Pendigitalan Pemangkin Peradaban Melayu BMMB1074 SEJARAH PERKEMBANGAN BAHASA MELAYU OLEH: SHAZREEN QISTINA BINTI SHAHARUDDIN
tulisan pallawa merupakan suatu sistem tulisan abjad suku nama lain bagi tulisan pallawa ialah tulisan bulat. tulisan yang mula bertapak di pulau jawa ini merupakan antara sistem terawal yang digunakan di kepulauan melayu. bahasa sanskrit ditulis menggunakan sistem tulisan pallawa. tulisan pallawa juga merupakan tulisan yang digunakan semasa zaman bahasa melayu kuno, iaitu bahasa melayu yang banyak menerima pengaruh bahasa sanskrit. bukti tulisan pallawa terdapat pada yupa iaitu tiang batu persembahan dan prasasti yang ditemui di sekitar kepulauan jawa. prasasti kota kapor, pulau bangka sumatera selatan pada abad ketujuh masihi kata (abugida) yang berasal daripada tulisan brahmi. antara bukti tulisan pallawa termasuklah: TULISAN KAWI MERUPAKAN EVOLUSI DARIPADA SISTEM TULISAN PALLAWA. TULISAN KAWI AWAL DIKENALI SEBAGAI JAWA KUNO. AKSARA KAWI AWAL AKSARA KAWI KEMUDIAN AKSARA KAWI PADA ZAMAN MAJAPAHIT THAILAND SELATAN, JAWA TENGAH, JAWA TIMUR, DAN SEMENANJUG MALAYSIA PADA PERTENGAHAN ABAD KE-8 MASIHI HINGGA AWAL ABAD KE-10 MASIHI. TULISAN KAWI TERBAHAGI KEPADA TIGA IAITU: BUKTI PENEMUAN AKSARA KAWI AWAL: sejarah perkembangan tulisan dalam bahasa melayu sistem tulisan pallawa sistem tulisan KAWI DARI AWAL ABAD KE-10 MASIHI HINGGA PERTENGAHAN ABAD KE-13 MASIHI. DIJUMPAI DI PRASASTI DI JAWA TIMUR, AIRLANGGA, KEDIRI, BALI, SUNDA, DAN SUMATERA SELATAN. DIJUMPAI PADA PRASASTI DI SELURUH ALAM MELAYU SEHINGGA KEMASUKAN AKSARA ARAB MENERUSI AGAMA ISLAM. BUKTI PENEMUAN AKSARA KAWI KEMUDIAN: BUKTI PENEMUAN AKSARA KAWI PADA ZAMAN MAJAPAHIT: sistem tulisan jawi sistem tulisan jawi dipengaruhi oleh sistem tulisan bahasa arab yang diubahsuai untuk disesuaikan dengan gaya bahasa orang melayu. tulisan ini telah berkembang sejak zaman kerajaan islam pasai kemudian disebarkan ke kerajaan melaka, kerajaan johor, dan aceh pada abad ke-17. tulisan jawi merupakan tulisan rasmi bagi negeri-negeri melayu tidak bersekutu semasa zaman penjajahan british. batu bersurat di terengganu pada 702 hijrah atau 1303 masihi penemuan pertama batu nisan yang tertulis dalam bahasa arab di sumatera pada 55 hijrah (674m) dan di kedah pada 290 hijrah. bukti penemuan tulisan jawi: bertindan secara menegak. ligatur. aksara-aksara yang berbaris atau mempunyai titik aksara bersambung. aksara jawi mempunyai 36 aksara dimana 30 darinya merupakan aksara yang dipinjam dari aksara arab dan enam aksara tambahan. terdapat empat ciri utama pada skrip jawi: 1. 2. 3. 4.
laporan fenn-wuu (1951) laporan razak (1956) bahasa melayu dalam sistem pendidikan laporan barnes (1951) laporan barnes dipengerusikan oleh l.j. barnes. laporan barnes bertujuan untuk mengkaji pelajaran melayu. laporan barnes menekankan kepentingan sekolah rendah untuk membina satu rupa bangsa penduduk yang menganggap tanah melayu sebagai tempat tinggal yang kekal dan tumpuan taat setia. sekolah rendah menggunakan bahasa melayu sebagai bahasa pengantar. sekolah menengah menggunakan bahasa inggeris sebagai bahasa pengantar. antara kandungan laporan barnes termasuklah: sistem persekolahan yang sama bagi kanak-kanak daripada semua bangsa. bahasa kebangsaan sebagai bahasa pengantar utama. kandungan kurikulum yang seragam dan bercorak kebangsaan. antara cara memupuk integrasi dan perpaduan dalam kalangan rakyat berbilang kaum melalui: SEJARAH PERKEMBANGAN BAHASA MELAYU PRAMERDEKA DAN PASCAMERDEKA ordinan pelajaran (1952) laporan barnes 1950 laporan fenn-wuu 1951 ordinan pelajaran 1952 laporan razak 1956 laporan fenn-wuu diterbitkan berikutan dengan bantahan daripada masyarakat cina terhadap laporan barnes. tujuan laporan fenn-wuu adalah mengkaji pendidikan cina. laporan ini mencadangkan penambahbaikan untuk menjadikan sekolah cina sebagai institusi yang memberikan faedah kepada penduduk tanah melayu. sekolah cina diteruskan secara berasingan di bawah sistem kebangsaan. pendidikan sekolah cina haruslah berorientasikan tanah melayu. antara kandungan laporan fenn-wuu termasuklah: ordinan pelajaran diluluskan selepas jawatankuasa penasihat pusat pelajaran meneliti laporan barnes dan laporan fenn-wuu. ordinan ini bertujuan untuk membentuk sistem pendidikan yang menggunakan bahasa rasmi persekutuan. semua murid daripada pelbagai bangsa disatukan dalam satu sistem berorientasikan tanah melayu. tanah melayu mempunyai dua jenis sekolah rendah, iaitu sekolah yang menggunakan bahasa melayu dan bahasa inggeris sebagai bahasa pengantar. bahasa cina dan bahasa tamil diajar sebagai bahasa ketiga di sekolah rendah sekiranya terdapat 15 orang murid dalam kumpulan yang sama. sekolah menengah menggunakan bahasa inggeris sebagai bahasa pengantar. antara perkara yang termaktub dalam ordinan pelajaran 1952 termasuklah: laporan razak 1956 dipengerusikan oleh dato’ abdul razak hussein selaku menteri pelajaran. laporan razak 1956 ditubuhkan untuk mengkaji semula sistem pendidikan yang sedia ada. laporan ini juga mencadangkan satu sistem pelajaran kebangsaan yang baharu. penyata jawatankuasa pelajaran 1956 mengemukakan teras pembentukan sistem pendidikan kebangsaan dengan hasrat memupuk integrasi dan perpaduan dalam kalangan rakyat berbilang kaum.
kedudukan dan peranan bahasa melayu sebagai bahasa dunia atau bahasa antarabangsa termasuk dalam sejarah perkembangan dan kebangkitan tamadun melayu, sejak zaman sriwijaya pada abad ke-7 masihi dan mula tersebar pada zaman kesultanan melayu, dalam tempoh beberapa ratus tahun. kedudukan bahasa melayu sebagai bahasa antarabangsa mula tersebar pada zaman bahasa melayu klasik, sekitar abad ke-15 dan beberapa abad berikutnya walaupun tidak dominan seperti bahasa inggeris yang menjadi bahasa pertama atau bahasa ibunda. bahasa melayu telah menjadi satu bahasa lingua franca iaitu bahasa perhubungan antara masyarakat di kepulauan melayu dengan pedagang eropah, asia barat, india, dan china. menurut nik safiah karim dan rakan-rakan, bahasa melayu telah diterima sebagai bahasa yang mudah dibentuk dan dilentur serta sesuai dengan segala keadaan dan keperluan. SEHINGGA TAHUN 2008 TERDAPAT 129 BUAH PUSAT PENGAJIAN TINGGi DARI LUAR NEGARA YANG MENAWARKAN KURSUS BAHASA MELAYU BERMULA DARI BENUA AMERIKA KE ASIA TIMUR, AUSTRALIA, DAN NEW ZEALAND. USAHA INI PERLUlah DITERUSKAN KE BEBERAPA BUAH PUSAT PENGAJIAN TINGGI YANG LAIN. PERINGKAT SERANTAU DAN ANTARABANGSA YANG DIKONGSI WAWASAN PElaKSANAANNYA OLEH DEWAN BAHASA DAN PUSTAKA / DBP MALAYSIA SEMASA PIMPINAN DATO' HAJI A. AZIZ DERAMAN, dbp brunei di bawah pimpinan DATO PADUKa haji alidin bin haji othman, dan PUSAT BAHASA INDONESIA YANG DIKETUAI OLEH DR. HASSAN ALWI. PUSAT PENgAJIAN MELAYU YANG PERTAMA TELAH DITUBUHKAN DI LEIDEN, BELANDA PADA TAHUN 1876, DAN SEHINGGA KINI PUSAT ITU TELAH DIIKTIRAF SEBAGAI PUSAT UTAMA BAGI KAJIAN BUDAYA MELAYU DI PERINGKAT ANTARABANGSA. MALAYSIA telah memulakan langkah penubuhan KURSI PENGajiaN melayu di eropah dengan DITEMPATKAN SESEORANG YANG BERTARAF PROFESOR DI UNIVERSITI LEidEN. PENUBUHAN KURSI ITU BUKAN SAHAjA DIHARAP AKAN MEMEPERTINGKATKAN KAJIAN SASTERA MELAYU DI EROPAH, BAHKAN TURUT MENGEMBANGKAN Bahasa, budaya MELAYU, DAN PROMOSI PENGETAHUAN PElbagai BIDANG TENTANG MALAYSIA secara khas DAN DUNIA MELAYU ATAU RANTAU secara am. pada tahun 1995, kursi pengajian melayu telah ditubuhkan di universiti victoria, wellington, new zealand. malaysia telah menubuhkan kursi pengajian melayu di universiti pengajian asing beijing (bfsu), china. seorang profesor telah ditempatkan di sana pada awal tahun 2008 yang lalu. RANGKAIAN KERJA INSTITUSIONAL ANTARA NEGARA MEMANG SANGAT MUNASABAH DAN FORUM-FORUM KERJASAMA YANG DIWUJUDKAN CONTOHNYA MAJLIS BAHASA BRUNEI DARUSSALAM-INDONESIA-MALAYSIA (MABBIM), MAJLIS SASTERA ASIA TENGGARA (MASTERA), MAJLIS ANTARABANGSA BAHASA MELAYU (MABM) DAN FORUM KERJASAMA PENERBITAN SERANTAU (FOKEPS), MESYUARAT KERJASAMA kebahasaan dan PERSURATAN (mekkap) KAWASAN SEGi TIGA ASIA TENGGARA. USAHA-USAHA MEMPERKENALKAN KESUSASTERAAN MELAYU KE PERINGKAT SERANTAU DAN ANTARABANGSA TELAHPUN DIPERGIATKAN ATAU DISOKONG OLEH PELBAGA] INSTITUSI SEPERTI DEWAN BAHASA DAN PUSTAKA (DBP) MALAYSIA DAN BRUNEI, PUSAT BAHASA INDONESIA DAN BEBERAPA INSTITUSI PENGAJIAN TINGGI SERANTAU MELALUI PROGRAM SEMINAR, PERTEMUAN, DIALOG, PERSIDANGAN PENULIS, PENGUCAPAN PUISI, DISAMPING PROGRAM SASTERA ATAU MINGGU SASTERA MELAYU DI LUAR NEGARA kerjasama serantau dan pengantarabangsaan pengenalan: sejarah pengantarabangsaan bahasa melayu: pengantarabangsaan bahasa melayu: usaha mengantarabangsakan bahasa melayu di beberapa benua negara: usaha mengantarabangsakan bahasa melayu melalui kerjasama negara: pengenalan bahasa melayu moden
penggunaan bahasa dialek penggunaan ejaan yang salah rajah di atas menunjukkan kerancuan bahasa di instagram di mana berlaku fenomena penggunaan dialek di dalam media sosial. negara malaysia dipenuhi dengan pelbagai dialek seperti dialek kelantan, terengganu, kedah, sabah, dan banyak lagi. pengguna di instagram tersebut telah menggunakan beberapa dialek kelantan iaitu ‘kecek’ merujuk kepada ‘bercakap’, ‘buke’ merujuk kepada ‘bukan’, ‘ore’ merujuk kepada ‘orang’, dan sebagainya. fenomena ini akan menimbulkan isu makna yang berbeza jika pengguna yang membaca bukanlah orang kelantan. selain itu, kebanyakan pengguna dialek tidak dapat berkomunikasi dengan baik dalam bahasa melayu kerana mereka sudah terbiasa dengan persekitaran yang menggunakan dialek mereka. cabaran dan masa depan bahasa melayu pendidikan cabaran bahasa melayu dalam bidang pendidikan pengajaran dan pembelajaran bahasa melayu penjenamaan bahasa melayu bahasa melayu dalam akta pendidikan tinggi swasta pengajaran dan pembelajaran bahasa melayu kajian oleh juriah long et al. (2002) mendapati beberapa kekangan ditemui dalam proses pengajaran dan pembelajaran, antaranya: tidak semua guru yang mengajar bahasa melayu mendapat latihan khusus dalam bidang bahasa. ini akan menjejaskan kualiti pengajaran dan hasil pembelajaran murid. guru bergantung dengan penggunaan buku teks. kemahiran lisan, kemahiran membaca dan menulis diajar secara terpisah dan bukannya penggabung jalinan atau penyerapan. pengetahuan murid berbeza-beza. jumlah masa pengajaran di sk, sjkc, dan sjkt yang berbeza. murid bersikap negatif terhadap mata pelajaran bahasa melayu berbanding bahasa inggeris. penjenamaan bahasa melayu berlaku krisis identiti antara istilah bahasa melayu dan bahasa malaysia. proses penjenamaan semula kepada bahasa malaysia telah mengikis kewibawaan dan mencabar kredibiliti bahasa itu sendiri. bahasa melayu dalam akta pendidikan tinggi swasta bahasa melayu telah menghadapi vabaran yang tidak diduga iaitu apabila akta pendidikan 1996 dan akta ipts 1996 diluluskan, maka semua ipts dibenarkan menggunakan bahasa inggeris sebagai bahasa pengantar, k e r a n c u a n b a h a s a d i m e d i a s o s i a l penggunaan bahasa rojak Penggunaan bahasa rojak merupakan gabungan perkataan bahasa Melayu dan bahasa Inggeris dalam menerangkan sesuatu perkara. penggunaan bahasa rojak dalam ayat bahasa melayu berlaku kerana hadirnya segelintir masyaraat yang tidak petah berbicara dalam bahasa melayu. rajah di atas menunjukkan bahawa telah berlaku fenomena kerancuan bahasa iaitu penggunaan bahasa rojak di twitter. contoh lain yang kerap dijumpai ialah ‘’you nak ke mana?’’. tetapi, ayat yang betul ialah ‘’awak nak ke mana?’’ rajah di atas menunjukkan kerancuan ayat bahasa melayu di whatsapp. pengguna telah menggunakan perkataan singkatan dalam perbualan sehariannya seperti penggunaan ‘x’, ‘lmbt’, ‘kat’, ‘ye’. dalam perbualan ini terdapat beberapa fenomena kesalahan ejaan dan penggunaan kata singkatan. perkataan ‘x’ ialah singkatan bagi ‘tidak’, dan ‘kat’ ialah singkatan bagi ‘dekat’. bukan itu sahaja, kesalahan ejaan seperti ‘lmbt’ sepatutnya dieja ‘lambat’, dan ‘ye’ dieja ‘ya’. ini membuktikan bahawa pengguna kerap menggunakan fenomena kerancuan ayat bahasa melayu di media sosial. kesan daripada kerancuan bahasa ini, pendidikan masyarakat terhadap penggunaan ayat bahasa melayu yang betul akan terjejas.
rujukan Ridzuan Hasan, Sharifah Afidah Syed Hamid, Muslimin Fadzil, dan Subramaniam Raman. (2019). Sejarah Tingkatan 4. (Edisi Pertama). Dewan Bahasa dan Pustaka. Nur Durratul. (2021, Mac 17). Kerancuan Ayat Bahasa Melayu di Media Sosial. https://nurdurratul.blogspot.com/2021/03/kerancuan-ayat-bahasa-melayu-dimedia.html Anyflip.com. (2021, Disember 29). Kerjasama Serantau dan Pengantarabangsaan. https://anyflip.com/dugcv/xtjn Anyflip.com. (2021, November 12). Sejarah Perkembangan Tulisan dalam Bahasa Melayu. https://anyflip.com/szjzu/umwt/basic Anyflip.com. (2021, Nocember 21). Cabaran dan Masa Depan Bahasa Melayu. https://anyflip.com/zhveb/llfa/basic