สุภาษิตพระร่วง

เน้ือหา เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

คาํ สอน คาํ สอน
คิดทุกขใ์ นสงสาร
อยา่ ทาํ การที่ผดิ
ใจความ
ใจความ
ใหค้ ดิ ถงึ ความทกุ ขท์ ่ีตอ้ งเวียนวา่ ย
ตายเกิด และยอมรบั ความจรงิ วา่ ไม่มี ควรหลีกเล่ยี งการกระทําผดิ
เพราะการทาํ สิ่งผิดอาจทําให้ทั้งตนเอง
ใครหลีกหนพี ้น
และผูอ้ น่ื เดอื ดร้อน

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

คําสอน ใจความ

คดิ ขวนขวายทีช่ อบ คดิ แสวงหาแต่ส่ิงที่ดีงาม และพยายามทาํ แต่สิง่ ที่ดีเพราะ
ถา้ หากทาํ ความดีมาก ผลตอบสนองของความดกี ม็ มี ากขึน้ ดว้ ย
โต้ตอบอย่าเสยี คาํ
พูดจาอะไรกบั ใครแลว้ ตอ้ งรกั ษาคาํ พดู อย่าใหเ้ สยี คําพูด
ของตัวเอง

เนื้อหา เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

คาํ สอน ใจความ

คนขาํ อย่ารว่ มรกั อย่ารกั ใคร่สนิทสนมกับคนขาํ คือ คนทม่ี ีลบั ลมคมใน เพราะ
คนประเภทน้มี กั เปน็ คนไม่ซ่ือ ไว้ใจยาก

พรรคพวกพึงทํานุก ปลกุ เอาแรง ให้เป็นคนรกั พวกพอ้ ง
ทั่วตน ยลเยี่ยงไกน่ กกระทา
พาลกู หลานมากนิ รูจ้ กั เออ้ื เฟอื้ เผอื่ แผ่พวกเดยี วกนั

เนื้อหา เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

คําสอน ใจความ

ระบอื ระบิลอย่าฟังคาํ อยา่ ฟังคาํ เล่าลอื เพราะข่าวลอื อาจเปน็ ขา่ วท่ีไมเ่ ปน็ ความจรงิ

การจะทําอย่าดว่ นได้ ทาํ งานอะไรอย่าใจร้อน หวงั ไดผ้ ลเร็ว งานบางอย่างตอ้ ง
ใชค้ วามประณีตพอสมควร จึงจะได้ผลงานทด่ี ีตามความ
ตอ้ งการ

เนอื้ หา เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดยี ม

คาํ สอน ใจความ

อย่าใชค้ นบังบด อยา่ ใชง้ านคนที่มที ว่ งทีเปน็ คนลกึ ลบั หรืออยา่ ใช้คนให้ชว่ ยปดิ
ความลบั ให้ หรือจะใช้สอยอะไรใครกต็ อ้ งชีแ้ จงให้ละเอยี ดแจ่มแจง้

แทนคณุ ท่านเมอ่ื ยาก ตอบแทนผู้มพี ระคณุ เมอ่ื ทา่ นไดร้ บั ความยากลาํ บาก

เนือ้ หา เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

คาํ สอน ใจความ

ฝากของรักจงพอใจ หากคดิ ท่จี ะฝากของรกั ไวก้ ับใครกค็ วรเชอื่ มน่ั วา่ เขา
จะดูแลของของเราอย่างดี หรืออาจหมายความอกี อยา่ ง
หนึ่งว่า ถา้ ใครฝากของรกั ไวก้ บั เรา เราควรภาคภมู ใิ จวา่
เขาไว้ใจเราเพราะเราเป็นคนดี

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไมจ่ ัก๊ เดียม

คาํ สอน ใจความ

เฝา้ ทา้ วไทอย่าทรนง เขา้ เฝา้ พระมหากษัตรยิ ์อย่าทาํ ถอื ดี เพราะพระองคเ์ ป็นผู้
มอี ํานาจ สามารถบันดาลคุณหรือโทษได้ดังใจ
ภักดีจงอยา่ เกียจ ดงั นั้นเม่ือเขา้ เฝา้ จึงควรแสดงกริ ยิ านบนอบ อ่อนนอ้ ม
หากภักดีต่อพระมหากษัตริย์ ใหข้ ยนั หมัน่ เพียรทํา
ราชการทีม่ อบหมายตามกําลงั และสติปญั ญา

เนื้อหา เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดยี ม

คาํ สอน ใจความ

เจ้าเคยี ดอย่าเคยี ดตอบ เจ้านายโกรธอยา่ โกรธตอบ
นบนอบใจใสสทุ ธ์ิ จงนบนอบพระมหากษัตริยด์ ้วยใจจริง
อย่าขุดคนดว้ ยปาก อยา่ ทําร้ายผู้อ่ืนด้วยวาจา เชน่ พูดใหเ้ ขาเดอื ดรอ้ น
หรอื เจ็บชํ้านํ้าใจ

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

คาํ สอน ใจความ

อยา่ ถากคนด้วยตา อยา่ มองคนด้วยสายตาทด่ี หู ม่นิ ถากถาง เยาะเย้ย หรอื
มองด้วยสายตาทไ่ี ม่เป็นมติ ร
อยา่ พาผิดดว้ ยหู อยา่ ทําผดิ หรือเข้าใจผิดเพราะเช่อื คําพูดของผ้อู ื่น
อยา่ เลียนครเู ตอื นดา่ ครูตกั ตอื นวา่ กล่าว อยา่ ลอ้ เลยี นครู

เน้ือหา เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

คําสอน ใจความ

อยา่ รกิ ลา่ วคําคด อยา่ หดั พดู โกหก
คนทรยศอย่าเชอ่ื อยา่ เช่ือถอื หรือไวว้ างใจคนทีเ่ คยทรยศ คิดร้ายต่อผู้
มีพระคุณหรือเคยหักหลังเพอ่ื นมาแลว้
อย่าเผือ่ แผ่ความผิด อย่าโยนความผิดใหก้ ับคนอ่นื เม่ือทําผิดแลว้ ควรยอม
รับผิด

เนื้อหา เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดียม

คาํ สอน ใจความ

อยา่ ผูกมติ รคนจร อย่าคบกบั คนทเ่ี รร่ ่อน ไม่มที อี่ ยู่เปน็ หลกั แหลง่ เพราะคน
ประเภทน้ี อาจเป็นคนร้ายท่ีหนคี วามผดิ มากไ็ ด้
ท่านสอนอยา่ สอนตอบ
เม่ือผใู้ หญ่สอนสั่งกค็ วรฟงั ดว้ ยความเคารพ
ความชอบจําใสใ่ จ อย่าทําอวดดสี ง่ั สอนทา่ นเปน็ การตอบแทน

สง่ิ ทด่ี ี สง่ิ ท่ถี กู ควรจดจําใสใ่ จไวเ้ พ่ือจะได้นําไปปฏบิ ตั ิ
ให้เกดิ ผลดีงาม

เนือ้ หา เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

คําสอน ใจความ

ระวงั ระไวท่ีไปมา จะไปไหนมาไหนตอ้ งระมดั ระวังตัว อยา่ ประมาท
เพราะสถานท่ีนั้นๆ อาจไม่ปลอดภยั
เมตตาตอบตอ่ มิตร ควรทําดีตอบแทนความดขี องมติ รทั้งหลาย
คดิ ใหร้ อบคอบกอ่ นพดู เสมอ
คิดแล้วจงึ่ เจรจา

เน้อื หา เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดียม

คาํ สอน ใจความ

อย่านนิ ทาผู้อ่นื อย่าติเตยี นผูอ้ น่ื ลับหลัง
อยา่ ตืน่ ยกยอตน
เม่ือมคี นยกย่อง อย่าหลงลืมตัว ดีอกดีใจหลงเชื่อ
คนจนอยา่ ดูถกู ไปตามคํายอ

อยา่ ดถู ูกคนจน

เน้ือหา เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

คาํ สอน ใจความ

ปลกู ไมตรที ั่วชน ให้สรา้ งไมตรี เปน็ มติ รกบั คนทวั่ ไป
ตระกูลตนจงคาํ นบั จงเคารพและนับถือตระกลู ของตน
อย่าจับลิน้ แก่คน อย่าคอยจบั ผดิ คําพูดของคนอ่ืน

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

คําสอน ใจความ

ท่านรกั ตนจงรกั ตอบ ใครรักให้รกั ตอบ

ทา่ นนอบตนจงนอบแทน ใครแสดงกริ ิยาอ่อนนอ้ ม เคารพนบนอบ

กค็ วรแสดง กริ ิยาอ่อนน้อมตอ่ เขา

ความแหนให้ประหยดั เรอื่ งราวที่สําคัญหรือเปน็ ความลบั ตอ้ งระมดั ระวงั ให้ดี
อยา่ พลงั้ เผลอพูดใหค้ นอืน่ รู้

เนื้อหา เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

คาํ สอน ใจความ

เผ่ากษตั ริย์ เพลิง งู เผา่ กษัตริย์ คือ เชือ้ สายของกษัตรยิ ์ ได้แก่ พระราชโอรส
อยา่ ดถู กู ว่าน้อย พระราชธดิ า พระบรมวงศานวุ งศ์ แม้จะยังทรงพระเยาว์
แต่ก็ทรงอาํ นาจลน้ พ้น เพลงิ แม้จะเล็กนอ้ ยเทา่ เปลวเทยี น
แตก่ ็อาจลุกลามกลายเปน็ ไฟกองใหญ่เผาผลาญสรรพสง่ิ ให้
มอดไหม้ได้ งู แมจ้ ะเปน็ งตู ัวเลก็ ๆ กอ็ าจมพี ิษรา้ ยแรง
ถา้ ถูกกัดอาจถึงตายได้

เนื้อหา เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

คาํ สอน ใจความ

หิ่งห้อยอย่าแข่งไฟ เป็นเพยี งหิ่งห้อย อย่าไปแขง่ แสงสว่างกบั กองไฟ
อยา่ ปองภยั ตอ่ ทา้ ว
อยา่ คิดประทุษร้ายต่อพระเจ้าแผ่นดนิ
อย่ามกั หา้ วพลนั แตก อย่าแข็งนัก เพราะจะเป็นอนั ตรายต่อตวั เอง

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไมจ่ กั๊ เดยี ม

คาํ สอน ใจความ

อยา่ เข้าแบกงาช้าง อยา่ ขนั อาสาเขา้ ไปช่วยหรือย่งุ เก่ียวในเรอ่ื งที่ไมใ่ ช่
กจิ ธุระของตน เพราะจะกลายเปน็ ปัญหาใหญ่ของตวั เอง
ปางมีชอบท่านชว่ ย เวลารา่ํ รวยมเี กยี รติยศช่ือเสียง กพ็ อใจให้ความช่วยหลือ
ปางป่วยทา่ นชงิ ชัง แต่เวลาอบั จนหรือไมเ่ ป็นประโยชนต์ ่อใครๆ ก็พากนั รังเกยี จ
ผจิ ะบังบงั จงลบั
ถ้าจะบงั ต้องบงั ให้พน้ ตา ไมใ่ ห้ใครเห็น

เนื้อหา เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดียม

คําสอน ใจความ

ผจิ ะจับจับจงมน่ั ถา้ จะจบั ตอ้ งจบั ให้ม่ันคง อยา่ ใหห้ ลุดมือไปได้
ถ้าจะบบี ตอ้ งบีบให้ตาย อย่าให้รอดไปได้
ผจิ ะคั้นค้นั จงตาย
ผจิ ะหมายหมายจงแท้ ถ้าตั้งใจอะไรไว้ ต้องต้งั ใจจรงิ ไมเ่ ปลย่ี นแปลงหรอื
ล้มเลิกงา่ ยๆ

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

คําสอน ใจความ

ผจิ ะแกแ้ ก้จงกระจ่าง ถา้ จะแก้ไขเรื่องอะไรหรอื ปญั หาอะไร ตอ้ งแกใ้ หก้ ระจา่ งชัดเจน
อย่ารักคนไกลหรอื คนท่ีอยหู่ า่ งมากกวา่ คนทใ่ี กล้ชดิ
อยา่ รักห่างกวา่ ชิด
ดิดข้างหนา้ อย่าเบา ให้คดิ ถึงการณ์ข้างหนา้ เอาไว้ให้มาก อยา่ คิดเพียง
แค่เฉพาะหน้า

เนอื้ หา เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดียม

คาํ สอน คําสอน
อย่าถอื เอาตืน้ กวา่ ลึก เม่อื เขา้ ศึกระวงั ตน

ใจความ ใจความ

หากจะเรยี นรอู้ ะไรหรือคดิ อะไร เม่อื เขา้ สศู่ กึ สงครามต้องระวังตัว
ควรรู้ให้ลึก คิดใหล้ ึก อยา่ รู้ เพราะในยามศึกสงคราม มอี ันตรายอยู่

หรอื คิดเพยี งผิวเผนิ รอบด้าน จะไว้วางใจอะไรไมไ่ ด้

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไม่จ๊ักเดียม

คาํ สอน คาํ สอน
เป็นคนเรยี นความรู้ จงย่ิงผมู้ ีศกั ด์ิ

ใจความ ใจความ
จงดูอย่างหรอื เอาอยา่ งคนที่
เกดิ มาปน็ คนควรศึกษา
หาความรใู้ สต่ ัว จะได้ฉลาดรู้ ได้ดีมียศศักดิ์

เท่าทนั คน

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดยี ม

คําสอน คาํ สอน
อยา่ มกั ง่ายมดิ ี
อยา่ ตงี ใู ห้แก่กา
ใจความ ใจความ

อย่าทําอะไรแบบมักงา่ ย อย่าเสีย่ งและเสียเวลาทําสง่ิ ทไี่ รป้ ระโยชน์
หรอื ไม่ถ่ถี ว้ น เพราะการมกั งา่ ย หรือไมค่ วรทาํ ประโยชน์ให้คนหน่งึ
แต่ไปสรา้ งความเดอื ดรอ้ น
ผลท่อี อกมากจ็ ะเสยี หาย ให้อีกคนหน่ึง

เนอ้ื หา เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

คําสอน คาํ สอน
อยา่ ตปี ลาหน้าไซ ใจอย่าเบาจงหนกั

ใจความ ใจความ
อย่าเปน็ คนใจเบา ควรเปน็ คนที่
อยา่ ขัดขวางการทํางานของคนอื่น
เพราะอาจทําใหง้ าน ใจคอหนักแนน่ มเี หตผุ ล
ของเขาเสยี หาย

เนือ้ หา เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

คาํ สอน คําสอน
อย่าตสี นุ ขั ห้ามเห่า ข้าเก่ารา้ ยอดเอา

ใจความ ใจความ

ไม่ควรไปขัดขวางหรือห้ามปราม คนรบั ใชเ้ ก่าแก่ อยู่ดว้ ยกันมานาน
ผูก้ าํ ลังปฏบิ ตั ิหน้าทข่ี องเขาอยู่ ถา้ เขาทําความผิด ทําให้ไม่พอใจ
เพราะอาจทาํ ใหเ้ ขาหมดกาํ ลงั ใจใน ควรอดใจไว้ ไมค่ วรด่าว่าหรือลงโทษ

การปฏบิ ัตหิ น้าทนี่ ั้น อย่างรนุ แรง

เน้อื หา ใจความ
ควรรักสิ่งทเี่ ปน็ ประโยชน์
คาํ สอน มากกวา่ สิง่ ที่ไรป้ ระโยชน์

อยา่ รกั เหากวา่ ผม หรอื มีประโยชน์น้อย
อย่ารักลมกวา่ นํ้า
อย่ารกั ถาํ้ กวา่ เรอื น เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดยี ม
อย่ารักเดอื นกวา่ ตะวัน

คุณคา่ ด้านเนอื้ หา เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดียม

มีคาํ สอนทส่ี ามารถนําไปใชใ้ นชวี ิตประจําวัน

1. ให้เหน็ ความสําคัญของวชิ าความรู้ เช่น “เมอื่ นอ้ ยให้เรยี นวชิ า ใหห้ าความรู้เม่อื ใหญ“่
2. สอนให้รู้จกั ผกู มติ ร เช่น “ปลูกไมตรีอยา่ รรู้ ่าง“ “ปลูกไมตรีท่วั ชน”

3. สอนให้รู้จักนอบน้อมตอ่ ผใู้ หญ่ เชน่ “อยา่ น่ังชิดผู้ใหญ่“ “ผูเ้ ฒ่าส่งั จงจาํ ความ”

4. สอนให้รู้จกั รักษาตนเองใหพ้ ้นภยั เช่น “ทีม่ ีภัยพงึ หลกี ปลีกตนไปโดยดว่ น”

คุณคา่ ด้านวรรณศิลป์ เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

- มคี วามไพเราะจากการสัมผัสคล้องจอง เชน่
ปลกู ไมตรีอยา่ รรู้ ้าง สรา้ งกศุ ลอยา่ รโู้ รย อย่าโดยคําคนพลอด เข็นเรือทอดทางถนน

ทัง้ ส่ีวรรคนีม้ กี ารสมั ผสั รบั ส่งตอ่ เน่ืองกัน ไดแ้ กค่ ําวา่

“ ร้าง – สรา้ ง ” “ โรย – โดย ”

“ พลอด – ทอด ”

คณุ คา่ ด้านวรรณศลิ ป์ เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

- มคี วามไพเราะจากการซํ้าคาํ เช่น
“ ปางมชี อบทา่ นช่วย ปางปว่ ยทา่ นชิงชงั “

“ อย่ารักเหากว่าผม อย่ารกั ลมกว่านํา้
อย่ารักถํา้ กวา่ เรือน อยา่ รักเดอื นกว่าตะวนั ”

คณุ คา่ ดา้ นวรรณศิลป์ เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

- ใชค้ าํ ว่า จงึ จง ให้ พึง เปน็ คาํ สอนเชิงแนะนํา เช่น

“ คิดแลว้ จึงเจรจา ”
“ ที่ทบั จงมีไฟ ทไี่ ปจงมเี พอ่ื น ”
“ เม่อื น้อยให้เรยี นวชิ า ให้หาสินเมอ่ื ใหญ่ “
“ พรรคพวกพงึ ทาํ นุ เม่อื พาทพี ึงตอบ พงึ ผนั เผื่อญาติ ”