การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ค ำน ำ สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยศูนย์บริการคน พิการจังหวัด ได้จัดทำคู่มือการดำเนินงานการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการในจังหวัด แม่ฮ่องสอน ที่ประกอบด้วยแนวคิด ขั้นตอน วิธีการและระเบียบที่เกี่ยวข้องในการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่ อาศัยให้แก่คนพิการ เพื่อใช้เป็นแนวทางการดำเนินงานปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการใน จังหวัด ตลอดจนเป็นการรวบรวม จัดเก็บความรู้ในการดำเนินงาน และแลกเปลี่ยนความรู้ภายในองค์กร (Knowledge Management) เพื่อให้ทุกคนในองค์กรสามารถเข้าถึงความรู้ดังกล่าว รวมถึงประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ให้กับบุคคลทั่วไป นำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในการปฏิบัติงานต่อไป ศูนย์บริการคนพิการจังหวัดแม่ฮ่องสอน สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน สำรบัญ ส่วนที ่1 ควำมสำ คญัและควำมเป็นมำ 1.1 สถานการณ์ด้านคนพิการในปัจจุบัน 1 1.2 วัตถุประสงค์ 2 ส่วนที ่2 แนวคิดและกฎระเบียบที ่ เกี ่ยวข้อง 2.1 หลักการออกแบบเพื่อคนทั้งมวล (Universal Design : UD) 3 2.2 แนวคิดการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ 4 2.3 แนวคิดการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการทางการเห็น 5 2.4 แนวคิดการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการทางจิตใจ พฤติกรรม หรือ ออทิสติก 5 2.5 แนวคิดการปรับพื้นที่บริเวณภายนอกบ้านของคนพิการ 6 2.6 แนวคิดการปรับปรุงห้องน้ำของคนพิการ 6 2.7 กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง 8 2.8 คุณสมบัติของคนพิการ 8 2.9 อัตราวงเงิน 9 ส่วนที ่3 แนวทำงขัน้ตอนและวิธีกำรด ำเนินโครงกำร 3.1 ขั้นตอนการดำเนินงานขอรับการสนับสนุนงบประมาณ จากเงินงบประมาณ 10 3.2 ขั้นตอนการดำเนินงานขอรับการสนับสนุนงบประมาณ 12 จากกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ภำพกำรปรับสภำพแวดล้อมที ่อยูอ่ำศยัส ำหรับคนพิกำรจังหวัดแม่ฮ่องสอน 14 ภำพกิจกรรมถ่ำยทอดองค์ควำมรู้ 20
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 1 ส่วนที ่1 ความส าคัญและความเป็นมา 1.1 สถานการณ์ด้านคนพิการในปัจจุบัน จากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร การเข้าสู่สังคมสูงอายุ พบว่า คนพิการและผู้สูงอายุมี จำนวนเพิ่มมากขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งมีสัดส่วนมากกว่าเมื่อเทียบกับสัดส่วนประชากรเด็ก สตรี การเพิ่มขึ้น ของการอพยพย้ายถิ่นและปัญหาการขาดแคลนที่อยู่อาศัย ยังคงเป็นปัญหาที่สำคัญสำหรับประเทศไทย การขับเคลื่อนเรื่องสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับคนพิการและผู้สูงอายุ จึงเป็นประเด็นที่ทั่วโลกกำลังรณรงค์ อย่างแพร่หลาย ทั้งนี้ องค์การอนามัยโลกได้มีการประมาณการณ์ว่ามีคนพิการร้อยละ 1 ของประชากร ทั้งหมด นั่นอาจหมายความว่า ประเทศไทยมีประชากรประมาณ 29.43 ล้านคน (พ.ศ. 2564) อาจมีคน พิการถึง 6.94 ล้านคน ซึ่งประเทศไทยได้สำรวจสถิติคนพิการพบว่า จำนวนคนพิการมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ตามการเพิ่มขึ้นของประชากร และสถิติข้อมูลคนพิการที่มีบัตรประจำตัวคนพิการที่ขึ้นทะเบียนกับกรม ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ มีจำนวนทั้งสิ้น 2,027,500 คน สำหรับในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีจำนวนประชากรทั้งสิ้น 242,055 คน (เฉพาะสัญชาติไทย) มีจำนวนคนพิการ 9,281 คน คิดเป็นร้อยละ 3.8 ของจำนวนประชากรทั้งหมด (ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2565) รายละเอียดตามตารางที่ 1 ตารางที่ 1 สถิติข้อมูลคนพิการจำแนกตามประเภทความพิการ ดังนี้ ประเภทความพิการ ชาย ร้อยละ หญิง ร้อยละ รวม ร้อยละ 1.ทางการเคลื่อนไหวหรือทางร่างกาย 2,040 52.2 1,864 47.8 3,904 42 2.ทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย 1,417 55.2 1,146 44.8 2,563 27.6 3.ทางการเห็น 401 49.3 414 50.7 815 8.7 4.ทางจิตใจหรือพฤติกรรม 322 56.1 251 43.9 573 9.4 5.ทางสติปัญญา 356 58.7 250 41.3 606 6.5 6.พิการมากกว่า 1 ประเภท 356 55.2 290 44.8 646 6.9 7.ทางออทิสติก 45 69.3 20 30.7 65 0.7 8.ทางการเรียนรู้ 75 68.8 34 31.2 109 1.1 รวม 5,012 54.1 4,269 45.9 9,281 100 จากสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ส่งผลกระทบด้านสังคม คือ เกิดความเหลื่อมล้ำของ ระดับคุณภาพชีวิตความไม่เท่าเทียมกันจากภาวะความยากจน โดยเฉพาะคนพิการเป็นกลุ่มเปราะบางที่ขาด โอกาสการเข้าถึงการพัฒนาคุณภาพชีวิต คนพิการในพื้นที่ห่างไกลส่วนใหญ่ไม่สามารถเข้าถึงบริการ สาธารณะต่าง ๆ ได้โดยสะดวกและคนในสังคมส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ ความตระหนักในการส่งเสริมและ สนับสนุนการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกและการปรับสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อคนพิการ จึงส่งผลให้คนพิการ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 2 ไม่ได้รับการช่วยเหลือดูแลและพัฒนาศักยภาพตามสิทธิที่พึงได้รับซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าคนพิการยังขาดโอกาส ในเรื่องของความเสมอภาค ความเท่าเทียมกันและการมีส่วนร่วมในสังคม ในปี พ.ศ.2559 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้จัดทำแผนยุทธศาสตร์การ พัฒนาที่อยู่อาศัย 10 ปี(พ.ศ.2559-2568) โดยคณะรัฐนตรีมีมติเห็นซอบ เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2559 และ แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาที่อยู่อาศัยฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งสริมความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัยและพัฒนา คุณภาพชีวิตด้านการอยู่อาศัยเน้นกลุ่มเป้าหมายผู้มีรายได้น้อยที่ยังไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศัย จำนวน 2.1 ล้านครัวเรือน รัฐบาลได้เส็งเห็นความสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตด้านความมั่นคงในที่อยู่อาศัยของ ประชาชนไทย จึงมอบนโยบายให้กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ขยายผลในการสร้าง โอกาสการเข้าถึงที่อยู่อาศัยให้ครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมายเพื่อนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ภายใต้ยุทธศาสตร์การพัฒนาที่อยู่อาศัย 20 ปี(พ.ศ.2560 -2579) เพื่อใช้เป็นกรอบในการพัฒนาที่อยู่อาศัย ระยะยาว และเสริมสร้างความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัยของประชาชนทุกกลุ่มเป้าหมายและครอบคลุมในทุกมิติ เพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ "คนไทยทุกคนมีที่อยู่อาศัยถ้วนทั่วและมีคุณภาพชีวิตที่ดีในปี 2579 (Housing for AIl" โดยแผนยุทธศาสตร์ดังกล่าวเชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เป้าหมายที่ 13 ของสหประชาชาติกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ มีการกำหนดเป้าหมายปรับสภาพแวดล้อม ที่อยู่อาศัยให้กับคนพิการ โดยมุ่งให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์การพัฒนาที่อยู่อาศัย ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560 - 2579) จำนวน 132,700 หลัง และเพื่อให้เกิดการบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วน จึงขับเคลื่อน พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2556 นับเป็นกฎหมายที่เอื้อต่อการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ทั้งในด้านการกำหนด มาตรการ การสร้างกลไกเพื่อการคุ้มครองคนพิการในเชิงนโยบายไว้ในกฎหมาย เพื่อให้คนพิการได้รับสิทธิ และโอกาสการคุ้มครองจากรัฐ โดยเฉพาะมาตรา 20 ให้คนพิการได้สามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ จากบริการต่าง ๆ จากสิ่งอำนวยความสะดวกอันเป็นสาธารณะตลอดจนสวัสดิการและความช่วยเหลือจาก รัฐ ทั้งในด้านฟื้นฟูสมรรถภาพโดยกระบวนการทางการแพทย์ การศึกษาอาชีพและสวัสดิการสังคม ขจัดการ เลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม การยอมรับและมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม การจัดสภาพแวดล้อมและสิ่ง อำนวยความสะดวกที่ปราศจากอุปสรรคต่อคนพิการ 1.2 วัตถุประสงค์ เพื่อส่งเสริมความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัย ให้มีมาตรฐาน มีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ขจัดอุปสรรค และสนับสนุนให้คนพิการสามารถดำรงชีวิต และปฏิบัติกิจกรมในชีวิตประจำวันใด้ โดยมีสภาพแวดล้อมที่ อยู่อาศัยที่เอื้อต่อคนพิการ รวมถึงมีสุขอนามัยและความมั่นคงปลอดภัย
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 3 ส่วนที ่2 แนวคิดและกฎระเบียบที ่ เกี ่ยวข้อง 2.1 หลักการออกแบบเพื ่อคนทัง้มวล (Universal Design: UD) การออกแบบเพื่อคนทั้งมวล เป็นแนวความคิดสากลที่องค์การสหประชาชาติได้พยายามเผยแพร่ และส่งเสริมอย่างต่อเนื่อง เป็นการออกแบบเพื่อให้ทุกคนในสังคมสามารถใช้งานได้อย่างเต็มที่และมีความ เสมอภาค โดยมีหลักการ ในการออกแบบ 7 ประการ ดังนี้ 1. Equitable Use : มีความเท่าเทียมกันในการใช้สอยของผู้ใช้ที่ต่างวัยและต่างความสามารถการ ออกแบบสามารถทำให้ผู้ใช้ในช่วงอายุต่าง ๆ และผู้ที่มีความสามารถแตกต่างกันมีความเท่าเทียมในการใช้ งานได้โดยคำนึงถึงความสะดวกปลอดภัย และความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้ 2. Flexibility in Use : ปรับเปลี่ยนการใช้งานได้ การออกแบบสามารถรองรับการใช้งานจากผู้ใช้ ที่มีความหลากหลาย มีหลายทางเลือกในการใช้งานอำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้งานสามารถปรับการใช้เมื่อ ต้องการควบคุมความถูกต้องแม่นยำมากขึ้น สะดวกใช้งานทั้งมือขวาหรือมือซ้าย และสามารถปรับเปลี่ยน การใช้งานตามการเคลื่อนไหวของผู้ใช้ได้ 3. Simple and Intuitive : ใช้งานง่ายและง่ายต่อการทำความเข้าใจ โดยไม่ต้องคำนึงถึง ประสบการณ์ความรู้ ภาษา หรือระดับความชำนาญของผู้ใช้ที่มีความแตกต่างกันการออกแบบต้องเรียบง่าย ผู้ใช้งานสามารถใช้งานได้โดยง่ายจากสามัญสำนึก อีกทั้งต้องมีข้อแนะนำในการใช้งานโดยไม่ต้องคำนึงถึง ระดับความรู้หรือการไม่รู้หนังสือหรือความหลากหลายทางภาษาของผู้ใช้ 4. Perceptible Information : การสื่อความหมายเป็นที่เข้าใจ งานออกแบบสามารถสื่อสารข้อมูล ที่จำเป็นกับผู้ใช้งานได้ ไม่ทำให้ผู้มีข้อบกพร่องทางประสาทสัมผัสเกิดข้อจำกัดในการทำความเข้าใจวิธีการใช้ งานงานออกแบบควรมีป้ายบอกเป็นสัญลักษณ์ การใช้พื้นผิวต่างสัมผัสหรือสีสันที่ตัดกันกับสภาพแวดล้อม โดยรอบและมีการแนะนำการใช้งานด้วยสื่อที่หลากหลาย (เช่น มีทั้งสัญลักษณ์ อักษรเบรลล์ สัญลักษณ์ เสียง ประกอบกัน) 5. Tolerance for Error : การออกแบบที่ป้องกันความผิดพลาด การออกแบบควรช่วยลด อันตรายและอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่ได้ตั้งใจ โดยมีการออกแบบการเตือนอันตรายที่อาจเกิดขึ้นไว้ด้วย เช่น มีพื้นผิวต่างสัมผัสแบบเตือนอันตราย มีการเตรียมอุปกรณ์เพื่อให้เกิดความปลอดภัย เช่น ราวจับในที่ ต่าง ๆ ฯลฯ รวมถึงการออกแบบที่ป้องกันการเข้าถึงในส่วนที่เป็นอันตรายด้วย 6. Low Physical Effort : เบาแรง การออกแบบที่มีความสะวกต่อการใช้งานด้วยทำทางปกติและ สามารถใช้กำลังตามปกติ ไม่ต้องออกแรงมากหรือต้องใช้ความพยายามในการใช้งานมากเกินควร 7. Size and Space for Approach and Use : มีขนาดและพื้นที่ที่ว่างเพื่อการเข้าถึงและใช้งาน ได้สามารถใช้งานได้โดยสะดวกทั้งการเอื้อม หรือการจับต้อง โดยปราศจากเงื่อนไขของข้อจำกัดทางร่างกาย หรือการเคลื่อนไหว สามารถมองเห็นได้ชัดเจน มีการจัดเตรียมฟื้นที่ใช้งานที่เหมาะสมกับการเข้าถึงและใช้ สอย โดยคำนึงถึงบุคคลทั่วไปและบุคคลที่ต้องมีผู้ดูแลหรืออุปกรณ์ช่วยพยุงขณะเดิน (Walker)
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 4 2.2 แนวคิดการปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ แนวคิดการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ ประกอบตัวย หลักสำคัญ 4 ประการ ดังนี้ 1. ด้านความปลอดภัยทางกายภาพ มีความปลอดภัยทางด้านร่างกายและสุขภาพอนามัย เช่น มีระบบการปกป้องจากภายนอก เช่น เสียง แสง ที่ดี จัดให้มีแสงสว่างเพียงพอบริเวณบันได และทางเข้า มีราวจับในพื้นห้องน้ำพื้นกระเบื้องไม่ลื่น มีสัญญาณฉุกเฉินจากหัวเตียงหรือในห้องน้ำ สำหรับ เรียกขอความช่วยเหลือคือ การจัดสภาพบ้านให้มีความปลอดภัย เช่น ฟื้นและวัสดุปูพื้นต้องมีลักษณะไม่ลื่น และไม่ควรลงแวกซ์ ทางเดินควรออกแบบทางเดินให้มีความปลอดภัย จัดเก็บข้าวของที่ว่างระเกะระกะไม่ให้ ขวางทางเดิน สิ่งเหล่านี้จะช่วยทำให้คนพิการและผู้ดูแลสามารถดำเนินชีวิตได้โดยสะดวกขึ้น 2. เข้าถึงง่าย การจัดสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ การมีพื้นที่ราบเรียบ ไม่ลื่น ไม่มีอุปสรรค หรือสิ่งกีดขวางทางเดิน การมีทางลาดสำหรับรถเข็น การมีพื้นผิวต่างสัมผัส และมีความกว้างของทางเดินที่ เพียงพอ คือ กว้างอย่างน้อย 90 ชม. และภายในพื้นที่ มีพื้นที่ที่รถเข็นสามารถหมุนกลับได้ มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 150 ชม. ทำให้คนพิการสามารถข้าถึงทุกสถานที่ในบ้าน สำหรับบันได ควรติดตั้งราวจับ บริเวณบันไดยาวตลอดแนวตั้งแต่ชั้นแรกจนถึงชั้นสุดท้าย ประตูไม่ควรติดตั้งโช้คอัพประตู และติดตั้งระบบ ล็อค มีระบบสัญญาณเตือนกระดิ่งที่ประตู เฟอร์นิเจอร์ควรเคลื่อนย้ายเฟอร์นิเจอร์ที่ไม่จำเป็นออก จัดวางเฟอร์นิเจอร์ให้มีพื้นที่เพียงพอสำหรับทางเดิน หรือเก้าอี้รถเข็นควรวางโทรศัพท์และไฟฉายไว้ใน ตำแหน่งที่ง่ายต่อการใช้งาน ติดตั้งไฟฟ้าแสงสว่างบริเวณบันไดและทางเดิน 3. ส่งเสริมและกระตุ้น การเตรียมการสำหรับในกรณีฉุกเฉิน เช่น มีการจดบันทึกหมายเลขเบอร์ โทรฉุกเฉินไว้ใกล้ๆ กับโทรศัพท์ ติดตั้งถังดับเพลิงและสัญญาณไฟฉุกเฉิน และควรมีการวางแผนเส้นทางการ หนีไฟไว้ในกรณีที่เกิดเหตุเพลิงไหม้ 4. การจัดสภาพแวดล้อมในพื้นที่ใช้สอยต่าง ๆ เช่น ห้องครัว ควรถอดปลั๊กไฟอุปกรณ์ในครัวเมื่อไม่ ใช้งานแล้วและติดตั้งเครื่องตัดไฟ ห้องน้ำ ไม่ควรมีขนาดเล็กซึ่งยากต่อการที่ผู้ดูแลจะให้การช่วยเหลือคน พิการ และควรระวังอุบัติเหตุจากการลื่นล้ม ห้องนอน หลักการออกแบบควรป้องกันอุบัติเหตุ เช่น การตก เตียงนอน และตำแหน่งของห้องนอนควรอยู่ติดกับห้องน้ำ การจัดทำแนวทางการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ พบว่า ประเภทและ รายละเอียดของการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ ได้แก่ 1. ห้องน้ำและห้องอาบน้ำ เช่น ติดตั้งราวจับอุปกรณ์พยุงตัว วัสดุปูพื้นและปรับระดับพื้นเรียบ ไม่ลื่นปรับเปลี่ยนสุขภัณฑ์และอุปกรณ์ที่ถูกสุขอนามัย ปรับแสงสว่างและการระบายอากาศ ระบบสุขาภิบาลและการระบายน้ำที่ดี 2. บันได ติดตั้งราวจับพยุงตัวที่แข็งแรง ราวกันตก จมูกกันลื่น ขยายชั้นลูกนอน และปรับลดระยะ ชั้นลูกตั้งไม่ให้ชันและตั้งเกินไป และปรับชานพัก 3. ทางเดินภายในบ้าน ห้องนอน เตียงนอน พื้นที่พักผ่อน ห้องครัว ห้องอาหารภายในอาคารโดย ติดตั้งราวจับอุปกรณ์พยุงตัวที่แข็งแรงในพื้นที่ที่ใช้งานบ่อย วัสดุปูพื้นและปรับระดับพื้นเรียบไม่ลื่น
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 5 แสงสว่างและการระบายอากาศ การจัดเก็บสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆให้เข้าที่ และติตั้งผลิตภัณฑ์และสิ่งอำนวย ความสะวก มือจับ เตียงที่ห้อยขาลุกได้เอง 4. ชานบ้าน สวน ทางเดินรอบบ้าน ภายนอกอาคาร เช่นการปรับปรุงทางเดิน ทางลาด ราวจับเดิน และที่จอดรถ 5. หลังคาและอื่น ๆ ฐานคิดค่าใช้จ่ายในการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ จากการศึกษาเรื่องการจัดทำ แนวทางการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ ของคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย ข้อมูลฐานคิดวงเงินค่าใช้จ่าย ในการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ ได้แก่ 1. งานปรับปรุงห้องน้ำ (ขนาด 2 x 2 เมตร) ประกอบตัวย พื้นคอนกรีต ผนังก่ออิฐบล็อก ประตู สุขภัณฑ์ราวจับ หลังคา และระบบไฟฟ้า รวมเป็นเงิน 29,588 บาท 2. งานบันได ประกอบด้วย แม่บันได พุกบันไดลูกนอนบันไดและงานราวจับ รวมเป็นเงิน 6,620 บาท 3. งานหลังคา หลังคาสังกะสี เป็นเงิน 867 บาท และงานมุงกระเบื้องหลังคาลอนคู่ ขนาด 1.20 เมตร เป็นเงิน 4,260 บาท 4. งานประตูบานเลื่อน ไม้อัดสัก ขนาด 1.40 x 2.00 เมตร พร้อมวงกบไม้เนื้อแข็ง ขนาด 2 x 4 นิ้ว และอุปกรณ์บานเลื่อนครบชุด เป็นเงิน 4,600 บาท 5. งานหน้าต่างไม้เนื้อแข็ง พร้อมวงกบและอุปกรณ์บานเปิด เป็นเงิน 2,600 บาท 6. งานเทพื้นคอนกรีต หนา 10 ชม. ทำผิวขัดมัน เป็นเงิน 4,760 บาท 7. งานจัดทำทางลาด กว้าง 1.2 เมตร ยาว 2.4 เมตร เป็นเงิน 1,500 บาท รวมคู่ใช้จ่ายในการปรับ สภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการ จำนวน 53,928 บาท 2.3 แนวคิดการปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัยส าหรับคนพิการทางการเห็น 1. เน้นการกระตุ้นทางด้านการได้ยิน การสัมผัส และกลิ่น โดย การใช้พื้นผิว (Texture) หรือสีที่ ต่างกันชัดเจนเพื่อให้รับรู้ตำแหน่ง หรือ เตือนอุปสรรค 2. พื้นที่ทั่วไปเป็นระดับเตียวกัน 3. การใช้เสียงน้ำตก หรือ การปลูกไม้ดอกที่มีกลิ่นหอมเพื่อรับรู้ตำแหน่ง 2.4 แนวคิดการปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัยส าหรับคนพิการทางจิตใจ พฤติกรรม หรือ ออทิ สติก 1. สามารถควบคุมให้อยู่เป็นบริเวณ ซึ่งพื้นที่เน้นความปลอดภัย 2. แนวคิดการจัดเส้นทางเดิน ควรจัดเป็นทางเดินลักษณะวนกลับมาที่เดิม เพื่อกระตุ้นให้คนพิการ มีการเคลื่อนไหวร่างกาย และทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้แก่ การออกกำลังกาย การฝึกเดิน และการนั่งพักผ่อนใน สวน
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 6 2.5 แนวคิดการปรับพื้นที ่บริเวณภายนอกบ้านของคนพิการ ลักษณะทางกายภาพนอกบ้านที่ควรปรับปรุง ได้แก่ 1. พื้นดินขรุชระ มีเศษหิน ไม่เหมาะกับสภาพร่างกายของคนพิการ ทั้งในบริเวณรอบบ้านที่ทำให้ไม่ สามารถใช้รถเข็นได้ทำให้เกิดความยากลำบากในการสัญจร 2. มีบันไดขึ้นบ้าน หรือ มีพื้นที่ต่างระดับ แนวทางการปรับปรุงแก้ไข ดังนี้ - เทพื้นคอนกรีตเสริมไม้ไผ่ บริเวณที่นั่งเล่นข้างบ้าน และทางขึ้นบ้าน - จัดทำทางลาดใหม่ ความชันไม่เกิน 1 : 12 ปรับสภาพให้ไม่เกินระตับ ใช้วัสดุที่มีลักษณะเรียบ รถเข็นสามารถใช้งานไต้ - ทางเข้าบ้านมีลักษณะเป็นทางลาดเพื่อสะดวกต่อการเข้าถึงตัวบ้าน - ติดตั้งอุปกรณ์ช่วยในการเคลื่อนไหว เช่น ราวจับเพิ่มติม มีความสูงจากพื้น 90 ชม. ในบริเวณ บันไดทางขึ้น - พื้นผิวต่างสัมผัส (Warning Block) มีลักษณะพื้นผิว สีสันต่างจากพื้นที่ใกล้เคียง มักใช้กับคน พิการทางการเห็น โดยเฉพะกลุ่มสายตาเลือนราง จะได้รู้ว่าเจออุปสรรคด้านหน้า เช่น บันได ลิฟต์ ทางลาด ห้องน้ำอาจทำด้วยทรายล้าง หินล้าง กระเบื้องยาง หรือ ปุ่มคอนกรีต 2.6 แนวคิดการปรับปรุงห้องน้ าของคนพิการ ลักษณะทางกายภาพของห้องน้ำที่ควรปรับปรุง ไต้แก่ - ห้องน้ำที่มีขนาดเล็ก คับแคบ (พื้นที่น้อยกว่า 1 x 1 เมตร) ทำให้ไม่สามรถใช้เก้าอี้รถเข็นเข้า ห้องน้ำได้(ควรมีเส้นผ่าศูนย์กลางมากกว่า 1.5 เมตร) - ประตูแคบ (กว้างน้อยกว่า 90 ชม.) หรือ เปีดเข้า ใช้งานได้ยากลำบาก - มีลักษณะโถส้วมเป็นส้วมนั่งยอง พอนั่งแล้วลุกลำบาก - ห้องน้ำมีปัญหาในการเข้าถึง เนื่องจากอยู่ไกลจากบริเวณพักผ่อน - พื้นห้องน้ำต่างระดับทำให้เข้าถึงไม่สะดวก - ไม่มีอุปกรณ์สำหรับคนพิการไม่มีห้องน้ำของตัวเอง หรือ ห้องน้ำเป็นแบบชั่วคราว แนวทางการปรับปรุงแก้ไข มีดังนี้ 1. สร้างห้องน้ำใหม่ให้ติดกับตัวบ้านสำหรับบ้านที่ไม่มีห้องน้ำ และสำหรับบ้านที่มีห้องน้ำอยู่แล้ว ควรขยาย ขนาดเพื่อให้เก้าอี้รถเข็นคนพิการ สามารถหมุนตัวกลับได้ มีเส้นผ่านศูนย์กลาง ไม่น้อยกว่า 150 ชม. 2. ถ้ามีพื้นที่ต่างระดับ ควรจัดทำทางลาดและปรับให้พื้นห้องน้ำมีระดับเดียวกัน 3. ปรับห้องน้ำให้มีช่องระบายอากาศ และรับแสงสว่างได้ดี 4. ควรเปลี่ยนประตูห้องน้ำให้เป็นบานเลื่อน หรือบานเปิดออก
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 7 แนวทางการปรับพื้นที่ภายในบริเวณบ้านของคนพิการ ลักษณะทางกายภาพภายในบ้านที่ควรปรับปรุง ได้แก่ - พื้นที่ภายในบ้านมีพื้นที่ต่างระดับทำให้คนพิการเข้าไปยังจุดต่าง ๆ ลำบาก - พื้นลื่นเพราะมีการปูกระเบื้องขัดมัน ซึ่งทำให้เสี่ยงต่อการหกล้ม และการเกิดอุบัติเหตุอื่นๆ ได้ง่าย - สภาพบ้านชำรุดทรุดโทรม การระบายอากาศไม่ดีค่อนข้างทึบ แสงสว่างไม่เพียงพอ แนวทางการปรับปรุงแก้ไข มีดังนี้ - สร้างแนวรั้ว หรือ แนวกันชนที่สามารถบอกระยะในการเดินเข้าหรือกันแนวเข้า - ออกได้ หรือ เปลี่ยนประตูทางเข้าบ้านเป็นประตูบานเลื่อน มีความกว้างไม่น้อยกว่า 90 ชม. หรือกั้นห้องนอนไว้ใต้ถุน บ้านเพื่อความสะดวกในการใช้ชีวิต - ติดตั้งอุปกรณ์ช่วยในการเคลื่อนไหว เช่น ราวจับ และเพิ่มหน้าต่าง เพื่อให้มีแสงสว่างเข้ามาและ อากาศถ่ายเทได้สะดวกขึ้น แนวทางการปรับปรุงห้องนอนคนพิการ ลักษณะทางกายภาพของห้องนอนที่ควรปรับปรุง ได้แก่ - ห้องนอนเดิมของคนพิการอยู่ขั้นบนของตัวบ้าน - ห้องนอนมีการระบายอากาศที่ไม่สะดวก แนวทางการปรับปรุงแก้ไข - ห้องนอนควรเป็นห้องที่มีความเป็นส่วนตัวมากที่สุด - ไม่ควรใหญ่ หรือ เล็กเกินไป ประมาณ 11-16 ตารางเมตร ไม่รวมห้องน้ำ - เตียงควรจะเคลื่อนย้ายได้ในบางโอกาส และไม่ควรอยู่ในมุมใดมุมหนึ่ง - กรณีที่ห้องนอนอยู่ชั้นบนของบ้าน ควรย้ายห้องนอนลงมาอยู่ชั้นล่างใกล้ห้องน้ำหรือสร้างห้องน้ำ เพิ่มให้ใกล้ห้องนอนชั้นสอง - กรณีที่ยังไม่มีห้องนอนควรกั้นห้องนอนเพิ่ม - เพิ่มหน้าต่าง เพื่อให้มีการระบายอากาศที่ดีขึ้น - ควรจัดวางของเพื่อให้คนพิการสามารถข้าถึงที่นอนได้ และมีมุมให้คนพิการได้ออกกำลังกาย หรือทำกายภาพบำบัดด้วยตนเอง แนวทางการปรับใต้ถุนบ้านของคนพิการ ลักษณะทางกายภาพใต้ถุนบ้านที่ควรปรับปรุง ได้แก่ - ใต้ถุนบ้านเป็นพื้นดินซึ่งต่ำกว่าระดับพื้นบริเวณรอบตัวบ้าน เวลาฝนตกเกิดปัญหาน้ำท่วมขัง - ใต้ถุนบ้านมีพื้นผิวขรุขระ สัญจรลำบาก แนวทางการปรับปรุงแก้ไข มีดังนี้ - เทพื้นให้เรียบ ไม่สะดุด บริเวณที่นั่งเล่นใต้ถุนบ้าน เพื่อให้เป็นที่พักผ่อนและพบปะพูดคุยของคน พิการและครอบครัว - จัดมุมพักผ่อนสำหรับคนพิการ ติดตั้งผ้าใบกันสาด ปลูกต้นไม้เพื่อให้ร่มเงา เพื่อเป็นพื้นที่พักผ่อน
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 8 แนวทางการปรับปรุงบันไดบ้านของคนพิการ ลักษณะทางกายภาพของบันไดที่ควรปรับปรุง - บันไดทางขึ้นบ้านสูงชันเกินไป - บันไดที่มีลูกนอนแคบ ลูกตั้งสูงและเปิดโล่ง - ไม่มีราวจับ บริเวณบันได แนวทางการปรับปรุงแก้ไข มีดังนี้ - ปรับปรุงบันไดให้มีความกว้าง ไม่น้อยกว่า 9o ชม. และขนาดลูกตั้งสูงไม่เกิน 15 ชม. และไม่เป็น ช่องเปิดโล่ง ขนาดลูกนอนไม่น้อยกว่า 30 ชม. พร้อมราวจับสูง 90 ชม. ซึ่งตัวราวจับควรมีลักษณะกลม พื้นผิวเรียบขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3 - 4 ชม. 2.7 กฎหมายและระเบียบที ่ เกี ่ยวข้อง (1) พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ.1550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับ ที่ 1) พ.ศ.1556 มาตรา 10 คนพิการมีสิทธิเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้จากสิ่งอำนวยความสะดวกอันเป็น สาธารณะตลอดจนสวัสดิการและความช่วยเหลืออื่นจากรัฐ (10) การปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัย (1) ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์และ วิธีการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ การมีผู้ช่วยคนพิการ การช่วยเหลือคนพิการที่ไม่มี ผู้ดูแล และสิทธิของผู้ดูแลคนพิการ พ.ศ. 1550 ได้กำหนดแนวทางการคุ้มครองสิทธิคนพิการ เกี่ยวกับการ ปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการไว้ว่า การปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการโดยการ เพิ่มเติม ปรับปรุง เปลี่ยนแปลงหรือดัดแปลงที่อยู่อาศัยบางส่วนหรือทั้งหมด โดยอาศัยการออกแบบ การซ่อมแซม การก่อสร้าง การใช้เทคโนโลยี หรือวิธีการอื่นใด เพื่อขจัดอุปสรรคหรือจัดให้คนพิการสามารถ ดำรงชีวิตในที่อยู่อาศัยนั้นได้ โดยสะดวกและเหมาะสมกับสภาพความพิการ รวมถึงเพื่อความปลอดภัยและ สุขอนามัย โดยคนพิการในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นคำขอต่อศูนย์บริการคนพิการกรุงเทพมหานคร กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ หรือในจังหวัดอื่นที่สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของ มนุษย์จังหวัด หรือหน่วยงานในพื้นที่ตามที่ผู้ว่าราชการจังหวัดกำหนด 2.8 คุณสมบัติของคนพิการ 1. มีบัตรประจำตัวคนพิการ 2. อาศัยอยู่ในที่อยู่อาศัยนั้นติดต่อกันมาแล้วไม่น้อยกว่าหกเดือน ยกเว้นกรณีการย้ายเข้ามาอยู่ใหม่ ภายหลังเกิดความพิการ 3. ที่อยู่อาศัยไม่มั่นคงหรือไม่เหมาะสมกับสภาพความพิการ 4. มีรายได้ไม่เพียงพอแก่การยังชีพ 5. ไม่ได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยงานของรัฐอื่นหรือได้รับแต่ไม่เพียงพอ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 9 ในกรณีคนพิกรไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศัยแห่งนั้นต้องมีหลักฐานการให้ความยินยอมจากเจ้าของ หรือผู้ได้รับอำนาจจากเจ้าของ เพื่อให้มีการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยได้ และในกรณีเป็นบ้านเช่าจะมี หลักฐานให้คนพิการอยู่อาศัยได้ไม่น้อยกว่าหกเดือน การพิจารณาให้คนพิการได้สิทธิให้คำนึงถึงความลำบาก ความมั่นคงปลอดภัยในการปฏิบัติกิจกรรม ในชีวิตประจำวัน และสิทธิของคนพิการจะเข้าถึงและการใช้ประโยชน์จากที่อยู่อาศัยดังกล่าว ทั้งนี้โดย คำนึงถึงฐานะและความยากจนของคนพิการเป็นสำคัญ 2.9 อัตราวงเงิน อัตราวงเงินและรายการค่าใช้จ่ายในการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ ให้เป็นไปใน ลักษณะเหมาจ่าย รายละไม่เกิน 10,000 บาท (สองหมื่นบาทถ้วน) ส่วนประเภทและรายละเอียดของการ ปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ ปฏิบัติตามหนังสือกระทรวงการคลัง ด่วนมากที่ กค 0406.4/13790 ลงวันที่ 15 พฤศจิกายน 1553 เรื่อง การกำหนดอัตราวงเงินและรายการคำใช้จ่ายใน การปรับปรุงสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการและหนังสือกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุดที่ กค 1409.6/ว 116 ลงวันที่ 7 กันยายน 1548 เรื่องการเบิกจ่ายเงินงบประมาณงบเงินอุดหนุน
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 10 ส่วนที ่3 แนวทางขั้นตอนและวิธีการด าเนินโครงการ 3.1 แนวทางขัน้ตอนการด าเนินงานขอรับการสนับสนุนโครงการปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัย ส าหรับคนพิการ จาก เงินงบประมาณ โดยกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ขั้นตอนการดำเนินงานขอรับการสนับสนุนโครงการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการ จากเงินงบประมาณ ดังนี้ 1. สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ประชาสัมพันธ์ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พื้นที่ใหม่เข้ามาเป็นหน่วยจัดบริการในพื้นที่ และ พมจ. ประกาศให้ อปท เป็นหน่วยบริการในพื้นที่ และ พมจ. แต่งตั้งคณะทำงานดำเนินการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการประจำจังหวัด โดยมี องค์ประกอบอย่างน้อย 3 คน ได้แก่ พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด ผู้อำนวยการศูนย์บริการ คนพิการจังหวัดและนักสังคมสงเคราะห์ หรือนักพัฒนาสังคม หรือนิติกร โดยมีอำนาจหน้าที่ พิจารณา คัดเลือกคนพิการที่ได้รับการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการตามแนวทางที่กำหนด พร้อม จัดทำรายงานการประชุม และสรุปผลพร้อมประกาศรายชื่อคนพิการที่ได้รับการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่ อาศัยสำหรับคนพิการ (ใช้คณะทำงานชุดเดียวกัน) 2. ประสานให้หน่วยบริการในพื้นที่ พิจารณาคัดเลือกคนพิการที่มีคุณสมบัติส่งหลักฐานให้ พมจ. เพื่อให้ พมจ.ร่วมกับ อปท. ลงเยี่ยมบ้านเพิ่มเติม และนำเสนอเข้าที่ประชุมคณะทำงานดำเนินการปรับ สภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการประจำจังหวัด โดยมีหลักฐานของคนพิการได้แก่ 1) แบบคำขอให้มีการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ 2) หนังสือให้ความยินยอมฯ 3) แบบรายงานการสอบสภาพครอบครัวคนพิการ 4) ประมาณการค่าใช้จ่ายในการปรับสภาพบ้าน 5) สำเนาบัตรประจำตัวคนพิการ 6) สำเนาบัตรประชาชน 7) สำเนาทะเบียนบ้านของคนพิการ 8) ภาพถ่ายสภาพบ้านของคนพิการ เพื่อให้ที่ประชุมคณะทำงานฯ พิจารณาเห็นชอบและ พมจ. แจ้งผล ให้ อปท. ทราบ 3. พมจ. แจ้งให้ อปท. เพื่อดำเนินการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการตามระเบียบ ราชการ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 11 4. พมจ. สรุปรายงานผลการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการ เข้าคณะอนุกรรมการ ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการประจำจังหวัดเพื่อทราบ หลังจากเสร็จสิ้นสุดโครงการแล้ว กรณีมี เงินเหลือจ่ายให้โอนเงินเข้าบัญชีสำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ 5. จังหวัดตรวจสอบรายงานผลการปฏิบัติงาน เอกสารหลักฐานทางการเงิน และเก็บเอกสาร หลักฐานไว้ให้สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินหรือตรวจสอบภายใน ตรวจตามระเบียบราชการ 6. การรายงานผลการดำเนินการให้จังหวัดส่งสำเนารายงานผลการปฏิบัติงาน และเอกสาร หลักฐานทางการเงิน (เซ็นรับรองสำเนาถูกต้องในทุกหน้า) จำนวน 1 ชุดให้กองส่งเสริมสิทธิและสวัสดิการ คนพิการ กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 12 3.2 แนวทางขัน้ตอนการด าเนินงานขอรับการสนับสนุนโครงการปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัย ส าหรับคนพิการ จาก กองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ โดยกรมส่งเสริมและ พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ หน่วยงานที่จัดทำโครงการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการ โดยขอรับการสนับสนุน จากเงินกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ แบ่งได้เป็น 2 ประเภท ดังนี้ ประเภทที่ 1องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่จัดตั้งเป็นศูนย์บริการคนพิการทั่วไป ต้องมีคุณสมบัติ ดังนี้ 1. ศูนย์บริการคนพิการทั่วไป ที่จัดตั้งโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และมีคุณสมบัติตามระเบียบ คณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ ว่าด้วยการพิจารณาอนุมัติการจ่ายเงินเพื่อ การส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ และการจัดทำรายงานสถานะการเงินและการบริหารกองทุน ส่งเสริมส่งและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2552 และที่แก้ไขเพิ่มเติม 2. ได้รับการประกาศจากจังหวัดเรื่อง กำหนดให้เทศบาลและองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นหน่วย บริการในพื้นที่ในการดำเนินการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัด ลงนามในประกาศเพื่อรับผิดชอบในการดำเนินการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยแล้วจัดทำรายงานผลต่อผู้ มีอำนาจอนุมัติเพื่อเบิกจ่ายเงินงบประมาณต่อไป ประเภทที่ 2 สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด ในฐานะเป็นนิติบุคคล สามารถเป็นหน่วยงานจัดทำโครงการและเสนอโครงการสนับสนุนการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับ คนพิการ ในภาพรวมของจังหวัด เข้าคณะอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการประจำ จังหวัดเพื่อพิจารณาอนุมัติ ขั้นตอนการดำเนินงานขอรับการสนับสนุนโครงการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการ จากกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ประจำจังหวัดดังนี้ 1. แต่งตั้งคณะทำงานดำเนินการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการประจำจังหวัดโดยมี องค์ประกอบอย่างน้อย คน ได้แก่ พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด ผู้อำนวยการศูนย์บริการ คนพิการจังหวัด และนักสังคมสงเคราะห์หรือนักพัฒนาสังคมหรือนิติกร โดยมีอำนาจหน้าที่ พิจารณา คัดเลือกคนพิการที่ได้รับการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการตามแนวทางที่กำหนด พร้อม จัดทำรายงานการประชุมและสรุปผลพร้อมประกาศรายชื่อคนพิการที่ได้รับการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่ อาศัยสำหรับคนพิการ 2. ประสานให้หน่วยบริการในพื้นที่ พิจารณาคัดเลือกคนพิการที่มีคุณสมบัติส่งหลักฐานให้ พมจ. เพื่อให้ พมจ.ร่วมกับ อปท. ลงเยี่ยมบ้านเพิ่มเติม และนำเสนอเข้าที่ประชุมคณะทำงานดำเนินการปรับ สภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการประจำจังหวัด โดยมีหลักฐานของคนพิการได้แก่ 1) แบบคำขอให้มีการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้แก่คนพิการ 2) หนังสือให้ความยินยอมฯ 3) แบบรายงานการสอบสภาพครอบครัวคนพิการ 4) ประมาณการค่าใช้จ่ายในการปรับสภาพบ้าน
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 13 5) สำเนาบัตรประจำตัวคนพิการ 6) สำเนาบัตรประชาชน 7) สำเนาทะเบียนบ้านของคนพิการ 8) ภาพถ่ายสภาพบ้านของคนพิการ เพื่อให้ที่ประชุมคณะทำงานฯ พิจารณาเห็นชอบและ พมจ. แจ้งผลให้ อปท. ทราบ 3. กรณีที่ 1 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จัดทำโครงการและนำเสนอเข้าที่ประชุม คณะอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการประจำจังหวัด กรณีที่ 2 สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด จัดทำโครงการและ นำเสนอเข้าที่ประชุมคณะอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการประจำจังหวัด เมื่อคณะอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการประจำจังหวัด อนุมัติโครงการแล้วสำนักงาน พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด จัดทำรายงานการประชุมคณะอนุกรรมการส่งเสริมและ พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการประจำจังหวัดและส่งให้กองกองทุนและส่งเสริมความเสมอภาคคนพิการ 4. จัดทำสัญญารับเงินสนับสนุนโครงการสนับสนุนการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคน พิการกับหน่วยงานที่ได้รับการอนุมัติโครงการ ตามประเภทที่ 1 หรือ 2 5. จังหวัดส่งสัญญารับเงินสนับสนุนโครงกรสนับสนุนการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคน พิการ (พร้อมสำเนาเอกสารประกอบสัญญา) และใบเสร็จรับเงินหรือสำเนาแบบ 4 ให้กองกองทุนและ ส่งเสริมความเสมอภาคคนพิการ 6. พมจ. แจ้งให้ อปท. เพื่อดำเนินการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการตามระเบียบ ราชการ 7. หลังจากเสร็จสิ้นสุดโครงการแล้วกรณีมีเงินเหลือจ่ายให้โอนเงินเข้าบัญชีกองทุนส่งเสริมและ พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) สาขาสะพานขาว เลขที่ 021-1-21045-5 ภายในวันที่ 30 กันยายน ปีนั้นๆ (หากจังหวัดไม่สามารถดำเนินการเสร็จทันภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ เสนอขอขยายระยะเวลาต่อคณะอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการประจำจังหวัด) 8. จังหวัดตรวจสอบรายงานผลการปฏิบัติงาน เอกสารหลักฐานทางการเงิน และเก็บเอกสาร หลักฐานไว้ให้สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินหรือตรวจสอบภายใน ตรวจตามระเบียบราชการ 9. การรายงานผลการดำเนินการ 1) จังหวัดส่งสำเนารายงานผลการปฏิบัติงาน และเอกสารหลักฐานทางการเงิน (เซ็นรับรองสำเนา ถูกต้องในทุกหน้า) จำนวน 1 ชุด ให้กองกองทุนและส่งเสริมความเสมอภาคคนพิการ 2) จังหวัดส่งสำเนารายงานการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยสำหรับคนพิการ (ประจำปี งบประมาณ) พร้อมภาพถ่ายสภาพบ้านของคนพิการก่อนและหลัง พร้อมแผ่น CD จำนวน 1 ชุดให้กอง ส่งเสริมสิทธิและสวัสดิการคนพิการ พก.
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 14 อบต.แม่สามแลบ อ.สบเมย ก่อนดำเนินการ หลังดำเนินการ ภาพตัวอย่างการปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัยส าหรับคนพิการ จังหวัดแม่ฮ่องสอน
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 15 เทศบาลต าบลเมืองยวมใต้อ.แม่สะเรียง ก่อนดำเนินการ หลังดำเนินการ ก่อนดำเนินการ หลังดำเนินการ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 16 อบต.แม่เหาะ อ.แม่สะเรียง ก่อนดำเนินการ หลังดำเนินการ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 17 อบต.ป่ าแป๋ อ.แม่สะเรียง ก่อนดำเนินการ หลังดำเนินการ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 18 อบต.ถ้ าลอด อ.ปางมะผ้า ก่อนดำเนินการ หลังดำเนินการ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 19 อบต.เมืองแปง อ.ปาย ก่อนดำเนินการ หลังดำเนินการ
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมท่ีอยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 20 ภาพกิจกรรม การถ่ายทอดองค์ความรู้ โครงการพัฒนาศักยภาพบุคลากร ส านักงานพฒันาสงัคมและความมัน่คงของมนษย์ุ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ระหว่างวันที ่24-25 ธันวาคม 2565 ณ รพสต.บ้านรักไทย ต.หมอกจ าแป่ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน
การจัดการความรู้ KM : Knowledge Management ส านักงานพัฒนาสังคมและความมั ่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน การปรับสภาพแวดล้อมที ่อยู่อาศัยส าหรับคนพิการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน คณะผู ้จัดท ำ ที ่ปรึกษำ 1. นายแฉล้ม ทองเกลา พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน 2. นายภุมรินทร์ แจ่มใส นักสังคมสงเคราะห์ชำนาญการ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ ศูนย์บริการคนพิการจังหวัดแม่ฮ่องสอน ผู ้จัดท ำ 1. นางสาวมยุรี อมรใฝ่มงคล นักวิเคราะห์นโยบายและแผน 2. นางสาวนวพร พนมไพร นักพัฒนาสังคม