บรรยาย-Next Normal-ปรับ data-driven mindset คณะประมง 29ตค2563

- การปรับ Data-Driven Mindset-

นาย วินจิ ตันสกลุ

- มีนกร-29/ KU-38
- เพาะเลียงสัตว์นาํ / พษิ วิทยาทางนํา/ Community-based Aquaculture
- ทาํ งานองค์กรระหว่างประเทศ/ บ.เอกชน/ สาํ นกั งานวจิ ัย/ AIT/

Freelance/ ทปี รึกษาวชิ าการสมาคม-ชมรมผเู้ ลยี งกุ้ง
- เพจ Thai Shrimp Aquaculture to AEC/ Aquatic Resources and

Aquaculture Network
- ผ้วู ิจัยร่วมโครงการ Aquaculture Strategic Development

(Business) กับ Veterans เฉพาะ
- email: [email protected]
- mobile phone 0813712296

-

Data is important but it is
only a part of the answer.

“Why am I seeing this ad?” เพือทีจะไดร้ ู้
ว่าตอนนี Facebook รู้ข้อมลู อะไรของเราบ้าง

ทําไมการใช้ขอ้ มลู ถงึ สาํ คญั ในยคุ นี ?

If you can’t measure it, you can’t improve it.

ทาํ ไมเราถึงใช้ Fitbit*? กเ็ พือทีจะ Track กา้ วเดนิ ในแตล่ ะวนั ของเรา
เรารูว้ ่าเราควรเดนิ วนั ละ 10,000 กา้ ว หากเราไมม่ เี ครืองมือทชี ว่ ยวดั
ว่า ‘ตอนน’ี เราเดินไปเทา่ ไหรแ่ ลว้ และต้องทาํ ยังไงบา้ งจึงจะไปถงึ
เปาหมาย
ข้อมูลเปรยี บเสมอื น ‘เขม็ ทิศ’ ให้รู้
วา่ ตอนนีเราอยทู่ ีไหน รูท้ ศิ ทางทีเรา
กําลงั เดินไปเพือตอบโจทย์

*Fitbit ไม่ไดเ้ ก็บแคจ่ ํานวนกา้ วเดิน แตเ่ ก็บข้อมูลอืน ๆ เกียวกับ
สุขภาพของเราด้วย เชน่ อตั ราการเต้นของหวั ใจ หรอื ระยะทางที
เราเดนิ ในแต่ละวัน

Mindset ของคนทีจะใชข้ อ้ มูลไดด้ ี ตอ้ งมอี ะไรบา้ ง ?
เริมจากตงั คําถามกอ่ น แล้วจึงคอ่ ยเก็บข้อมลู เพิมในสงิ ทีต้องการ
เพือตอบโจทยน์ นั ๆ

Data-Driven Mindset เปนคนทีหาแนวทางแก้ไขหรือตดั สนิ ใจ จาก
การใชข้ อ้ มูลมาคดิ และวิเคราะห์ แทนทีจะใชส้ ญั ชาตญาณหรอื ความรูส้ กึ

ขอ้ แรก — คุณต้องชา่ งสงั เกตและขสี งสัย
ขอ้ สอง — คุณตอ้ งเหน็ คา่ และใหค้ วามสาํ คญั กับขอ้ มลู
ขอ้ สาม — คณุ ต้องรู้วิธีและเครืองมอื ทชี ว่ ยในการหา เกบ็ และ

ดงึ ข้อมลู มาใช้
ข้อสี — เวลาคุณจะตัดสินใจอะไรบางอย่าง คุณจะตอ้ งมขี อ้ มลู

ทคี รบถ้วนเพยี งพอ และหลกี เลยี งการคาดเดา จาก
ความรูส้ กึ หรือความน่าจะเปน

สรุป Data-Driven Mindset มนั จะค่อยๆเพมิ พนู จากการทเี รา
ตงั คําถามไดเ้ ก่งขึน นําขอ้ มูลมาวเิ คราะห์ กอ่ นการตดั สินใจอยู่เสมอ
และรู้จกั ปรบั เปลียน เปดใจรับสงิ ใหมๆ่ อยูต่ ลอดเวลานนั เอง

โลกวนั นี Expert ลดความสาํ คัญลงไปเรือยๆ
และ Data จะเพิมความสาํ คัญมากขึนเรือยๆ

สาเหตุที Expert หมดความสาํ คัญลงไปมหี ลายอย่าง
แต่อยา่ งหนงึ ทีสําคญั มาก คือ Expert ประมวลผลไมท่ ัน

Data วนั นีถูกพฒั นาการเกบ็ การวเิ คราะหใ์ หม้ ีความเทยี ง
ตรงมากขนึ มีปริมาณทมี ากขึน และมปี ระสทิ ธิภาพมากขนึ

เปน Data ทถี ูกตีความและจัดสรรเปนทเี รียบร้อย ผมู้ ี
อาํ นาจตัดสนิ ใจในองคก์ รจงึ ตัดตรงไปที Data เลย

Expert ถูกปรับใหไ้ ปทาํ หนา้ ทีเหมาะสมขนึ คือ
หน้าทตี งั คาํ ถาม แทนทีจะมีหนา้ ทใี หค้ าํ ตอบ

ไซโล (Silo) สงิ กอ่ สรา้ งขนาดใหญเ่ พอื เกบ็ ผลผลิต
ถา้ เปนคาํ กิริยาคอื แยกตวั เองออกจากผอู้ นื

ทํางานแบบไซโล/เก็บข้อมลู แบบไซโล (Data Silos)

• เกดิ การแบง่ ฝาย/ ตา่ งคนตา่ งเกบ็ / ไม่มกี ารแชรข์ ้อมลู ระหว่างกัน
• ไม่ค้นุ เคย-รู้จกั กนั ไม่มชี อ่ งทางตดิ ต่อกนั เอง ความแปลกหนา้ คือสญั ญาณเตอื นภัย
• ทาํ งานซาํ ซอ้ นกันประจาํ /แข่งขันกนั เอง/ไมม่ ีการกระจาย-แชรข์ อ้ มลู ระหว่างกนั
• เล็งเหน็ แตผ่ ลลพั ธ์ ไม่สนใจวิธีการทํางานร่วมกัน
• ต้องปรบั Mindset กันใหม่



กระบวนการทาํ Data Analytics

Data Analytic is “mean of the end”

วเิ คราะห์เชิงแนะนํา
- next actions -

วเิ คราะห์เชิงคาดการณ์
- trends -
วเิ คราะห์เชงิ วนิ จิ ฉัย
- root-cause -
วเิ คราะหเ์ ชงิ บรรยาย
– situation -

ทกั ษะของ Data Analyst

• Data Visualization
• การหาข้อมูลเชงิ ลกึ (Insights)
• ความเข้าใจในอุตสาหกรรม (Business Domain)
• ทาํ งานกบั ขอ้ มลู Structured Data
• การสอื สาร และการพรีเซ้นท์

ทักษะพนื ฐานเหมือนกัน (common skills) หรือ
ทกั ษะงานในศตวรรษที 21 ของมนษุ ย์ Data คอื

Critical Thinking/ Analytical/ Growth Mindset

มองดาตา้ ออก/ ใช้ดาตา้ เปน/ เอาดาตา้ ไปตอ่ ยอดได้

“เราจะรูไ้ ด้อยา่ งไรว่าควรเกบ็ ข้อมลู อะไรมาใช้ในการวิเคราะห์บา้ ง”

เราจะไม่มที างรู้ไดเ้ ลย จนกวา่ เราจะเริมวเิ คราะห์ข้อมลู ถงึ จะรู้ว่าเรา
“ขาด” ข้อมลู อะไร แล้วจงึ ค่อยไปเก็บเพมิ
การเกบ็ ขอ้ มลู เปนสว่ นทสี าํ คญั แต่สงิ ทสี าํ คัญกวา่ คอื เราสามารถ
ตังคําถามกบั ขอ้ มูลเหลา่ นันได้ไหม
การเกบ็ ขอ้ มลู ของแตล่ ะหน่วยงานทอี ยู่ในอตุ สาหกรรมเดียวกนั นนั
แต่ละคนจะถอื ขอ้ มลู กันคนละมุม ซงึ จะไม่มปี ระโยชนอ์ ะไรเลย ถา้
เราไม่เอาขอ้ มูลมาแบง่ กันใหท้ กุ คนเห็น Data ทงั หมดของ
Industry เพือต่อยอดกนั ออกไปใหไ้ ด้ไกลกว่าเดมิ

เกบ็ ข้อมลู → ประมวลผล → สรุป → บอก insight → เอาไปใช้

Case Study:
web-enabled database – Shrinfo

http://www1a.biotec.or.th/Shrinfo/default.asp

2511-2547 รวม 2,075 เรือง

Case Study:
รายงานการวจิ ยั การรวบรวมวเิ คราะห์และสังเคราะห์

งานวจิ ยั กุง้ ทะเลของประเทศไทย I :
บทวเิ คราะห์และสงั เคราะหง์ านวิจยั กุ้งทะเลของประเทศไทย

http://agknowledge.arda.or.th/marineshrimp/?page_id=68

สาํ นกั งานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ

2530-2546 รวม 920 เรือง

Next Normal การประมงไทย ????

ในป 2551 ผลผลิตมวลรวมของประเทศของ
ภาคประมงมมี ลู คา่ 105,977 ล้านบาท คดิ เปน
รอ้ ยละ 1.2 ของผลผลติ มวลรวมภายในประเทศ
(GDP) หรือร้อยละ 10.0 ของผลผลติ มวลรวม
ของภาคเกษตร

ขอ้ มูลของสาํ มะโนประมงทะเลป 2543 จาํ นวน
55,981 ครัวเรือน
ในชว่ งป 2538-2542 ผลผลติ ทางประมงมีแนว
โนม้ ลดลงร้อยละ 6.6 ตอ่ ป จากทเี คยจบั ได้ในป
2538 ปรมิ าณ 1.92 ล้านตนั เหลอื 1.42 ลา้ นตัน

ขอ้ มูลจาก FAO (The State of World
Fisheries and Aquaculture, 2016) ป 2557
ระบุวา่ ไทยติดอนั ดบั 1 ใน 20 ของการประมงโลก

https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/20201005141030_1_file.pdf

เกษตรกรแกป้ ญหาจากการหาขอ้ มลู ดว้ ยตวั เองในอนิ เทอร์เนต

เกษตรกรเลยี งปลากะพงใช้ App.บริหารตน้ ทนุ การเลียง พฒั นาโดยคณะประมง มก.

วนั นอี ตุ สาหกรรมกุ้งไทย
เปนอตุ สาหกรรมตะวนั ตกดินหรือยงั ??

(Sunset Industry)



ตลาดหลกั ของโลกทีนาํ เขา้ กุ้งจากทวั โลกและ
มผี ลต่อระดับความตอ้ งการบริโภคและราคากุ้ง

คา่ CAGR (Compound Annual Growth Rate)

อัตราเตบิ โตเฉลยี ต่อปแบบทบตน้ 2008-2019 ของประเทศหลกั นาํ เข้ากงุ้ ไทย

สหรัฐ ปริมาณ-ตัน 2008-2013 2014-2019 ค่าสูงสดุ คา่ ตําสดุ
มูลค่า-ลา้ นบาท -13.0% -6.8% 192,520 42,902
-7.4% -9.6% 50,580 14,637
ญีปุน ปริมาณ-ตัน -1.8% 0.1% 77,810 39,083
มูลค่า-ล้านบาท 2.3% -2.3% 24,290 13,088
-6.3% -17.5% 66,150 5,619
อีย2ู 8 ปริมาณ-ตัน -0.7% -21.3% 15,980 1,910
มูลค่า-ล้านบาท - 26.0% 40,100 10,007
- 27.8% 11,200 2,260
จนี ปรมิ าณ-ตัน
มูลค่า-ลา้ นบาท

คาํ ถาม-กงุ้ ไทยแพงจริงไหม?

คาํ ถาม-ก้งุ ไทยแพงจริงไหม?

คาํ ถาม-กงุ้ ไทยแพงจริงไหม?

ราคากุ้งปากบ่อช่วง 23 มคี -24 สค 63

100ตัว/กก.
1. อินเดยี 70-103 บาท
2. อนิ โดนเี ซีย 82-134 บาท
3. เวียดนาม 103-119 บาท
4. ไทย 106-140 บาท
5. มาเลเซีย 122-136 บาท

60ตัว/กก.
1. เอกวาดอร์ 75-109 บาท
2. อินเดยี 100-128 บาท
3. อนิ โดนีเซยี 106-159 บาท
4. เวยี ดนาม 122-137 บาท
5. ไทย 140-172 บาท
6. มาเลเซยี 165-172 บาท

30ตวั /กก.
1. เอกวาดอร์ 93-156 บาท
2. อินโดนีเซีย 140-206 บาท
3. อินเดยี 177-187 บาท
4. เวยี ดนาม 174-200 บาท
5. ไทย 206-215 บาท
6. มาเลเซีย 206-230 บาท

ทมี า: สรพศั ปณกร (คุณต)ู่
Industry Technology Specialist, บรษิ ัท Novozymes

วงจรราคากุ้งขาวในประเทศในรอบป 2559-2564

Application Programming Interface

คาดการณป์ 2563 (กรมประมง)

ผลผลิต MD รวม 234,444 ตนั

สง่ ออก (59%) คอื 138,322 ตัน

เหลอื จาก MD (41%) คอื 96,122 ตัน ปริมาณกุ้งไม่ได้สง่ ออกป 63 116,700 ตนั !!

นอกระบบ MD อยู่ที 20,536 ตัน

[ป 2562 ส่งออก 176,495 ตนั /51,719 ล้านบาท]





พฒั นาแพลตฟอร์มซอื ขายกุ้งจากฟาร์มโดยตรงถึงรา้ นอาหาร/ผู้บรโิ ภค

มหาวิทยาลัย-สถาบนั การศึกษา

เปดสอนหลักสูตรการประมงและสาขาเกยี วขอ้ งในไทย
รวม 18 แหง่ / 43 คณะ-วทิ ยาเขต/ 55 สาขา-หลักสูตร/

นกั ศึกษาปละ 2,700-3,000 คน/ป (2560)

1. มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์ (3 วิทยาเขต) 7. มหาวทิ ยาลัยขอนแกน่ 13. มหาวทิ ยาลัยศิลปากร
2. สถาบนั เทคโนโลยพี ระจอมเกลา้ เจ้าคณุ ทหารลาดกระบัง (2 วทิ ยาเขต) 8. มหาวทิ ยาลัยเชยี งใหม่ 14. มหาวิทยาลยั สงขลานครนิ ทร์ (3 วิทยาเขต)
3. มหาวิทยาลยั แมโ่ จ้ (2 วิทยาเขต) 9. มหาวทิ ยาลัยทกั ษิณ 15. มหาวทิ ยาลัยราชภฏั (7 วทิ ยาเขต)
4. มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคล (12 วิทยาเขต) 10. มหาวิทยาลัยนเรศวร 16. มหาวิทยาลยั อบุ ลราชธานี
5. มหาวิทยาลัยบรู พา (2 วทิ ยาเขต) 11. มหาวทิ ยาลยั พะเยา 17. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
6. จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย 12. มหาวทิ ยาลัยวลยั ลกั ษณ์ (2 วิทยาเขต) 18. มหาวิทยาลยั เชยี งใหม่

จาํ นวนนสิ ิตของคณะประมง (2560)

ภาควชิ า ปริญญาตรี ปริญญาโท ปริญญาเอก
ยงั ไมแ่ ยกสาขาวชิ า 239
การจดั การประมง 114 8 2
ชีววทิ ยาประมง 79 30 5
เพาะเลยี งสตั วน์ าํ 381 46 15
ผลิตภัณฑ์ประมง 210 19 9
วิทยาศาสตร์ทางทะเล 284 41 11
รวม (คน) 144 42
1,347

บคุ คลากร (ขา้ ราชการ+พนกั งาน+ลกู จา้ ง) 252 คน

อาจารย์ 72 คน

ทีมา: แผนยทุ ธศาสตรค์ ณะประมง 2561-2565

5

ผู้สาํ เร็จการศึกษาระดบั ปริญญาตรี รุ่นปการศกึ ษา 2558
มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์ ทีทาํ งานแลว้

โดยจาํ แนกตามประเภทงาน การได้งานตรงสาขาทีจบ และรายได้
สรุปผลการสาํ รวจครังที 2 ณ 30 มิถุนายน 2560

บญั ชี มีงานทาํ 98.5% รายได้ 24,420 บาท

ภาษาญีปนุ 93.3% รายได้ 27,407 บาท

วทิ ยค์ อม 94.9% รายได้ 22,044 บาท

วศิ วกรรมเครืองกล 93.3% รายได้ 25,590 บาท

สาขาทีรายไดไ้ ม่สงู เช่น ฟสกิ ส์ 14,660 บาท

กล่มุ คณะเกษตรและประมง 15,000 บาท

ชวี วทิ ยา 14,733 บาท

ทมี า: https://www.unigang.com/Article/42098 26-07-2560

Slide 36 58070033, 10/27/2020
51

https://techsauce.co/tech-and-biz/digital-transformation-ku-big-data-ai

Small Data - ตวั สรา้ งคุณค่า - Big Data

Data Analytics

ผศ.ดร.ภุชงค์ อทุ โยภาศ รองอธกิ ารบดีฝายสารสนเทศ มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร์ Data Driven Culture/ Organization
Open Data Ecosystem
Artificial intelligence (AI)

Digital Transformation และ Infrastructure
ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน 2562

ไร้เงินสด (Cashless), ไร้กระดาษ (Paperless) และ ไร้ความฝด (Frictionless)
ระบบบรู ณาการข้อมลู หรือ Data Warehouse (การสรา้ ง Single Super Data)
ศนู ยข์ อ้ มลู หรือ Data Center (ต่างคนตา่ งเกบ็ ) ปรับมาใช้ Private Cloud (เชอื ม
ถึงกนั ได้รวดเรว็ และทวั ถึง)
ทํา Digitalization โครงสร้างพืนฐาน
(Massive Open Online Learning หรอื Video Conference)
สร้าง AI Server/บรกิ ารด้าน AI เรียกวา่ “ระบบพริ ุณปญญา”
สร้างวัฒนธรรมของ Open Data Ecosystem

ทกั ษะของคนประมงในยคุ Next Normal

 รู้อยา่ งน้อย 2 ภาษาเปนปกติ (รู้ภาษาท3ี /เขยี นโปรแกรมเปนทางเลอื ก)
 รู้จักใช้สือและนาํ เสนออย่างตอ่ เนือง-เหมาะสม (Influencer)
 พร้อมปรบั ตวั อยเู่ สมอ เข้าใจการเปลียนแปลงของสงั คม
 ทบทวนและอพั เกรดทกั ษะและความรู้อย่เู สมอ (Reskill-Upskill)
 มีคอนเนคชันและเครือข่ายทดี ีแข็งแกร่ง (ตอ้ งสร้าง-เชอื มโยง)

การปรับหลักสตู รของคณะเทคโนโลยีการเกษตร ป 2564
สถาบนั เทคโนโลยพี ระจอมเกล้าเจา้ คณุ ทหาร ลาดกระบงั

TAKE-HOME MESSAGES

1. ทาํ งานกบั Data จะไมใ่ ชแ่ คเ่ รือง Technology อยา่ งทหี ลายคนเคยเชอื แต่จะ
ทาํ อย่างไรใหก้ ารทํางานกบั Data เปนเรืองของ Mindset ของคนทกุ ระดบั ใน
องคก์ รได้
2. เริมตน้ Data Driven ในองคก์ รสามารถเรมิ ต้นทําได้เลย ไม่ต้องใชเ้ ทคโนโลยี
อะไรลาํ ๆ เนน้ ทกี ารเริมต้นจากจุดเลก็ ๆ และทําไปเรือยๆ

- เปดใจใหก้ ว้าง เชอื ข้อมลู ปจจุบนั มากกว่าความสาํ เรจ็ ในอดตี -