, taun dan lain-lain.

– tekanan hidup di bandar menyebabkan
berlakunya masalah sosial seperti mencuri,
meragut, merompak, rogol, pelacuran.

– golongan yang berpendapatan rendah akan
alami masalah kemiskinan di bandar metropolis
kerana kos hidup yang tinggi.