รอยเลื่อนมีพลัง

รอยเลื่อนมีพลัง

เ ชีย ง ร า ยแ ม่ จั น . แ ม่ อิ ง . แ ม่ ล า ว

รอยเลื่อนแม่จัน รอยเลื่อนแม่อิง รอยเลื่อนแม่ลาว

- ข้อมูลรอยเลื่อน - ข้อมูลรอยเลื่อน - ข้อมูลรอยเลื่อน
- ข้อมูลแผ่นดินไหวโบราณ - ธรณีสัณฐานที่บ่งชี ถึงความมีพลังของ - แหล่งธรรมชาติทางธรณี
- ธรณีสัณฐานที่บ่งชี ถึงความมีพลัง
รอยเลื่ อน
ของรอยเลื่ อน - แหล่งธรรมชาติทางธรณี
- ความเชื่อมโยงรอยเลื่อนกับแหล่ง

ท่องเที่ยว
- แหล่งธรรมชาติทางธรณี

โครงการวิจัย นวัตกรรมการศึกษาเรียนรู้ภัยพิบัติแผ่นดินไหวผ่านแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยา
บนแนวรอยเลื่อนมีพลังในพื้นที่จังหวัดเชียงราย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

โ ค ร ง ก า ร วิ จั ย น วั ต ก ร ร ม ก า ร ศึ ก ษ า เ รี ย น รู้ ภั ย พิ บั ติ แ ผ่ น ดิ น ไ ห ว
ผ่ า น แ ห ล่ ง ท่ อ ง เ ที่ ย ว เ ชิ ง ธ ร ณี วิ ท ย า บ น แ น ว ร อ ย เ ลื่ อ น มี พ ลั ง ใ น พื้ น ที่ จั ง ห วั ด เ ชี ย ง ร า ย
ผู้ วิ จั ย อ นั น ต์ แ ก้ ว ต า ติ้ บ แ ล ะ ช ฏ า พั ศ ฐ์ สุ ข ก า ย
ทุ น ส นั บ ส นุ น สำ นั ก ง า น ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ส่ ง เ ส ริ ม วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ วิ จั ย แ ล ะ น วั ต ก ร ร ม ( ส ก ส ว . )

ม ห า วิ ท ย า ลั ย ร า ช ภั ฏ เ ชี ย ง ร า ย
CHIANG RAI RAJABHAT UNIVERSITY

contents 4.รอยเลื่อนแม่จัน
1.ข้อมูลเบื้องต้นด้านธรณีวิทยา 04 17
- ข้อมูลรอยเลื่อน 33
- แผ่นดินไหวคือ? - ข้อมูลแผ่นดินไหวโบราณ
- รอยเลื่อน - ธรณีสัณฐานที่บ่งชี ถึงความมีพลังของรอยเลื่อน
- ลักษณะธรณีสัณฐานที่บ่งชี้ถึง “รอยเลื่อน” - ความเชื่อมโยงรอยเลื่อนกับแหลท่องเที่ยว
- แหล่งธรรมชาติทางธรณี
2.รอยเลื่อนมีพลัง 10 - รูปภาพ
14
- รอยเลื่อนมีพลัง vs รอยเลื่อนไม่มีพลัง 5.รอยเลื่อนแม่ลาว
- แผนที่รอยเลื่อนมีพลังในประเทศไทย
และจังหวัดเชียงราย - ข้อมูลรอยเลื่อน
- เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เคยเกิดขึ้นพื้นที่ - ธรณีสัณฐานที่บ่งชี ถึงความมีพลังของรอยเลื่อน
จังหวัดเชียงราย - แหล่งธรรมชาติทางธรณี
- รูปภาพ
3.ประมวลรูปภาพความเสียหาย
6.รอยเลื่อนแม่อิง 43
- สภาพความเสียหายจากแรงสั่นสะเทือน
- ปรากฏการณ์ต่อเนื่อง - ข้อมูลรอยเลื่อน
- แหล่งธรรมชาติทางธรณี
-- รูปภาพ

JULY 2022 | ISSUE 1 3

ข้อมูล
เบื้องต้น
ด้านธรณีวิทยา

ตามแนว
รอยเลื่ อน

แผ่นดินไหวคือ?

แผ่นดินไหว เป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เกิด
จากการสั่นสะเทือนของพื้นดินอันเนื่องมาจากการ
ปลดปล่อย พลังงานเพื่อลดความเครียดที่สะสมไว้
ภายในโลก ออกมาเพื่อปรับสมดุลของเปลือกโลก
ให้คงที่ความร้ายแรง อันเนื่องมาจากแผ่นดินไหว
สามารถบอกได้ในรูปของ
• ขนาด (Magnitude)
• ความรุนแรง (Intensity)

JULY 2022 | ISSUE 1 5

ขนาด (Magnitude) เกี่ยวข้องกับปริมาณของ ความรุนแรง (Intensity) ขึ้นอยู่กับผลกระทบของ
แผ่นดินไหวที่มีต่อ ความรู้สึกของคน ต่อความเสีย
พลังงานซึ่งถูกปล่อยออกมา ณ ตำแหน่งจุด หายของอาคารและ สิ่งก่อสร้าง และธรรมชาติต่าง ๆ
กำเนิดแผ่นดินไหว (Hypocenter) ค่าขนาดแผ่น ความรุนแรงจะมากน้อยแตกต่างกันไปในแต่ละแห่ง
ที่ถูกรบกวน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของผู้สังเกตว่า
ดินไหวนี้ขึ้นอยู่กับความสูงของคลื่นที่ บันทึกได้ อยู่ห่างไกลจากตำแหน่งศูนย์กลางแผ่นดินไหว
(Epicenter) มากน้อยเพียงใด
ด้วยเครื่องวัดแผ่นดินไหว ดังนั้นขนาดแผ่นดิน
ไหวแต่ละครั้งจึงมีได้ เฉพาะค่าเดียวซึ่งได้จาก
การตรวจจับด้วยเครื่องมือตรวจวัดแผ่นดิน

ไหวเท่านั้น

ตัวอย่าง : ความร้ายแรงของแผ่นดินไหว วันที่ 05.05.57 จังหวัดเชียงราย แผ่นดินไหวหลักขนาด 6.3
ตามมาตราริกเตอร์

ที่มา : กรมอุตุนิยมวิทยา

JULY 2022 | ISSUE 1 6

รอยเลื่อนปกติ (Normal fault) รอยเลื่อน
รอยเลื่อนย้อย (Reverse fault)
รอยเลื่อนตามแนวระนาบ (Strike slip fault) 1. รอยเลื่อน คือ อะไร…
รอยแยกหรือรอยแตกของหินที่มีการเคลื่ อนตัว
เนื่องจากแรงที่เข้ามากระทำ โดยขนาดของรอย
เลื่อน มีตั้งแต่ระดับเซนติเมตรไปจนถึง ระดับ
หลายร้อยกิโลเมตร รอยเลื่อนโดยส่วนใหญ่จะมี
ระนาบการเลื่อนตัว หรือ ระนาบรอยเลื่อน อยู่ใน
แนวเอียงเทไปด้านใดด้านหนึ่ง ทำให้พื้นที่ทั้ง 2
ฝั่ งที่ถูกแบ่งโดยระนาบรอยเลื่อน มีรูปทรงไม่
เหมือนกันและ ถูกเรียกแตกต่างกันออกไป

2. ชนิดของรอยเลื่อน

หากพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างผนังพื้นและ
ผนังเพดาน นักธรณีวิทยาจำแนกการเลื่อนตัว
ของรอยเลื่อนออกเป็น 3 รูปแบบ
2.1 รอยเลื่อนปกติ (Normal fault) เกิดจากแรง
ดึงที่พยายามทำให้แผ่นเปลือกโลก เกิดการแยก
ตัวออกจากกัน ทำให้พนังเพดานเลื่อนลง และ
ผนังพื้ นเลื่ อนขึ้น
2.2 รอยเลื่อนย้อย (Reverse fault) เกิดจากแรง
บีบอัดซึ่งตรงกันข้ามกับรอยเลื่อนปกติ ทำให้
ผนังเพดานเลื่ อนขึ้นและผนังพื้ นเลื่ อนลง
2.3 รอยเลื่อนตามแนวระนาบ (Strike slip fault)
เกิดจากแผ่นเปลือกโลกเคลื่ อนที่ผ่านกันในแนว
ราบ แบ่งย่อยเป็น 2 ชนิด คือ

การเลื่ อนตัวตามแนวระนาบแบบเหลื่ อม
ซ้าย (Left-lateral fault) คือ แผ่นรอยเลื่อน
ฝั่ งตรงข้ามของผู้สังเกต มีการเลื่อนตัวไป
ทางด้านซ้าย
การเลื่ อนตัวตามแนวระนาบแบบเหลื่ อม
ขวา (Right-lateral fault) คือ แผ่นรอยเลื่อน
ฝั่ งตรงข้ามของผู้สังเกต มีการเลื่อนตัวไป
ทางด้านขวา

JULY 2022 | ISSUE 1 7

ลักษณะธรณีสัณฐานที่บ่งชี้ถึง “รอยเลื่อน”

1. ผารอยเลื่อน (FAULT SCARP)

เกิดจากการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนแบบปกติ ทำให้เกิดลักษณะภูมิประเทศที่สูง-ต่ำ ไม่เท่ากันระหว่างสองฟากฝั่งของ
ระนาบรอยเลื่อน เกิดเป็นหน้าผาขนาดย่อมๆ ขึ้น




2. ผาสามเหลี่ยม (TRIANGULAR FACET)

เกิดจากการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนในแนวดิ่ง ต่อมาพื้นที่ที่ถูกยกตัวสูงขึ้น ถูกน้ำกัดกร่อนเป็นร่อง ทำให้หน้าผามีร่องเขา
ตัดเป็นรูปตัว V เรียงต่อกันจึงมองเห็นเป็นหน้าผารูปร่างเป็นสามเหลี่ยม

3. หุบเขาลึกทรงแก้วไวน์ (WINE-GLASS CANYON)

มีวิวัฒนาการมาจากผาสามเหลี่ยม โดยการกัดของน้ำที่พยายามกัดหินลงไปในแนวดิ่งก่อน จนระดับท้องน้ำอยู่ในระดับ
ใกล้เคียงกับระดับที่ราบ หลังจากนั้นลำน้ำก็จะเริ่มกวัดแกว่งภายในร่องเขา เมื่อเวลาผ่านไป ร่องน้ำภายในหุบเขาจะกว้าง
ขึ้นเรื่อยๆ มองเห็นเป็นเหมือนตัว U หรือเหมือนกะละมังผ่าครึ่ง

JULY 2022 | ISSUE 1 8

4. ทางน้ำหักงอ (OFFSET STREAM)

เกิดจากการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนในแนวราบตัดผ่านทางน้ำ ทำให้ไม่ต่อเนื่องกันจนกลายเป็นทางน้ำหัวขาด เมื่อเวลาผ่าน
ไปจะหาทางมาเชื่อมต่อกันใหม่กลายเป็นแม่น้ำหักงอ

5. น้ำพุร้อน (HOT SPRING)

เกิดจากการที่น้ำผิวดินหรือน้ำฝนไหลผ่านแนวรอยแตกของหินลงไปกักเก็บใต้ผิวโลก ได้รับการถ่ายเทความร้อนจากการ
สลายตัวของสารกัมมันตรังในหินแกรนิต และแรงเฉือนที่ได้อิทธิพลจากการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนมีพลัง ส่งผลให้อุณหภูมิ
และแรงดันของน้ำเพิ่มสูงขึ้นและไหลกลับสู่พื้นดินตามแนวรอยแตกรอยเลื่อนกลายเป็นพุน้ำร้อน

JULY 2022 | ISSUE 1 9

July 2022 Issue 1

THAILAND

รอยเลื่ อนมีพลัง

Chiang Rai

ท่ า น ผู้ ท ร ง เ กี ย ร ติ รอยเลื่ อนมีพลัง
ทุ ก ท่ า น …
ท วี ป ต่ า ง ๆ คือ รอยเลื่อนที่พบหลักฐานว่าเคยเกิดการเลื่อนหรือ
ขยับตัวมาแล้วในช่วง 10,000 ปี จะจัดว่าเป็นรอย
เลื่อนมีพลัง (Active fault) ซึ่งมักจะพบอยู่ในพื้นที่
ที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อยหรือ
ตามแนวรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลก
รอยเลื่อนมีพลังมีโอกาส ที่จะขยับตัวได้อีกในอนาคต

ของโลก

มันเคลื่ อนที่ได้"

B y อั ล เ ฟ ร ด เ ว เ ก เ น อ ร์ รอยเลื่ อนไม่มีพลัง
(Alfred Wegener)
คือ รอยเลื่อนที่ไม่พบหลักฐานการเลื่อนเป็นเวลานาน
นั ก วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ นั ก ธ ร ณี ฟิ สิ ก ส์
แ ล ะ นั ก อุ ตุ นิ ย ม วิ ท ย า ช า ว เ ย อ ร มั น มากว่า 10,000 ปี จะถูกจัดให้เป็นรอยเลื่อนไม่มีพลัง

(Inactive fault) อย่างไรก็ตาม ถ้ามีการ

เปลี่ยนแปลงระบบแรงภายใน เปลือกโลกบริเวณนั้น
รอยเลื่อนไม่มีพลังอาจจะมีโอกาสขยับตัว ได้ในอนาคต

JULY 2022 | ISSUE 1 11

แผนที่รอยเลื่อน
มีพลังในประเทศไทย
และจังหวัดเชียงราย

กรมทรัพยากรธรณีดำเนินการสำรวจรอย
เลื่อนมีพลังในประเทศไทย อย่างเป็นระบบ
ตามมาตรฐานสากล ระหว่างปี 2548 -
2563 พบว่าประเทศไทยมีรอยเลื่อนมีพลัง
กระจายตัวอยู่ในภาคเหนือ ภาคตะวันตก
และภาคใต้ จำนวนทั้งสิ้น 16 กลุ่มรอยเลื่อน
รอยเลื่อนมีพลังในประเทศไทย พาดผ่าน
พื้นที่ต่างๆใน

23 จังหวัด
124 อำเภอ
421 ตำบล
1,520 หมู่บ้าน

จังหวัดเชียงรายพบกลุ่มรอยเลื่ อนมีพลัง
พาดผ่านทั้งสิ้น 5 กลุ่ม ได้แก่

กลุ่มรอยเลื่ อนแม่จัน
กลุ่มรอยเลื่ อนแม่อิง
กลุ่มรอยเลื่ อนแม่ลาว
กลุ่มรอยเลื่ อนพะเยา
และกลุ่มรอยเลื่ อนแม่ทา

JULY 2022 | ISSUE 1 12

เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เคยเกิดขึ้น

ข้อมูลเบื้องต้นทางประวัติศาสตร์ ความรุนแรงวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ.2557

แผ่นดินไหวใกล้เมืองเชียงแสน ก่อให้เกิดความเสียหายต่อวัด
และเจดีย์ ซึ่งจัดได้ว่ามีระดับ ความรุนแรงสูงสุดถึงระดับ VI
(ตามมาตราเมอร์คัลลี่) แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ครั้งนี้ ส่งผลให้
ให้แผ่นดินยุบตัวลง กลายเป็นหนองน้้ าขนาดใหญ่ เป็นผล
ทำให้เมืองโยนกนครทั้งเมืองเกิดการถล่มล่มสลาย

ข้อมูลจากเครื่องมือวัดแผ่นดินไหว

วันที่ 11 กันยายน พ.ศ.2537

จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว บริเวณเทือกเขาระหว่างอำเภอ
พาน และอำเภอแม่สรวย แผ่นดินไหวครั้งนี้มีขนาด 5.1
เหตุการณ์ครั้งนี้อาคารผู้ป่วยนอก ของโรงพยาบาลพานพัง
เสียหาย มีโรงเรียนกว่า 20 แห่ง และวัด 30 แห่ง ได้รับความ
เสียหาย เล็กน้อย

วันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ.2550

จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวอยู่ ใน สปป.ลาว ห่างจาก
จังหวัด เชียงราย 110 กิโลเมตร แผ่นดินไหวครั้งนี้มีขนาด
6.3 เหตุการณ์นี้สร้างความเสียหาย ให้แก่บ้านเรือน
ประชาชน และ สถานที่สำคัญหลายแห่งในพื้นที่ จังหวัด
เชียงราย

วันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ.2557
วันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ.2557 จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว
อยู่ ที่ตำบลดงมะดะ อำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย แผ่นดิน
ไหวครั้งนี้มีขนาด 6.3 - เหตุการณ์นี้สร้างความเสียหาย ให้
แก่บ้านเรือนประชาชน และ สถานที่สำคัญ ในอำเภอเมือง
อำเภอแม่ลาว อำเภอแม่สรวย และอำเภอพาน รวมทั้งส่งผล
ให้มี ผู้เสียชีวิต 1 ราย หลังจากเกิดแผ่นดินไหวหลัก (Main
shock) พบว่าเกิดแผ่นดินไหวตาม (After shocks) ไม่
น้อยกว่า 1,000 ครั้ง

JULY 2022 | ISSUE 1 13

PHOTO รูปถ่ายความเสียหายที่เคยเกิดขึ้น / รอยเลื่อนแม่จัน/ รอยเลื่อนแม่ลาว / รอยเลื่อนแม่อิง

JULY 2022 15 ISSUE 1

สภาพความเสียหาย

แผ่นดินไหวขนาด 6.3 เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2557

รูปภาพ

JULY 2022 | ISSUE 1 15

ปรากฏการณ์ต่อเนื่องจากเหตุการณ์
แผ่นดินไหว…

JULY 2022 | ISSUE 1 16

เชียงราย

รอยเลื่อนสะสมพลังงานที่ รอยเลื่อนสำคัญในจังหวัด

ยาวที่สุดในไทย เชียงราย

กลุ่มรอยเลื่ อนแม่จัน

เป็นรอยเลื่ อนที่มีแนวการวางตัวในทิศตะวันตก - ตะวันออก ความยาวประมาณ 150 กิโลเมตร พาดผ่าน
ตั้งแต่อำเภอฝาง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอแม่จัน อำเภอเชียงแสน อำเภอดอยหลวง และ
อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย และต่อเนื่ องไปใน สปป.ลาว ลักษณะหรือพฤติกรรมการเลื่ อนตัวของ
รอยเลื่ อนแม่จันนั้น พบว่าในปัจจุบันมีการเลื่ อนตัวตามแนวระนาบเหลื่ อมซ้ายเป็นหลัก รอยเลื่ อน
แม่จันมีคาบอุบัติซ้ำประมาณ 1,000 - 3,000 ปี และมีอัตราการเลื่ อนตัวสูงสุดประมาณ 1.5 มม.ต่อปี

ข้อมูลศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวของกลุ่มรอยเลื่ อนแม่จัน พบว่า ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530 เป็นต้นมา
เกิดแผ่นดินไหวขนาด 3.0 – 4.0 จำนวน 10 ครั้ง และมีขนาด 4.0 - 4.5 จำนวน 3 ครั้ง นอกจากนี้ยังมี
แผ่นดินไหวที่มีศูนย์กลางการเกิดอยู่นอกประเทศไทย แต่ส่งผลกระทบในจังหวัดภาคเหนือตอนบน และรับ
รู้ได้ถึงแรงสั่นสะเทือนในอาคารสูงของกรุงเทพมหานคร คือเมื่ อวันที่ 16 พฤษภาคม 2550 เกิดแผ่นดิน
ไหวขนาด 6.3 มีสาเหตุมาจากการเลื่ อนตัวของรอยเลื่ อนแม่จันในส่วนของพื้ นที่ สปป.ลาว ส่งผลกระทบให้
ผนังอาคารหลายหลังในจังหวัดเชียงรายได้รับความเสียหาย และที่มีความเสียหายมากคือ ที่เสาอาคาร
เรียนโรงเรียนเม็งรายมหาราชวิทยาคม อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย

สำหรับบริเวณบ้านเวียงหนองหล่ม (เชื่อว่าเป็นเมืองโยนกนครในอดีต) ที่ตั้งอยู่ด้าน

ทิศตะวันตกเฉียงใต้ของอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ซึ่งค้นพบซากอิฐโบราณของ

ฐานเจดีย์จำนวนมาก จมอยู่ในหนองน้ำขนาดใหญ่ และจะโผล่ขึ้นมาให้เห็นในฤดูแล้ง ซึ่ง

ลักษณะของหนองน้ำนี้เกิดจากการยุบตัวอันเนื่ องจากการเลื่ อนตัวสัมพันธ์กันอย่างมีนัย

ของสองรอยเลื่ อนหรือบริเวณส่วนโค้งของรอยเลื่ อน อายุของก้อนอิฐโบราณเหล่านี้วัด

อายุได้ประมาณ 1,000 ปี ทำให้อนุมานได้ว่ามีแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้เกิดขึ้นบริเวณนี้ไม่

เ กิ น ห นึ่ ง พั น ปี ล่ ว ง ม า แ ล้ ว JULY 2022 | ISSUE 1 18

รอยเลื่อนแม่จัน

MAECHAN CHIANGRAI

พื้นที่ทังหมด

เป็นรอยเลื่อนมีพลังขนาดใหญ่แห่งหนึ่งของไทย (ความยาวมากกว่า 100 กิโลเมตร)
เคลื่อนตัวตามแนวระนาบแบบเหลื่อมซ้าย พาดผ่านตั้งแต่ อ.ฝาง อ.แม่จัน อ.เชียงแสน เข้าสู่
ประเทศลาว หรือ สังเกตได้จากเส้นทางหลวงหมายเลข 1089 เนื่องจากรอยเลื่อนนี้เป็นรอย
เลื่อนที่มีลักษณะ ตามแนวระนาบแบบเหลื่อมซ้าย นั่นหมายความว่าพื้นที่ฝั่ งด้านเหนือของ
ทางหลวงหมายเลข 1089 จะเคลื่อนที่ไปทางทิศตะวันตก ส่วนพื้นที่ ฝั่ งทางด้านใต้จะ
เคลื่ อนที่ไปทางทิศตะวันออก

Earthquake Magazine JULY 2022 | ISSUE 1 19

ธ ร ณี สั ณ ฐ า น ที่ บ่ ง ชี

รอยเลื่ อนแม่จัน

ยั ง มี พ ลั ง อ ยู่

JULY 2022 | ISSUE 1 20

ลักษณะธรณีสัณฐานของกลุ่มรอยเลื่อนแม่จัน

ลักษณะธรณีสัณฐานที่บ่งบอกถึงความมีพลัง

ประกอบด้วย ธารเหลื่อม ธารหัวขาด สันกั้นผารอยเลื่อน ผาสามเหลี่ยม พุน้ำร้อน และหนองหล่ม (เวียงหนองหล่ม) โดย
พื้นที่บ้านเวียงหนองหล่ม เชื่อว่าเป็นเมืองโยนกนครในอดีตที่ตั้งอยู่ด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของอำเภอเชียงแสน จังหวัด
เชียงราย

ซึ่งค้นพบซากอิฐโบราณของฐานเจดีย์จำนวนมาก จม
อยู่ในหนองน้ำขนาดใหญ่ และจะโผล่ขึ้นมาให้เห็นในฤดู
แล้ง ลักษณะของหนองน้ำนี้เกิดจากการยุบตัวอัน
เนื่ องจากการเลื่ อนตัวสัมพันธ์กันอย่างมีนัยของสอง
รอยเลื่อนหรือบริเวณส่วนโค้งของรอยเลื่อน อายุของ
ก้อนอิฐโบราณเหล่านี้วัดอายุได้ประมาณ 1,000 ปี
ทำให้อนุมานได้ว่า มีแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้เกิดขึ้น
บริเวณนี้ไม่เกินหนึ่งพันปีล่วงมาแล้ว ทั้งนี้องค์
ประกอบสำคัญ 3 ประการทางธรณีสัณฐานสู่การเป็น
เวียงหนองหล่ม พื้นที่ชุ่มน้ำระดับสากล คือ
(1) สภาพพื้นที่การเป็นเป็นแหล่งและพื้นที่ชุ่มน้ำ
สำคัญที่มีความหลากหลายทางชีวภาพพบชนิดพันธุ์สิ่ง
มีชีวิตทั้งพืชและสัตว์ประจำถิ่นที่โดดเด่น
(2) สภาพพื้นที่ที่เป็นแหล่งมรดกทางวัฒนธรรม
สำคัญของล้านนาจากการพบแหล่งโบราณคดีจำวน
กว่า 77 แห่งที่กระจายอยู่โดยรอบ
(3) สภาพทางธรณีสัณฐานเป็นแอ่งที่ราบลุ่มหนองน้ำ
มีพุน้ำร้อนและรอบล้อมด้วยเนินเขาและหน้าผา
สามเหลี่ยมที่บ่งชี้ในการเป็นแนวรอยเลื่ อนมีพลัง

JULY 2022 | ISSUE 1 21

แผ่นดินไหวโบราณ
ของรอยเลื่อนแม่จัน

แผ่นดินไหวโบราณ เป็นการศึกษาเหตุการณ์แผ่นดินไหว
ในอดีตที่เกิดจากการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนมีพลัง ขนาด
แผ่นดินไหว อัตราการเลื่อนตัว และคาบอุบัติซ้ำของแผ่น
ดินไหวขนาดใหญ่ โดยอาศัยข้อมูลธรณีสัญฐานและ
ข้อมูลธรณีวิทยาในการแปลความหมาย

เหตุการณ์แผ่นดินไหวโบราณของรอยเลื่อนแม่จัน ในช่วงเวลา 8,000 ปีที่แล้ว - ปัจจุบัน

รอยเลื่ อนแม่จันเป็นรอยเลื่ อนมีพลังที่เคยทําให้เกิด Mae Chan EARTHQUAKE MAGAZINE
แผ่นดินไหวขนาดตั้งแต่ 5.8-6.9
เมื่อประมาณ 10,000 ปีที่แล้ว 8,000 ปีที่แล้ว 7,000 Chiang Rai
ปีที่แล้ว 4,000 ปีที่แล้ว 3,000 ปีที่แล้ว และ 1,500 ปี
ที่แล้ว เหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้อาจจะสัมพันธ์ กับ JULY 2022 | ISSUE 1 22
การล่มสลายของอาณาจักรโยนก รอยเลื่อนแม่จันมี
คาบอุบัติซ้ำประมาณ 1,000-3,000 ปี มีอัตราการ
เลื่อนตัวสูงสุดประมาณ 1.5 มม.ต่อปี

แรม 7 ค่ำ เดือนห้า จ.ศ. 376 ปีเถาะ ภาพวาดตามตำนานเวียงหนองหล่ม
ในอุโบสถวัดดอยกู่แก้ว
โยนกนครถล่มล่มสลาย
ภาพวาดตามตำนานเวียงหนองหล่ม
ตำนานหรือเรื่องจริง เวียงหนองหล่ม ที่นักธรณีวิทยาสันนิษฐานว่าอาจเกี่ยวข้อง ในอุโบสถวัดดอยกู่แก้ว
กับรอยเลื่ อนแม่จัน
ภาพวาดตามตำนานเวียงหนองหล่ม
“สุริยอาทิตย์ก็ตกไปแล้ว
ก็ได้ยินเสียงเหมือนตั้งแผ่นดิน
ดังสนั่นหวั่นไหวประดุจว่า
เวียงโยนกนครหลวงที่นี้
จักเกลื่อนจักพังไปนั้นแล
แล้วก็หายไปครั้งหนึ่ง
ครั้นถึงมัชฌิมยามก็ดังซ้ำ
เข้ามาอีกเป็นคำรบสาม หนที่สาม
นี้ดัง ยิ่งกว่าทุกครั้งทุกคราว
ที่ได้ยินมาแล้วกาลนั้นเวียงโยนก
นครหลวงที่นั้นก็ยุบจมลง
เกิดเป็นหนองอันใหญ่
ยามนั้นคนทั้งหลายอันมีในเวียง
ที่นั้นมรพระมหากษัตริย์เป็นประธาน
ก็วินาศฉิบหายตกไปในน้ำที่นั้นสิ้น”

ที่มา: พงศาวดารเมืองเงินยางเชียงแสน
ประชุมพงศาวดารภาคที่ 61 องค์การค้า
ของคุรุสภา : พระนคร, 2512, หน้า 44-48.

การตีความด้านธรณีวิทยาแผ่นดินไหว

ในทาง ธรณีวิทยาแผ่นดินไหว (earthquake geology) เมื่อเกิดแผ่น
ดินไหวขนาดใหญ่ขึ้นมาสักที่ มีโอกาสที่จะทำให้ภูมิประเทศในแถบนั้น
เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างทันทีทันใด ซึ่งภูมิประเทศที่ว่าก็เกิดขึ้นได้
หลากหลายรูปแบบ โดยถ้าเราพิจารณาในรายละเอียด จะพบว่าในบาง
พื้นที่ รอยเลื่อนไม่ได้เป็นเส้นตรงเส้นเดียวยาวเหยียด แต่ประกอบ
ด้วยแนวรอยแตกย่อยๆ อยู่เหลื่อมกันรวมเป็นแนวยาวตลอดหลาย
สิบกิโลเมตร ซึ่งถ้ามีการเลื่อนตัวในแนวราบของชุดรอยเลื่อนที่อยู่
เกยกัน ให้สังเกตดูที่พื้นที่ด้านในที่อยู่ระหว่างของรอยเลื่อนทั้ง 2 นั้น
ถ้าการเลื่อนตัวของรอยเลื่อนที่เกยกัน แล้วทำให้พื้นที่ระหว่างรอย
เลื่อน ถูกบีบให้ชนกันแบบเฉียงๆ จะทำให้เกิดลักษณะที่เรียกว่า สัน
กลางบีบอัด (pressure ridge) แต่ถ้าพื้นที่ด้านในถูกดึงออกจากกัน
แบบเฉียง พื้นที่ส่วนนั้นจะทรุดต่ำลงกลายเป็นแอ่ง เรียกว่า หนองน้ำ
ยุบตัว (sag pond)

JULY 2022 | ISSUE 1 23

สาเหตุการเกิด
เวียงหนองหล่ม
ตามหลักฐานทางธรณี

แม้จะไม่มีหลักฐานอย่างแน่ชัด แต่ก็สามารถ
สันนิษฐานได้ว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามเรื่องเล่า
ในช่วง แรม 7 ค่ำ เดือนห้า จ.ศ. 376 ปีเถาะ
(พ.ศ. 1557) เคยเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ขึ้น
ในพื้นที่แถบอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ซึ่งก็
น่าจะเกิดจาก กลุ่มรอยเลื่อนแม่จัน
ซึ่งจริงๆ แล้วหากดูภูมิประเทศตามหลักทางธรณีวิทยาแผ่นดินไหว ความคมชัดของแนวรอยเลื่อนก็บ่ง
ชัดว่ารอยเลื่อนนี้ไม่ใช่ธรรมดา และสามารถสร้างแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้ เหตุการณ์แผ่นดินไหวในครั้ง
นั้นก็น่าจะใหญ่พอที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงภูมิประเทศ แบบยุบตัวกลายเป็นแอ่งนั้นเอง

JULY 2022 | ISSUE 1 24

สำหรับกระบวนการเกิดพุน้ำร้อนป่าตึง โดยพุน้ำร้อนป่าตึงจัดว่าเป็นแหล่งมรดกธรณีที่มีความโดดเด่นทางด้าน
ธรณีสัณฐาน มีลักษณะทางธรณีวิทยาตั้งอยู่บนชั้นตะกอนที่ราบน้ำท่วมถึง ซึ่งเกิดการตกสะสมตัวอยู่ริมสอง
ฝั่ งของน้ำแม่จัน และถูกรองรับด้วยมวลหินอัคนีแทรกซอน ชนิดหินแกรนิต เนื้อสม่ำเสมอ ถึงเป็นดอกขนาด
เล็กอายุประมาณ 245-210 ล้านปี โดยกระบวนการเกิดพุน้ำร้อนป่าตึง เกิดจากน้ำผิวดินและน้ำฝนไหลซึมผ่าน
ชั้นดินและรอยแตกของหินซึ่งเกิดจากอิทธิพลการเคลื่ อนตัวของกลุ่มรอยเลื่ อนแม่จันลงไปกักเก็บอยู่ใต้พื้ นผิว
โลก หลังจากนั้นได้รับการถ่ายเทความร้อนที่อุณหภูมิ 250 องศาเซลเซียส ที่ระดับความลึกมากกว่า 3 กิโลเมตร
จากกระบวนการสลายตัวของสารกัมมันตรังสีในหินแกรนิต ส่งผลให้อุณหภูมิและความดันของน้ำสูงขึ้นจน
กลายเป็นน้ำแร่ร้อนเมื่อคุณสมบัติทางเคมีและกายภาพเปลี่ยนไปน้ำแร่ร้อนดังกล่าวจะไหลหมุนเวียนขึ้นมาตาม
แนวรอยแตกของหินเพื่อขึ้นสู่ผิวดิน และปรากฏเป็นพุน้ำร้อนป่าตึงดังเช่นปัจจุบันพุน้ำร้อนป่าตึงมีอุณหภูมิ
ประมาณ 65-100 องศาเซลเซียส จากการนำตัวอย่างน้ำแร่ร้อนส่งวิเคราะห์คุณสมบัติทางเคมีพบว่ามี
สารละลายจำพวกคาร์บอเนตและซิลิกาปะปนขึ้นมากับน้ำแร่ร้อน ทั้งนี้ยังพบก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ส่งกลิ่น
รุนแรงอยู่บางบริเวณ

สำหรับน้ำพุร้อนป่าตึง พบเป็นบ่อน้ำเดือด
บ่อน้ำร้อน พุน้ำร้อน และบ่อน้ำซึมตาม
บริเวณโดยรอบ ซึ่งสัมพันธ์กับรอยเลื่อน
แนวตะวันออก-ตะวันตกของน้ำแม่จัน

EARTHQUAKE MAGAZINE JULY 2022 | ISSUE 1 25

GRANITE 2022

ความเชื่อมโยง

รอยเลื่อน
กับแหล่งท่องเที่ยว

(วัดพระธาตุ ผาเงา)

หินแกรนิตบริเวณวัดพระธาตุผาเงา อำเภอเชียงแสน เป็น
หินอัคนีแทรกซอนอย่างหนึ่ง เมื่ออยู่ใต้พื้นผิวโลกที่ระดับ ความ
ลึกหลายกิโลเมตร หินจะยังคงมีพลังงานความร้อน ซึ่งเป็น
แหล่งให้พลังงานความร้อนแก่น้ำใต้ดินที่ไหลซึมลงไปสัมผัส
ตามแนวรอยแตกของรอยเลื่อน จากนั้นน้ำที่มีความร้อนจะเกิด
แรงดันแล้วไหลขึ้นสู่ผิวโลกกลายเป็นน้ำพุร้อนในที่สุด
พบหินแกรนิต ซึ่งเป็นหลักฐานว่า บริเวณตามแนว รอยเลื่อน
แม่จันนี้มีหินฐานที่เป็นหินแกรนิต คือหินชนิดนี้ซึ่งมี ความร้อนอยู่
ใต้ดินเมื่อมีน้ำจากระบบน้ำใต้ดินไปสัมผัสหินชนิดนี้ซึ่งมีความร้อน
ทำให้แรงดันของน้ำทะลุผ่านรอยแตกในหิน ขึ้นมาทำให้เกิดแหล่ง
น้ำพุร้อนแม่จันขึ้นมา

JULY 2022 | ISSUE 1 26

แหล่งธรรมชาติทางธรณี MAECHAN

7 แห่งตามกลุ่มรอยเลื่อนแม่จัน

น้ำตก 4 แห่ง

น้ำตกตาดทอง น้ำตกแม่แอบ น้ำตกภูแกง น้ำตกห้วยเม็ง

พุน้ำร้อน 1 แห่ง

พุน้ำร้อนป่าตึง

ถ้ำ 1 แห่ง

ถ้ำป่าอาชาทอง

ธรณีสัณฐาน 1 แห่ง

เวียงหนองหล่ม

JULY 2022 | ISSUE 1 27

MAECHAN

กลุ่มรอยเลื่ อนมีพลังแม่จัน

JULY 2022 | ISSUE 1 28

เ วี ย ง ห น อ ง ห ล่ ม

วิถีชีวิตคนพายเรือ

ร อ ย เ ลื่ อ น ใ น อ ดี ต

เกิดหลักฐานทางธรณีสันฐาน
และแหล่งธรรมชาติใหม่

เ วี ย ง ห น อ ง ห ล่ ม

ค ว า ย น้ำ เ วี ย ง ห น อ ง ห ล่ ม

วิ ถี ชี วิ ต

ทุ่ ง บั ว เ วี ย ง ห น อ ง ห ล่ ม

ผู้เชี่ยวชาญ

ออกสำรวจพื้นที่

น้ำพุร้อนป่าตึง ร อ ย เ ลื่ อ น แ ม่ จั น ตำ บ ล ป่ า ตึ ง อำ เ ภ อ แ ม่ จั น จั ง ห วั ด เ ชี ย ง ร า ย

แม่อิงร อ ย เ ลื่ อ น
เ ชี ย ง ร า ย

ผาสามเหลียม Vol. 03
ที่ ส ม บู ร ณ์ ที่ สุ ด ใ น
จั ง ห วั ด เ ชี ย ง ร า ย
wonders of nature

January

ก ลุ่ ม ร อ ย เ ลื่ อ น maeing
แ ม่ อิ ง Chiang Rai
(MAEING) Thailand

เป็นรอยเลื่ อนที่อยู่ใกล้รอยเลื่ อน JULY 2022 | ISSUE 1 34

แม่จัน ลักษณะธรณีสัณฐานที่

บ่งบอกถึงความมีพลังของรอย

เลื่อน คือ ธารเหลื่อม ตะพักขั้น

บันได และผาสามเหลี่ยม แสดง

รูปแบบการเลื่ อนตัวตามแนว

ระนาบเหลื่ อมซ้ายจากหลักฐาน

ธารเหลื่อม ของแม่น้ำโขงเป็น

ระยะทางประมาณ 5 กิโลเมตร

โดยแนวรอยเลื่ อนวางตัวในแนว

ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวัน

ตกเฉียงใต้ มีความยาว ประมาณ

70 กิโลเมตร และยาวต่อเนื่อง

เข้าไปใน สาธารณรัฐ

ประชาธิปไตยประชาชนลาว

(สปป.ลาว) สามารถสังเกต

ลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบ

ขนานไปกับภูเขา โดยรอยเลื่อน

แม่อิงพาดผ่านไปตามแนวถนน

หมายเลข 1020 หรือตามแนว

เทือกเขาวนอุทยานพญาพิภักดิ์

MAEING | CHIANG RAI | THAILAND

ลักษณะธรณี
สัณฐานของกลุ่ม
รอยเลื่อนแม่อิง

มีลักษณะธรณีสัณฐานที่บ่งบอกถึงความมีพลังของรอยเลื่อน คือ ธารเหลื่อม ตะพักขั้นบันได และ
ผาสามเหลี่ยม แสดงรูปแบบการเลื่อนตัวตามแนวระนาบเหลื่อมซ้ายจากหลักฐานธารเหลื่อมของ
แม่น้ำโขงเป็นระยะทางประมาณ 5 กิโลเมตร โดยแนวรอยเลื่อนวางตัวในแนวทิศะวันออกเฉียง
เหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ มีความยาวประมาณ 70 กิโลเมตร และยาวต่อเนื่องเข้าไปในสาธารณรัฐ
ประชาธิปไตยประชาชนลาว สามารถสังเกตลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ ราบขนานไปกับภูเขา โดยรอย
เลื่อนแม่อิงพาดผ่านไปตามแนวถนนหมายเลข 1020 หรือตามแนวเทือกเขาวนอุทยานพญาพิภักดิ์

ความโดดเด่นทางธรณีวิทยา

ที่มาจากอิทธิพลของแนวรอยเลื่อน แม่อิง คือ ผาสามเหลี่ยม (Triangular Facet) และหุบเขาลึก
ทรงแก้วไวน์ (wine-glass canyon) ซึ่งเป็นลักษณะภูมิประเทศเฉพาะอีกรูปแบบหนึ่งที่เป็นผล
มาจากการเคลื่อนตัวของรอยเลื่อน โดยในช่วงแรกหากรอยเลื่อนมีการเลื่อนตัวแบบปกติ จะทำให้
เกิดผารอยเลื่อน ซึ่งต่อมาพื้นที่ที่ถูกยกตัวสูงขึ้นจะถูกกระบวนการทางน้ำกัดกร่อน โดยน้ำจะไหลลง
มาที่ราบและเซาะหน้าผาเป็นร่อง ซึ่งโดยนิสัยของน้ำเมื่ออยู่สูงกว่าระดับอ้างอิงหรือที่ราบด้านล่าง น้ำ
จะมีนิสัยการกัดกร่อนแบบเป็นร่องลึกในแนวดิ่ง มากกว่าที่จะกวัดแกว่งเหมือนอยู่ตามที่เห็นตาม
แม่น้ำในที่ราบ จึงทำให้หน้าผารอยเลื่อนมีร่องเขาตัดเป็นรูปตัว V ในภาษาอังกฤษ (V-shape
valley)ซึ่งหากมีหุบเขารูปตวัดเรียงต่อกันอยู่เป็นระบบ จะทำให้ผารอยเลื่อนส่วนที่ยังเหลืออยู่มอง
เห็นเป็นเหมือนหน้าผาที่มีรูปร่างเป็นสามเหลี่ยม นักธรณีวิทยาจึงเรียกลักษณะหน้าผาแบบนี้ว่า ผา
สามเหลี่ยม (triangular facet) และบริเวณฐานของผาสามเหลี่ยมน้ำก็คือ รอยเลื่อน (fault)
เมื่อผารอยเลื่อนเริ่มถูกกรัดกร่อนและพัฒนาเป็นผาสามเหลี่ยม ด้วยนิสัยธรรมชาติการกัดของน้ำที่
รับผิดชอบต่อหน้าที่จะพยายามกัดหินลงไปในแนวดิ่งก่อน จนระดับท้องน้ำอยู่ในระดับใกล้เคียงกับ
ระดับอ้างอิงหรือที่ราบหลังจากกัดกล่อนแล้ว ลำน้ำก็จะเริ่มกวัดแกว่ง กัดซ้ายกัดขวาทีภายในร่อง
เขา ดังนั้นเมื่อเวลาผ่านไป ร่องน้ำภายในหุบเขาจะกว้างขึ้นเรื่อยๆ มองเห็นเป็นเหมือนตัว U ในภาษา
อังกฤษ หรือเหมือน กะละมังคว่ำ ต่อมาเมื่อเกิด แผ่นดินไหวรอยเลื่อนมีการเลื่อนตัวในแนวดิ่งและ
ยกพื้นที่สูงขึ้นอีกครั้ง น้ำจากที่เคยกวัดแกว่งเลื่อนในแนวราบ จึงต้องกลับมาทำหน้าที่เดิมของตัว
เองคือกัดลงไปในแนวดิ่งใหม่ระดับอ้างอิงอีกครั้ง น้ำจะกัดให้ไหลลงไปในแนวดิ่ง ทำให้ท้องน้ำใหม่ที่
ถูกกัดอยู่ใต้ร่องน้ำเก่าตัว U มีทรงแหลมๆ เหมือนรูปตัว V ซึ่งถ้าไปยืนหน้าเขาหรือหน้าผารอยเลื่อน
จะเห็นหน้าตัดเข้าเป็นรูปทรงคล้ายกับแก้วไวน์ ที่ร่องเขาด้านหน้าเปิดกว้างเหมือนส่วนใส่น้ำ ในขณะ
ที่ส่วนล่างจะแคบเรียวเหมือนก้านแก้ว ซึ่งลักษณะแบบนี้นักธรณีวิทยาเรียกว่า หุบเขาลึกทรงแก้ว
ไวน์ (wine-glass canyon) (อ้างอิงข้อมูลจาก mitrearth.org มิตรเอิร์ท)

JULY 2022 | ISSUE 1 35

แหล่งธรรมชาติทาง
ธรณี 5 แห่งตามกลุ่ม
รอยเลื่ อนแม่อิง

น้ำตก 1 แห่ง
ธรณีสัณฐาน 3 แห่ง

ชี้ฟ้า น้ำตกภูแกง
ผาตั้ง-ผาบ่อง
พุน้ำร้อน 1 แห่ง

ป่าชุมแสงปากแม่น้ำอิง พุน้ำร้อนโป่งมุ่น

JULY 2022 | ISSUE 1 36

MAEING

กลุ่มรอยเลื่ อนมีพลังแม่อิง

JULY 2022 | ISSUE 1 37

วั ด พ ร ะ ธ า ตุ ภู แ ส ง ธ ร ร ม

ผ า ส า ม เ ห ลี่ ย ม

แ น ว เ ห ลื่ อ ม ข อ ง แ น ว ภู เ ข า
แ ล ะ พื้ น ที่ ร า บ ถ น น

ธ า ร เ ห ลื่ อ ม

วิ ว วั ด เ ท พ นิ มิ ต ร



รอยเลื่อนแม่ลาว

earth
quake

matt zhang

chiang
rai

กลุ่มรอยเลื่ อนแม่ลาว

กลุ่มรอยเลื่อนแม่ลาว เป็นรอยเลื่อนที่มีการวางตัวในแนวทิศตะวันออกเฉียงเหนือไป
ตะวันตกเฉียงใต้ ที่พาดผ่านอําเภอแม่สรวย อําเภอแม่ลาว และอําเภอเมือง เชียงราย ของ
จังหวัดเชียงราย รอยเลื่อนนี้มีความยาวประมาณ 80 กิโลเมตร รอยเลื่อนนี้ประกอบด้วย 2
ส่วนคือ ส่วนรอยเลื่อนแม่ลาว และส่วนรอยเลื่อนแม่กรณ์ (ข้อมูลปี พ.ศ. 2552) โดยล่าสุด
ผลจากการเลื่ อนตัวของรอยเลื่ อนแม่ลาวทําให้เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่สุดใน
ประเทศไทยในรอบกว่า 50 ปี คือเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 6.3 เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม
2557 มีจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวอยู่ในเขตตําบลดงมะดะ อําเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย
ทําให้เกิดความเสียหายอย่างมากต่อบ้านเรือนและทรัพย์สินของ ประชาชน โรงเรียน วัด และ
โรงพยาบาล ในอําเภอแม่ลาวอํา เภอแม่สรวย และอําเภอพาน สามารถรับรู้แรงสั่นสะเทือนถึง
ตึกสูงในกรุงเทพมหานคร โดยตรวจวัดแผ่นดินไหวตาม ได้มากกว่าร้อยครั้ง และนอกจากนี้
ในบริเวณนี้เคยเกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็กถึงขนาดปานกลาง บ่อยครั้งมากในรอบ 10 ปีที่ผ่าน
มา รวมทั้งในปี พ.ศ. 2558 - 2559 ก็เกิดแผ่นดินไหว ขนาดเล็กตรวจวัดศูนย์เกิดได้หลายครั้ง
ในพื้นที่อําเภอแม่ลาว และอําเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย

JULY 2022 | ISSUE 1 44

แหล่งธรรมชาติทางธรณี

15 แห่งตามกลุ่มรอยเลื่อนแม่ลาว

พุน้ำร้อน 4 แห่ง

พุน้ำร้อนโป่งปูเฟือง พุน้ำร้อนห้วยทรายขาว

พุน้ำร้อนผาเสริฐ พุน้ำร้อนโป่งพระบาท

JULY 2022 | ISSUE 1 45

แหล่งธรรมชาติทางธรณี

15 แห่งตามกลุ่มรอยเลื่อนแม่ลาว

น้ำตก 6 แห่ง

น้ำตกห้วยน้ำอุ่น น้ำตกขุนสรวย น้ำตกห้วยแม่ซ้าย

น้ำตกโป่งพระบาท น้ำตกขุนกรณ์ น้ำตกห้วยแก้ว

JULY 2022 | ISSUE 1 46

แหล่งธรรมชาติทางธรณี

15 แห่งตามกลุ่มรอยเลื่อนแม่ลาว

ถ้ำ 4 แห่ง

ถ้ำน้ำลอด ถ้ำผาโขง

ถ้ำพระ ถ้ำตุ๊ปู่

JULY 2022 | ISSUE 1 47

แหล่งธรรมชาติทางธรณี

15 แห่งตามกลุ่มรอยเลื่อนแม่ลาว

ธรณีสัณฐาน 1 แห่ง

หาดเชียงราย

JULY 2022 | ISSUE 1 48

MAELAO MAELAO

กลุ่มรอยเลื่ อนมีพลังแม่ลาว

MAELAO

JULY 2022 | ISSUE 1 49

น้ำ พุ ร้อ น โ ป่ ง ปู เ ฟือ ง

แหล่งธรรมชาติทางธรณี