จิต จิ เวช ปลอดภัย ภั หอผู้ป่วยจิตเวช โรงพยาบาลศรีนครินทร์ ”ไม่หกล้ม“
การพลัดตกหกล้ม เป็นความเสี่ยงสำ คัญที่ต้องเฝ้าระวัง เพราะถ้าเกิดหกล้มแล้วอาจเกิดภาวะแทรกซ้อน และผลกระทบ ตามมามากมายทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม เกิดการบาดเจ็บ กังวลใจ กลัว อาจต้องอยู่โรงพยาบาลนานขึ้น ภาระการดูแลมากขึ้น เสียความมั่นใจกับทีมผู้ดูแล
การล้มในผู้สูงอายุ ภาวะการหกล้มเป็นอีกหนึ่งความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดอันตราย และพบบ่อยในผู้สูงอายุโดยแต่ละปี 1 ใน 3 ของผู้สูงอายุ มักประสบกับการลื่นล้มและครึ่งหนึ่งลื่นล้มมากกว่า 1 ครั้ง เมื่อผู้สูงอายุหกล้มและกระดูกหัก พบว่า 1 ใน 5 ไม่สามารถกลับมาเดินได้อีก และบางส่วนต้องใช้รถเข็นไปตลอดชีวิต ส่งผลให้ผู้สูงอายุสูญเสียความสามารถในการดูแลตนเอง และต้องมีคนดูแลตลอดเวลา มีภาวะสับสน มีปัญหาการเคลื่อนไหว ทำ ให้เกิดอาการซึมเศร้าตามมา
ที่ทำ ให้หกล้ม ปัจจัยเสี่ยง
* มีอาการทางจิตรุนเเรงที่ยังควบคุมไม่ได้เช่น - กระวนกระวาย วิตกกังวล -มีเสียงเเว่ว ภาพหลอน -มีภาวะขาดสุรา / ถอนสารเสพติด -วิงเวียน คลื่นไส้ สัญญาณชีพผิดปกติ * มีภาวะสับสนหลงลืม
* มองเห็นไม่ชัด หรือ วิงเวียนศีรษะ * เเขน ขา อ่อนเเรง * การเปลี่ยนแปลงของร่างกายและ จากการที่มีพยาธิสภาพจากอายุที่เพิ่มขึ้น
* มีประวัติหกล้ม ใน 1 ปีที่ผ่านมา * สิ่งของเกะกะกีดขวางทางเดิน พื้นลื่น แสงสว่างไม่เพียงพอ *ใช้ยานอนหลับ ยาต้านเศร้า หรือ ยากันชัก
ของการหกล้ม สาเหตุ
*ไม่เรียกขอความช่วยเหลือ เมื่อลุกจากเตียง *ปล่อยให้ผู้ป่วยอยู่เพียงลำ พัง
* วิงเวียนศีรษะ หน้ามืด * กล้ามเนื้ออ่อนเเรงกระทันหัน * ลื่นล้มบนพื้นที่เปียกน้ำ
ของการหกล้ม ผลที่ตามมา
*ปวดเหมื่อยกล้ามเนื้อ * พิการถาวร * กระดูก แตกหัก * เสียชีวิต
เกิดการพลัดตกหกล้ม สถานที่ที่มัก
* ห้องน้ำ *ขณะเดิน บนอาคาร *ขณะ ลุกขึ้น จากเตียง
พลัดตกหกล้ม การป้องกัน
*ขอความช่วยเหลือให้มีคนช่วยพยุง เมื่อต้องเปลี่ยนท่า ตัวผู้ป่วย * ลุก - เดิน - เปลี่ยนท่า ช้าๆ
ตัวผู้ป่วย *ใช้อุปกรณ์ช่วยเดิน ในกรณีที่มีการบกพร่อง ด้านการเดิน หรือ การทรงตัว *ฝึกเดิน - ออกกำ ลังกาย เพิ่มความเเข็งเเรง ของกล้ามเนื้อ
* สวมเสื้อผ้า - รองเท้า ที่มีขนาดพอดี ไม่หลวมเกินไป ตัวผู้ป่วย *ปรึกษาบุคคลากร ทางการเเพทย์เมื่อมีความเสี่ยง
* พื้นทางเดินเรียบเสมอกัน * มีสัญลักษณ์ สีบอกชัดเจน เมื่อมีการเปลี่ยนระดับทางเดิน ตัวสิ่งเเวดล้อม * ผู้ดูเเล ใส่ใจ เอื้ออาทร ไม่ทอดทิ้ง
* ห้องน้ำ มีราวจับ พื้นไม่ลื่น * แสงสว่างเพียงพอ ทั่วบริเวณ ตัวสิ่งเเวดล้อม
* สวิตส์ไฟสูงจากพื้น 120 เซนติเมตร ตัวสิ่งเเวดล้อม *ปลั๊กไฟสูง 35-90 เซนติเมตร *ให้อยู่บ้านชั้นเดียว หรือ อยู่ชั้นล่าง
ป้องกันพลัดตกหกล้ม การบริหารร่างกาย
ยืนตรง มองไปข้างหน้า ท่าบริหารศีรษะ ค่อยๆ หันศีรษะไปทางขวาสุด เท่าที่จะทำ ได้ จากนั้นค่อยๆ หันไปทางซ้ายสุด (ทำ ซ้ำ 10 ครั้ง)
ยืนตรง มองไปข้างหน้า ท่าบริหารคอ เอาปลายนิ้วข้าที่ถนัดเเตะบริเวณคาง จากนั้นค่อยๆ ใช้ดันศรีษะหงายขึ้น (ทำ ซ้ำ 10 ครั้ง) ไปด้านบนจนสุด
ยืนตรง มองไปข้างหน้า ท่ายืดหลัง กางเท้ากว้าง เท่าช่วงไหล่ วางมือไว้ตรงบั้นเอว ด้านหลัง (ทำ ซ้ำ 10 ครั้ง) ค่อยๆ เอนตัวไปด้านหลัง จนรู้สึกตึง จากนั้นกลับมาท่ายืนตรง
ยืนตรง มองไปข้างหน้า มือเท้าเอว ท่าบริหารลำ ตัว บิดลำ ตัวไปทางขวา ให้มากที่สุด (ทำ ซ้ำ 10 ครั้ง) จากนั้นบิดลำ ตัวไปทางซ้าย โดยไม่บิดสะโพก
ที่มา สำ นักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ผ่องพรรณ อรุณแสง. (2549). การประเมิน ภาวะสุขภาพผู้ใหญ่และผู้สูงอายุสำ หรับ พยาบาล. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา.