SAINS T3 BAB 9

BAB 9

Matahari ialah bebola gas yang membara.

Terdiri daripada Korona, kromosfera dan
2 jenis gas ; fotosfera ialah struktur
matahari yang membentuk

atmosfera matahari.

Fenomena-fenomena yang berlaku di permukaan matahari.

Bahagian atas zon perolakan
plasma yang sangat panas.
Suhu : 5800°C.
Diameter purata : ~ 1000 km.

Kawasan gelap yang kelihatan
pada permukaan Matahari.
Kelihatan gelap kerana
suhunya lebih rendah daripada
kawasan sekitarnya ( terdiri
daripada granul ).
Lokasi letusan yang amat
besar di fotosfera.
Mungkin berlarutan lebih
daripada seminggu.
Selalunya wujud secara
berpasangan atau
berkumpulan.

KITAR SURIA

Aktiviti Tompok Matahari
kelihatan wujud dan

lenyap mengikut pusingan
11 tahun.

Fenomena-fenomena yang berlaku di permukaan matahari.

Gelungan yang sangat besar atau lajur melengkung
yang terdiri daripada gas menyala di sebelah atas
tompok Matahari.
Dapat mencapai ketinggian beratus-ratus ribu
kilometer.
Mungkin kekal selama beberapa hari atau beberapa
bulan.
Semarak suria yang sangat kuat boleh melemparkan
jasad dari Matahari ke angkasa lepas pada kelajuan
antara 600 km s¹ sehingga melebihi 1 000 km sl.

Fenomena-fenomena yang berlaku di permukaan matahari.

Lajur yang terdiri daripada
zarah gas bercas yang
banyak meletus dengan kuat
dan hebat berdekatan
dengan tompok Matahari.
Mencapai tahap kecerahan
maksimun dalam masa
beberapa saat atau minit dan
kemudian malap selepas
beberapa minit atau jam.

Cahayanya berkelajuan cahaya (3 x 10⁸ ms‐¹) yang
mengambil masa 8 minit untuk sampai ke bumi.
Menyembur keluar zarah gas bercas ke angkasa lepas
dengan kelajuan tinggi (mengambil hanya beberapa
puluh minit untuk sampai ke bumi.)
Zarah gas bercas tersebut bertindak balas dengan
atom dan molekul dalam atmosfera Bumi untuk
menghasilkan aurora.

Fenomena-fenomena yang berlaku di permukaan matahari.

Sebuah awan besar yang terdiri daripada
zarah gas bermagnet yang meletus daripada
matahari.
Menyemburkan zarah gas bermagnet keluar
ke angkasa lepas dan kelihatan sebagai
awan mengembang.
Zarah gas bermagnet disembur keluar ke
angkasa lepas pada kelajuan tinggi
(mengambil masa 3 hari untuk ke Bumi.)
Seperti zarah gas bercas dalam nyalaan
suria, zarah gas bermagnet juga bertindak
balas kepada atom dan molekul dalam
atmosfera Bumi menghasilkan aurora.

Fenomena-fenomena yang berlaku di permukaan matahari.

Terdiri daripada zarah bercas dalam plasma; seperti
elektron, proton dan zarah alfa yang meletus dari
Matahari ke angkasa lepas dang bergerak bersama-
sama dengan kelajuan yang tinggi.
Angin ini membawa medan magnet antara planet
bersama-sama dengannya.
Kelajuan supersonik dengan nilai antara 250 km s
hingga 750 km s
Kelajuan, suhu dan ketumpatan angin suria berubah-
ubah.

1 ruang dalam angkasa lepas meliputi bumi.
Magnetosfera bumi ialah gabungan antara medan
magnet bumi ( medan magnet utama ) dengan medan
magnet dalam ruang angkasa lepas .

MEDAN MAGNET BUMI

MAGNETOSFERA BUMI

PEMBENTUKAN MAGNETOSFERA BUMI

Terbentuk daripada interaksi antara medan magnet
bumi dengan medan magnet yang dibawa oleh angin
suria.
Oleh kerana bilangan & tenaga dalam zarah bercas dan
bermagnet yang dibawa oleh angin suria berubah-
ubah, bentuk magnetosfera turut berubah-ubah.

KEPENTINGAN MAGNETOSFERA BUMI

Menjadi sekatan biologi yang melindungi hidupan di
bumi.
Menghalang zarah bercas seperti proton, elektron dan
zarah alfa dalam angin suria untuk sampai ke bumi.
Bilangan zarah bercas berlebihan akan mengganggu
telekomunikasi, sistem navigasi & talian kuasa elektrik.
Mengurangkan tekanan terhadap atmosfera bumi.

Definisi =
Fenomena di permukaan matahari ; nyalaan suria,
semarak suria, tompok matahari & lentingan jisim
korona.
Fenomena di angkasa lepas ; angin suria, ribut
pancaran suria & ribut geomagnet.

interprestasi data cuaca angkasa lepas

Data cuaca angkasa digunakan atau dianalisis :
untuk meramal bila berlakunya lentingan jisim korona
di Matahari
untuk menentukan sebab berlakunya nyalaan suria dan
lentingan jisim korona di permukaan Matahari