Best-Practice-นายสุพล โยธาเสน 1

คานา
สานักงานลูกเสือจังหวัดหนองบัวลาภู ได้จดั ทาโครงการลกู เสือจติ อาสาพระราชทาน ประจาปี
งบประมาณ 2565 เพือ่ เปน็ ตามวธิ ีการและขนั้ ตอนในส่วนของสานักงานลูกเสือแหง่ ชาติ สกู่ ารขับเคลื่อน
กิจการลูกเสือจังหวัดหนองบัวลาภู และเป็นการส่งเสรมิ ให้ลูกเสือและบุคลากรทางการลูกเสือนอ้ มนาโครงการ
จิตอาสาพระราชทานมาเสรมิ สร้างจติ สานกึ ความเป็นพลเมืองท่เี ข้มแข็ง และบาเพ็ญประโยชน์ตอ่ ชุมชนอย่าง
ต่อเนอ่ื งและยัง่ ยนื โดยสานกั งานลูกเสือแหง่ ชาติ ได้รับพระมหากรุณาธิคณุ จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอย่หู ัว
โปรดเกลา้ โปรดกระหม่อมพระราชทานหลกั สูตร และพระราชทานตราสัญลกั ษณล์ ูกเสอื จิตอาสาพระราชทาน
เม่ือวนั ที่ 12 เมษายน 2564 เพอ่ื เชดิ ชผู ้ทู ที่ าความดดี ว้ ยหัวใจ

สพุ ล โยธาเสน

สารบญั หน้า

คานา 1
สารบญั 3
แบบรายงานวธิ ีปฏิบัติทเ่ี ปน็ เลศิ (Best Practice) 4
กรอบแนวความคดิ 5
ลาดบั ขน้ั ตอนกระบวนการ
ความหมายจติ อาสา
ภาคผนวก
ภาพประกอบกจิ กรรม
เอกสารอา้ งอิง
คณะทางาน

แบบรายงานวธิ ีปฏิบัตทิ เี่ ปน็ เลศิ
(Best Practice)

เจา้ ของผลงาน นายสพุ ล โยธาเสน
ช่ือผลงาน ผบู้ ังคบั บัญชาหน่วยลกู เสอื จติ อาสาพระราชทานในสถานศึกษา
สังกดั ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั อาเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลาภู

๑.ความสาคญั และความเปน็ มา
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้หน่วยราชการในพระองค์

904 ร่วมกันจัดโครงการจิตอาสาพระราชทานตามแนวพระราชดาริ เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติและแสดง
ความสานกึ ในพระมหากรณุ าธคิ ุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และ
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ที่ทรงประกอบพระราชกรณียกิจนานัปการเพื่อ
ประโยชน์สุขของประชาชน ทั้งน้ีเพ่ือให้ประชาชนมีความสมัครสมานสามัคคี มีความสุข และประเทศชาติมี
ความม่ันคงอย่างยั่งยืน โดยมีหน่วยงานราชการในพระองค์ 904 เป็นผู้กากับดูแลการงานร่วมกับหน่วยงาน
ภายนอกทั้งภาครัฐและเอกชน และให้จัดต้ังศูนย์อานวยการใหญ่โครงการจิตอาสาพระราชทานตามแนว
พระราชดาริ มหี น้าที่ควบคมุ อานวยการ และประสานการปฏิบัติ เพื่อให้การจัดกิจกรรมจิตอาสาพระราชทาน
ตามแนวพระราชดาริ เปน็ ไปอยา่ งต่อเนื่องถูกตอ้ งตามพระราโชบายและสมพระเกียรติ

ในระยะเร่ิมแรก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้มีพระราชปณิธานในการบาเพ็ญประโยชน์พื้นที่
ชุมชนโดยรอบพระราชวังดุสิต เป็นการทาความ ดี ด้วยหัวใจถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระ
ปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดช บรมนาถบพิตร โดยหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยทหาร
รักษาพระองค์ ข้าราชบริพารในพระองคฯ์ ร่วมกับประชาชนจิตอาสา "เราทาความ ดี ดว้ ยหัวใจ"

2. วัตถุประสงค์ / เปา้ หมายของการจัดกจิ กรรม
1. เพอื่ ฝึกอบรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทานใหม้ คี วามรู้ ความเขา้ ใจในหลกั การและวิธกี ารของ

โครงการจิตอาสาพระราชทาน
2. เพ่ือสง่ เสรมิ ใหล้ กู เสือน้อมนาหลกั การและวธิ กี ารของโครงการจิตอาสาพระราชทาน

ไปจัดกิจกรรมจิตอาสาในสถานศึกษาและชมุ ชนได้อยา่ งมีประสิทธิภาพ

๓.หลักการและแนวคิด

สานักงานลูกเสือจังหวัดหนองบัวลาภู ไดจ้ ัดทาโครงการลกู เสอื จติ อาสาพระราชทาน
ประจาปีงบประมาณ 2565 เพื่อเปน็ ตามวธิ กี ารและขั้นตอนในส่วนของสานกั งานลกู เสือแหง่ ชาติ สกู่ าร
ขบั เคล่อื นกิจการลูกเสอื จงั หวัดหนองบัวลาภู และเป็นการส่งเสริมใหล้ ูกเสือและบุคลากรทางการลกู เสือน้อมนา
โครงการจิตอาสาพระราชทานมาเสรมิ สรา้ งจติ สานึกความเปน็ พลเมอื งท่เี ข้มแขง็ และบาเพ็ญประโยชน์ต่อ
ชุมชนอย่างตอ่ เน่ืองและยง่ั ยนื โดยสานกั งานลูกเสือแหง่ ชาติ ไดร้ บั พระมหากรุณาธิคณุ จากพระบาทสมเด็จ
พระเจ้าอย่หู วั โปรดเกลา้ โปรดกระหม่อมพระราชทานหลักสูตร และพระราชทานตราสญั ลักษณล์ ูกเสือจิตอาสา
พระราชทาน เมอ่ื วนั ท่ี 12 เมษายน 2564 น้ัน

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอนากลาง จึงได้เล็งเห็นความสาคัญการ
จัดกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทานขึ้น เพื่อฝึกอบรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทานให้มีความรู้ ความเข้าใจ
ในหลกั การและวธิ กี ารของโครงการจติ อาสาพระราชทานและน้อมนาหลักการและวิธีการของโครงการจิตอาสา
พระราชทาน ไปจัดกิจกรรมจิตอาสาในสถานศกึ ษาและชุมชนได้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ

จุดมงุ่ หมาย

๒.๑ มีทักษะกระบวนการคิดท่ีดี
๒.๒ มรี ะเบยี บวินยั
๒.๓ มคี วามซอื่ สัตย
๒.๔ ใชชีวิตอยางพอเพียง
๒.๕ เปนผูมจี ิตสาธารณะ

๔. กระบวนการข้ันตอนการดาเนินงาน
๔.๑ สารวจความตอ้ งการของกล่มุ เป้าหมาย
๔.๒ จัดทาแผนปฏบิ ัตกิ าร
๔.๓ แตง่ ตัง้ คณะกรรมการดาเนนิ งาน
๔.๔ ประสานงานวิทยากรและกลมุ่ เป้าหมาย
๔.๕ ดาเนินกจิ กรรมตามแผนปฏิทินการปฏบิ ตั งิ าน

5. กรอบความคดิ (Conceptual Frame Work)

มีทกั ษะกระบวนการคิดท่ดี ี

ใชชีวติ อยางพอเพยี ง เสียงตามสาย มีความซื่อสัตย์
ตามรอยพ่อ ของหายไดค้ นื
ลูกเสือจติ
อาสาพัฒนา อาสา สานึกดี ใสใ่ จในหนา้ ท่ี

เป็นผูมจี ิตสาธารณะ มรี ะเบยี บวินยั

6. ลาดับข้ันตอนการดาเนินกจิ กรรมพฒั นา Flow Chart (แผนภมู ิ) Model ของ best Practice
ขน้ั ตอนท่ี ๑ วิเคราะห์สภาพปัญหาภายใน กศน.อาเภอ เก่ียวกับคณุ ลกั ษณะของนกั ศกึ ษาโดยการ

สารวจ พฤติกรรมนักศึกษาเกี่ยวกับคุณลักษณะของนกั ศึกษา จดั ทาแบบสังเกตพฤติกรรม คุณลักษณะทไ่ี มพงึ่
ประสงคข์ องนักศึกษาแล้วสรุปปัญหา

ขน้ั ตอนที่ ๒ สรางทางเลือกวางแผนเพ่ือหาวิธแี กปญหาท่หี ลากหลาย แลวสรปุ วธิ ีแกปญหาโดยสรุป
ออกมาได๕ กิจกรรม คือ ๑. กิจกรรมเด็กดซี ่ือสัตยของหายไดคืน ๒. กจิ กรรมตามรอย พอออมไวกาไรชีวิต
๓. กจิ กรรมสานึกดีมีวินัย ใสใจหนาท่ี ๔. กจิ กรรมตนกลาจิตอาสา- พัฒนาชมุ ชน และ ๕ . กิจกรรมเสียงตาม
สายแลวจดั ทาคมู ือการดาเนินกจิ กรรม

ข้ันตอนที่ ๓ ดาเนนิ การปฏบิ ัติกจิ กรรม ท้ัง ๕ ตามคูมือการดาเนินกจิ กรรม

ขน้ั ตอนท่ี ๔ ติดตามผลการดาเนินกจิ กรรม มีการนาขอบกพรองมาประชุมแลกเปลีย่ นเรียนระหว่าง
สภานักศกึ ษา คณะครู และผู้อานวยการ กศน.อาเภอเพ่ือปรับปรุงแกไข

ขนั้ ตอนท่ี ๕ ประเมนิ ผลการดาเนินกจิ กรรมวาประสบผลสาเรจ็ หรือไม หากไมสาเร็จ ก็ปรับปรุงแกไข
ขนั้ ตอนท่ี ๖ สรุปผลการดาเนินกจิ กรรม
ขน้ั ตอนท่ี ๗ รายงานผลการจดั กิจกรรมตอคุณครู และผูอานวยการโรงเรยี น เผยแพรและประชา
สัมพันธกิจกรรม

ลาดบั ขั้นตอนกระบวนการ (Flow chart)
ลูกเสอื จิตอาสา

สารวจความตอ้ งการของกลุ่มเป้าหมาย

สร้างทางเลือก/วางแผน

ดาเนินกจิ กรรม

ตดิ ตามผล/แลกเปลย่ี นเรยี นรู้

ประเมนิ ผลกจิ กรรม

บรรลุ ปรบั ปรงุ / ตรวจสอบ
หรือไม่

สรุปผลการดาเนนิ กจิ กรรม

รายงาน/เผยแพร่

ความหมายของ “จิตอาสา”
ตามพจนานุกรมฉบับราชบณั ฑติ ยสถาน ฉบับ พ.ศ. 2542 ไดใ้ ห้ความหมายของ “จิตอาสา” ดงั นี้

1) “จิต” เป็นคานาม หมายถึง ใจ สิ่งทม่ี หี น้าที่รู้ คิด และนึก
2) “อาสา” เป็นคากรยิ า หมายถึง เสนอตวั เขา้ รบั ทา
ดังน้นั “จติ อาสา” จึงหมายถึง จิตแห่งการให้ความดงี ามทัง้ ปวงแก่เพ่ือนมนุษย์ โดยเต็มใจสมคั รใจอิ่ม
ใจ ซาบซึง้ ใจ ปติ ิสุข ท่ีพร้อมจะเสยี สละเวลา แรงกาย แรงสตปิ ญั ญา เพื่อสาธารณประโยชนใ์ นการทากจิ กรรม
หรอื ส่งิ ทีเ่ ปน็ ประโยชน์แก่ผ้อู ื่นโดยไมห่ วงั ผลตอบแทน และมคี วามสขุ ที่ไดช้ ่วยเหลือผอู้ ืน่ เป็นจิตที่ไมน่ ่ิงดูดาย
เม่อื พบเห็นปัญหา หรอื ความทกุ ขย์ ากทเ่ี กดิ ขึ้นกับผคู้ น เป็นจิตทม่ี คี วามสุขเม่ือได้ทาความดแี ละเหน็ น้าตา
เปล่ยี นแปลงเป็นรอยยิ้ม เป็นจติ ท่ีเป่ียมด้วย “บุญ” คอื ความสงบเยือกเยน็ และพลงั แหง่ ความดี อีกทัง้ ยงั ช่วย
ลด “อตั ตา” หรอื ความเป็นตัวตนของตนเองลงได้

ความหมายของ จิตอาสา “เราทาความ ดี ดว้ ยหัวใจ”
หมายถงึ ประชาชนทุกหมู่เหล่าท้ังในและต่างประเทศทส่ี มคั รใจชว่ ยเหลือผอู้ นื่ ยอมเสยี สละเวลา

แรงกาย แรงใจและสติปญั ญา ในการทางานท่เี ปน็ สาธารณประโยชน์ โดยไมห่ วังผลตอบแทนใด ๆ

คณุ สมบตั ิเบอื้ งต้นของจติ อาสา
คุณสมบตั ิเบ้ืองต้นของจิตอาสา “เราทาความ ดี ดว้ ยหัวใจ” มีดงั นี้
1) ไม่มีผลประโยชนแ์ อบแฝง
2) ไมเ่ บยี ดบังเวลาราชการ
3) ไมเ่ สยี การเรียน

คณุ ลักษณะที่พึงประสงค์ของจติ อาสา “เราทาความ ดี ด้วยหัวใจ” มี 7 ประการ ดังนี้
1) มคี วามซื่อสตั ย์ เสียสละ อดทน คานึงถึงผลประโยชนข์ องส่วนรวมมากกวา่ ผลประโยชน์ของตนเอง
2) มีศีลธรรม รกั ษาความสตั ย์ หวังดีต่อผอู้ ืน่ เผื่อแผ่และแบง่ ปัน
3) มวี นิ ยั และความรับผิดชอบ เคารพกฎหมายบ้านเมือง
4) มีกริยา วาจา สุภาพเรยี บร้อย
5) ไมด่ ่มื สุราหรือใช้สารเสพติดอน่ื ใดในขณะปฏิบตั ิงาน
6) มีจิตใจเข้มแขง็ และมีทัศนคตทิ ี่ดใี นการปฏิบตั ิงานเพ่อื ส่วนรวม
7) รักษาวฒั นธรรมประเพณีไทยอนั ดีงาม ผนู้ ้อยร้จู ักการเคารพผใู้ หญ่

ประเภทของกจิ กรรมจติ อาสาพระราชทาน
กจิ กรรมจิตอาสาพระราชทานแบ่งเป็น 3 ประเภท คือ จิตอาสาพฒั นา จติ อาสาภัยพิบัติ และจิตอาสา

เฉพาะกจิ มีรายละเอยี ดในการกจิ กรรมดังน้ี
1. จติ อาสาพัฒนา ไดแ้ ก่ กิจกรรมจติ อาสาพระราชทานทมี่ ีวตั ถุประสงค์เพอ่ื พฒั นาทอ้ งถิ่นของแตล่ ะ

ชุมชนใหม้ ีคุณภาพชีวติ และความเป็นอยทู่ ่ีดีขนึ้ ไมว่ ่าจะเป็นกิจกรรมบาเพญ็ สาธารณประโยชน์ การอนุรักษ์
ธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อม การอานวยความสะดวก และความปลอดภยั ในการดารงชีวติ ประจาวัน การ
ประกอบอาชีพรวมท้ังการสาธารณสขุ ฯลฯ

2. จิตอาสาภัยพิบัติ ไดแ้ ก่ กิจกรรมจติ อาสาพระราชทานท่ีมวี ัตถุประสงคเ์ พ่ือเฝา้ ตรวจ เตือน และ
เตรียมการรองรับภัยพิบตั ิ ท้ังที่เกิดจากธรรมชาตแิ ละที่เกิดจากสาเหตอุ ่นื ๆ ทส่ี ง่ ผลกระทบต่อประชาชนใน
พื้นทโ่ี ดยรวม และการเขา้ ช่วยเหลือบรรเทาความเดอื ดร้อนของประชาชนจากภัยพิบัติดังกล่าว เช่น อุทกภยั
วาตภยั อัคคภี ัย เปน็ ตน้

3. จิตอาสาเฉพาะกิจ ได้แก่ กิจกรรมจิตอาสาพระราชทานทมี่ วี ัตถุประสงคใ์ นงานพระราชพิธี หรอื

การรบั เสด็จในโอกาสตา่ ง ๆ เป็นการใช้กาลังพลจติ อาสา ร่วมกบั สว่ นราชการท่เี ก่ียวข้อง ในการช่วยเหลอื หรอื

อานวยความสะดวกแกป่ ระชาชนทมี่ ารว่ มงาน รวมทง้ั การเตรยี มการ การเตรียมสถานท่ีภายหลังการในราชพธิ ี

และการเสดจ็ ฯ นัน้ ๆ ใหเ้ ป็นไปดว้ ยความเรยี บร้อย

ภาพประกอบกจิ กรรม
อบรมผู้บงั คับบญั ชาหนว่ ยลูกเสอื จติ อาสาพระราชทานในสถานศกึ ษา

ภาพประกอบกจิ กรรม
อบรมผู้บงั คับบญั ชาหนว่ ยลูกเสอื จติ อาสาพระราชทานในสถานศกึ ษา

ภาพประกอบกจิ กรรม
กจิ กรรมจติ อาสา “เราทาความดี ด้วยหวั ใจ”

ภาพประกอบกจิ กรรม
อบรมลกู เสอื จติ อาสาพระราชทานในสถานศกึ ษา ร่นุ ท่ี 1

ภาพประกอบกจิ กรรม
อบรมลกู เสอื จติ อาสาพระราชทานในสถานศกึ ษา ร่นุ ท่ี 1

ภาพประกอบกิจกรรม
อบรมลูกเสอื จิตอาสาพระราชทานในสถานศกึ ษา ร่นุ ที่ 2

คณะทางาน

ภาพประกอบกจิ กรรม
อบรมลกู เสอื จติ อาสาพระราชทานในสถานศกึ ษา ร่นุ ท่ี 2

ภาพประกอบกจิ กรรม
อบรมลกู เสอื จติ อาสาพระราชทานในสถานศกึ ษา ร่นุ ท่ี 3

ภาพประกอบกจิ กรรม
อบรมลกู เสอื จติ อาสาพระราชทานในสถานศกึ ษา ร่นุ ท่ี 3

ประมวลภาพการขยายผล
โครงการลกู เสือจิตอาสา

เอกสารอา้ งองิ
โรงเรยี นบานโคกสวาง ตาบลโคกสวาง อาเภอสาโรง จังหวัดอุบลราชธานี เขา้ ถึงจาก
http://www.khoksawang.ac.th/images/Pictures/b/Best-Practice-.pdf
ประวัตคิ วามเป็นมา https://www.royaloffice.th