50 โครงสร้างรายวิชา รายวิชา สังคมศึกษา รหัสวิชา ส 22101 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 เวลา 40 ชั่วโมง/ภาคเรียน หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน ตัวชี้วัด/ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 เครื่องมือและ เทคโนโลยีทาง ภูมิศาสตร์ ส 5.1 ม 2/1, ม 2/2 -เครื่องมือและเทคโนโลยีทาง ภูมิศาสตร์เป็นเครื่องมือสำคัญที่ใช้ใน การศึกษาเกี่ยวกับลักษณะทาง กายภาพ ลักษณะทางสังคม ประชากรในภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก 4 6 2 ทวีปยุโรป ส 5.1 ม.2/1 ม 2/2 ส 5.2 ม 2/1 ม 2/2 ม 2/3 ม 2/4 -ทวีปยุโรปเป็นทวีปที่มีพื้นที่ขนาด เล็กตั้งอยู่ทางซีกโลกเหนือทั้งหมด ลักษณะทางกายภาพเป็นพื้นที่ที่อุดม สมบูรณ์เป็นสังคมที่มีความเจริญทาง เทคโนโลยี มีแหล่งทรัพยากรที่ เหมาะสมทั้งการทำการเกษตร อุตสาหกรรม 7 11 3 ทวีปแอฟริกา ส 5.1 ม.2/1 ม 2/2 ส 5.2 ม 2/1 ม 2/2 ม 2/3 ม 2/4 -ทวีปแอฟริกาเป็นทวีปขนาดใหญ่ อันดับ 2 รองจากทวีปเอเชียเป็นทวีป ที่มีประชากรยากจนที่สุดลักษณะ ทางกายภาพเป็นปัจจัยให้ประชากรที่ อาศัยอยู่ในทวีปแอฟริกามีลักษณะ การดำเนินชีวิต เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมที่มีลีกษณะเฉพาะทวีป แอฟริกามีทรัพยากรแร่และเชื้อเพลิง มากจึงทำให้เกิดการลงทุนจาก ต่างชาติ 7 11
51 หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน ตัวชี้วัด/ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 4 การออมและการลงทุน ส 3.1 ม 2/1 ทรัพยากรที่มีอยู่ในโลกมีอยู่อย่าง จำกัด จึงทำให้ต้องมีการจัดสรร ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุfทั้ง ด้านผู้ผลิตซึ่งเป็นผู้ลงทุนให้เกิดสินค้า และบริการและผู้บริโภคซึ่งเป็นผู้ จัดสรรรายได้ในการใช้จ่ายสินค้าและ บริการ รวมถึงสิทธิและการคุ้มครอง ของผู้บริโภคในการบริโภคสินค้าและ บริการ ตลอดจนการประยุกต์ใช้ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการผลิต สินค้าบริการและการดำเนิน ชีวิตประจำวันเพื่อพัฒนาคุณภาพ ชีวิตและความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น 3 5 5 การผลิตสินค้าและ บริการในท้องถิ่น ส 3.1 ม 2/2 ส 3.1 ม 2/3 การผลิตเป็นกระบวนการ เปลี่ยนแปลงหรือแปรรูปปัจจัยการ ผลิตให้เป็นผลผลิตซึ่งได้แก่สินค้าและ บริการ เนื่องจากทรัพยากรมีจำกัด ผู้ผลิตที่ดีจึงควรใช้ทรัพยากรให้ ประหยัด สิ้นเปลืองน้อยที่สุด และ เกิดประโยชน์สูงสุด ในการตัดสินใจ เลือกใช้ทรัพยากรผู้ผลิตต้องคำนึงถึง ปัจจัยทางด้านทุนปัจจัยทางด้าน ความคุ้มค่า และปัจจัยทางด้าน คุณธรรมตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง สามารถ พัฒนาการผลิตในท้องถิ่นและสร้าง การมีส่วนร่วมให้ชุมชนได้เข้มแข็ง มากขึ้นอย่างยั่งยืน 10 16
52 หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน ตัวชี้วัด/ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 6 การคุ้มครองตนเองใน ฐานะผู้บริโภค ส 3.1 ม 2/4 การบริโภคเป็นการใช้ประโยชน์จาก สินค้าและบริการเพื่อสนองหรือ บำบัดความต้องการของมนุษย์หรือ ผู้บริโภค ซึ่งในการเลือกซื้อสินค้า และบริการผู้บริโภคควรพิจารณาให้ รอบคอบก่อนว่าควรจะซื้ออะไร ควร จะซื้ออย่างไร ควรจะซื้อเมื่อใด และ ควรจะซื้อที่ไหน ประชาชนในฐานะ ผู้บริโภคได้รับการคุ้มครอง ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2541 3 5 7 ระบบเศรษฐกิจและ ความสัมพันธ์ทาง เศรษฐกิจระหว่าง ประเทศ ส 3.2 ม 2/1 ม 2/2 ม 2/3 ม 2/4 ระบบเศรษฐกิจเป็นความสัมพันธ์ ของหน่วยเศรษฐกิจต่าง ๆ ภายใต้ ระเบียบ กฎเกณฑ์ และแนวทางการ ปฏิบัติของสังคมที่ยึดถือเป็นแนวทาง ในการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ระบบเศรษฐกิจแบ่งเป็น 3 ระบบ ใหญ่ คือ ระบบเศรษฐกิจแบบทุน นิยม ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม และระบบเศรษฐกิจแบบผสม 4 6 รวมเวลาระหว่างภาค 38 60 สอบกลางภาค 1 10 สอบปลายภาค 1 30 รวม 40 100
53 โครงสร้างรายวิชา รายวิชา สังคมศึกษา รหัสวิชา ส 22102 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 เวลา 40 ชั่วโมง/ภาคเรียน หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน ตัวชี้วัด/ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 พระพุทธ ส 1.1 ม 2/1 ม 2/2 ม 2/3 ม 2/4 ม 2/5 ม 2/6 ส 1.2 ม.2/4 พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาที่ เกิดขึ้น ในประเทศอินเดีย หลังจากการ สังคายนาครั้งที่ 3 ทำให้พระพุทธ ศาสนาแผ่ขยายมาเจริญรุ่งเรื่องใน ดินแดนที่เรียกว่า สุวรรณภูมิ ซึ่งเชื่อ ว่า คือ ประเทศไทยและประเทศ เพื่อนบ้าน โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่ ประเทศไทย พระพุทธเจ้าเป็นศาสดา ของพุทธศาสนา ทรงค้นพบ หลักธรรมต่าง ๆ ที่สามารถนำมา ประยุกต์ใช้เพื่อให้ผู้ประพฤติปฏิบัติ ได้เข้าถึงความสุขอันแท้จริงของชีวิต จนเป็นที่ยอมรับนับถือว่าเป็นศาสนา ที่มีหลักคำสอนที่เป็นเหตุเป็นผล เป็นรากฐานของวัฒนธรรมขนบธรรม เนียมประเพณีอันดีงาม ในสังคมไทย ถือว่าพระพุทธศาสนาเป็นเอกลักษณ์ และมรดกของชาวไทย 5 8 2 พระธรรม ส 1.1 ม 2/7 ม 2/8 ม 2/9 ม 2/10 ม 2/11 หลักธรรมในการอยู่ร่วมกันของ พระพุทธศาสนา เป็นหลักความจริงที่ พระพุทธเจ้าทรงค้นพบ แล้วนำมา สั่งสอนมวลมนุษย์เพื่อให้เกิดความ สงบสุขในโลก มุ่งให้คนทำความดี อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ได้แก่ หลักสังคหวัตถุ หลักสาราณียธรรม พรหมวิหาร 4 ทิศ 6 วาจาที่เป็น สุภาษิต 5 8
54 หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน ตัวชี้วัด/ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 3 พระสงฆ์ ส 1.2 ม 2/1 ม 2/2 ม 2/3 การเรียนรู้หน้าที่ของพระ หน้าที่ของ พระภิกษุการเรียนรู้เรื่อง องค์ประกอบของพระพุทธศาสนา การเป็นศิษย์ที่ดีตามหลักทิศเบื้อง ขวาในทิศ 6 และเราในฐานะเป็นชาว พุทธควรจะต้องศึกษาและปฏิบัติให้ ถูกต้องเหมาะสมต่อพระสงฆ์ ทั้งการ พูดและการแต่งกาย 5 8 4 ศาสนพิธี พิธีกรรมตาม แนวปฏิบัติของศาสนา อื่นๆ ส 1.2 ม 2/5 ศาสนพิธีเป็นระเบียบแบบแผนทาง พระพุทธศาสนา ซึ่งกำหนดขึ้น เพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้ยึดถือปฏิบัติ เป็นแบบอย่างเดียวกัน 4 6 5 สถาบันทางสังคม ส 2.1 ม 2/3 สถาบันทางสังคมกำเนิดขึ้นมาเพื่อ ตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน ของมนุษย์ในด้านต่าง ๆ ซึ่งมี ความสำคัญต่อมนุษย์และสังคม โดยรวมแต่ละสถาบันล้วนมีความ เกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน 4 6 6 กฎหมายกับตัวเรา ส 2.1 ม 2/1 ส 2.2 ม 2/1 ในสังคมประชาธิปไตยผู้คนในสังคม จำเป็นต้องมีส่วนร่วมในการกำหนด กติกาของสังคมที่เรียกว่ากฎหมาย ร่วมกัน และเมื่อกฎหมายนั้นมีผล บังคับใช้แล้วสมาชิกในสังคมก็จำเป็น ต้องปฏิบัติตาม เพื่อความสงบ เรียบร้อยในสังคม 5 8 7 พลเมืองดีตามวิถี ประชาธิปไตย ส 2.1 ม 2/2 ส 2.2 ม 2/1 ในสังคมประชาธิปไตยต้องการ พลเมืองดีที่เรียนรู้ เข้าใจและเห็น คุณค่าในสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพและหน้าที่ของตนตลอดจน สามารถปฏิบัติตนและส่งเสริมให้ 4 6
55 หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน ตัวชี้วัด/ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน ผู้อื่นในสังคมดำเนินชีวิตอยู่ร่วมกันได้ อย่างสันติสุข 8 ข้อมูลข่าวสารทาง การเมืองการปกครอง ไทยสมัยปัจจุบัน ส 2.2 ม 2/2 ปัจจุบันสังคมไทยมีลักษณะเป็น ข้อมูลข่าวสาร คนในสังคมได้รับ ข้อมูลข่าวสารในปริมาณที่มากและ รวดเร็วขึ้นจากสื่อต่างๆดังนั้นการ เลือกรับและใช้วิจารณญาณกับข้อมูล ข่าวสารโดยเฉพาะข้อมูลข่าวสารทาง การเมืองที่ตนได้รับจึงเป็นเรื่องสำคัญ ที่จะไม่ทำให้ตรตกเป็นเหยื่อหรือถูก โน้มน้าวไปยังฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง 3 5 9 เรียนรู้วัฒนธรรมเอเชีย ส 2.1 ม 2/4 การเรียนรู้การมีความเข้าใจเกี่ยวกับ วัฒนธรรมของประเทศต่างๆ ใน ภูมิภาคเอเชีย จะช่วยให้เกิดการ ยอมรับนับถือเกี่ยวกับวัฒนธรรมของ กันและกัน ช่วยขจัดอคติและความ เข้าใจผิด 3 5 รวมเวลาระหว่างภาค 38 60 สอบกลางภาค 1 10 สอบปลายภาค 1 30 รวม 40 100
56 การจัดทำหน่วยการเรียนรู้ วิชา สังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 40 ชั่วโมง หน่วยการ เรียนรู้ ชื่อหน่วยการเรียน จำนวน (ชั่วโมง) แผนการ จัดการเรียนรู้ เรื่อง จำนวน (ชั่วโมง) 1 เครื่องมือและ เทคโนโลยีทาง ภูมิศาสตร์ 4 1 รู้จักกับแผนที่ 1 2 องค์ประกอบของแผนที่และการ นำไปใช้ 1 3 Google Earth และการนำไปใช้ 1 4 สาระสนเทศทางภูมิศาสตร์และการ นำไปใช้ 1 2 ทวีปยุโรป 7 1 ที่ตั้ง และภูมิประเทศของยุโรป 1 2 ภูมิอากาศและพืชพรรณธรรมชาติของ ยุโรป 1 3 ประชากรยุโรป 1 4 สังคมและวัฒนธรรมยุโรป 1 5 เศรษฐกิจยุโรป 1 6 ภัยพิบัติในยุโรปและผลกระทบที่ เกิดขึ้น 2 3 ทวีปแอฟริกา 7 1 ที่ตั้ง และภูมิประเทศของแอฟริกา 1 2 ภูมิอากาศและพืชพรรณธรรมชาติของ แอฟริกา 1 3 ประชากรแอฟริกา 1 4 สังคมและวัฒนธรรมแอฟริกา 1 5 เศรษฐกิจแอฟริกา 1 6 ภัยพิบัติในแอฟริกาและผลกระทบที่ เกิดขึ้น 2 4 การออมและการ ลงทุน 3 1 การออม และการลงทุน 1 2 ปัญหาของการออมและการลงทุน 1 3 การบริหารจัดการเงินออมและการ ลงทุนภาคครัวเรือน 1
57 หน่วยการ เรียนรู้ ชื่อหน่วยการเรียน จำนวน (ชั่วโมง) แผนการ จัดการเรียนรู้ เรื่อง จำนวน (ชั่วโมง) 5 การผลิตสินค้าและ บริการในท้องถิ่น 10 1 การผลิตสินค้าและบริการ 1 2 ปัจจัยการผลิตสินค้าและบริการ 1 3 หลักการและเป้าหมายปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง 1 4 เศรษฐกิจพอเพียงกับการผลิตด้าน การเกษตรและ การผลิตด้านวิสาหกิจ ขนาดกลางและขนาดย่อม 1 5 สำรวจท้องถิ่นตนเอง 2 6 การผลิตสินค้าและบริการใน ท้องถิ่น 1 1 7 การผลิตสินค้าและบริการใน ท้องถิ่น 2 2 8 การผลิตสินค้าและบริการใน ท้องถิ่น 3 1 6 การคุ้มครองตนเอง ในฐานะผู้บริโภค 3 1 สิทธิของผู้บริโภค 1 2 การคุ้มครองสิทธิผู้บริโภค 1 3 การคุ้มครองตนเองในฐานะผู้บริโภค 1 7 ระบบเศรษฐกิจ และความสัมพันธ์ ทางเศรษฐกิจ ระหว่างประเทศ 4 1 ระบบเศรษฐกิจ 1 2 การพึ่งพาอาศัยกันทางเศรษฐกิจ ในภูมิภาคเอเชีย 1 3 การแข่งขันกันทางเศรษฐกิจในภูมิภาค เอเชีย 1 4 การกระจายของทรัพยากรในโลกที่ ส่งผลต่อความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ ระหว่างประเทศ 1 สอบ 2 รวมทั้งสิ้น (ชั่วโมง) 40
58 การจัดทำหน่วยการเรียนรู้ วิชา สังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 40 ชั่วโมง หน่วยการ เรียนรู้ ชื่อหน่วยการเรียน จำนวน (ชั่วโมง) แผนการ จัดการเรียนรู้ เรื่อง จำนวน (ชั่วโมง) 1 พระพุทธ 5 1 พระพุทธศาสนาในประเทศเพื่อนบ้าน 2 2 ความสำคัญของพระพุทธศาสนา 1 3 พุทธประวัติ 1 4 ชาดก 1 2 พระธรรม 5 1 พระรัตนตรัย 1 2 หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา 2 3 พระไตรปิฎก 1 4 พุทธศาสนสุภาษิต 1 3 พระสงฆ์ 5 1 พุทธสาวก 1 2 พุทธสาวิกา 1 3 ชาวพุทธตัวอย่าง 1 4 หน้าที่ มารยาทชาวพุทธ และการ ปฏิบัติตนต่อพระสงฆ์ 2 4 ศาสพิธี พิธีกรรม ตามแนวปฏิบัติของ ศาสนาอื่น ๆ 4 1 ศาสนพิธีและพิธีกรรมของศาสนา อื่น ๆ 1 2 วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 1 3 การบริหารจิตและการเจริญปัญญา 1 4 การพัฒนาการเรียนรู้ด้วยวิธีคิดแบบ โยนิโสมนสิการ 1 5 สถาบันทางสังคม 4 1 สถาบันทางสังคม 2 2 บทบาทหน้าที่และความสำคัญของ สถาบันทางสังคม 2 6 กฎหมายกับตัวเรา 5 1 กระบวนการในการตรากฎหมาย 1 2 กฎหมายเกี่ยวกับความสามารถของ ผู้เยาว์และบัตรประชาชน 1
59 หน่วยการ เรียนรู้ ชื่อหน่วยการเรียน จำนวน (ชั่วโมง) แผนการ จัดการเรียนรู้ เรื่อง จำนวน (ชั่วโมง) 3 กฎหมายการรับรองบุตร และบุตร บุญธรรม 1 4 กฎหมายมรดก 1 5 กฎหมายเกี่ยวกับชุมชนและประเทศ 1 7 พลเมืองดีตามวิถี ประชาธิปไตย 4 1 พลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย 2 2 แนวทางส่งเสริมการปฏิบัติตนเป็น พลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย 2 8 ข้อมูลข่าวสารทาง การเมืองการ ปกครองไทยสมัย ปัจจุบัน 3 1 เหตุการณ์และการเปลี่ยนแปลงทาง การเมืองการปกครองของไทย 2 2 หลักการเลือกรับข้อมูลข่าวสาร 1 9 เรียนรู้วัฒนธรรม เอเชีย 3 1 ความคล้ายคลึงและความแตกต่างทาง วัฒนธรรมของไทยและประเทศใน ภูมิภาคเอเชีย 2 2 วัฒนธรรมนำสู่ความเข้าใจอันดี ระหว่างกัน 1 สอบ 2 รวมทั้งสิ้น (ชั่วโมง) 40