AR cell division

Cell

Division

เทคโนโลยีเสมือนจริง


By Chernjutiporn Muennakorn







การแบ่งไซโทพลาซึม การแบ่งไซโทพลาซึม
(Cytokinesis) (Cytokinesis)


เซลล์สั ตว์ เซลล์พืช


เกิดจากการรวมตัวของ vesicles

เส้ นใยไมโครฟิลาเมนต์มารวมตัว ที่สร้างมาจาก golgi complex


กันเป็น contractile ring และรวมกันจนมีขนาดใหญ่ เพื่อ
ทำให้เยื้อหุ้มเซลล์จะคอดกิ่ว



จาก 2 ข้าง เข้าสู่ใจกลางเซลล์ สร้างเป็นเซลล์เพลท (cell plate)



เรียกว่า cleavage furrow
และเซลล์จะหลุดเป็นเซลล์ใหม่ โดยก่อตัวบริเวณกึ่งกลางเซลล์จน



จำนวน 2 เซลล์ ขยายไป 2 ข้างของเซลล์


เรียกว่า cell plate type

n แสดงถึงจำนวนชุดของโครโมโซมที่เหมือนกัน เช่น 2n แปลว่า มีโครโมโซม 2 ชุด ที่เหมือนกัน



ถ้าชุดแรกมีโครโมโซม 3 แท่ง คือ A B C อีกชุดหนึ่ งก็ย่อมประกอบด้วย A B C เหมือนกัน กลายเป็น 6 แท่ง


เขียนสัญลักษณ์ 2n= 6 โดยมีโครโมโซม 3 คู่ จากสองชุดที่เหมือนกัน คู่ A คู่ B และคู่ C


โดยเราเรียกคู่ของมันว่า Homologous chromosome


เช่น A จากชุดแรก เป็น Homologous กับ A จากชุดที่สอง



และถ้าโครโมโซมใดเป็น Homologous ต่อกันแล้ว ก็แสดงว่าจะมีรูปร่างเหมือนกัน มีขนาดเท่ากัน มีตำแหน่งของ
Centromere และตำแหน่งของยีนตรงกันด้วย

Homologous chromosome

Centromere

2n = 6

Siister chromatid

n (Monoploid หรือ Haploid number) : โครโมโซมแต่ละแท่งไม่เหมือนกันเลย พบได้ในเซลล์สืบพันธุ์ สปอร์
และระยะ Gametophyte ของพืช และเซลล์ร่างกายของสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำ
2n (diploid number) : มี homologous ทีละ 2 แท่ง พบในร่างกายสัตว์และระยะ Sporophyte ของพืช
3n (triploid number) : มี homologous ทีละ 3 แท่ง พบใน Endosperm ของพืช
4n (tetraploid number) : มี homologous ทีละ 4 แท่ง พบในระยะ anaphase ของ mitosis

เซลล์นี้มีโครโมโซมที่เหมือนกัน 2 ชุด


เรียก diploid cell



มีโครโมโซมทั้งหมด 4 แท่ง จึงเรียกว่า 2n = 4


แต่ละแท่งมีโครมาทิด 1 หรือ 2 โครมาทิดก็ได้


เมื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์จะได้ n = 2

เซลล์นี้มีโครโมโซมเพียง 1 ชุด


เรียก Haploid cell



มีโครโมโซมทั้งหมด 4 แท่ง จึงเรียกว่า n = 4



แต่ละแท่งมีโครมาทิด 1 หรือ 2 โครมาทิดก็ได้

ในมนุษย์เซลล์ปกติจะมีโครโมโซมเป็น 2n = 46 แปลว่ามีโครโมโซม 2 ชุด



ที่เหมือนกัน (โดยที่ชุดหนึ่ งมาจากอสุจิของพ่อและอีกชุดหนึ่ งมาจากไข่ของ


แม่ตั้งแต่ครั้งที่ปฏิสนธิ) แต่ละชุดมีโครโมโซม 23 แท่ง


ทั้ง 23 แท่งของอีกชุด กลายเป็นโครโมโซมคู่ที่ 1 คู่ที่ 2…. คู่ที่ 23


ถ้าเกิดเรานำโครโมโซมแต่ละคู่มาเรียงกันเพื่อศึ กษารูปร่างลักษณะ


เรียกว่า

Karyotype

ในภาวะปกติสารพันธุกรรมใน


นิวเคลียส eukaryote ไม่ได้



อยู่เป็นแท่งโครโมโซมแต่อยู่ใน


ลักษณะร่างแห chromatin


อันเกิดจากสาย DNA มาพัน



รอบโปรตีน histone แต่ร่างแหนี้จะเกิด



การหดตัวเข้าหากันกลายเป็นแท่งเมื่อจะ


แบ่งเซลล์เท่านั้ น

G1 Phase S Phase ระยะสร้าง DNA


เกิดการ copy DNA
(DNA replication) ระยะนี้
ระยะก่อนสร้าง DNA DNA เพิ่มเป็น 2 เท่า แต่

จำนวนแท่งโครโมโซมเท่า
เป็นระยะที่ เดิม โครโมโซมจะมี 2

โครมาทิด Centrosome จะ
ยาวนานที่สุด มีการ แบ่งเป็น 2 ชุด


สั งเคราะห์สารต่างๆ

M Phase G2 Phase


ระยะหลังสร้าง DNA
เตรียมพร้อมเต็มที่ มี
เป็นระยะสั้นๆ ประกอบ การสร้าง organelle

และสารต่างๆมากขึ้น
ด้วย


Karyokinesis


4 ระยะ คือ Prophase


Metaphase


Anaphase

และ Telophase ต่อด้วย


Cytokinesis

Mitosis

เปิดแอปพลิเคชัน

Mitosisvideo





ถืออุปกรณ์ ของเรา
ส่ องไปแล้วมองผ่าน




หน้าจอ เพื่อรับชมวีดีโอ

VDO

เปิดแอปพลิเคชัน Mitosisar


ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

เป็นระยะเตรียมพร้อม
ก่อนการแบ่งเซลล์
จะมองเห็นนิ วเคลียส
ขนาดใหญ่และ
Nucleolus ชัดเจน
แบ่งเป็น

G1 Phase



S Phase



G2 Phase

เปิดแอปพลิเคชัน Mitosisar


ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

ในระยะนี้ เส้ นใยโครมาติน



ในนิ วเคลียสเริ่มหดสั้ นลง


เป็นรูปตัว x


สามารถมองเห็นได้ชัดเจน

เมื่อดูผ่านกล้องจุลทรรศน์


นิ วคลีโอลัสซึ่งเป็นส่ วน


หนึ่ งของนิวเคลียสจะเริ่ม


หายไป ส่วนเซนโทรโ ซม


(Centrosome) ซึ่งเป็นออร์


แกเนลล์ในไซโทพลาซึม



จะเริ่มสร้างเส้ นใยสปินเดิล


(Spindle Fiber) ที่มีความ


แข็งแรง

เปิดแอปพลิเคชัน Mitosisar


ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

ระยะนี้ เยื่อหุ้มนิวเคลียส


หายไป เห็นโครโมโซม



ชัดเจน และโครโมโซมมีการ


เคลื่อนที่มาเรียงกันอยู่


กึ่งกลางเซลล์ที่เรียกว่า


เมทาเฟสเพลท


(metaphaseplate) ทำให้


เห็นโครโมโซมชัดเจนที่สุด

เปิดแอปพลิเคชัน Mitosisar


ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

โครมาทิดถูกดึงแยกออก


จากกัน กลายเป็น


โครโมโซมอิสระ
(1 โครโมโซม
มี 1 โครมาทิด)


มองเห็นโครโมโซม มีรูป


ร่างคล้ายอักษรรูปตัว

V,J,I



ใช้เวลาสั้นที่สุด

เปิดแอปพลิเคชัน Mitosisar


ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

โครมาทิดถูกดึงมายัง



บริเวณขั้วเซลล์และ เกาะ



กลุ่มกัน เส้น ใยสปินเดิล



สลายตัวไป มีการสร้างเยื่อ



หุ้ม นิวเคลียส นิวคลีโอลัส


กลับมาให้เห็นใน


นิ วเคลียสใหม่อีกครั้ง
โครโมโซมเริ่มยืดยาว


ออกท าให้เส้นบางลง และ


เห็นได้ไม่ชัดเจน

เปิดแอปพลิเคชัน Mitosisar



ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

หลังการแบ่งนิ วเคลียส
ในเซลล์สัตว์ จะมีการแบ่ง
ไซโทพลาซึมต่อทันที โดย
จะคอดเข้าที่บริเวณกลาง
เซลล์ เป็นการทำงานของ
ไมโครฟิลาเมนท์ ได้เป็น

เซลล์ใหม่สองเซลล์

Meiosis

เปิดแอปพลิเคชัน

Meiosisvideo





ถืออุปกรณ์ ของเรา



ส่ องไปแล้วมองผ่าน



หน้าจอ เพื่อรับชมวีดีโอ

VDO

เปิดแอปพลิเคชัน Meiosisar



ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

อาจเกิดการไขว้ทับกันของ
non-sister Chromatid

เรียก crossing over และ
เรียกบริเวณนั้ นว่า

Chiasma ทำให้เกิดการ



แลกเปลี่ยนชิ้นส่ วนของ



พันธุกรรมซึ่งกันและกัน
ยังผลให้เกิดความหลาก

หลายของเซลล์ลูก
ความแปรผันทาง
พันธุกรรม ตลอดจน

วิวัฒนาการ

เปิดแอปพลิเคชัน Meiosisar



ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

Nuclear membrane สลาย
ตัวหมดไป

Homologous chromosome
จะเรียงตัว เป็นคู่อยู่
กึ่งกลางเซลล์

ปลายด้านหนึ่ งของ
spindle fiber จะเกาะที่
kinetochore ของแต่ละ
โครโมโซม

เปิดแอปพลิเคชัน Meiosisar



ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

Homologous chromosome
แยกตัวออกไปยังขั้วของ
เซลล์ โดยไม่มีการแบ่งตัว
ของ centromere

Chromosomeที่แยกออก
ไปยังขั้วเซลล์ประกอบด้วย
2 chromatid ทำให้จำนวน
โครโมโซมที่ขั้วเซลล์ทั้ง
สองต่างลดจำนวนลงครึ่ง
หนึ่ ง

เปิดแอปพลิเคชัน Meiosisar



ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

มีการสร้าง nuclear
membrane

ได้เซลล์ลูก 2 เซลล์ ที่มี
โครโมโซมเป็น haploid (n)

เซลล์ส่วนใหญ่ยังไม่ แบ่งไซ
โทพลาซึมในระยะนี้

เปิดแอปพลิเคชัน Meiosisar



ถืออุปกรณ์ ของเราส่ องไป
แล้วมองผ่านหน้ าจอ

เกิดเซลล์ลูก 2 เซลล์ และ
เข้าสู่ระยะ meiosis II

ไม่มีDNA replication หรือ
Chromsome duplication
เหมือน interphase เพราะ 1
chromosome มี 2 โครมทิด

สุภาพร สุกสีเหลือง. 2544. พันธุกรรม
และการถ่ายทอด เล่ม 1.

กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.



ผศ.ดร.สมาน แก้วไวยุทธ. (2537). 100จุด
เน้นชีววิทยา. กรุงเทพ : บริษัทไฮเอ็ดพับ

ลิชชิ่งจ ากัด.



จิรัสย์ เจนพานิชย์.(2555). ชีววิทยาส าห
รับนักเรียนมัธยมปลาย. กรุงเทพ :
บูมคัลเลอร์ไลน์ .



ประดิษฐ์ พงศ์ทองค า.( 2548 ). ชีววิทยา 3
( พิมพ์ครั้งที่ 2 ). กรุงเทพฯ :

โครงการต าราวิทยาศาสตร์และ
คณิ ตศาสตร์มูลนิ ธิสอวน.



Jane, B. R. (2011). CAMPBELL BIOLOGY
(ed 9th). America : S4Carlisle
Publishing Services