สำ นวน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/12 จัจัจัดจัทำทำทำทำโดย นางสาววชิชิชิรชิญาณ์ณ์ ณ์ณ์ ทองสร้ร้ร้อร้ย นางสาวอัอัอันอันา อัอัอังอั ศุศุศุปศุระเวศ สุภ สุ าษิต ษิไทย
คำ นำ สำ นวน สุภาษิตและคำ พังเพย เป็นคำ ที่มีมาตั้งแต่โบราณ โดยเป็น วัฒนธรรมทางภาษาที่ได้รับการพัฒนามาจากวิถีชีวิตความเป็นอยู่ ของสังคมไทยในยุคต่างๆที่ผ่านมา ซึ่งแสดงถึงความงดงาม ความลึก ซึ้งในการใช้ภาษา ที่สะท้อนถึงความเชื่อ ค่านิยม ด้วยข้อความสั้นๆที่ สละสลวย แต่มีความหมายแจ่มชัด มีแง่คิดที่คมคาย หรือมีการอบรม สั่งสอนที่แยบยล จึงเป็นเอกลักษณ์ของภาษาไทยและเป็นส่วนหนึ่งของ ภาษาไทยที่มีมานาน ถ่ายทอดมาสู่คนไทยมารุ่นสู่รุ่นจนถึงปัจจุบันนี้ โดย สำ นวนสุภาษิตที่เราได้ยกตัวอย่างมานั้นอาจเป็นเพียงสำ นวนสุภาษิต ไทยที่พวกเราใช้หรือกล่าวถึงบ่อยๆ มีความสำ คัญในการให้ข้อคิด แนวทางปฏิบัติ หรือ ข้อคิดเตือนใจด้านการอบรมสั่งสอนซึ่งสามารถ นำ มาปฏิบัติตามได้ แม้ว่าภาษาจะเปลี่ยนแปลงไปบ้างตามยุคสมัย แต่ก็ ยังคงความเป็นภาษาไทยอยู่ คณะผู้จัดทำ
สารบัญ กระต่ายตื่นตูม คลุมถุงชน ขวานผ่าซาก คาหนังคาเขา เห็นกงจักรเป็นดอกบัว รำ ไม่ดีโทษปี่โทษกลอง กินบนเรือนขี้บนหลังคา ขว้างงูไม่พ้นคอ วัวสันหลังหวะ ขิงก็ราข่าก็แรง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
กระต่ายตื่นตูม ความหมาย ใช้เปรียบเทียบคนที่แสดงอาการตื่นตกใจง่าย โดยยังไม่ทันหาสาเหตุให้ชัดเจนถ่องแท้ก่อน ตัวอย่าง หยกหาโทรศัพท์ไม่เจอยังไม่ทันหาก็โวยวายไป ก่อนแล้ว 1
คลุมถุงชน ความหมาย ลักษณะการแต่งงานที่ผู้ใหญ่จัดการให้ โดยที่ เจ้าตัวไม่รู้จักคุ้นเคยหรือรักกันมาก่อน ตัวอย่างมาโนชและแก้วมณีไม่เคยรู้จักกันมาก่อน แต่ถูกตา ยายคลุมถุงชนบังคับให้แต่งงานด้วยกัน 2
ขวานผ่าซาก ความหมาย คนที่พูดจาโผงผางไม่เกรงใจใครไม่ดูความ เหมาะสมว่าเหมาะสมหรือไม่ ตัวอย่างเขาเป็นคนพูดขวานผ่าซาก จึงไม่มีใครชอบเขา 3
คาหนังคาเขา ความหมาย ถูกจับได้ในขณะที่กำ ลังทำ ผิดหรือพร้อมกับ ของกลาง ตัวอย่างโจรกำ ลังขโมยทองแต่ก็โดนตำ รวจจำ ได้คาหนัง คาเขา 4
เห็นกงจักรเป็น ดอกบัว ความหมาย เห็นสิ่งที่ไม่ดีเป็นดี หรือเห็นสิ่งที่ผิดเป็นถูกเห็น ผิดเป็นชอบ ตัวอย่าง ต้นน้ำ แอบสูบบุหรี่ในโรงเรียน เพราะเขาเห็น กงจักรเป็นดอกบัว คิดว่าการสูบบุหรี่มันเท่แต่มันผิดกฏ โรงเรียน 5
รำ ไม่ดีโทษปี่ โทษกลอง ความหมาย ตนเองทำ ผิดพลาดแต่กลับไปโทษผู้อื่นว่าเป็น สาเหตุที่ทำ ให้เกิดข้อผิดพลาดนั้น ตัวอย่าง ฟ้าใสแข่งเต้นแพ้เพราะเขาไม่ขยันฝึกซ้อมเองแท้ๆ แต่กลับไปโทษว่าร้องเท้าไม่ดี แบบนี้เขาเรียกว่ารำ ไม่ดีโทษปี่ โทษกลอง 6
กินบนเรือนขี้ บนหลังคา ความหมาย ไม่รู้จักบุญคุณผู้อุปการะเลี้ยงดูหรือเนรคุณผู้ ที่ให้ความช่วยเหลือ และนำ ความเดือดร้อนมาให้ผู้มีพระคุณ ตัวอย่างนัชชาเป็นเด็กกำ พร้าที่คุณหญิงชุติมานำ มาเลี้ยง เธอเลี้ยงดูนัชชาเป็นอย่างดีและให้ดูแลกิจการร้านอาหาร แต่ไม่นานก็ขาดทุนจนต้องปิดกิจการไป เพราะนัชชาโกงเงิน และนำ เงินที่ได้ไปเล่นการพนัน 7 1
ขว้างงูไม่พ้นคอ ความหมาย การที่คนคนนั้นมีปัญหา หรือเรื่องที่ตัวเองมี ส่วนเกี่ยวข้อง แต่พยายามปัดปัญหานั้นออกไปให้พ้นตัว แต่ก็ไม่สามารถแก้ไขหรือปัดปัญหานั้นออกไปได้ ต้องได้รับ ผลจากปัญหาที่เกิดขึ้นอยู่ดี ตัวอย่าง สมานเป็นคนขโมยเงินของพ่อที่อยู่ในลิ้นชัก แต่ พอพ่อถามก็พยายามบอกปัดไป แต่ขว้างงูไม่พ้นคอ สุดท้ายก็ถูกพ่อจับได้ 8
วัวสันหลังหวะ ความหมาย ผู้ที่ทำ อะไรผิดไปแล้วมีอาการส่อพิรุธให้เห็น กลัวว่าจะมีคนที่รู้เรื่องมาพูดให้คนอื่นๆรู้เรื่องนี้ ตัวอย่าง เด็กชายสมหมายแอบขโมยขนมของคุณครู แล้วนำ ขนมไปกินหลังห้องเรียน วันต่อมาเมื่อครูเรียกชื่อ เขาก็ตกใจแสดงอาการมีพิรุธออกมา 9
ขิงก็ราข่าก็แรง ความหมาย ต่างฝ่ายต่างไม่ถูกกัน ไม่ยอมซึ่งกันและกัน เจอกันทีไรก็ทะเลาะกันอย่างรุนแรง ตัวอย่างเขาทั้ง2คนไม่ถูกกันพอเจอกันทีไรก็ทะเลาะกัน ทุกที เรียกได้ว่าขิงก็รา ข่าก็แรง แต่สุดท้ายก็มารักกัน 10
บรรณานุกรม https://proverbthai.com/ https://pmpomm.blogspot.com/2018/09/pmpomseepetblog-post10. htmlfbclid=IwAR0SxQpzO6jmnFhSgRUjY5ceUxMEkBsNEPgITqUraqkK sUtCm7UY3ylrPlI/ https://www.educatepark.com/story/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E 0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A9%E0%B8%B4%E0%B8%95 http://sriratpruektaisong.blogspot.com/2013/11/1_27.html