แผนบริหารจัดการ รร.ขนาดเล็ก (2562-2565)(pdf)

คำนำ

แผนบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก ของสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2
ปกี ารศกึ ษา 25๖๒-256๕ จัดทาขนึ้ เพื่อเป็นเคร่ืองมือกาหนดทศิ ทางในการพฒั นาโรงเรียนขนาดเลก็ ในสงั กัด
ท่ีครอบคลุมทุกๆ ด้าน ทั้งในด้านการบริหารจัดการ ด้านการจัดการเรียนการสอน และด้านพัฒนาคุณภาพ
นักเรียน ซ่ึงสอดคล้องกับนโยบายการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กตามยุทธศาสตร์ของสานักงานคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ในอันท่ีจะพัฒนาผู้บริหารและครูผู้สอนให้มีศักยภาพในการจัดการเรียนการสอนท่ีสูงขึ้น
พัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในให้เข้มแข็ง และสนับสนุนปัจจัยทรัพยากรเพิ่มเติม ท้ังน้ี เพ่ือเป็นการสร้าง
ความเข้มแขง็ ในการบริหารจัดการใหม้ ปี ระสิทธภิ าพมากข้ึนและยกระดบั คุณภาพการศึกษาให้สงู ขน้ึ ต่อไป

ในการจัดทาแผนพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก ได้ดาเนินการโดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วน
เกี่ยวข้องทุกฝ่าย จึงทาให้การดาเนินการจัดทาแผนในคร้ังน้ีสาเร็จลุล่วงด้วยดี และขอขอบคุณมา ณ โอกาสน้ี
และหวังเป็นอย่างย่ิงว่า การดาเนินการตามแนวทางพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กตามแผนพัฒนาโรงเรียนขนาด
เล็กดังกล่าว จะส่งให้โรงเรียนขนาดเล็กทุกโรงในสังกัดมีการบริหารจัดการท่ีมีประสิทธิภาพและสามารถ
ยกระดบั คุณภาพการเรียนการสอนให้สูงขน้ึ ได้ตามลาดบั

สานักงานเขตพ้ืนที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาชยั ภมู ิ เขต 2
สงิ หาคม 2562

สารบญั

เรือ่ ง หน้า

ภาพรวมของการบรหิ ารจดั การโรงเรียนขนาดเลก็ 1

ส่วนที่ ๑ ความเป็นมาและสภาพโรงเรียนขนาดเล็ก 2-16
นโยบายการบรหิ ารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กทีผ่ ่านมา 2
ความเปน็ มา
สภาพปจั จบุ นั ของโรงเรียนขนาดเลก็ 12
ผลสัมฤทธทิ์ างการศึกษา ปี 2559 – 2561 14
16
สว่ นท่ี ๒ การบริหารจัดการโรงเรยี นขนาดเล็กทผี่ า่ นมา
22-29
สว่ นท่ี ๓ แผนการบริหารจดั การโรงเรยี นขนาดเลก็
โรงเรยี นในพืน้ ท่ีปกติ 30-38
30
สว่ นท่ี 4 การบรหิ ารอตั รากาลงั
39-47

ภาคผนวก

๑

ภาพรวมของการบรหิ ารจัดการโรงเรยี นขนาดเลก็
ของสานักงานเขตพ้ืนท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาชัยภมู ิ เขต 2

1. สำนักงำนเขตพื้นท่ีกำรศึกษำประถมศกึ ษำชัยภมู ิ เขต 2 มีเขตพืน้ ที่บริกำรท่ีอยใู่ นควำมรับผิดชอบ 5 อำเภอ
ประกอบด้วย อำเภอเกษตรสมบรู ณ์ อำเภอแกง้ คร้อ อำเภอคอนสำร อำเภอบ้ำนแทน่ และอำเภอภูเขียว

มโี รงเรียนท้งั หมด จานวน 262 โรงเรียน (๒๖๐ โรงเรยี น และ ๒ สาขา) มีโรงเรียนขนาดเลก็ จานวน 170 โรงเรยี น

คดิ เป็นร้อยละ 64.89 ของโรงเรียนทัง้ หมด (ข้อมูล ณ 10 มิ.ย.2562)

2. โรงเรียนขนำดเลก็ ในสังกดั สำนกั งำนเขตพน้ื ที่กำรศึกษำประถมศึกษำชยั ภมู ิ เขต 2 ตัง้ อยูใ่ นพนื้ ท่ีปกตทิ ้ังหมด

จานวน 170 โรงเรียน

2.1โรงเรียนขนำดเล็กท่มี ีกำรไปเรยี นรวมแลว้ จานวน 5 โรงเรยี น โดยแบ่งเป็น 1 กลุ่ม

(ศูนย์เรียนรวม “แก้งคร้อโมเดล”) เปน็ โรงเรยี นหลกั จานวน 5 โรงเรยี น และเป็นโรงเรียนมารวม

จานวน 5 โรงเรียน

2.2โรงเรยี นขนำดเลก็ ที่ยงั ไม่มีการไปเรยี นรวม 165 โรงเรียน

จานวนทย่ี งั ไม่มกี ารไปเรียนรวม ปีทค่ี าดวา่ จะควบรวม

(โรงเรยี น) 2562 2563 2564 2565

165 - 4 10 151

3. มีโรงเรียนขนำดเล็กที่เปน็ โรงเรียนหลัก (ไม่ได้เปน็ โรงเรยี นคุณภำพประจำตำบลและโรงเรียนร่วมพัฒนำ
(partnership school) จำนวน 13 โรงเรยี น

4. มโี รงเรียนขนำดเลก็ ซึ่งเปน็ โรงเรยี นหลกั และเป็นโรงเรยี นคุณภำพประจำตำบล จำนวน 5 โรงเรยี น ดังน้ี
4.1 โรงเรียนบ้ำนดงกลำง ตำบลดงกลำง อำเภอคอนสำร
4.2 โรงเรยี นบำ้ นหนองแหว้ ปรำงค์กู่ ตำบลหนองขำม อำเภอแกง้ คร้อ
4.3 โรงเรียนบำ้ นทงุ่ พระ ตำบลทุ่งพระ อำเภอคอนสำร
4.4 โรงเรียนบำ้ นหำ้ งสูง ตำบลบำ้ นดอน อำเภอภูเขยี ว
4.5 โรงเรียนบ้ำนโนนสำทร ตำบลกดุ ยม อำเภอภเู ขยี ว

5. มโี รงเรยี นขนำดเล็กซึ่งเปน็ โรงเรียนหลกั และเปน็ โรงเรยี นร่วมพัฒนำ (partnership school)
จำนวน 1 โรงเรยี น ดงั นี้

5.1 โรงเรยี นบ้ำนภูดิน (มิตรผลอปุ ถัมภ์) ตำบลโคกสะอำด อำเภอภูเขยี ว

6. จำนวนโรงเรียนขนำดเลก็ ทง้ั ๕ อำเภอ จำนวน 170 โรงเรยี น ดงั น้ี (ข้อมลู ณ 10 มิถนุ ำยน 2562)

6.1 อำเภอเกษตรสมบรู ณ์ จำนวน 36 โรงเรยี น

6.2 อำเภอแก้งคร้อ จำนวน 40 โรงเรยี น

6.3 อำเภอคอนสำร จำนวน 26 โรงเรยี น

6.4 อำเภอบ้ำนแท่น จำนวน 20 โรงเรียน

6.5 อำเภอภเู ขียว จำนวน 48 โรงเรียน

๒

ส่วนที่ ๑

ความเปน็ มาและสภาพโรงเรียนขนาดเลก็

นโยบายการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเลก็ ทผี่ า่ นมา

นายอดศิ ัย โพธารามกิ (2547) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศกึ ษาธิการ ได้บรรยายพิเศษในการประชุม
ช้แี จงโครงการยกระดบั คณุ ภาพโรงเรียนขนาดเล็กแกผ่ ู้เข้ารว่ มประชมุ ซ่งึ เป็นผู้รับผดิ ชอบโครงการนโยบายการ
พฒั นาโรงเรยี นขนาดเลก็ ทั่วประเทศ จานวน 175 เขตการศึกษาทั่วประเทศเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2547
ที่โรงแรมแอมบาสเดอร์ กรงุ เทพ ฯ ดงั นี้

แนวคิดและวธิ ีการในการพฒั นาและยกระดับโรงเรยี นขนาดเล็ก
1. โรงเรียนขนาดเล็ก ซ่ึงมีจานวนนกั เรียน 120 คนลงมา จานวน 10,800 โรงเรยี นทั่วประเทศ
เป็นหน่ึงในยุทธศาสตร์สู่การปฏิบัติของกระทรวงศึกษาธกิ ารท่ีต้องการให้เด็กในชนบทยากจนได้รับโอกาสทาง
การศึกษาท่ีดีขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งการศึกษาของชาติจะท้ิงให้ชนบทไม่เติบโตไม่ได้ จึงจาเป็นต้องเร่งการพัฒนา
ฉะน้ันความเร็วของการเร่งการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กจึงต่างกันกับการพัฒนาโรงเรียนในเมืองท่ีจาเป็นต้อง
เร่งความเรว็ มากข้นึ คาว่า “เร่ง” หมายถึง เร่งพฒั นาในทกุ ด้านคอื วัสดุ อปุ กรณ์ วธิ ีการ งบประมาณ บุคลากร
2. กระบวนการยกระดับโรงเรียนขนาดเล็ก จาเป็นต้องใช้วิธีการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก และ
กระบวนการต่าง ๆ เข้าไปพัฒนา เช่น การจัดวิธีการเรียนการสอนแบบใหม่ การจัดสิ่งอานวยความสะดวกใน
การเรียนรู้ อาทิ การจัดรถโมบายคอมพิวเตอร์เคล่ือนที่เข้าไปช่วยสอนคอมพิวเตอร์แก่นักเรียน การหมุนเวียน
ครูเข้าไปสอน การจัดอบรมครูด้านภาษาอังกฤษและ ICT ซึ่งจะเป็นส่วนสาคัญของการพัฒนาเครือข่ายครู
ด้วยกนั ต่อไป
3. สภาพของโรงเรียนขนาดเล็กมีความแตกต่างกัน ดังนั้นไม่ควรต้ังกติกาการทางานหรือคาส่ังที่ด้ิน
ไ ม่ ไ ด้ แ ต่ ค ว ร ใ ห้ ผู้ บ ริ ห า ร โ ร ง เ รี ย น เ ส น อ วิ ธี ก า ร พั ฒ น า ก า ร ท า ง า น แ ล ะ ค ว า ม ต้ อ ง ก า ร เ ข้ า ม า โ ด ย
กระทรวงศึกษาธิการเป็นผู้ควบคุมคุณภาพของครูและนักเรียน เช่น บางโรงเรียนในห้องเรียนเดียวมี 2 ช้ัน
เรยี น แต่มคี รูคนเดยี ว ลกั ษณะเช่นนต้ี อ้ งฟังครูผู้สอนว่าตอ้ งการอะไร
4. นักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็กต้องมีคุณภาพดีข้ึนภายในส้ินปีการศึกษา 2547 ด้วยกระบวนการ
ต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้น แต่หากการพัฒนายังได้ผลเหมือนเดิม และไม่เป็นไปตามเป้าหมายก็จาเป็นต้องหา
แนวทางตรวจสอบและวธิ ีการพฒั นาทเ่ี หมาะสมตอ่ ไป
นายจาตุรงค์ ฉายแสง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ประธานการเสวนายุทธศาสตร์
การพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก เมื่อวันท่ี 1 กุมภาพันธ์ 2549 ในการประชมุ ทางไกลผ่านดาวเทียมพร้อมกันใน
ทุกเขตพื้นที่การศึกษา ถ่ายทอดสดทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 11 โรงแรมวังธารา แอนด์ รีสอร์ท จังหวัด
ฉะเชิงเทรา สรปุ ประเดน็ สาคญั ได้ดังน้ี (เอกสารประกอบการประชมุ ผู้อานวยการสานักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษา
ท่ัวประเทศ 2549 : 1-2)
1. นโยบาย
เนอ่ื งจาก ปี 2549 นี้ เปน็ ปีแห่งการปฏริ ูปการเรยี นการสอน ซ่ึงมีเร่ืองทีจ่ ะตอ้ งดาเนนิ การหลายเรือ่ ง
และโรงเรียนขนาดเลก็ เป็นเรื่องหนึ่งทต่ี ้องดแู ล เนื่องจากโรงเรียนขนาดเลก็ จานวน 11,720 โรงเรียน กาลัง
ประสบปัญหาต่าง ๆ เช่น ครูไม่ครบช้ันเรียน หรือขาดแคลนครู ขาดแคลนสื่อการเรียนการสอน และอาคาร
ทรุดโทรม โดยที่กว่าร้อยละ 80 ของโรงเรียนขนาดเล็กมีความขาดแคลนรุนแรง ซึ่งปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก

๓

ถือเป็นปัญหาทางด้านการศึกษาของคนยากจน เป็นนโยบายหนึ่งของรัฐบาลในการแก้ปัญหาความยากจน
โดยมงุ่ ประเด็นวา่ จะให้การศกึ ษามาชว่ ยแก้ปญั หาความยากจนอย่างไร

2. ปัญหาและแนวทางแก้ปัญหา
โรงเรียนขนาดเล็กส่วนใหญอ่ ยู่ในชมุ ชนทหี่ ่างไกลและยากจน จะมีปญั หาความขาดแคลนที่แตกตา่ งกัน
หลายรูปแบบ และต้องการการดูแลด้านงบประมาณ การแก้ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก ซึ่งจะต้องแก้ปัญหา
ทง้ั ความขาดแคลนและรปู แบบการบรหิ ารจัดการ ซ่ึงมีวิธีการหลากหลาย
การยบุ เลิกโรงเรียนเป็นวธิ ีหนึ่งในการแก้ปญั หาด้านงบประมาณ ซงึ่ จะต้องดูบริบทต่าง ๆ ของโรงเรยี น
ด้วย เช่น ไม่มีนักเรียนแล้ว และได้วางแผนยุบเลิกที่ชุมชนเห็นด้วยแล้ว หรือมีจานวนนักเรียนน้อย และมี
โรงเรียนขนาดเดียวกันท่ีต้ังอยู่ใกล้เคียง นักเรียนสามารถเดินทางไปเรียนได้ การยุบเลิกก็เป็นความจาเป็น
เพ่ือประสทิ ธิภาพและคณุ ภาพในการจดั การเรยี นการสอน และการบริหารจดั การทรัพยากร
สาหรับโรงเรยี นขนาดเลก็ ท่ีไมส่ ามารถยบุ เลิกได้แมจ้ ะมีจานวนนักเรยี นน้อย เนอ่ื งจากอยู่ในที่ห่างไกล
ทุรกันดาร และไม่มีโรงเรียนในพื้นท่ีใกล้เคียง ต้องมีการแก้ปัญหาและพัฒนาเพื่อโอกาสทางการศึกษาของ
นักเรียน โดยมแี นวทางดังนี้
2.1 ให้การดูแลเปน็ พิเศษ โดยเตมิ เต็มในสว่ นทขี่ าดแคลน ดงั นี้

2.1.1 จัดสรรงบประมาณเพิ่มเตมิ เป็นทนุ สารองในการพัฒนาคณุ ภาพ
2.1.2 ดแู ลเรอ่ื งอาคารสถานทีใ่ ห้เพียงพอ
2.1.3 จดั สือ่ การเรียนการสอนพรอ้ มเทคโนโลยสี มยั ใหม่
2.1.4 จัดสรรครู และจัดอบรมให้ครูสามารถจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ

ช่วงช้ันโดยใช้สื่อ ICT และการจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม สนับสนุนและพัฒนาครูเก่ง ๆ เพื่อ
ชว่ ยเผยแพร่ความรู้ดว้ ย

2.1.5 จัดสรรอตั รากาลงั ภารโรงและครสู นบั สนุนการสอน
2.1.6 ประสานสานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ในการกาหนดให้สถาบันที่

ผลิตครูส่งนักศึกษามาชว่ ยฝึกสอนในโรงเรียนขนาดเล็ก เพ่ือให้ผูท้ ี่จะไปประกอบอาชีพครู มีประสบการณ์การ

สอนในโรงเรียนขนาดเล็ก เนื่องจากโรงเรียนขนาดเล็กส่วนใหญ่มีสภาพการจัดการเรียนการสอนท่ียาก และ

ต้องมกี ารพฒั นาเปน็ ศาสตร์ ทัง้ นี้อาจใหส้ อนในโรงเรียนท่มี ีความพร้อมกอ่ น

2.1.7 ให้ครูในโรงเรียนขนาดเล็กมีโอกาสได้รับการพัฒนาและความก้าวหน้าเป็น
พิเศษโดยเฉพาะการพัฒนาความรู้เกี่ยวกับ E-learning ซ่ึงมีคณะอนุกรรมการพัฒนาส่ือและบทเรียน
อิเลก็ ทรอนกิ ส์ในโครงการ Mega Project ท่ีดูแลเร่ืองการผลิตโปรแกรมการเรียนการสอนต่าง ๆ ให้ครูและ
นกั เรียนศกึ ษาค้นคว้าได้ดว้ ยตนเอง

2.1.8 ทบทวนนโยบายการประหยัดสาธารณูปโภค เนื่องจากสวนทางกับการ
สนบั สนนุ ให้ใชค้ อมพิวเตอร์เพ่ือการเรียนการสอน

2.1.9 ร่วมมือกับสานักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา
(องค์การมหาชน) โดยสานักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) ให้ความ
สนับสนนุ ดงั น้ี

1) กาหนดเกณฑก์ ารประเมินเพ่ือเนน้ การพฒั นาครู โดยเพิ่มคะแนนในส่วน
ของการพัฒนาใหม้ ากขึน้ และให้รางวัลเพ่ือเป็นขวญั กาลังใจ ในการจัดการเรียนการสอน ให้ผ้เู ชยี่ วชาญร่วมกับ
โรนงเรียนขนาดเล็กในการพัฒนาการเรยี นการสอน โดยเลือกโรงเรยี นต้นแบบขนาดเล็กมารับการอบรมพัฒนา
แนวใหม่ เป็นการรวมศูนย์วิชาการ พรอ้ มทงั้ ทาความเขา้ ใจและขอความร่วมมือจากชุมชนด้วย และส่งเสริมให้

๔

มีการแลกเปล่ียนเรียนรู้กันมากข้ึนระหว่างโรงเรียนขนาดเล็กทั่ว ๆ ไปกับโรงเรียนขนาดเล็กท่ีมีคุณภาพ
2) รณรงค์ขอความสนับสนุนงบประมาณจากเอกชนในโครงการนาร่อง

พัฒนาโรงเรยี นขนาดเลก็ จานวน 400 โรงเรยี น ๆ ละ 400,000 บาท
2.2 สร้างเครือข่ายเพื่อให้เกิดการพัฒนาและการแลกเปล่ียนเรียนรู้ โดยช่วยเหลือแบ่งปันกันในเรื่อง

ทรัพยากร อาคารสถานท่ี ส่ือ วัสดุ และอุปกรณ์ ฯลฯ และการแลกเปล่ียนความรู้กันในเร่ืองนวัตกรรมการ
พัฒนาการเรียนการสอนที่ได้ทดลองแล้วเห็นว่าเหมาะสม และมีประสิทธิภาพหรือเป็นการแลกเปลี่ยนความรู้
จากทว่ั โลก โดยการใชอ้ ินเทอร์เนต็

2.3 การพัฒนาใชส้ ่อื เทคโนโลยสี มัยใหม่ ดงั น้ี
2.3.1 ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ เช่น การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม หน่วยคอมพิวเตอร์

เคลื่อนที่ (Mobile Unit)
2.3.2 ใช้เทคโนโลยีการบริหารจัดการ เป็นการพัฒนากลุ่มโรงเรียนขนาดเล็ก ซึ่งแบ่งเป็น

โรงเรียนท่ีพร้อมเป็นแกนนา โรงเรียนพร้อมแก้ปัญหาตนเอง โรงเรียนท่ีไม่สามารถช่วยตนเองได้ โรงเรียนที่
สมควรยุบเลิก และโรงเรียนในพื้นท่ีพเิ ศษ โดยวิธีรวมกลุม่ โรงเรียน 2-3 โรง ที่มคี วามสะดวกในการเดินทางไป
เรียนร่วมกัน หรอื ให้ครูเดินทางไปสอน ซ่งึ อาจสรา้ งสรรคร์ ูปแบบอื่นๆ จากประสบการณใ์ หเ้ หมาะสมกบั พ้ืนที่

3. แผนการพัฒนาการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก
ได้มอบหลักการให้สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาทั่วประเทศจัดทาแผนพัฒนาการศึกษาโรงเรียนขนาด
เล็ก พร้อมท้ังให้จดั ส่งให้สานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน ดังนี้
3.1 แผนพัฒนาการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็กเป็นรายโรง ท่ีประกอบด้วยกระบวนการจัดการใน
รูปแบบต่าง ๆ เพื่อดาเนินการร่วมกับโครงการนาร่องของสานักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพ
การศกึ ษา (สมศ.) และกระทรวงศกึ ษาธิการ
3.2 แผนการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กในระดับเขต โดยไม่ต้องลงรายละเอียดรายโรงเพ่ือให้
เห็นภาพรวมความขาดแคลนครู และจะหมุนเวียนครอู ย่างไร รวมท้ังการแกไ้ ขปญั หาด้านตา่ ง ๆ
ดร.วจิ ติ ร ศรสี อา้ น รฐั มนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ปี 2549 – 2551) ไดเ้ สนอยทุ ธศาสตร์
พฒั นาโรงเรียนขนาดเลก็ ท่มี ีจานวนนักเรียน 120 คนลงมา หรอื คิดเปน็ ร้อยละ 40 ของจานวนโรงเรยี น
ประถมศึกษาและโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.)เข้าสู่การ
พิจารณาของคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพ่ือของบประมาณ 2,700 ล้านบาท ทาโครงการระยะ 3 ปี (2551 –
2553) ยกระดับโรงเรียนขนาดเล็กทั้งหมดน้ีให้มีคุณภาพ โดยปัจจุบันโรงเรียน ขนาดเล็กเกือบ
ทกุ แหง่ มปี ญั หาเกยี่ วกบั การบรหิ ารจดั การเรยี นการสอนให้มีคุณภาพ งบประมาณ ขณะนี้การมีส่วนรว่ มของ
ชุมชนในการพัฒนาโรงเรียนก็มีปัญหา ส่งผลต่อประสิทธิภาพและคุณภาพการศึกษา แต่โรงเรียน
สามารถยุบได้ เพราะต้องการให้มีโรงเรียนกระจายอยู่ตามพ้ืนที่ต่าง ๆ เด็กในพ้ืนที่ห่างไกลจะได้ไม่ต้องเดิน
ทางไกลเพ่ือไปเรียน ดังนั้นกระทรวงศึกษาธิการควรเสนอให้คณะรัฐมนตรีเข้าใจว่า มีความจาเป็นสร้าง
ยุทธศาสตร์สาหรับเร่งพัฒนาคุณภาพของโรงเรียนขนาดเล็กท่ีไม่สามารถยุบได้ รัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงศึกษาธิการ กล่าวด้วยว่า พร้อมสร้างความเข้มแข็งของโรงเรียน ส่งเสริมการมีส่วนร่วมกับทุกภาค
ส่วนในการพัฒนาโรงเรียน โดยเฉพาะส่งเสริมความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เพราะการพัฒนา
โรงเรียนขนาดเล็กน้ัน หากอาศัยเพียงแค่กาลังของกระทรวงศึกษาธิการฝ่ายเดียวอาจทาไม่สาเร็จ อย่างไรก็
ตาม เมื่อครบ 3 ปี แลว้ จะมีการประเมินคณุ ภาพในการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนขนาดเล็กดีขน้ึ หรือไม่
การประเมินจะใช้การประเมนิ ของสานกั งานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศกึ ษา (องค์การมหาชน)
(สมศ.) มาเป็นตัวเทยี บเคยี ง และการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็กประหยัดขน้ึ บ้างหรือไม่ เพราะปัจจุบันค่าใช้จ่าย

๕

รายหัวของโรงเรียนขนาดเล็กสูงกว่าขนาดอื่น ๆ จากค่าใช้จ่ายรายหัวตามปกติ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง
ศกึ ษาธกิ าร กล่าว

นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฎ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เปิดเผยภายหลังการประชุม
คณะรัฐมนตรี (ครม) เม่ือวันที่ 27 ตุลาคม 2553 ว่า คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบตามท่ีกระทรวงศึกษาธิการ
เสนอให้เพ่ิมเงินอุดหนุนรายหัวให้กับนักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็กระดับประถมศึกษาที่มีนักเรียน 120 คน
ลงมา และโรงเรียนมัธยมศึกษา ที่มีนักเรยี น 300 คนลงมา จานวน 437 แหง่ เพราะก่อนหน้านี้ไดศ้ ึกษาวิจัย
พบว่า การเพม่ิ เงนิ อดุ หนุนรายหวั ใหก้ ับเดก็ โดยเพ่ิมประถมอกี 500 บาท เปน็ 2,400 บาท

นายชินวรณ์ บุณยเกียรติ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (สานักนโยบายและยุทธศาสตร์
สป.ศธ : 2553) ได้กาหนดนโยบายการพัฒนาการศึกษา โดยจัดต้ัง “ โรงเรียนดีประจาตาบล” นาร่องเขต
พื้นท่ีการศึกษาละ 1 โรงเรียน 1 ตาบล โดยคัดโรงเรียนในกากับของชุมชน ให้มีชุมชน สานักงานเขตพ้ืนที่
การศึกษา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หลังจากนั้นจัดทา MOU ร่วมกันระหว่างกระทรวงศึกษาธิการกับ
นายกเทศมนตรีโดยมีให้นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เพือ่ ร่วมกันจดั การศึกษา ตอนสนองต่อยุทธศาสตร์ในการ
ปรับปรุงคุณภาพการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก และยุทธศาสตร์ในการลดภาระความรับผิดชอบค่าใช้จ่ายของ
ผูป้ กครอง

นายวรวัจน์ เอื้ออภิญญกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) (หนังสือพิมพ์มติชน) เปิดเผย
ว่า ได้มอบนโยบายให้สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ห้ามยุบเลิกโรงเรียนขนาดเล็ก
เพื่อให้เด็กต่างจงั หวัดมีที่เรียนใกล้บ้าน เพราะผู้ปกครองเองก็คงไม่อยากให้ลูกจากบ้านไปเรียนที่อื่น อย่างไรก็
ตาม หากโรงเรียนใดมีนักเรียนน้อยก็ให้แก้ปัญหาเป็นจุด ๆ ไป เพราะแต่ละพื้นที่สานักงานคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพ้ืนฐาน จะไม่ยุบรวม หรือยุบเลิกโรงเรียนขนาดเล็ก เพราะโรงเรียนขนาดเล็กเป็นจุดเช่ือมโยงที่
สาคัญของชมุ ชน จึงได้มอบหมายให้สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษา (สพท.) ไปวางแผนบริหารจัดการโรงเรียนให้
เกิดประสิทธิภาพ โดยจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากกลุ่มสภาการศึกษาทางเลือกและผู้เกี่ยวข้องว่าจะมี
ข้อเสนอแนะอย่างไร เพื่อนาไปปรับปรุงการสอนของโรงเรียนขนาดเล็กให้มีประสิทธิภาพโดยจะต้องให้ชุมชน
เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาดังกล่าวด้วย การยุบรวมหรือยุบเลิก คงไม่ใช่วิธีเดียวในการแก้ปัญหาเพราะ
แม้จะเป็นโรงเรียนเล็ก แต่ถือเป็นองค์ประกอบที่สาคัญในชุมชนถ้ายุบเลิกก็จะเป็นศูนย์กลางในการเชื่อม
ความสัมพันธ์ สว่ นการบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจากัดน้ัน จะมอบหมายให้เขตพื้นที่การศึกษาไปหา
วิธีโดยอาจจะให้โรงเรียนในเขตพื้นที่ใกล้เคียงกันมาจัดการเรียนการสอนในช่วงช้ันเดียวกันได้ ส่วนสานักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานจะสนับสนุนงบประมาณในส่วนค่าเดินทางหากนักเรียนต้องไปเรียนที่อ่ืน
ความสะดวกและดูแลเรอ่ื งความปลอดภัย “ทผ่ี า่ นมานโยบายยุบรวมและยุบเลิกโรงเรียนขนาดเล็ก พุ่งเปา้ ไปที่
กลุ่มโรงเรียนขนาดเลก็ ที่มีนักเรยี น 40 คนลงมา เป็นอนั ดับแรก โรงเรียนกลมุ่ นมี้ ปี ระมาณ 2,500 โรง ข้อมูล
ต่าสุดของสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พบว่า โรงเรียนที่ยังคงต้ังอยู่แต่ไม่มีนักเรียน 137
โรงเรียน มีนักเรียน 1-20 คน 444 โรง มีนักเรียน 21-40 คน 1,967 โรง มีนักเรียน 41-60 คน
3,082 โรง มีนักเรียน 61-80 คน 3,355 โรง มีนักเรียน 81 – 100 คน 3,040 โรง มีนักเรียน
101-120 คน 2,372 โรง รวม 14,397 โรง

ศาสตราจารย์ ดร.สุชาติ ธาดาธารงเวช รัฐมนตรวี ่าการกระทรวงศึกษาธิการ ได้มีการประชุมทางไกล
(Video Conference) กับผู้บริหารสานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาท่ัวประเทศ เรื่อง มอบนโยบายการบริหาร
จัดการโรงเรียนขนาดเล็ก เมื่อวันที่ 9 กมุ ภาพันธ์ 2555 ณ ห้องประชุมศูนย์ปฏิบัติการ DOC อาคาร สพฐ. 5
ชั้น 9 สานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน (มติชนรายวัน ฉบับวันท่ี 26 มกราคม 2555 ปีที่ 35
ฉบับที่ 12374) ต้องการใหโ้ รงเรียนขนาดเล็กจัดการศึกษาเพ่ือให้นกั เรียนมอี นาคต ไม่ได้ตอ้ งการยุบโรงเรียน

๖

เพียงแต่เสนอแนะให้ไปร่วมหารือถึงแนวทางการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กให้มีคุณภาพ เพื่อต้องการเน้นให้
สามารถจัดการเรียนการสอนให้กับนักเรียนอย่างเต็มท่ี และมีคุณภาพ ซึ่งต้องทาความเข้าใจครูผู้สอนรวมท้ัง
ผู้ปกครองและชุมชนด้วย กรณีตัวอย่าง แก่งจันทร์โมเดล ซ่ึงเป็นตัวอย่างของความสาเร็จในการควบรวม
โรงเรียนขนาดเล็กในจังหวัดเลย จานวน 4 แห่งไว้ด้วยกัน มีนักเรียนเพียง 120 คน โดยแก่งจันทร์โมเดล
(Kangjan Model) เริ่มจากผู้อานวยการโรงเรียนบ้านปากม่งั ห้วยทับช้าง ผู้อานวยการบา้ นนาโม้ ผ้อู านวยการ
โรงเรียนบ้านหาดคัมภีร์ และผู้อานวยการโรงเรียนบ้านคกเว้า จังหวัดเลย ร่วมกับรองผู้อานวยการสานักงาน
เขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 ประชุมหารือเพ่ือพัฒนาการจัดการศึกษาในอนาคตของโรงเรียน
ขนาดเล็ก จากน้ันได้เชญิ ผ้มู สี ่วนได้สว่ นเสียมารับทราบ ร่วมแลกเปล่ยี นเกีย่ วกับปญั หาและแนวทางการพัฒนา
การศึกษาโรงเรียนขนาดเล็กทั้ง 4 แห่ง รวมทั้งได้ทาความเข้าใจกับผู้ปกครองด้วยการจัดประชุมชี้แจงถึง
แนวทางการพัฒนา ซึ่งผู้ปกครองก็ให้การตอบรับเป็นอย่างดี จึงได้จัดทาแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา โดยใช้
ชอ่ื โครงการพัฒนาคุณภาพการศกึ ษาโรงเรยี นขนาดเล็กในตาบลหาดคาภีร์ เครือข่ายแกง่ จนั ทร์ ซึ่งไดใ้ ชร้ ูปแบบ
ร่วมกันเป็นเครือข่าย ได้แก่ โรงเรียนบ้านนาโม้ สอนช้ัน อนุบาล 1-2 รวมเป็น 1 ห้องเรียน และชั้น ป.1- 2
จานวน 2 ห้องเรียน โรงเรียนบ้านปากมั่งห้วยทับช้าง สอนช้ันอนุบาล 1 – 2 รวม 1 ห้องเรียน และช้ัน ป.4
จานวน 1 ห้องเรียน โรงเรียนบา้ นหาดคัมภีร์ สอนชั้น ป.5 – 6 จานวน 2 ห้องเรยี น และโรงเรยี นบ้านคาเว้า
สอนชั้นอนุบาล 1 – 2 จานวน 1 ห้องเรียน และช้ัน ป.3 จานวน 1 ห้องเรียน สาหรับกิจกรรมการเรียนการ
สอนท้ัง 4 โรงเรียน ได้ดาเนินการร่วมกันในทุกเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นหลักสูตร กิจกรรมพัฒนาการเรียน กิจกรรม
วิชาการ และกจิ กรรมผูกเสีย่ ว รวมทั้งการพัฒนาครรู ่วมกันด้วย เช่น การอบรมครู การศึกษาดงู าน การประชุม
วิชาการร่วมกันเดือนละ 2 ครั้ง และการร่วมบริหารงานสนับสนุนอื่น ๆ ท้ังงานวิชาการ งานบริหารบุคคล
งานบริหารงบประมาณ และงานบริหารทั่วไป และกรณีตัวอย่าง โรงเรียนขนาดเล็กในจังหวัดนครสวรรค์ ได้มี
การควบรวม 3 โรงเรียนมาร่วมพัฒนาจนผ่านเกณฑ์มาตรฐานท้ัง 3 โรงเรยี น จนถึงขณะนโี้ รงเรียนท้ัง 3
โรงเรียน ก็ยังไม่มีโรงเรียนใดถูกยุบในขณะเดียวกันประชาชนได้รับความพึงพอใจและมีความศรัทธาต่อ
ผู้บริหารและครูมากขึ้นในการควบรวมโรงเรียน อาจจะขอรับงบประมาณสนับสนุนในการซ้ือหารถยนต์ หรือ
จะนางบประมาณท่ีได้รับการสนับสนนุ จากองค์การบริหารสว่ นตาบล มาซือ้ รถยนต์ปรับอากาศ 16 ที่น่ังพรอ้ ม
ทั้งมีโทรทัศน์ เพื่อให้บริการรับ-ส่ง นักเรียน/ครู ทั้งยังสามารถที่จะใช้รถยนต์ในการรับ-ส่งนักเรียนและครูไป
ทัศนศึกษาในชว่ งวนั หยดุ ได้ดว้ ย หากโรงเรียนใดท่ยี ังไม่สามารถจะควบรวมได้ เช่น โรงเรียนบนดอย หรืออยู่ใน
พื้นท่ีห่างไกล อาจจะเน้นการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม หรือเรียนจากคอมพิวเตอร์แท็บเล็ตมากข้ึน
พร้อมท้ังให้ผู้ปกครอง ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเข้าไปมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษามากขึ้น

ต่อมา นายสุชาติ ธาดาธารงเวช ได้ให้สัมภาษณ์ผู้สื่อข่าว ว่าเดินหน้ายุบโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัด
สานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พื้นฐานกว่า 1 หมนื่ โรง จาก 3 หม่ืนแห่งทวั่ ประเทศ เหตุนักเรียนมนี ้อย
พร้อมย้ายนักเรียนไปเรียนโรงเรียนใกล้เคียงแทน ด้านเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ชี้ปัญหา
โรงเรียนขนาดเล็กต้องมองหลายมิติ โดยเฉพาะด้านสังคม อย่ามองแค่มิติเศรษฐศาสตร์ท่ีมุ่งแค่ต้นทุนบริหาร
จดั การ (หนังสอื พมิ พม์ ิตชิ นรายวนั )

นายสุชาติ ธาดาธารงเวช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธกิ าร (ศธ.) กล่าวถึงนโยบายท่ีต้องการถ่าย
โอนโรงเรียนขนาดเล็ก ในสังกัดสานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน ท่ีมีอยู่กว่า 10,000 โรง ให้
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ว่า แนวทางดังกล่าวไม่ใช่หมายถึงว่าจะให้ยุบโรงเรียนทั้ง 10 ,000 โรง
แต่เน่ืองจากขณะน้ีพบว่า มีโรงเรียนขนาดเล็ก 20 โรง ท่ีไมม่ ีไฟฟ้าใช้ และอีก 2,000 โรง ที่มนี ักเรียนต่ากว่า
10 คน ดังนั้น จึงมอบให้ สานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานไปจัดทาหลักเกณฑ์เหมาะสม โดยให้
หารือกับองคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่นและครู ว่าจะทาเช่นไรท่ีจะพฒั นาการเรียนการสอนของเด็ก เช่น โรงเรยี น

๗

ไมม่ ไี ฟฟา้ แต่ใกล้บ้าน แต่เด็กอาจไม่มอี นาคต แต่ถ้าใหเ้ ด็กไปเรยี นโรงเรียนไกลบ้าน แต่มเี ครื่องมืออปุ กรณ์การ
เรียนคอมพิวเตอร์ จะดีกว่าหรือไม่ แล้วได้การศึกษาที่มีคุณภาพ อันน้ีก็ให้ไปการหารือกัน (หนังสือพิมพ์แนว
หน้า วนั ท่ี 26 มกราคม 2555)

นายชินภัทร ภูมิรัตน เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน (กพฐ.) กล่าวว่า ท่ีประชุม
ผบู้ รหิ ารระดับสงู ของสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้หารือกรณีนายสุชาติ ธาดาธารง
เวช มีความเห็นว่าโรงเรียนขนาดเล็ก ในสังกัดสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีมากกว่า
10,000 แห่งน่าจะมีปัญหาเชิงประสิทธิภาพและคุณภาพ จึงมอบให้สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น
พื้นฐานไปหาแนวทางการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กให้เกิดประสิทธิภาพและคุณภาพมากขึ้น ซึ่งวิธีการ
ยุบรวม หรือยกเลิกโรงเรียนขนาดเล็กนั้น เป็นวิธีการท่ีเคยเสนอมาแล้ว ซ่ึงสานักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขน้ั พ้นื ฐาน ได้หารือกับสภาการศึกษาทางเลือก และเขตพื้นทก่ี ารศกึ ษา ทาให้มีข้อมูล และมุมมองทเ่ี ป็นมิติทาง
สังคมมากขึ้น ดังน้ันเร่ืองโรงเรียนขนาดเล็กจึงเป็นเรื่องที่ต้องมองจากหลายมิติ หากมองด้านเศรษฐศาสตร์จะ
หมายถึงประสิทธิภาพหรือทุนการบรหิ ารจัดการแต่หากมองในมิติของสงั คม ถือว่าโรงเรียนขนาดเล็กมีบทบาท
สาคัญทเี่ กยี่ วข้องกบั ชุมชน บ้าน และวัดเป็นอย่างมาก ซึง่ ถือเปน็ โครงสรา้ งพ้ืนฐานท่ีมมี าแต่กอ่ นแลว้

นายพงศ์เทพ เทพกาญจนา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ได้มอบนโยบายด้านการจัด
การศึกษาโดยให้ความสาคัญอันดับแรก เรื่อง เร่งคุณภาพการศึกษา โดยการปฏิรปู หลักสูตรการศึกษาทกุ ระดับ
การผลิตกาลังคนให้ตรงกับความตอ้ งการของประเทศ เน้นการผลิตคนด้านอาชีวะ วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เน้นความรู้คู่คุณธรรม ระเบียบวินัย ให้มีการพัฒนาครูโดยเฉพาะครูท่ีสอนไม่ตรงวุฒิ นอกจากนี้ให้เน้นการ
เรง่ รดั พฒั นาคุณภาพของโรงเรยี น โดยเฉพาะเรอ่ื งการบรหิ ารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก ไมเ่ นน้ ยบุ เลิกโรงเรียน
แต่ให้เน้นนวัตกรรม การเคล่ือนย้ายนักเรียน ทา School mapping แล้วจัดทาแผนการบริหารจัดการเรียน
การสอน

จากประเด็นการบรหิ ารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก นายพงศเ์ ทพ เทพกาญจนา รองนายกรัฐมนตรีและ
รัฐมนตรวี ่าการกระทรวงศึกษาธิการ ได้ให้สัมภาษณห์ นังสือพมิ พ์ คม ชดั ลกึ เมอ่ื วันท่ี 9 พ.ค. 56 ถึงนโยบาย
ยุบโรงเรียนขนาดเล็กท่ัวประเทศว่า “สาหรับโรงเรียนท่ีมีปัญหา ก็คือ โรงเรียนขนาดเล็กที่มีนักเรียนต่ากว่า
60 คน และบางแหง่ มีเพยี ง 20 คน ซ่ึงคณุ ภาพการศกึ ษาของโรงเรยี นเหล่าน้ี เมอื่ เทยี บกบั มาตรฐานกลางของ
ประเทศถือว่าต่า อีกท้ังปริมาณครูก็มีน้อยเม่ือเทียบกับจานวนนักเรียน หมายความว่าครูหน่ึงคนจะต้องสอน
หลายชั้นเรียนพร้อมกัน อีกท้ังกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ไม่สามารถจัดหาอุปกรณ์การเรียนการสอนให้
โรงเรียนเหล่านี้ได้ เรื่องดังกล่าวขณะนี้อยู่ในข้ันตอนการสารวจ ซ่ึงมีโรงเรียนเล็กท่ีเข้าข่ายอยู่หลายพัน
โรงเรียน” นายพงศ์เทพ กล่าวต่อว่า “สิ่งท่ีกระทรวงศึกษาธิการปฏิบัติ คือ การควบรวมโรงเรียนโดยให้
โรงเรียนขนาดเล็กต่าง ๆ ที่เคย จัดการเรียนการสอนในระดับชั้นประถมศึกษาปีท่ี 1 ถึงช้ันประถมศึกษาปที ่ี 6
โดยแบ่งให้บางโรงเรียนจัดช้ันเรียนเพียงแค่ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 และในบาง
โรงเรียนแค่ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ 3 ถึงช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 4 หรือชั้นประถมศึกษาปีท่ี 5 ถึงชนั้ ประถมศึกษาปี
ที่ 6 ส่วนบางโรงเรียนทีค่ อ่ นข้างทรดุ โทรมกส็ ามารถยุบเลยได้โดยเปลีย่ นให้เป็นการศกึ ษานอกโรงเรียน (กศน.)
หรือใช้ประโยชน์อย่างอื่น อย่างไรก็ตามจะมีการใช้ระบบรับส่งนักเรียนไปยังโรงเรียนโดยผู้ปกครองจะไม่เสีย
ค่าใช้จ่ายแต่คุณภาพการศึกษาจะดีข้ึน” นายพงศ์เทพ กล่าวเพ่ิมเติมว่า “ส่วนพ้ืนท่ีใดเห็นว่า การรับ-ส่ง
นักเรียนเป็นไปด้วยความยากลาบาก ก็อาจพิจารณาเป็นกรณีว่าอาจไม่ต้องยุบ นอกจากน้ียังเป็นผลดีต่อ
บคุ ลากรทางการศึกษา เพราะจากเพ่ิมครหู น่ึงคนท่ีเคยสอนนักเรียน 6 ชั้นเรียน เม่ือมีการยุบรวม ก็จะได้สอน
เพียง 1-2 ชั้นเรียนถือเป็นประโยชน์แก่บุคลากรเหล่าน้ี ส่วนโรงเรียนในพ้ืนท่ี 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้นั้น
ต้องดเู ป็นกรณพี ิเศษไป”

๘

“สิง่ ท่ีเราเป็นห่วงก็คือคุณภาพการศึกษาของเด็กในโรงเรียนขนาดเลก็ เพราะโดยเฉลี่ยคณุ ภาพต่ากว่า
มาตรฐานมาก การที่จะยกระดับได้นั้นตอ้ งปรับให้โรงเรียนตา่ ง ๆ มคี วามพร้อมมากกว่านี้ การควบรวมจะทาให้
ความพร้อมของโรงเรียนมีมากขึ้น ส่วนความปลอดภัยเร่ืองการเดินทางเราจะดูแลให้ดีที่สุด” นายพงศ์เทพ
กลา่ ว

นอกจากน้ัน นายพงศ์เทพ เทพกาญจนา รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
ชี้แจงให้รายการรัฐบาลยิ่งลักษณ์พบประชาชน วันที่ 11 พฤษภาคม 2556 ถึงเหตุผลในการยุบโรงเรียน
ขนาดเล็กที่มีนักเรียนต่ากว่า 60 คน ท่ัวประเทศว่า ความหมายของการยุบโรงเรียนคือ ยุบรวมกับควบรวม
ไม่ใช่ยุบโรงเรียนไปเลย เพราะสุดท้ายเด็กยังมีท่ีเรียน ครูมีงานทา ไม่ได้รับผลกระทบ เหตุท่ีต้องยุบหรือควบ
รวมโรงเรียนได้พิจารณาจากคุณภาพการศึกษาเทียบค่าเฉล่ียทั้งประเทศที่ต่ากว่าควรจะเป็น ครูต้องแบ่งเวลา
สอนแต่ละช้ันเรียน ไม่เหมือนครูในโรงเรียนขนาดใหญ่ และเม่ือรัฐบาลให้เงินรายหัวแต่ละโรงเรียน นักเรียนมี
จานวนน้อยเงินก็น้อยตาม ซ่ึงไม่สามารถนาไปพัฒนาโรงเรียนได้ ส่วนกรณีโรงเรียนท่ีมีการร่วมกันมีคุณภาพดี
อยแู่ ลว้ ก็จะเข้าส่งเสริมและท่ผี ่านมามีการยุบควบรวมไปแลว้ หรอื 20 ปีท่ผี า่ นมา ควบรวมไปแลว้ 3 พันกว่า
แห่ง ทั้งน้ีการยุบโรงเรียนต้องได้รับความเห็นชอบจากประชาชนในพ้ืนท่ี รวมถึงมีการหารือกับผู้ปกครองและ
ผู้อานวยการโรงเรียนท่ีต้องเห็นด้วยกับนโยบายดังกล่าว โดยในการพิจารณายุบ ทางผู้อานวยการโรงเรียน
ผ้อู านวยการสานกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาต้องไปสารวจข้อมลู อยา่ งไรก็ตาม จะมกี ารจัดระบบขนส่ง รวมทั้ง
จัดหาซอื้ รถจักรยานให้กับผ้ปู กครองที่รอ้ งขอ เพื่ออานวยความสะดวกในการเดินทางไปศกึ ษายังโรงเรียนใหม่ที่
ทาการย้ายไปด้วย นายพงศ์เทพยืนยันว่าโรงเรียนขนาดเล็กไม่ว่าเล็กขนาดไหน ถ้าจัดการศึกษาได้ดี ก็ให้อยู่
และให้การสนับสนุน แต่ที่จะยุบหรือควบรวมคือ โรงเรียนขนาดเล็กและไม่มีคุณภาพ ส่วนงบประมาณเช่น
เร่ืองแท็บเล็ตก็เพื่อให้เด็กมีความคุ้นเคย เป็นเครื่องมือปกติในชีวิต คนรุ่นใหม่ในอนาคตต้องคุ้นเคยกับการใช้
เครื่องมือเหล่านี้เด็กในชนบทห่างไกลไม่ถูกจากัดในหนังสือเท่าที่มีเท่านั้น แต่เป็นการยกระดับความเท่าเทียม
ทางการศึกษา

นายอภิชาต จีระวุฒิ เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน ได้ให้สัมภาษณ์หนังสือพิมพ์
สยามรัฐ เมื่อวันท่ี 3 ตุลาคม 2556 ภายหลังการเข้ารับตาแหน่งเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาข้ัน
พ้ืนฐานวันแรก ว่าในส่วนของโรงเรียนน้ันมหี ลายขนาดตั้งแต่เลก็ จว๋ิ ไปจนถึงใหญ่พิเศษ บางแหง่ มคี รเู พยี ง 1-2
คน แต่ก็ต้องทากิจกรรมแผนงานโครงการเหมือนกับโรงเรียนใหญ่ ซึ่งไม่เป็นธรรม โดยจะต้องมาคลี่ดูโครงการ
เพื่อทาให้ชัดว่าโครงการใดไม่จาเป็นสาหรับโรงเรียนบางประเภทก็ต้องตัดออกไป ไม่ได้หมายความว่าโรงเรียน
ท้ัง 30,000 กว่าแห่ง จะต้องทาแผนงาน/โครงการเหมือนกันทั้งหมด อาจจะเหมือนกันแค่ 10 แผนงาน/
โครงการ สว่ นโครงการอน่ื ๆ ก็มาดตู ามกาลงั ความจาเปน็ โครงการแบบปูพรมท่ีเคยทา ก็นา่ จะรวบพรมไดแ้ ล้ว
เพ่ือให้ครูมีเวลาจัดการเรียนการสอนให้นักเรียนมากขึ้น ให้เด็กได้เรียนรู้ อ่านออกเขียนได้มากขึ้น เพราะการ
อา่ นออกเขยี นได้จะเป็นเคร่อื งหมายในการเรียนการสอนท่ีสงู ขึน้ โดยเฉพาะในโรงเรียนขนาดเลก็

นายกมล รอดคล้าย เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ได้ให้สัมภาษณ์หนังสือพิมพ์
เดลินิวส์เม่ือวันท่ี 25 สิงหาคม 2557 ว่า จะไม่มีการยุบโรงเรียนขนาดเล็กอีกต่อไป แต่มีนโยบายส่งเสริม
โรงเรียนขนาดเลก็ ท่ีจัดการเรียนการสอนอย่างมีคุณภาพ จึงจะคัดเลอื กโรงเรียนขนาดเลก็ ท่ีมีวิธีปฏิบัตเิ ป็นเลิศ
ประจาปี พ.ศ. 2557 เพอ่ื ยกยอ่ งและประกาศเกียรตคิ ุณโรงเรียนขนาดเล็กที่มีวธิ ปี ฏิบตั ทิ ่ีเป็นเลิศและประสบ
ผลสาเร็จในการพัฒนาโรงเรียนแบบมีส่วนร่วมของชุมชน ส่งเสริมขวัญกาลังใจให้โรงเรียนขนาดเล็กท่ี
ปฏบิ ตั ิงานสาเรจ็ มผี ลเปน็ ที่ประจักษ์ และเพอ่ื ให้โรงเรยี นเหล่าน้ีเปน็ ต้นแบบนาร่องในการพฒั นาโรงเรยี นขนาด
เล็กอื่น ๆ ใหเ้ ป็นโรงเรียนของชุมชนอย่างยั่งยืน เพ่ือรับรางวัล 3 ประเภท ดังน้ี 1 รางวลั 10 สุดยอดโรงเรยี น
ที่มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Top Ten) จานวน 10 รางวัล 2. รางวัลระดับภูมิภาค 5 ภูมิภาค (ภาคกลาง

๙

ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคใต้ และภาคเขตพ้ืนท่ีพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนใต้)
จานวน 182 รางวัล และ 3. รางวัลระดับโซนของ 5 ภูมิภาค จานวน 364 รางวัล ท้ังนี้ สานักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานจะประกาศรายช่ือโรงเรียนขนาดเล็กท่ีได้รับรางวัลแต่ละประเภทภายใน
เดือนมกราคม 2558 โดยโรงเรียนจะได้รับมอบโล่ เกียรตบิ ัตร ชดุ ความรู้ และเงินรางวลั

พล.ร.อ.ณรงค์ พิพัฒนาศัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวถึงกรณีที่สมเด็จพระเทพ
รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี ทรงมีพระราชดารัสตอนหนึ่งในโอกาสทรงบรรยายพิเศษ เร่อื ง “อดีต เพื่อ
อนาคต : การศึกษาเพ่ือการพัฒนาประเทศ” ว่า มีเด็กขาดโอกาสทางการศึกษาเพราะไม่มีโรงเรียนใกล้บ้าน
และท่ีผ่านมาจะแก้ปัญหาด้วยระบบไอซีที การเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทยี ม ศูนยก์ ารเรียนชุมชน ซ่ึงไม่
แน่ใจว่าจะได้ผลมากน้อยแค่ไหน แต่เมื่อถามเด็กว่าทาไมได้คะแนนไม่ดี เด็กก็ตอบว่าจะเอาอะไรกับหนูเพราะ
หนูเรียนกับทีวี ว่ากระทรวงศึกษาธิการและรัฐบาลไม่ได้เน้นส่งเสริมการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม
เพยี งอยา่ งเดียวแต่ตอ้ งนาการเรียนการสอนทางไกลผา่ นดาวเทียมไปใช้อุดชอ่ งวา่ งในโรงเรยี นขนาดเล็ก หรอื
โรงเรียนพ้ืนท่ีไม่มีครูคณิตศาสตร์ หรือครูอังกฤษที่มาทาการสอนโดยตรงก็จะได้ครูจากโครงการการศึกษา
ทางไกลผ่านดาวเทียมโรงเรียนวังไกลกังวลมาทดแทน แต่ไม่ใช้ให้เรียนผ่านจอตู้อย่างเดียว เป็นการนาไป
ทดแทนไปเสริมในส่วนที่ขาดเพื่อให้เด็กได้รับการจัดการศึกษาอย่างครบถ้วนโดยกระทรวงศึกษาธิการยัง
พยายามแก้ปัญหาเนน้ การกระจายครูให้ครบตามความต้องการ

พล.ร.อ.ณรงค์ พิพัฒนาศัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวต่อไปว่าส่วนปัญหานักเรียน
ขาดโอกาส เพราะไม่มโี รงเรียนใกล้บา้ นน้ันยืนยนั ว่า กระทรวงศึกษาธิการไม่มีนโยบายในการยุบโรงเรียนขนาด
เล็ก ส่วนแนวทางการแก้ปัญหาคงต้องเน้นในเรื่องของการหาครูให้ครบตามความต้องการ ขณะเดียวกันบาง
พ้นื ท่ีท่มี ีนักเรียนนอ้ ยก็อาจจะตอ้ งดูในรายละเอียดและความจาเป็น เช่น โรงเรียนนั้นเหลือเดก็ อยู่ไม่กีค่ นก็ตอ้ ง
มาดูวา่ จาเป็นที่จะต้องควบรวมให้เกิดการใชท้ รัพยากรรว่ มกันอย่างคุ้มค่าหรอื ไม่ แต่ยังไม่เปน็ นโยบายว่าจะยุบ
หรือควบรวม อย่างไรก็ตาม จะเชิญสานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน รวมถงึ หนว่ ยงานท่ีเก่ียวข้อง
ท้ังหมดมาหารือถึงแนวทางแก้ปัญหาให้เกิดข้ึนเป็นรูปธรรมต่อไป (ที่มา : หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ วันที่ 5
พฤศจิกายน 2557)

ต่อมา เม่ือวันท่ี 7 มิถุนายน 2559 นายการุณ สกุลประดิษฐ์ เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษา
ข้ันพื้นฐาน (กพฐ.) เปิดเผยว่า ตามท่ีพล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ รมว.ศึกษาธิการ มีนโยบายให้สานักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน (สพฐ.) แก้ปัญหาการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กของ สพฐ. ที่มีอยู่
จานวน 15,577 โรง โดยไมม่ ีการยุบเลิก น้นั ในการประชุมผู้บริหาร สพฐ. ที่ประชุมได้มีการหารอื เรอ่ื งนี้ โดย
นาข้อมูลโรงเรียนมาพิจารณาและได้กาหนดแนวทางดาเนินการเพื่อเสนอ รมว.ศึกษาธิการพิจารณาให้ความ
เหน็ ชอบต่อไป เลขาธิการ กพฐ.กล่าวตอ่ ไปวา่ จากข้อมูลได้มีการแบ่งโรงเรียนเป็น 3 กลุ่ม คอื

1. โรงเรียนขนาดเล็กที่มีคุณภาพสูง 975 โรง ซ่ึง สพฐ.จะไม่เข้าไปยุ่งเพราะถือว่าบริหารจัดการได้ดี
อยู่แล้ว

2. โรงเรียนที่มีที่ต้ังทางภูมิศาสตร์ที่มีข้อจากัด คือ โรงเรียนพ้ืนท่ีพิเศษ ห่างไกล พื้นท่ีสูงหรือเกาะ
336 โรง และโรงเรยี นที่มีระยะทางห่างจากโรงเรียนใกล้เคียงเกิน 6 กโิ ลเมตร 3,295 โรง ซึง่ ไม่สามารถเข้า
ไปบริหารจดั การไดก้ ต็ ้องใหค้ งสภาพอยูก่ ่อน

3. โรงเรียนทั่วไปท่ีห่างจากโรงเรียนใกล้เคียงไม่เกิน 6 กิโลเมตร 10,971 โรง ซึ่งจะต้องเข้าสู่การ
บริหารจัดการ

“สาหรับแนวทางดาเนินการคือ ในปี 2559-2560 จะมีการควบรวมโรงเรียนในกลุ่มที่ 3 โรง
เพ่ือให้มีครูครบชั้น และมีจานวนนักเรียนต่อห้องท่ีเหมาะสม ซึ่งสามารถดาเนินการได้ทั้ง 2 รูปแบบ คือ

๑๐

การควบรวมท้ังโรงเรยี นโดยให้ครแู ละนกั เรยี นไปจัดการเรียนการสอนในโรงเรยี นใดโรงเรยี นหน่งึ หรือ อาจ
ควบรวมบางส่วนแล้วใหจ้ ัดการเรียนการสอนใน 2 โรงเรยี นแต่แยกระดับกนั โดย สพฐ.จะใหก้ ารสนบั สนุน
ส่ือการเรียนการสอน และวัสดุครภุ ัณฑอ์ ย่างเต็มที่ เพ่ือพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กให้มีคุณภาพ ส่วนจะควบ
รวมโรงเรียนได้จานวนเทา่ ใดน้ันขนึ้ อยู่กับความพร้อมของสถานศกึ ษาและความเข้าใจของชมุ ชน” นายกา
รุณ กล่าวว่า เขตพื้นท่ีการศึกษาและโรงเรียนต้องทาความเข้าใจกับผู้ปกครองและชุมชน ว่า การควบรวม
โรงเรียนเป็นวธิ ีการบริหารจดั การเพ่ือพัฒนาคณุ ภาพการศกึ ษาของลกู หลาน ไม่ใชก่ ารยบุ เลกิ โรงเรยี น ท้ังนี้เมื่อ
ได้ข้อยุติและ รมว.ศึกษาธิการให้ความเห็นชอบ ก็จะส่งต่อให้กับคณะกรรมการการศึกษาธิการจังหวัด (กศจ.)
ดาเนินการตอ่ ไป

พล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ พร้อมด้วย พ.อ.ณัฐพงษ์
เพราแก้ว เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ร่วมบรรยายพิเศษในการประชุมสัมมนา เร่ือง
“การยกระดับคุณภาพการมัธยมศึกษาสู่มาตรฐานสากล ประจาปี 2559” จัดโดยสมาคมผู้บริหาร
โรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งประเทศไทย (ส.บ.ม.ท.) เมื่อวันศุกร์ท่ี 26 สิงหาคม 2559 ณ โรงแรมเชียงใหม่
ภูคา กล่าวถึง การบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก ว่าขณะนี้มีโรงเรียนท่ีมีนักเรียนไม่เกิน 20 คน จานวน
1,072 แหง่ โดยเฉพาะอย่างยงิ่ ในจานวนน้ีมีโรงเรยี นทีม่ นี ักเรียน 0 คน จานวน 207 แหง่ , นกั เรยี น 1 คน 8
แห่ง, นักเรียน 2 คน 20 แห่ง กระทรวงศึกษาธิการจึงมีแนวคิดท่ีจะนางบกระตุ้นเศรษฐกิจที่ สพฐ.ได้รับกว่า
3,800 ล้านบาท มาใช้พัฒนาปรับปรุงโรงเรียนแม่เหล็ก ที่จะเป็นโรงเรียนรองรับนักเรียนจากโรงเรียนขนาด
เล็กในรัศมีไม่เกนิ 6 กโิ ลเมตร ให้มคี วามพร้อมทง้ั ด้านบุคลากร สภาพแวดล้อม อาคารสถานที่ สงิ่ อานวยความ
สะดวก ตลอดจนอุปกรณ์และส่ือการเรียนการสอน โดยขณะนี้ สพฐ.ได้กาหนดโรงเรียนเป้าหมายท่ีจะเป็น
โรงเรียนแม่เหล็กไว้แล้ว ในส่วนของครูโรงเรียนขนาดเล็ก สามารถท่ีจะย้ายไปสอนที่โรงเรียนแม่เหล็กได้ และ
ในสว่ นของโรงเรียนบางแหง่ อาจต้องเปลี่ยนเป็นศูนย์การเรียนรู้ ท้ังนจ้ี ะดาเนินการเฉพาะโรงเรียนขนาดเล็กใน
พืน้ ทป่ี กติ จะไมเ่ ขา้ ไปยุง่ กบั โรงเรยี นขนาดเลก็ ทีอ่ ยู่ในพื้นท่พี เิ ศษหรอื ห่างไกลแต่อย่างใด

ท้งั นี้ การบริหารจดั การโรงเรยี นขยายโอกาสทางการศึกษา ทม่ี ีนกั เรยี นตา่ กว่า 60 คน และอยูห่ ่าง

จากโรงเรยี นมธั ยมอ่ืนไม่เกนิ 6 กโิ ลเมตร ซง่ึ มีอยูจ่ านวนกว่า 1,000 โรงเรยี น จะดาเนนิ การรูปแบบเดียวกัน

กับการบรหิ ารจัดการโรงเรยี นขนาดเล็ก โดยการดาเนินงานในระยะแรกที่ยังมีนักเรยี นเรียนอยู่ จะเร่มิ ปิด

หอ้ งเรยี นชัน้ ม.1 ก่อน จากนั้นจะปิดทีละชัน้ จนครบทกุ ช้ัน ในส่วนของครูสามารถยา้ ยไปสอนชั้นประถมศกึ ษา

ในโรงเรียนเดมิ หรอื จะย้ายไปสอนสาขาท่ีขาดแคลนในโรงเรียนมัธยมใกลเ้ คียงก็ได้ ซ่งึ หากสามารถปดิ โรงเรียน

ทั้งหมดได้จะทาใหม้ ีครเู พ่ิมถงึ 3,000 คน
นายชลา อรรถธรรม ผู้อานวยการสานักนโยบายและแผนการจัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน สพฐ. กล่าวว่า

แนวทางการดาเนินงานการควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กในปี 2559-2560 ซึ่งมีโรงเรียนท่ีเหลือจากการ
ดาเนินการท่ีผ่านมา 10,971 โรงเรียน โดยเป้าหมายหลักคือต้องให้โรงเรียนมีครูครบชั้น และมีนักเรียนท่ี
เหมาะสมกับห้องเรยี นทั้งสองโรงเรียนจะต้องมา บริหารโรงเรยี นรว่ มกันโดยวิธีการควบรวมแต่ไม่ใช่การยบุ เลิก
โรงเรียน เว้นแตโ่ รงเรยี นที่มที ี่ตง้ั สภาพทางภูมิศาสตร์ท่เี ป็นขอ้ จากัด คอื อย่หู า่ งไกลพ้ืนทีส่ ูง อยู่บนเกาะ เปน็ ต้น

"การควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กถือเป็นเรื่องละเอียดอ่อนซึ่งจะต้องสร้างความเข้าใจกับชุมชนเพราะ
เป็นตัวแปรสาคญั ที่จะเห็นดว้ ยหรือไม่เห็นด้วยกับการควบรวมโรงเรียน และในจานวน 10,971 โรงเรียน น้ัน
จะสามารถควบรวมโรงเรียนได้จานวนเท่าไหร่น้ันขึ้นอยู่กับความพร้อมและความเข้าใจของชุมชนด้วย หาก
สพฐ.ดาเนินการควบรวมโรงเรียนได้ตามวัตถุประสงค์แล้ว ขั้นตอนต่อไปก็จะมีการสนับสนุนสื่ออุปกรณ์การ
เรียนการสอน วัสดุ ครุภัณฑ์ หรือสิ่งอานวยความสะดวกอ่ืนๆ เพ่ือการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กให้มีคุณภาพ
ต่อไป" นายชลา กล่าว (ท่ีมา: หนงั สอื พิมพค์ มชัดลึก)

๑๑

ในท่ีประชุมสัมมนาผู้อานวยการสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา (ผอ.สพท.) และรอง ผอ.สพท.
ทั่วประเทศ ณ โรงแรมโลตัสปางสวนแก้ว จ.เชียงใหม่ นายการุณ สกุลประดิษฐ์ เลขาธิการคณะกรรมการ
การศึกษาข้ันพ้ืนฐาน (กพฐ.) กาชับ ผอ./รอง ผอ.สทพ.ท่ัวประเทศ ให้เร่งขับเคลื่อนการทางานตาม 11
นโยบายของ พล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสวุ รรณ รฐั มนตรวี ่าการกระทรวงศกึ ษาธิการ (รมว.ศธ.) และไดท้ าความเขา้ ใจ
กับ ผอ.และรอง ผอ.เขตพื้นทีฯ่ เก่ียวกับเรื่องการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก ตามโครงการโรงเรียนดีใกล้
บา้ น ท่ีล่าสุด สพฐ.ได้จบั คโู่ รงเรียนแม่เหล็กจานวน 310 โรง กับโรงเรยี นขนาดเลก็ ที่มีนักเรยี นต่ากวา่ 20 คน
จานวน 596 โรง ซึง่ จะต้องดาเนนิ การใหแ้ ลว้ เสร็จในภาคเรียนที่ 2 ปกี ารศึกษา 2559 ท้ังน้ี ขอให้เขตพ้นื ท่ีฯ
ลงไปทาความเข้าใจกับครูในโรงเรียนขนาดเล็ก ถึงเหตุผลท่ีต้องควบรวมผู้บริหารและชุมชนในกระบวนการ
ดังกล่าว โดยอาจจะมีการจัดให้ผู้ปกครองและเด็กในโรงเรียนขนาดเล็กไปเยี่ยมชมโรงเรียนแม่เหล็ก เป็นต้น
เพ่ือแสดงให้เห็นถึงความพร้อมในการจัดการ และเด็กกจ็ ะได้รบั การศึกษาทม่ี ีคุณภาพมากขน้ึ และวางนโยบาย
ไว้ด้วยว่า หลังจากย้ายเด็กออกไปแล้ว พ้ืนท่ีว่างลงกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) จะไม่หวงไว้ จะเปิดโอกาสให้
ชุมชนนามาประโยชน์ตามบริบทและความต้องการกับชุมชน เช่น ทาเป็นศูนย์การเรียนรู้ เป็นสถานที่เรียน
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั (กศน.) (ท่มี า : ไทยโพสต์ วนั ที่ 12 กันยายน 2559)

จากข้อมูลสานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน (สพฐ.) เม่ือเดือนธันวาคม 2561 พบว่า
โรงเรยี นขนาดเล็กท่มี ีนกั เรยี นตา่ กวา่ 40 คน จานวน 2,845 โรง นกั เรียนต่ากว่า 120 คน จานวน 14,796
โรง โรงเรียนพื้นท่ีสูง 1,190 โรงเรียน และโรงเรียนที่อยู่ในพ้ืนท่ีเกาะแก่ง หรือห่างไกล 123 โรง รวมมี
โรงเรียนขนาดเลก็ ทั้งหมด 18,954 โรงโดยอัตราโรงเรียนขนาดเล็กเพิม่ ข้ึนทุกปี เนอ่ื งจากการเกิดประชากรที่
ลดลง ส่งผลให้จานวนเด็กลดลงเรื่อยๆ ในขณะที่โรงเรียนขนาดเล็กส่วนใหญ่มีต้นทุนสูงในการบริหารจัดการ
และมักได้รับการจัดสรรทรัพยากรไม่เพียงพอ ก่อให้เกิดผลกระทบมากมาย ไม่ว่าจะเป็นบริหารจัดการ
ทรัพยากรที่ไม่สามารถกระจายไปสู่ห้องเรียนได้เพียงพอต่อความต้องการ หรือเกิดปัญหาความเหล่ือมล้า
ทางการศึกษาถ้าปล่อยให้เป็นเช่นน้ีต่อไป อาจจะต้องใช้เวลาเกือบ 30 ปีในการแก้ไขปัญหา!! ซึ่งหากต้องใช้
เวลานานขนาดนัน้ อาจจะไมส่ ามารถพัฒนาการศกึ ษาได้ทันประเทศเพื่อนบา้ น!!

แนวทางแก้ไขปัญหาโดยการ “ควบรวม” ท่ีนายเอกชยั เสนอนั้น คือให้ควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กท่ีมี
นักเรียนต่ากว่า 40 คน จานวน 2,845 โรงก่อน โดยต้องมีครูครบทุกระดับชั้น สื่อการเรียนการสอน และ
อาคารสถานทพี่ ร้อม “เช่ือว่าการควบรวมจะทาให้นักเรียนมีคุณภาพมากกวา่ เดิม และเกณฑ์การควบรวมจะมี
อยู่หลายเกณฑ์ ไม่ใช่นาเกณฑเ์ ดยี วเขา้ มาใชใ้ นการควบรวมโรงเรียนขนาดเลก็ ทวั่ ประเทศ” นายเอกชยั กลา่ ว
ทง้ั น้ี ข้อเสนอควบรวมโรงเรียนเล็กไมไ่ ด้เพง่ิ มเี ป็นคร้ังแรก เพราะเมื่อต้นปี 2562 ธนาคารโลกหรือเวลิ ด์แบงก์
ได้เสนอให้โรงเรียนขนาดเล็กควบรวมเพื่อคุณภาพการศึกษาท่ีดีข้ึน โดยเสนอให้ สพฐ.ควบรวมโรงเรียนจาก
30,506 โรง เหลอื 17,766 โรง ห้องเรียนจาก 344,009 ห้อง เหลือ 259,561 หอ้ ง

หลายๆ ฝ่าย ทง้ั ข้าราชการและนักวิชาการ ตา่ งออกมาแสดงความคิดเห็นเรื่องนี้อย่างเผ็ดร้อน ท้ังเห็น
ด้วย และไม่เห็นด้วย อย่างอดีตเสมา 1 นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ อดีตรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ระบุว่า หากจะดาเนินการ ต้องมีแผนที่ชดั เจน ไม่ใช่ทาทันที แต่เร่ืองน้ีมีการพูดถึง
เปน็ ประจาทกุ ปี พยายามทามานานกว่า 30 ปี แต่ไมส่ าเร็จ ซึ่งตอ้ งกลับไปถามวา่ ทาไมถึงทาไม่สาเร็จ
เมื่อมาถึงยุคของนายณัฏฐพล ทีปสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการ ศธ.คนปัจจุบัน ที่เน้นนโยบาย 2 เรื่องหลัก คือ
การศึกษาต้องมีคุณภาพ และ ศธ.จะต้องมีประสิทธิภาพในการใช้งบประมาณ จึงเป็นเหตุให้การควบรวม
โรงเรียนขนาดเล็กกลับมาเปน็ ประเด็นให้พดู ถงึ อกี คร้ังหน่ึง

๑๒

นายณัฏฐพล กล่าวถึงประเด็นนี้ว่า นโยบายการแก้ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก จะเน้นคุณภาพการจัด
การศึกษา โดยขณะน้ีอยู่ในช่วงการนาข้อมูล แผนผังพ้ืนท่ีโรงเรียนทั่วประเทศพิจารณาเป็นรายจังหวัด และ
อาเภอ เพ่อื ดูความเหมาะสม“ส่วนตัวคงไม่สามารถตอบไดว้ ่าเหน็ ดว้ ยหรอื ไม่เห็นด้วยกบั การควบรวม ตอนนอี้ ยู่
ในช่วงศึกษาแนวทาง แต่ตอ้ งขอเวลา แต่โดยสว่ นตวั เห็นด้วยกับการสรา้ งสถานศึกษาให้มีคณุ ภาพเตม็ ท่ี นั่นคือ
จุดประสงค์หลัก ถ้าทาให้สถานศึกษามีเท่าเดิม แต่มีคุณภาพเท่ากันหมด ก็สามารถคงไว้ได้” เรียกว่าเจ้า
กระทรวงเองกไ็ ม่กล้าฟันธงเรอ่ื งนี้ ยังแบง่ รบั แบง่ สู้เรอ่ื งควบรวมโรงเรียนขนาดเลก็

ไม่พ้นท่ีนายสุเทพ ชิตยวงษ์ เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) ซ่ึงถือเป็น
หน่วยงานหลักในการดูแลโรงเรียนขนาดเล็ก ย้าว่าการแก้ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็กเป็นเรื่องละเอียดอ่อน ท่ี
ผ่านมา สพฐ.ได้ดาเนินการควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กมาอย่างต่อเนื่อง โดยยึดคุณภาพของผู้เรียนเป็นหลัก
เพราะปัจจุบันจานวนเด็กน้อยลง “เม่ือเร็วๆ น้ีมีการประชุมผู้อานวยการสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา (สพท.)
ทั่วประเทศ เพื่อมอบนโยบายการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กให้แต่ละ สพท.จัดทาแผนการแก้ปัญหามา
เป็นรายจังหวัด เสนอให้ สพฐ.พิจารณาภายในวันท่ี 30 สิงหาคม อย่างไรก็ตาม สพฐ.มีแนวทางแก้ปัญหา
โรงเรียนขนาดเล็กเป็นภาพรวมให้แต่ละเขตพื้นท่ีฯ นาไปปรับใช้ ซึ่งไม่ใช่การควบรวมอย่างเดียว เพราะต้ อง
คานงึ ถึงบรบิ ทพ้นื ที่ด้วย”

ขณะทน่ี ายสมพงษ์ จติ ระดับ อาจารยค์ ณะครศุ าสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั กลา่ วว่า การแกป้ ัญหา
โรงเรียนขนาดเล็กโดยการควบรวม เท่ากับว่า สพฐ.ไม่เคยประเมินตัวเอง แต่ไปตั้งเป้าว่าเด็กลดลง ต้องยุบ
โรงเรียน ควบรวมโรงเรียน ซึ่งไม่ใช่แนวทางแก้ปัญหา วิธกี ารทด่ี ีคือสร้างคุณภาพใหผ้ ู้ปกครองและคนในชุมชน
เห็นว่าโรงเรียนมีคุณภาพ และไว้ใจที่จะส่งลูกหลานมาเรียนส่วนตัวแทนองค์กรครูอย่างนายไพฑูรย์ อักษรคร
บุรี ผู้อานวยการโรงเรียนนารากอรพิมพ์ ประธานเครือข่ายครูโคราช ออกมาค้านว่า ส่วนตัวเห็นว่าโรงเรียน
ขนาดเล็กควรจะคงอยู่คู่กับชุมชน เพราะจากการควบรวมที่ผ่านมา ยังไม่มีอะไรยืนยันว่าดีขึ้น การแก้ปัญหา
ควรเพิ่มการสนับสนุน เพิ่มคุณภาพ ลดภาระงาน รวมถึงให้ความมั่นคงกับบุคลากร เช่น ตาแหน่งนักการ
ภารโรง อาจเปิดโอกาสใหบ้ รรจุเปน็ ขา้ ราชการ เพอ่ื ให้เขารสู้ กึ วา่ มีความมั่นคงในอาชพี

นพ.จรัส สุวรรณเวลา อดีตประธานกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา (กอปศ.) กล่าวว่า การ
ควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กเขา้ กบั โรงเรยี นแมเ่ หล็กนั้น ถา้ เรื่องน้ถี ือเป็นคาตอบเดียวในการแกป้ ัญหา มองวา่ จะ
เปน็ โทษมากกวา่ คณุ

ด้าน น.ท.สุมิตร สุวรรณ รองคณบดีฝ่ายบริหารคณะศึกษาศาสตร์และพัฒนศาสตร์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกาแพงแสน แสดงความเห็นว่า เห็นด้วยกับการควบรวมโรงเรียนขนาด
เล็ก โดยการควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กต้องคานึงถึงนักเรียนและผู้ปกครอง ให้เดินทางได้สะดวก ต้องไม่
กระทบกับตาแหน่ง หรือวิทยฐานะของครูและผู้อานวยการโรงเรียน รวมทั้งต้องคืนทรัพยากรทางการศึกษา
ให้กับโรงเรียนขนาดเล็กที่ควบรวมด้วย “เม่ือยุบรวมโรงเรียนขนาดเล็กแล้ว มีข้อเสนอในการรักษาโรงเรียน
ขนาดเล็กให้อย่คู กู่ ับชุมชนตอ่ ไป โดยมี 2 ทางดว้ ยกนั คือ ใหอ้ งคก์ ารบริหารสว่ นตาบล (อบต.) เข้ามาดูแล และ
สร้างเป็นโรงเรียนพัฒนาผู้สูงอายุ หรือให้สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
(กศน.) เข้าไปดูแลทาประโยชน์ให้กับชุมชน โดยเปิดสอนอาชีพให้กับคนในชุมชน” น.ท.สุมิตร ระบุ (ที่มา :
มตชิ นสุดสัปดาห์ ฉบบั วันที่ 9-15 สิงหาคม 2562)

๑๓

ความเป็นมา

สานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2 ตระหนักว่า การมีโรงเรียนขนาดเล็กจานวน
มาก ทาให้การจดั การศึกษาไม่สามารถสะท้อนคุณภาพและประสิทธิภาพได้เพียงพอ เกิดการใชท้ รัพยากรอย่าง
ไม่คุ้มค่า มีข้อจากัดด้านการใช้ครูหรือไม่สามารถจัดครูได้ครบชั้นและขาดแคลนสื่อเทคโนโลยีทางการศึกษา
ส่งผลให้คุณภาพการศึกษาลดลงอย่างต่อเน่ือง รวมท้ังที่ผ่านมาโรงเรียนขนาดเล็กจะไม่ได้รับการจัดสรร
งบประมาณเพ่มิ เติม เน่ืองจากการจดั สรรงบประมาณปัจจุบัน ยึดจานวนนกั เรียนหรือขนาดของโรงเรยี น ส่งผล
ให้โรงเรยี นขนาดเล็กมีอาคารสถานที่ทีช่ ารุด ทรุดโทรม บรหิ ารจัดการบนความขาดแคลนและความไม่พร้อมใน
หลายๆ ดา้ น

สานักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2 จึงได้วางแผนบริหารจัดการโรงเรียนของเล็ก
ปีการศึกษา 25๖๒-๒๕๖๕ เพ่ือเป็นการกาหนดทิศทาง กรอบแนวทางการดาเนินงานและวิธีการพัฒนา
ประสทิ ธภิ าพการบริหารจดั การโรงเรียนขนาดเล็กใหม้ ีประสิทธิภาพระเบยี บกฎหมาย นโยบายรัฐบาล นโยบาย
กระทรวงศกึ ษาธิการ นโยบายสานกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน ความต้องการของประชาชน และ
บริบทของพ้ืนท่ี

๑๔

สภาพปัจจุบนั ของโรงเรียนขนาดเล็ก

สานกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2 มีเขตบรกิ ารในพืน้ ท่ี 5 อาเภอ ประกอบด้วย
อาเภอแก้งคร้อ อาเภอบ้านแท่น อาเภอภูเขียว อาเภอเกษตรสมบูรณ์ และอาเภอคอนสาร มีสภาพภูมิศาสตร์
บางแห่งเป็นพื้นที่ภูเขาสูง การเปลี่ยนแปลงตามบริบทด้านสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และอื่นๆ ในปัจจุบัน
ส่งผลให้โรงเรียนในสังกัดสานกั งานเขตพ้ืนที่การศกึ ษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2 มีแนวโน้มเปลี่ยนขนาดเป็น
โรงเรียนขนาดเล็ก (โรงเรยี นทม่ี นี กั เรียนตัง้ แต่ 120 คนลงมา) เพิม่ มากขึน้ อย่างตอ่ เน่ือง ดงั ตารางที่ 1

ตารางท่ี 1 แสดงจานวนโรงเรียนขนาดเลก็ ปีการศกึ ษา 2555-25๖๒

ปีการศึกษา จานวน จานวน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

โรงเรียนทง้ั หมด โรงเรียนขนาดเลก็

2555 268 159 59.33

2556 268 160 59.70

2557 268 162 60.45

2558 267 161 60.30

2559 266 162 60.90

2560 263 165 62.74

2561 262 164 62.60

2562 262 170 64.89

ทีม่ า : ขอ้ มูลสารสนเทศ ณ วันท่ี 10 มิถุนายน

เมอ่ื จาแนกกลุ่มโรงเรยี นขนาดเลก็ ดังตารางท่ี 2 แสดงจานวนโรงเรียนขนาดเลก็ ปีการศกึ ษา 2562
จาแนกตามจานวนนักเรียน ดังน้ี

ตารางท่ี 2 แสดงโรงเรียนขนาดเล็ก แยกตามจานวนนักเรียน ปีการศึกษา 2562

จานวนนกั เรยี น (คน) จานวนโรงเรียน ร้อยละ

0 0 0.00

1-20 3 1.76

21-40 28 16.47

41-60 44 25.88

61-80 42 24.71

81-100 29 17.06

101-120 24 14.12

รวม 170 100.00

ที่มา : ข้อมลู สารสนเทศ ณ วันที่ 10 มถิ ุนายน 2562

สาหรับด้านข้อมูลจานวนโรงเรียน นักเรียน ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครู และห้องเรียน
ปีการศึกษา 2562 ทั้งหมดของสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2
ดงั ตารางท่ี 3 ดงั นี้

๑๕

ตารางท่ี 3 แสดงข้อมูลจานวนโรงเรยี น นักเรยี น ผบู้ ริหารสถานศึกษา ข้าราชการครู และหอ้ งเรียน

ปีการศกึ ษา 2562

รายการ โรงเรยี นทกุ ประเภท โรงเรียนขนาดเล็ก คิดเป็นร้อยละ

โรงเรียน 262 170 64.59

นักเรียน 32,596 11,256 34.53

ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา 249 157 63.05

ขา้ ราชการครู 1,875 714 38.08

หอ้ งเรยี น 2,446 1,405 57.44

ท่มี า : ขอ้ มูลสารสนเทศ ณ วันท่ี 10 มถิ ุนายน 2562

ทั้งน้ี สานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2 ได้ดาเนินการวิเคราะห์สภาพแวดล้อม
การบรหิ ารจัดการโรงเรียนขนาดเลก็ ภายในสานกั งานเขตพน้ื ทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาชยั ภูมิ เขต 2 สรปุ ดังน้ี

1. ดา้ นการบรหิ ารจัดการ
จานวนการเกิดของประชากรลดลง การเคลอ่ื นย้ายประชากร การคมนาคมสะดวกทาใหม้ นี ักเรียน

ลดลง โรงเรียนขนาดเล็กเพ่ิมขึ้น มีอัตราส่วนครูต่อนักเรียนลดลง นักเรียนต่อห้องเรียนต่ากว่ามาตรฐาน
ค่าใชจ้ ่ายตอ่ หัวของนกั เรียน 1 คนสูงกว่าโรงเรียนขนาดกลางและโรงเรียนขนาดใหญ่ ส่งผลให้คณุ ภาพการจัด
การศึกษายงั ไมไ่ ดม้ าตรฐาน

2. ด้านการเรียนการสอน
ในด้านการจดั การเรยี นการสอนน้ัน พบวา่ โรงเรียนขนาดเลก็ มคี รูไมค่ รบช้ัน ครูส่วนใหญ่

ขาดทักษะในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในสภาพที่ครูไม่ครบชั้นและนักเรียนมีจานวนน้อยในแต่ละช้ัน
หลักสูตรและแผนการจัดการเรียนรู้ไม่สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียน สื่อการเรียนการสอนและแหล่ง
การเรียนรู้มีจานวนจากัด ซึ่งมีสาเหตุมาจากโรงเรียนได้รับงบประมาณน้อย ส่งผลให้นักเรียนมีผลสัมฤทธ์ิ
ทางการเรยี นต่า

3. ดา้ นความพรอ้ มเกี่ยวกบั ปจั จยั สนบั สนุน
ในการจัดสรรงบประมาณใหก้ บั โรงเรยี นที่ผ่านมาไดใ้ ช้เกณฑ์จานวนนักเรยี นในการจัดสรร

งบประมาณ ดังน้ัน จึงทาให้โรงเรียนขนาดเล็กได้รับการจัดสรรงบประมาณและบุคลากรไม่เพียงพอ ประกอบ
กับสภาพอาคารเก่า ชารุดทรุดโทรมเน่ืองจากก่อสร้างมาเป็นเวลานาน คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์ยังมีไม่เพียงพอ
โรงเรียนไม่สามารถระดมทรัพยากรจากผู้ปกครอง ชุมชนได้มากนัก เน่ืองจากผู้ปกครองและชุมชนดังกล่าว
มีความยากจน สาหรับตัวป้อนด้านนักเรียน พบว่า นักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็กส่วนใหญ่มากจากครอบครัว
ที่ยากจน

4. ดา้ นการมีสว่ นร่วมในการจัดการศึกษา
ถึงแมว้ า่ จะมตี วั แทนของชุมชนและองค์กรตา่ งๆ เข้ามามสี ่วนร่วมในการจัดการศึกษาในรปู ของ

คณะกรรมการสถานศึกษาข้ันพื้นฐานก็ตาม แต่บทบาทของคณะกรรมการดังกล่าวยังมีไม่มากนัก และหาก
กล่าวถึงการประสานงานกับหน่วยงาน องค์กรอื่น ท้ังภาครฐั และเอกชนด้วยแลว้ เกือบจะกล่าวไดว้ ่ามีน้อยมาก
หรือไม่มีเลย ในบางพ้ืนที่ชุมชน ผู้ปกครอง มีฐานะยากจนไม่สามารถส่งเสริมสนับสนุนการดาเนินงานของ
โรงเรยี นและการเรียนของบุตรหลานไดเ้ ท่าท่คี วร

๑๖

ตารางท่ี 4 ผลสัมฤทธทิ์ างการศกึ ษาของโรงเรยี นขนาดเล็ก ปีการศึกษา 2559 – 2561

ท่ี โรงเรยี น อาเภอ ตาบล เฉลีย่ 5 เฉลี่ย 4 เฉลยี่ 4

กลมุ่ สาระ กลุ่มสาระ กลุ่มสาระ

ปี 2559 ปี 2560 ปี 2561

ค่าเฉลยี่ ระดับเขตพนื้ ที่ 38.27 34.82 38.02

ค่าเฉลีย่ ระดับ สพฐ. - 37.93 41.14

ค่าเฉลีย่ ระดับประเทศ 43.19 39.79 43.14

การเปรียบเทียบระหว่างเขตกบั ประเทศ -4.92 -4.97 -5.12

1 บา้ นโนนชาด เกษตรสมบูรณ์ บา้ นเป้า 36.08 41.10 46.58

2 บา้ นพรมห้วยข่า เกษตรสมบูรณ์ บ้านเปา้ 34.03 32.45 38.89

3 บา้ นโนนหนองไฮ เกษตรสมบูรณ์ โนนทอง 38.47 35.55 39.11

4 บา้ นแก้งตาดไซ เกษตรสมบูรณ์ โนนทอง 34.56 34.51 39.67

5 บ้านกลาง เกษตรสมบูรณ์ โนนทอง 25.23 25.63 38.92

6 บ้านจมน่ื เกษตรสมบูรณ์ บา้ นเด่ือ 46.51 32.66 42.42

7 บึงมะนาววิทยา เกษตรสมบูรณ์ บา้ นเดอ่ื 44.79 39.68 39.21

8 บ้านหัวโสก เกษตรสมบรู ณ์ บ้านเดื่อ 35.68 34.06 39.19

9 บา้ นหลักแดนห้วยโปง่ พฒั นา เกษตรสมบรู ณ์ บา้ นเด่ือ 36.58 32.27 41.44

10 บ้านหนองควู ิทยาคม เกษตรสมบรู ณ์ สระโพนทอง 44.54 29.81 34.00

11 สระโพนทอง เกษตรสมบรู ณ์ สระโพนทอง 40.29 37.48 40.90

12 บ้านพพี วย เกษตรสมบรู ณ์ สระโพนทอง 33.28 34.02 29.53

13 บ้านดอนหนั เกษตรสมบูรณ์ หนองโพนงาม 32.02 33.12 38.80

14 บ้านทิกแลง้ เกษตรสมบรู ณ์ หนองโพนงาม 27.68 31.67 40.77

15 บา้ นทกิ แล้ง สาขาห้วยหนิ ลบั เกษตรสมบูรณ์ หนองโพนงาม 38.77 30.84 35.43

วทิ ยาสรรค์

16 บ้านสนั ตสิ ขุ (กฟผ.อุปถมั ภ)์ เกษตรสมบรู ณ์ หนองโพนงาม 43.14 35.31 33.90

17 บ้านหนองโพนงาม เกษตรสมบรู ณ์ หนองโพนงาม 33.63 34.25 28.91

18 บา้ นโคกสง่า เกษตรสมบรู ณ์ หนองโพนงาม 35.58 26.86 37.72

19 บ้านหามแหโนนสงั ขส์ ามคั คี เกษตรสมบูรณ์ บา้ นบวั 38.35 39.48 37.67

20 บ้านโนนงิว้ เกษตรสมบรู ณ์ บ้านบวั 47.50 42.58 44.20

21 บา้ นเขวา เกษตรสมบรู ณ์ บ้านบวั 48.41 40.22 52.16

22 บ้านโนนตนุ่ (ครุ ปุ ระชาวทิ ยาคาร) เกษตรสมบูรณ์ กุดเลาะ 37.46 32.83 31.89

23 บ้านระหดั เกษตรสมบูรณ์ กุดเลาะ 36.71 37.36 31.89

24 บา้ นโนนทอง เกษตรสมบรู ณ์ กดุ เลาะ 30.29 30.37 37.86

25 บา้ นโนนเขวา เกษตรสมบรู ณ์ กดุ เลาะ 28.45 32.71 33.63

26 บ้านโจดพทิ ยาคาร เกษตรสมบรู ณ์ หนองข่า 47.13 38.51 52.53

27 บ้านหนองแดงกุดจิก เกษตรสมบรู ณ์ หนองขา่ 40.61 33.34 47.67

28 บ้านนาสมบรู ณ์ เกษตรสมบูรณ์ หนองขา่ 32.93 32.94 37.32

29 บา้ นห้วยยางดา เกษตรสมบูรณ์ หนองข่า 37.83 41.43 39.75

30 บา้ นท่าครอ้ โนนศลิ า เกษตรสมบูรณ์ หนองขา่ 37.10 32.94 40.93

๑๗

ตารางที่ 4 ผลสัมฤทธท์ิ างการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็ก ปกี ารศกึ ษา 2559 – 2561 (ตอ่ )

ที่ โรงเรยี น อาเภอ ตาบล เฉลีย่ 5 เฉล่ีย 4 เฉล่ีย 4

กลุ่มสาระ กลุม่ สาระ กล่มุ สาระ

ปี 2559 ปี 2560 ปี 2561

ค่าเฉลย่ี ระดบั เขตพน้ื ที่ 38.27 34.82 38.02

คา่ เฉล่ียระดับ สพฐ. - 37.93 41.14

ค่าเฉล่ียระดับประเทศ 43.19 39.79 43.14

การเปรียบเทยี บระหวา่ งเขตกับประเทศ -4.92 -4.97 -5.12

31 บา้ นโสกเชอื กนกเจา่ พัฒนา เกษตรสมบูรณ์ โนนกอก 39.70 41.18 32.07

32 บ้านโนนเห็ดไคล เกษตรสมบูรณ์ โนนกอก 31.53 30.50 35.68

33 บุปผาราม เกษตรสมบูรณ์ โนนกอก 33.87 32.10 45.65

34 บ้านหนองแต้ เกษตรสมบรู ณ์ บา้ นยาง 35.67 30.35 32.15

35 บ้านท่าขามไรเ่ ดือ่ สามคั คี เกษตรสมบรู ณ์ บ้านยาง 39.93 32.91 45.31

36 บา้ นตลาดอดุ มวทิ ย์ เกษตรสมบูรณ์ บา้ นหนั 35.63 34.62 38.11

37 บ้านดงพอง แกง้ ครอ้ นาหนองทุม่ 38.62 50.58 57.31

38 บ้านโคกงาม แก้งครอ้ นาหนองทมุ่ 39.79 38.93 43.10

39 บา้ นนกเขาทอง แก้งครอ้ นาหนองทุ่ม 43.77 38.69 43.34

40 บ้านหนองรวก แกง้ ครอ้ นาหนองทุ่ม 38.02 32.54 38.76

41 บ้านโคกลา่ ม แกง้ คร้อ นาหนองทุ่ม 36.75 31.18 40.58

42 บ้านเหล่ากาดย่า แก้งคร้อ หลุบคา 33.73 39.15 33.09

43 โนนศิลาเหลา่ เกษตร แกง้ ครอ้ หลุบคา 29.28 33.69 35.69

44 บ้านโคกไพรวัน แกง้ คร้อ หลบุ คา 34.09 34.05 38.20

45 บ้านเลงิ ทมุ่ แกง้ คร้อ หลบุ คา 36.33 30.54 35.42

46 บา้ นหลุบคา แก้งคร้อ หลุบคา 39.23 34.04 39.26

47 กดุ เกา่ น้อยบารุงวิทย์ แก้งคร้อ บ้านแกง้ 34.70 30.91 46.85

48 บา้ นโคกสงู -วังศิลา แก้งคร้อ บ้านแกง้ 38.69 36.40 36.87

49 บ้านดงขสี ะเดาหวาน แกง้ ครอ้ บ้านแกง้ 47.05 37.37 43.15

50 หว้านไพรสามคั คี แก้งครอ้ บ้านแก้ง 38.73 35.56 33.59

51 บ้านโนนสะอาด แกง้ ครอ้ บ้านแก้ง 41.56 33.12 47.70

52 บา้ นหนองสามขา แก้งคร้อ หนองไผ่ 45.43 31.89 38.08

53 บา้ นหนองแกหนองโน แก้งครอ้ หนองไผ่ 40.19 37.40 38.45

54 บา้ นสระแต้ แก้งครอ้ หนองไผ่ 31.73 29.08 39.14

55 บา้ นโปรง่ แกง้ ครอ้ หนองไผ่ 39.85 37.00 39.54

56 บ้านโนนคณู แกง้ คร้อ หนองไผ่ 36.50 29.31 43.47

57 บ้านทา่ ทางเกวียน แกง้ คร้อ ท่ามะไฟหวาน 31.00 30.51 29.06

58 บ้านทงุ่ คาหลวง แก้งคร้อ ท่ามะไฟหวาน 38.93 51.53 45.64

59 บา้ นยางคาวิทยา แกง้ ครอ้ ทา่ มะไฟหวาน - - 43.98

60 บา้ นหนองแสงวิทยา แกง้ ครอ้ ชอ่ งสามหมอ 39.34 39.17 42.70

61 บ้านหนองไฮ แก้งครอ้ ชอ่ งสามหมอ 45.72 42.32 41.99

62 บ้านหนองแห้วปรางค์กู่ แก้งคร้อ หนองขาม 39.17 30.84 31.26

๑๘

ตารางที่ 4 ผลสัมฤทธ์ิทางการศกึ ษาของโรงเรยี นขนาดเลก็ ปกี ารศึกษา 2559 – 2561 (ต่อ)

ที่ โรงเรียน อาเภอ ตาบล เฉล่ยี 5 เฉล่ีย 4 เฉลยี่ 4

กลมุ่ สาระ กลุ่มสาระ กลุ่มสาระ

ปี 2559 ปี 2560 ปี 2561

คา่ เฉล่ียระดับเขตพ้ืนที่ 38.27 34.82 38.02

คา่ เฉล่ยี ระดบั สพฐ. - 37.93 41.14

ค่าเฉลี่ยระดับประเทศ 43.19 39.79 43.14

การเปรยี บเทยี บระหวา่ งเขตกบั ประเทศ -4.92 -4.97 -5.12

63 บา้ นหนองขาม แก้งครอ้ หนองขาม 40.69 33.59 33.80

64 บ้านหนองช้างเอก แกง้ ครอ้ หนองขาม - - 36.06

65 บ้านโนนง้วิ งาม แกง้ คร้อ หนองขาม 37.77 38.29 44.39

66 บา้ นหนองม่วงบารงุ แก้งคร้อ โคกกงุ 35.52 40.93 31.54

67 บา้ นตลกุ หนิ แกง้ คร้อ โคกกงุ 41.66 33.87 39.18

68 โคกม่วงศกึ ษา แก้งครอ้ หนองสงั ข์ 30.63 39.06 45.04

69 บา้ นหนองหญ้าปล้อง แกง้ ครอ้ หนองสงั ข์ 44.60 34.31 40.58

70 หนองแตว้ รวิทย์ แก้งครอ้ หนองสงั ข์ 38.49 33.69 36.29

71 บ้านหนองปลามันหนองไร่ แก้งคร้อ หนองสงั ข์ 39.87 33.76 23.56

72 หนองพอกกองศรี แก้งครอ้ หนองสังข์ 41.19 29.39 32.77

73 บ้านด่านเจริญท่ากอกวทิ ยาสรรค์ แกง้ คร้อ เก่ายา่ ดี 48.52 47.36 33.54

74 บ้านหนองพพี ว่ น แกง้ คร้อ เก่ายา่ ดี 47.47 42.03 48.17

75 บา้ นดงกลาง คอนสาร ดงกลาง 35.88 28.29 33.02

76 บา้ นกุดแคน คอนสาร ดงกลาง 35.24 33.14 30.44

77 บา้ นโคกนกทา คอนสาร ดงกลาง 35.62 32.28 31.63

78 บา้ นดงใต้ คอนสาร ดงกลาง 41.62 37.28 42.83

79 บ้านหนองตากล้า คอนสาร ดงกลาง 35.44 30.57 39.32

80 บ้านท่าศาลา คอนสาร ดงกลาง 29.92 27.48 27.28

81 บา้ นหินรอยเมย คอนสาร ดงบงั 30.64 24.94 30.96

82 บา้ นาบวั คอนสาร ดงบงั 35.05 34.83 38.37

83 บา้ นดงบงั คอนสาร ดงบัง 30.19 34.06 32.33

84 บ้านทุ่งพระ คอนสาร ทุ่งพระ 39.73 29.40 36.84

85 บ้านหว้ ยทรายทอง คอนสาร ทุ่งพระ 37.50 28.86 42.18

86 องคก์ ารอตุ สาหกรรมป่าไม้ 19 คอนสาร ทุ่งพระ 39.15 25.85 32.91

(สวนปา่ คอนสาร)

87 บ้านหว้ ยแก้ว คอนสาร ท่งุ พระ 42.30 42.40 41.21

88 บ้านท่าเรงิ รมย์ คอนสาร ทุ่งพระ 51.15 44.70 30.25

89 บา้ นห้วยไห คอนสาร ทุ่งพระ 35.95 37.21 46.80

90 บา้ นนา้ พปุ างววั คอนสาร คอนสาร 32.68 34.37 43.52

91 บา้ นคลองบอน คอนสาร คอนสาร 41.21 30.27 41.13

92 บ้านโนนหัวนา คอนสาร ทงุ่ นาเลา 39.60 35.69 32.12

93 บ้านนา้ อุ่น คอนสาร ทงุ่ นาเลา 35.28 36.43 28.06

๑๙

ตารางท่ี 4 ผลสัมฤทธทิ์ างการศกึ ษาของโรงเรียนขนาดเล็ก ปกี ารศึกษา 2559 – 2561 (ต่อ)

ท่ี โรงเรียน อาเภอ ตาบล เฉล่ยี 5 เฉลย่ี 4 เฉลีย่ 4

กลมุ่ สาระ กลุ่มสาระ กลมุ่ สาระ

ปี 2559 ปี 2560 ปี 2561

คา่ เฉล่ยี ระดบั เขตพ้ืนที่ 38.27 34.82 38.02

คา่ เฉล่ียระดบั สพฐ. - 37.93 41.14

คา่ เฉลยี่ ระดบั ประเทศ 43.19 39.79 43.14

การเปรียบเทียบระหวา่ งเขตกบั ประเทศ -4.92 -4.97 -5.12

94 บ้านโนนโจด คอนสาร โนนคูณ 33.97 35.92 39.43

95 บ้านโจดกลาง คอนสาร โนนคณู 40.69 33.30 42.46

96 บา้ นโสกมะตูม คอนสาร โนนคณู 42.11 34.06 43.63

97 บา้ นดอนอุดม คอนสาร ห้วยยาง 40.29 34.61 37.45

98 บ้านปากช่องผาเบียด คอนสาร ห้วยยาง 38.34 34.85 32.93

99 บ้านนา้ ทพิ ย์ คอนสาร ท่งุ ลยุ ลาย 33.30 33.25 33.15

100 โคกสะอาดศึกษา บ้านแทน่ สามสวน - 35.25 25.75

101 บ้านเหมือดแอ่หนองโดน บา้ นแทน่ สามสวน 36.67 33.53 36.52

102 บา้ นดอนหันนาสวรรค์ บา้ นแท่น สามสวน 35.88 29.55 32.03

103 บา้ นหลบุ คา่ ย บ้านแทน่ สามสวน 34.48 29.96 33.56

104 บ้านหนิ ลาด บ้านแทน่ สามสวน 31.44 34.44 31.96

105 บ้านนาดี บ้านแทน่ บา้ นแทน่ 44.02 40.37 37.10

106 บ้านหนองบัว บ้านแท่น บ้านแท่น 39.56 32.45 39.98

107 บา้ นมอญ บา้ นแท่น บา้ นแท่น 45.38 36.50 39.11

108 หวั นานคร บ้านแทน่ บ้านแท่น 42.42 32.55 40.05

109 บา้ นหนองดินดา บา้ นแทน่ หนองคู 34.31 37.51 35.22

110 บ้านโนนสะอาด บา้ นแทน่ หนองคู - - 40.57

111 บา้ นดอนเค็ง บา้ นแท่น หนองคู 43.11 38.12 44.28

112 หนองมะเกลือบารงุ วทิ ย์ บา้ นแทน่ หนองคู 37.33 34.47 26.02

113 บา้ นวังหนิ บ้านแทน่ บา้ นเต่า 39.94 29.72 34.48

114 บ้านหนองแฝก บ้านแท่น บา้ นเตา่ 38.98 39.18 35.92

115 บ้านดอนดู่ บา้ นแทน่ บ้านเตา่ 42.96 33.03 38.85

116 บ้านดอนขิงแคงเหล่าน้อย บา้ นแท่น บ้านเตา่ 37.96 27.57 30.22

117 บา้ นหนิ ลาดพฒั นา บา้ นแทน่ บ้านเต่า 41.56 30.96 37.13

118 บา้ นนายม บา้ นแทน่ สระพัง 34.57 32.27 37.46

119 บ้านสะเดาหนองไผ่ บ้านแท่น สระพงั 30.46 34.50 33.83

120 บา้ นถนนกลาง บา้ นแท่น สระพงั 47.09 50.01 44.46

121 โคกสะอาดแก้งวิทยา ภเู ขียว บา้ นแก้ง 42.13 40.63 44.54

122 บา้ นโนนหินแร่ ภูเขียว บา้ นแก้ง 33.89 26.10 32.40

123 บา้ นนาหวั แรด ภเู ขียว บ้านแกง้ 32.20 34.43 35.59

124 บา้ นดอนเตาเหล็ก ภูเขียว บ้านแกง้ 39.16 27.25 29.12

125 บ้านนาหนองทุ่ม ภเู ขยี ว บ้านแกง้ 36.97 35.87 46.56

126 บ้านภูดิน(มติ รผลอปุ ถัมภ์) ภเู ขียว โคกสะอาด 40.58 32.67 34.13

๒๐

ตารางท่ี 4 ผลสัมฤทธทิ์ างการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็ก ปีการศกึ ษา 2559 – 2561 (ตอ่ )

ที่ โรงเรียน อาเภอ ตาบล เฉลี่ย 5 เฉล่ีย 4 เฉล่ยี 4

กลมุ่ สาระ กลุ่มสาระ กลุม่ สาระ

ปี 2559 ปี 2560 ปี 2561

คา่ เฉลี่ยระดบั เขตพนื้ ท่ี 38.27 34.82 38.02

ค่าเฉลี่ยระดับ สพฐ. 37.93 41.14

คา่ เฉล่ียระดบั ประเทศ 43.19 39.79 43.14

การเปรยี บเทียบระหวา่ งเขตกับประเทศ -4.92 -4.97 -5.12

127 บ้านโนนสาวเอ้ ภูเขียว โคกสะอาด 32.27 27.46 36.69

128 บา้ นกดุ แดง ภูเขยี ว โคกสะอาด 45.20 31.14 47.92

129 บ้านหนองไรไก่ ภเู ขียว โคกสะอาด 39.01 40.01 42.51

130 บา้ นกดุ โคลน ภเู ขียว โคกสะอาด 28.54 26.53 37.36

131 บา้ นกดุ จอก ภเู ขียว โนนสะอาด 35.83 30.35 33.38

132 บ้านโนนงาม ภูเขียว ผกั ปัง 37.56 33.55 36.65

133 บา้ นหนองสองหอ้ ง ภเู ขยี ว ผกั ปงั 43.53 36.07 28.10

134 บ้านพรมใตพ้ ิทยาคาร ภเู ขยี ว ผกั ปงั 53.04 29.08 31.94

135 บ้านโนนดนิ แดง ภเู ขยี ว ผกั ปัง 37.62 42.44 36.64

136 บา้ นโนนสลวย ภเู ขียว ผกั ปัง 29.63 23.38 26.13

137 หนองเมยสามัคคี ภเู ขียว หนองตูม 32.63 31.50 36.70

138 โนนเสลาประสาทวทิ ย์ ภูเขียว หนองตูม 31.87 23.99 29.41

139 บ้าหนองหญ้าขา้ วนก ภเู ขยี ว หนองตูม 36.79 34.00 36.90

140 บ้านหา้ งสูง ภูเขียว บา้ นดอน 33.39 33.67 33.84

141 บ้านกุดหมากเห็บ ภเู ขยี ว บา้ นดอน 34.39 40.53 36.18

142 บา้ นดงเมย ภูเขียว บ้านดอน 37.47 31.78 35.04

143 บา้ นดอนไก่เถ่ือน ภูเขียว บา้ นดอน 39.19 30.36 41.50

144 บา้ นเมืองคง ภูเขยี ว บา้ นเพชร 41.58 32.90 35.46

145 บา้ นกดุ ขอนแกน่ ภเู ขยี ว บ้านเพชร 40.71 37.73 33.70

146 บ้านโปง่ โพธ์ิ ภเู ขียว บา้ นเพชร 44.62 39.03 47.44

147 บ้านหนองขาม ภเู ขียว บา้ นเพชร 34.48 34.26 32.63

148 ฉิมพลีมา ภูเขียว บ้านเพชร 38.69 33.94 37.30

149 เพชรราษฎรส์ ามัคคี ภเู ขยี ว บ้านเพชร 37.01 30.59 39.91

150 บ้านโนนสาทร ภูเขยี ว กุดยม 43.10 37.54 49.42

151 บ้านเรอื ภเู ขียว กดุ ยม 34.52 30.17 29.40

152 กดุ ยม(คุรรุ าษฎร์ไตรมติ ร) ภเู ขียว กุดยม 34.52 31.72 26.24

153 หนองเบนประภากร ภเู ขยี ว หนองคอนไทย 31.42 32.57 24.79

154 บ้านหนองบัวพรม ภเู ขียว หนองคอนไทย 36.32 30.60 37.40

155 บา้ นโนนข่า ภูเขียว หนองคอนไทย 37.58 32.37 40.62

156 บ้านกุดหวั ชา้ ง ภูเขยี ว หนองคอนไทย 40.85 35.00 36.72

157 บ้านสีปลาด ภเู ขยี ว หนองคอนไทย 40.73 42.58 44.44

158 บ้านหวั หนอง ภเู ขยี ว หนองคอนไทย 43.81 49.13 44.53

159 บ้านมลู กระบอื ภเู ขยี ว หนองคอนไทย 45.59 36.13 51.48

๒๑

ตารางท่ี 4 ผลสัมฤทธทิ์ างการศกึ ษาของโรงเรยี นขนาดเลก็ ปกี ารศกึ ษา 2559 – 2561 (ต่อ)

ท่ี โรงเรียน อาเภอ ตาบล เฉล่ยี 5 เฉลีย่ 4 เฉลยี่ 4

กลุม่ สาระ กลมุ่ สาระ กล่มุ สาระ

ปี 2559 ปี 2560 ปี 2561

คา่ เฉลยี่ ระดับเขตพน้ื ที่ 38.27 34.82 38.02

คา่ เฉลย่ี ระดับ สพฐ. 37.93 41.14

คา่ เฉลยี่ ระดบั ประเทศ 43.19 39.79 43.14

การเปรยี บเทยี บระหวา่ งเขตกบั ประเทศ -4.92 -4.97 -5.12

160 บ้านหว้ ยพลวง ภเู ขยี ว โอโล 36.09 31.49 36.62

161 บ้านฝายพญานาค ภูเขียว ธาตุทอง 41.13 34.00 39.41

162 บา้ นตาดรนิ ทอง ภูเขียว ธาตทุ อง 45.72 34.71 42.56

163 บ้านกวางโจนโนนทอง ภเู ขียว กวางโจน 35.57 28.89 35.90

164 บา้ นสวนอ้อย ภเู ขยี ว กวางโจน 36.42 34.80 29.63

165 บา้ นหนองปอแดง ภูเขียว กวางโจน 36.46 30.92 41.43

ท่มี า : ขอ้ มูลจากกลมุ่ นิเทศ ตดิ ตามและประเมินผลการจัดการศกึ ษา ณ ปี 2562

หมายเหตุ 1. โรงเรียนบ้านโปร่งสังข์ อ.แกง้ คร้อ และโรงเรยี นบา้ นหนองงเู หลือม อ.ภูเขยี ว ไม่คดิ
คะแนนสอบเนื่องจากเปน็ เด็กบกพร่อง

2. ปกี ารศึกษา 2561 โรงเรียนทไ่ี ม่มนี ักเรียนชน้ั ป.6 คอื โรงเรยี นม่วงราษฎร์สามัคคี
อ.ภูเขียว, โรงเรียนบ้านโปง่ ดนิ ดา อ.ภูเขยี ว และโรงเรยี นบ้านปา่ ว่าน สาขามอตาเจก๊ อ.คอนสาร

๒

ส่วน
การบริหารจัดการโรงเ

ในการดาเนนิ งานบรหิ ารจัดการโรงเรยี นขนาดเล็กของสานกั งานเขตพ้นื ทีก่ ารศ
ความต้องการของชมุ ชน

ทง้ั นี้ สานักงานเขตพ้นื ที่การศกึ ษาประถมศึกษาชยั ภมู ิ เขต 2 ไดด้ าเนนิ การบรหิ

1. การรวมสถานศกึ ษา โดยมกี ารรวมสถานศกึ ษาทัง้ ชน้ั จานวน 2 โรงเรยี น แล

ที่ ปี พ.ศ. ชอ่ื โรงเรยี น ตารางที่ 5 แสดงข้อมลู โรงเรียนขนาดเลก็ ทม่ี ีกา
ทรี่ วม
โรงเรียนหลกั

ตาบล อาเภอ จานวน นร. ช
ทั้งหมด
(คน)

1 2558 บ้านปา่ วา่ น ห้วยยาง คอนสาร 140 บา้ น
สาข

2 2560 บ้านหนองไผล่ ้อม นาหนองทมุ่ แก้งครอ้ 159 บ้าน

๒๒

นท่ี ๒
เรียนขนาดเล็กที่ผ่านมา

ศึกษาประถมศึกษาชยั ภูมิ เขต 2 ทผ่ี ่านมา เปน็ การดาเนินงานตามบรบิ ทของโรงเรยี นและ

หารจัดการโรงเรียนท่ผี า่ นมา ดงั น้ี
ละรวมสถานศกึ ษาบางชั้น จานวน 3 โรงเรยี น ตามตาราง ดงั น้ี

ารบริหารจัดการโดยการรวมสถานศึกษา (ทุกชน้ั )

โรงเรียนท่ีไปเรียนรวม ระยะทางโรงเรยี นหลักถงึ
โรงเรียน
ชอ่ื โรงเรียน ตาบล อาเภอ จานวน นร.
ที่ไปเรยี นรวม
ทั้งหมด (กโิ ลเมตร)

(คน) 3

นป่าวา่ น ห้วยยาง คอนสาร 33
ขามอตาเจ๊ก

นดงพอง นาหนองทุ่ม แก้งคร้อ 23 2

ทีม่ า : ข้อมลู สารสนเทศ ณ วนั ที่ 10 มิถนุ ายน 2562

๒

ตารางท่ี 6 แสดงข้อมูลโรงเรียนขนาดเล็กท

(บางช้ัน เฉพาะ

ที่ ชอ่ื ศูนยเ์ รยี นรวม ปี พ.ศ.ทรี่ วม โรงเรยี นหลกั

ชือ่ โรงเรยี น ตาบล อาภอ

1 บา้ นโคกไพรวนั หลบุ คา แก้งครอ้
2 แก้งคร้อโมเดล 2558 บ้านเหล่ากาดย่า หลบุ คา แกง้ คร้อ
3
โนนศลิ าเหล่าเกษตร หลุบคา แกง้ คร้อ

ศูนยก์ ารเรียนรวม “แก้งคร้อโมเดล” เป็นการบริหารจัดการโรงเรยี นขนาดเล็กโดยจดั การเ
สามโรงเรยี น ไปเรียนหมุนเวียนทงั้ สามโรงเรยี นเป็นสัปดาห์

๒๓

ท่ีมกี ารบริหารจัดการโดยการรวมสถานศกึ ษา

ะ ป.5 และ ป.6)

โรงเรยี นที่ไปเรียนรวม

จานวน ช่ือโรงเรยี น ตาบล อาเภอ จานวน ระยะทางโรงเรียน
นร. นร. หลักถึงโรงเรยี น
ทั้งหมด ท่ีไปเรียนรวม
ท้งั หมด
(คน) (คน) (กโิ ลเมตร)

42 บ้านเหล่ากาดยา่ หลุบคา แกง้ คร้อ 24 5.9

โนนศลิ าเหล่าเกษตร หลบุ คา แกง้ ครอ้ 37 3.5

24 บา้ นโคกไพรวัน หลุบคา แกง้ ครอ้ 42 5.9

โนนศิลาเหลา่ เกษตร หลุบคา แก้งครอ้ 37 1.5

37 บ้านโคกไพรวัน หลบุ คา แก้งคร้อ 42 3.5

บา้ นเหลา่ กาดย่า หลุบคา แก้งครอ้ 24 1.5

ท่ีมา : ขอ้ มูลสารสนเทศ ณ วันที่ 10 มถิ นุ ายน 2562

เรียนรวมแบบคละช้ัน ซึ่งนาเฉพาะนักเรียนช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 5 และช้ันประถมศึกษาปที ี่ 6 ของท้ัง

๒

2. การเลิกสถานศึกษา โดยมกี ารเลกิ สถานศกึ ษา ตงั้ แต่ปี 2536-256

ตารางที่ 7 แสดงข้อมลู โรงเรียนขนาดเ

ที่ ช่อื ศูนย์ ปี พ.ศ. โรงเรยี นหลัก
เรียนรวม ทเ่ี ลิก
ชอื่ โรงเรยี น ตาบล อา

1 2536 บ้านเซยี มปา่ หม้อ โคกกุง แก้งครอ้

2 2543 ชมุ ชนบา้ นแก้งครอ้ หนองไผ่ ชอ่ งสามหมอ แก้งครอ้

3 2543 บ้านสระแต้ หนองไผ่ แก้งคร้อ

4 2548 บ้านกุดจอก โคกสะอาด ภูเขียว

5 2548 บ้านหนองปลา โคกสะอาด ภเู ขยี ว

6 2548 บา้ นหญ้านาง(ประชาวทิ ยา บ้านเปา้ เกษตรส

คาร)

7 2548 บา้ นภูดนิ (มติ รผลอปุ ถมั ภ)์ โคกสะอาด ภเู ขียว

8 2549 หนองศาลาปา่ ชาดโนนต่นุ หนองสงั ข์ แกง้ คร้อ

9 2552 บา้ นคอนสาร คอนสาร คอนสา

๒๔

62 จานวน 13 โรงเรยี น ตามตารางดังนี้

เลก็ ทม่ี กี ารบริหารจัดการโดยการเลิกสถานศกึ ษา

โรงเรียนทเ่ี ลกิ และไปเรยี นรวม ระยะทาง
โรงเรียนหลกั
าเภอ จานวน ช่ือโรงเรียน ตาบล อาเภอ ถงึ โรงเรียน
ทเี่ ลิกและไป
นร.
เรยี นรวม
ทั้งหมด (กิโลเมตร)

(คน) 3.5

อ 170 บา้ นเซยี มป่าหมอ้ โคกกงุ แก้งคร้อ 7
อ 6
อ สาขาบา้ โนนทองหลาง 3

สมบรู ณ์ 930 บ้านป่าเส้ียว ชอ่ งสามหมอ แก้งคร้อ 3
ช่องสามหมอ แก้งคร้อ 2
อ 41 บ้านปา่ เสีย้ ว โคกสะอาด ภเู ขยี ว
าร 3.5
53 บา้ นกุดจอก สาขากดุ โคกสะอาด ภเู ขียว
จอกน้อย บ้านเป้า เกษตรสมบรู ณ์ 3
2.6
166 บ้านโนนเจดยี ์ โคกสะอาด ภูเขียว

202 บา้ นหญา้ นาง(ประชา หนองสังข์ แก้งครอ้
วิทยาคาร) สาขาบ้าน คอนสาร คอนสาร
โนนสังข์

117 บา้ นภดู ิน(มติ รผล
อุปถัมภ)์ สาขาบ้าน
หนองลุมพกุ

151 บา้ นโนนตุน่ วทิ ยาคม

231 บ้านเซินใต้

ท่ี ช่ือศนู ยเ์ รียนรวม ปี พ.ศ. ชอื่ โรงเรยี น โรงเรยี นหลกั ๒
ทเี่ ลกิ ตาบล
อ

10 2559 โนนเสลาประสาทวิทย์ ภเู ขียว หนอง
บ้านหัน เกษต
11 ศนู ย์เรียนรวม 2560 บ้านดอน-นกเอ้ียงเก่า ทุ่งลุยลาย คอนส
อ.เกษตรสมบูรณ์ กวางโจน ภเู ขยี

12 ศนู ย์เรยี นรวม 2560 บา้ นหนองเชียงรอด
อ.คอนสาร

13 2561 บ้านหนองกุง

๒๕

โรงเรยี นทเี่ ลกิ และไปเรยี นรวม ระยะทาง
โรงเรียนหลกั
อาเภอ จานวน ช่อื โรงเรียน ตาบล อาเภอ ถงึ โรงเรียน
นร. ทเ่ี ลิกและไป
งตูม เรียนรวม
ตรสมบรู ณ์ ท้ังหมด (กโิ ลเมตร)
สาร (คน)
3
114 โนนเสลาประสาทวทิ ย์ หนองตมู ภูเขยี ว
5
สาขาประชาสามคั คี เกษตรสมบรู ณ์ 6
เกษตรสมบูรณ์ 3.5
224 สาลกิ าวทิ ยา บา้ นหัน คอนสาร

บ้านโสกคลอง บา้ นหัน

135 บ้านหนองหญา้ โก้ง ทุ่งลยุ ลาย

ยว 232 บ้านนาล้อม กวางโจน ภูเขียว 12

ทีม่ า : ข้อมูลสารสนเทศ ณ วนั ท่ี 10 มิถุนายน 2562

26

3. มีการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กในรูปแบบ “หน่ึงผู้บริหารสองสถานศึกษา” (One
Director Two School) เพ่ือแก้ปัญหาสถานศึกษาท่ีไม่มีผู้บริหารสถานศึกษา โดยให้ผู้อานวยการสถานศึกษาที่มี
ความพร้อมมารักษาการในตาแหน่งที่ว่าง เพ่ือบริหารจัดการและขับเคลื่อนการดาเนินงานโรงเรียนขนาดเล็กให้มี
ความพรอ้ มในทุกด้าน

ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก สานักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ประถมศึกษาชยั ภูมิ เขต 2 โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัดชยั ภูมิ ในการประชุมคร้ังที่
18/2561 เม่ือวันที่ 24 ธันวาคม 2561 ได้กาหนดสถานศึกษาที่จะไม่แต่งตั้งผู้อานวยการสถานศึกษา
จานวน 11 โรงเรียน โดยให้ผู้อานวยการสถานศึกษาที่มีความพร้อมมารักษาการ ตามตาราง ดงั น้ี

ตารางท่ี 8 แสดงข้อมลู โรงเรียนขนาดเลก็ ท่ีจะไม่แต่งต้ังผู้อานวยการสถานศึกษา

ท่ี โรงเรยี น ตาบล อาเภอ จานวนนกั เรียน

1 บา้ นโนนชาด บ้านเป้า เกษตรสมบรู ณ์ 21

2 บ้านโนนคูณ หนองไผ่ แก้งคร้อ 22

3 กุดเก่าน้อยบารงุ วิทย์ บ้านแก้ง แกง้ คร้อ 22

4 บา้ นดงพอง นาหนองทุม่ แกง้ คร้อ 23

5 บา้ นท่าทางเกวยี น ท่ามะไฟหวาน แก้งคร้อ 30

6 บ้านกุดแคน ดงกลาง คอนสาร 27

7 บา้ นวงั หนิ บ้านเตา่ บ้านแทน่ 22

8 บา้ นหนองดนิ ดา หนองคู บ้านแท่น 21

9 โคกสะอาดศึกษา สามสวน บ้านแทน่ 15

10 บ้านโนนสาวเอ้ โคกสะอาด ภเู ขยี ว 18

11 บ้านโป่งดินดา บ้านแกง้ ภเู ขยี ว 17

ที่มา : กลมุ่ บรหิ ารงานบคุ คล

27
4. มีการทางานเป็นทีมในลักษณะเครือข่าย เช่น ศูนย์เครือข่ายการศึกษาอาเภอ และสร้างกลุ่ม
เครือข่ายเพ่ือแลกเปลี่ยนการเรียนรู้ของโรงเรียนขนาดเล็กในสังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษา
ชัยภูมิ เขต 2 ผ่านทาง Application line ท้ังนี้ เพื่อให้เกิดการพัฒนา แลกเปลี่ยนเรียนรู้ รับทราบข้อมูล
ข่าวสารท่เี ก่ียวข้องกบั การบริหารจัดการโรงเรยี นขนาดเล็ก

5. มีการประชุมเพื่อสร้างความเข้าใจกับชุมชน ครู ผู้ปกครอง เพ่ือให้รับรู้และเข้าใจถึงนโยบายการ
บริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กในการรวมและเลิกโรงเรียนขนาดเล็ก อันจะส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพ
การศึกษา และความคุ้มคา่ ในการใชง้ บประมาณและทรัพยากร

6. มีการจัดทาแผนพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก กาหนดยุทธศาสตร์และวิธีดาเนินการท่ีหลากหลายเพื่อ
ใช้เป็นแนวทางในการดาเนนิ งานอย่างเปน็ รปู ธรรม

7. มีการพัฒนาการใช้สื่อเทคโนโลยี ส่งเสริมการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLIT) เพ่ือให้
นักเรียนได้เรียนแต่ละชั้นในทุกกลุ่มสาระอย่างมีคุณภาพ รวมทั้งจัดสรรสิ่งอานวยความสะดวกในการเยนรู้
ได้แก่ วัสดุ อุปกรณ์ งบประมาณ ตลอดจนรูปแบบการจัดการเรียนการสอนที่สอดคล้องกับบริบทของแต่ละ
โรงเรยี น

28

8. มีการประสานการขอรับงบประมาณจากสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน เพ่ือจ่าย
เป็นค่าพาหนะรับส่งนักเรียน (ขอรับเป็นปีการศึกษา) และค่าบริหารจัดการรถรับ-ส่งนักเรียน (ขอรับเป็น
ปีงบประมาณ) ใหโ้ รงเรยี นขนาดเล็กในสังกัดท่มี ีการรวมและเลิกสถานศึกษา

9. มีการบริหารจดั การโรงเรยี นขนาดเล็กภายใต้นโยบายการพัฒนาการศึกษาตามนโยบายรฐั บาล
กระทรวงศกึ ษาธิการ และสานกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พน้ื ฐาน โดยมีโรงเรียนคุณภาพประจาตาบล
จานวน 45 โรงเรยี น, โรงเรยี นดีใกลบ้ ้าน (แมเ่ หล็ก) จานวน 3 โรงเรียน และโรงเรียนประชารฐั จานวน 43
โรงเรียน

10. มกี ารส่งเสรมิ และสนบั สนุนการสรา้ งวธิ ีปฏบิ ตั ทิ ีเ่ ป็นเลศิ ในแกโ่ รงเรยี นขนาดเล็กในสังกดั จนทาให้
ไดร้ บั รางวัลตา่ งๆ ดังนี้

1) ปี พ.ศ.2557
โรงเรียนบ้านหนองเมยสามัคคี ได้รับรางวัล “ระดับชมเชย” โรงเรียนขนาดเล็กท่ีมีวิธี
ปฏิบตั ิท่ีเปน็ เลศิ ระดบั ภมู ิภาค ภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ

2) ปี พ.ศ.2558
โรงเรียนบา้ นเหลา่ กาดย่า ได้รับรางวัลโรงเรียนขนาดเล็กท่ีมีวิธีปฏิบัติท่ีเป็นเลิศ
ระดับเขตพน้ื ที่การศึกษา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โซน 4

3) ปี พ.ศ.2559
โรงเรียนบา้ นโนนคูณ (อาเภอบา้ นแท่น) ได้รับรางวัลสุดยอดโรงเรยี นขนาดเล็กที่
มวี ิธีปฏบิ ัตทิ ี่เป็นเลศิ ระดับประเทศ

11. มีการจัดทาบันทึกข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือ (MOU) เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาของ
โรงเรยี นขนาดเลก็ และโรงเรยี นในสังกัดสานกั งานเขตพ้นื ทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาชยั ภมู ิ เขต 2 ดงั น้ี

1) ผู้เรยี นชัน้ ป.1 อา่ นออก เขียนได้ ผเู้ รยี นชัน้ ป.2 อ่านคล่อง เขยี นคล่อง
2) ผู้เรียนชั้น ป.3 มคี า่ เฉลย่ี ผลการทดสอบ NT เพม่ิ ข้ึนกว่าปีการศึกษาที่ผา่ นมา
3) ผลการทดสอบ O-NET ผเู้ รยี นชน้ั ป.6 และ ม.3 เพิม่ ข้ึนกวา่ ปีการศึกษาท่ีผา่ นมา
4) สถานศกึ ษาจดั กิจกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรมอยา่ งหลากหลายและมีคณุ ภาพ
5) สถานศึกษามีระบบประกันคุณภาพภายในท่ีเข้มแข็ง มีความพร้อมรับการประเมิน
คุณภาพภายนอกรอบส่ี
6) ส่งเสริมสถานศึกษาให้จัดการเรียนการสอนด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมรูปแบบ
NEW DLTV ไดอ้ ย่างมคี ุณภาพ
7) สถานศึกษานาการกีฬาสู่การศึกษาท้ังระบบเพ่ือส่งเสริมให้นักเรียนแสดงออกด้านกีฬา
และพฒั นาสู่นักกีฬามอื อาชพี
8) สถานศึกษามีการจัดการศึกษาท่ีส่งเสริมทักษะด้านอาชีพเพื่อการมีงานทาอย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ
9) สถานศกึ ษามรี ะบบบริหารจัดการขยะท่ีมีประสทิ ธิภาพและเป็นโรงเรียนปลอดขยะ
10) สถานศึกษามีระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่มีประสิทธิภาพและผ่านตามเกณฑ์
มาตรฐาน

29

12. มกี ารตดิ ตามการดาเนนิ งานของโรงเรียนขนาดเลก็ อย่างตอ่ เน่อื ง โดยมผี ู้อานวยการสานกั งานเขต
พ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2, รองผู้อานวยการสานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ
เขต 2, ผู้อานวยการกลุ่ม, ศึกษานิเทศก์ และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ลงพ้ืนท่ีออกตรวจเย่ียม ให้คาแนะนา และ
รับทราบปัญหาการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนขนาดเล็ก ท้ังนี้ เพื่อเป็นข้อมูลในการพัฒนาโรงเรียน
ขนาดเลก็ ใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพและเกดิ ประโยชน์สงู สุดตอ่ ผู้เรยี น

๓

ส่วน
แผนการบรหิ ารจดั กา

สำนักงำนเขตพ้ืนที่กำรศึกษำประถมศึกษำชัยภมู ิ เขต 2 มเี ขตพ้ืนท่บี ริกำรทีอ่
อำเภอคอนสำร อำเภอบ้ำนแท่น และอำเภอภูเขียว มีโรงเรียนท้ังหมด จานวน 26
โรงเรียน คิดเป็นรอ้ ยละ 64.89 ของโรงเรยี นทั้งหมด (ข้อมูล ณ 10 ม.ิ ย.2562)

ทง้ั นี้ โรงเรียนขนำดเล็กในสังกัดสำนักงำนเขตพ้ืนที่กำรศึกษำประถมศึกษำชัย
กำรเรยี นรวมแล้ว จำนวน 5 โรงเรียน และยงั ไม่มกี ำรเรยี นรวม 165 โรงเรียน ดังน้ี

3.1 โรงเรียนทีอ่ ยู่ในพนื้ ทปี่ กติ จานวน 170โรงเรยี น

3.1.1 โรงเรียนที่มกี ารไปเรียนรวมแล้ว จานวน ๕ โรงเรยี น

ตารางที่ 9 แสดงข้อมูลโรงเรียนข

ที่ ช่อื กลุม่ / ชื่อ ช่ือโรงเรยี น โรงเรียนหลกั จานวน จานวน ชอ่ื โรงเรยี น
Model อาเภอ ตาบล นกั เรยี น ข้าราชการ

ครู

1 - บำ้ นหนองไผ่ล้อม แกง้ ครอ้ นำหนองท่มุ 159 9 บำ้ นดงพอง
2 - บ้ำนป่ำว่ำน คอนสำร ห้วยยำง 140 7 บ้ำนป่ำว่ำน สำขำม
3 แก้งครอ้ โมเดล บ้ำนเหล่ำกำดยำ่ แก้งคร้อ หลบุ คำ 24 2 โนนศิลำเหลำ่ เกษต

4 แกง้ คร้อโมเดล โนนศิลำเหล่ำเกษตร แก้งครอ้ หลุบคำ 37 บ้ำนโคกไพรวัน
2 บ้ำนโคกไพรวัน
5 แกง้ คร้อโมเดล บำ้ นโคกไพรวัน แกง้ ครอ้ หลุบคำ 42
บำ้ นเหล่ำกำดยำ่
3 บ้ำนเหล่ำกำดยำ่

โนนศิลำเหลำ่ เกษต

๓๐

นที่ ๓
ารโรงเรยี นขนาดเล็ก
อยู่ในควำมรับผดิ ชอบ 5 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเกษตรสมบูรณ์ อำเภอแก้งคร้อ
62 โรงเรียน (๒๖๐ โรงเรียน และ ๒ สาขา) มีโรงเรียนขนาดเล็ก จานวน 170

ยภูมิ เขต 2 ต้ังอยู่ในพ้ืนท่ีปกติท้ังหมด ซ่ึงมีกำรบริหำรจัดกำรโรงเรียนขนำดเล็กโดย

ขนาดเล็กท่ีมกี ารไปเรียนรวมแล้ว จานวน ระบุชั้นทีร่ วม ลักษณะ ปี พ.ศ. ระยะ
ข้าราชการ (ทกุ ช้ัน/ การรวม ท่รี วม/ ทางไปถงึ
โรงเรียนที่มาเรียนรวม บางชน้ั ) (รวม/เลกิ ) เลิก โรงเรียน
น อาเภอ ตาบล จานวน ครู
ทุกช้นั รวม หลัก
นักเรียน 1 ทุกชัน้ รวม (กม.)
0 บำงช้นั ป.4-6 รวม
มอตำเจ๊ก แกง้ ครอ้ นำหนองทุ่ม 23 2 บำงชั้น ป.4-6 รวม 2560 1.5
ตร คอนสำร หว้ ยยำง 33 3 บำงชั้น ป.4-6 รวม 2558 3.9
แกง้ ครอ้ หลุบคำ 37 3 บำงชน้ั ป.4-6 รวม 2558 1.7
ตร แกง้ คร้อ หลุบคำ 42 2 บำงชนั้ ป.4-6 รวม 2558 7.2
แก้งครอ้ หลบุ คำ 42 2 บำงชัน้ ป.4-6 รวม
แก้งครอ้ หลุบคำ 24 2 2558 8.6
แก้งคร้อ หลบุ คำ 24 2558 1.7
แกง้ คร้อ หลบุ คำ 37
2558 7.2
2558 8.6

๓

3.1.2 โรงเรียนที่ยงั ไม่มีการไปเรียนรวม จานวน 165 โรงเรยี น

แผนในการควบรวมโรงเรยี น ปี 2563 จานวน 4 โรงเรียน ดงั น้ี

ท่ี โรงเรียนหลัก ตารางที่ 10 แสดงข้อมูลแ
ช่อื โรงเรียน อาเภอ ตาบล
จานวนนักเรียน จานวนขา้ ราชการครู

1 สำมสวนวิทยำ บ้ำนแท่น สำมสวน 320 16
บำ้ นแกง้ 134 13
2 บำ้ นหนองดินดำ(ครุ รุ ำษฎร์ผดงุ วทิ ย์) ภเู ขยี ว โคกสะอำด 117 13

3 บำ้ นภูดิน(มิตรผลอปุ ถัมภ)์ *** ภูเขียว

แผนในการควบรวมโรงเรยี น ปี 2564 จานวน ๑๐ โรงเรียน ดงั น้ี

ท่ี โรงเรียนหลัก ตารางท่ี 11 แสดงขอ้ มูลแผนก
ช่ือโรงเรยี น อาเภอ ตาบล
จานวนนักเรยี น จานวนข้าราชการครู

1 บ้ำนเป้ำ(สำรำญไชยวิทยำ) เกษตรสมบรู ณ์ บ้ำนเปำ้ 410 18 บ้ำน
2 บ้ำนแก้ง-โนนส้มกบ แก้งคร้อ บ้ำนแกง้ 169 8 กุดเ
3 บำ้ นซำมูลนำก แก้งครอ้ หนองไผ่ 161 15 บ้ำน
4 บ้ำนกุดโง้งดงสวรรค์ แก้งคร้อ ทำ่ มะไฟหวำน 335 16 บ้ำน
5 บ้ำนดงกลำง** คอนสำร ดงกลำง 109 14 บำ้ น
6 บ้ำนหนองเรือ บำ้ นแท่น หนองคู 184 8 บ้ำน
7 ชมุ ชนแท่นประจนั บ้ำนแท่น บำ้ นแท่น 396 18 บำ้ น
8 โคกสะอำดแก้งวทิ ยำ* ภูเขยี ว บ้ำนแกง้ 107 7 บำ้ น

หมายเหตุ * = เปน็ โรงเรยี นขนำดเล็กท่ีเปน็ โรงเรียนหลัก
** = เป็นโรงเรยี นขนำดเลก็ ท่ีเปน็ โรงเรยี นหลกั และเปน็ โรงเรยี นคณุ ภำพประจำตำบล

*** = เป็นโรงเรยี นขนำดเล็กทีเ่ ปน็ โรงเรียนหลกั และเปน็ โรงเรยี นรว่ มพัฒนำ (partner

๓๑

แผนการควบรวมโรงเรยี น ปี 2563 ระยะทางจากโรงเรียน
มาเรยี นรวมไปถงึ
โรงเรียนท่ีมาเรยี นรวม โรงเรียนหลกั (กม.)
ชอื่ โรงเรียน อาเภอ ตาบล จานวนนกั เรียน จานวนข้าราชการครู
1.6
โคกสะอำดศึกษำ บำ้ นแท่น สำมสวน 15 1
บ้ำนโป่งดนิ ดำ ภเู ขยี ว บ้ำนแกง้ 17 2 2.8
บำ้ นโนนสำวเอ้ ภเู ขยี ว โคกสะอำด 18 3
3.8

การควบรวมโรงเรียน ปี 2564 จานวนขา้ ราชการครู ระยะทางจากโรงเรยี น
มาเรียนรวมไปถงึ
โรงเรยี นท่มี าเรยี นรวม 2 โรงเรียนหลกั (กม.)
ชือ่ โรงเรยี น อาเภอ ตาบล จานวนนักเรยี น 3 4
2
นโนนชำด เกษตรสมบรู ณ์ บำ้ นเปำ้ 21 2 3.8
เกำ่ น้อยบำรุงวิทย์ แกง้ ครอ้ บ้ำนแก้ง 22 2 11.2
นโนนคณู แก้งครอ้ หนองไผ่ 22 2 3.1
นทำ่ ทำงเกวยี น แกง้ ครอ้ ท่ำมะไฟหวำน 30 2 5.4
นกุดแคน คอนสำร ดงกลำง 27 4 5.7
นหนองดนิ ดำ บ้ำนแทน่ หนองคู 21 4.6
นวังหิน บ้ำนแท่น บ้ำนเต่ำ 22
นโนนหนิ แร่ ภูเขยี ว บ้ำนแกง้ 58 3.6

ล
rship school)

๓

แผนในการควบรวมโรงเรียน ปี 2565 จานวน 151 โรงเรียน ดังนี้

ตารางท่ี 12 แสดงขอ้ มลู แผนก

ท่ี โรงเรยี นหลัก

ชอ่ื โรงเรยี น อาเภอ ตาบล จานวนนักเรียน จานวนข้าราชการครู

1 บำ้ นบุ่งสิบสี่รำษฎร์บำรุง เกษตรสมบูรณ์ โนนทอง 139 14 บำ้ น

บ้ำน

บ้ำน

2 บงึ มะนำววทิ ยำ* เกษตรสมบรู ณ์ บำ้ นเดอื่ 101 5 บ้ำน

3 บำ้ นเด่อื ดอนกลำง เกษตรสมบรู ณ์ บ้ำนเดอ่ื 221 15 บ้ำน

(ประชำสงเครำะห์)

4 บำ้ นนำสดี ำ เกษตรสมบรู ณ์ บำ้ นเดื่อ 151 9 บ้ำน

พฒั

5 บำ้ นโพธ์ิ(ครุ ุรำษฎรป์ ระสิทธิ)์ เกษตรสมบูรณ์ สระโพนทอง 124 8 บำ้ น

6 บ้ำนสม้ กบ(รฐั รำษฎร์บำรุง) เกษตรสมบรู ณ์ สระโพนทอง 235 14 สระ

7 บ้ำนสำรจอด เกษตรสมบรู ณ์ หนองโพนงำม 164 7 บำ้ น

8 บ้ำนทิกแลง้ * เกษตรสมบูรณ์ หนองโพนงำม 103 7 บ้ำน

ลบั ว

9 บ้ำนหนองไผ่ เกษตรสมบูรณ์ หนองโพนงำม 207 13 บ้ำน
อปุ ถ

บำ้ น

10 บ้ำนวงั ม่วง เกษตรสมบรู ณ์ หนองโพนงำม 385 21 บำ้ น

11 บ้ำนบวั (รฐั รำษฎรว์ ิทยำ) เกษตรสมบูรณ์ บำ้ นบวั 164 8 บำ้ น

สำม

บำ้ น

บ้ำน

หมายเหตุ * = เปน็ โรงเรยี นขนำดเล็กท่ีเป็นโรงเรียนหลกั

** = เปน็ โรงเรยี นขนำดเลก็ ท่เี ป็นโรงเรียนหลกั และเปน็ โรงเรยี นคณุ ภำพประจำตำบล

*** = เป็นโรงเรยี นขนำดเล็กทเี่ ปน็ โรงเรียนหลกั และเป็นโรงเรยี นรว่ มพัฒนำ (partner

๓๒

การควบรวมโรงเรยี น ปี 2565

โรงเรยี นทีม่ าเรยี นรวม ระยะทางจาก
โรงเรียนมาเรยี น
ชอื่ โรงเรียน อาเภอ ตาบล จานวนนกั เรยี น จานวนข้าราชการครู
รวมไปถงึ
นโนนหนองไฮ เกษตรสมบูรณ์ โนนทอง 31 2 โรงเรียนหลัก
นแกง้ ตำดไซ เกษตรสมบรู ณ์ โนนทอง 51 3
นกลำง เกษตรสมบูรณ์ โนนทอง 75 4 (กม.)
นจมน่ื เกษตรสมบรู ณ์ บำ้ นเดือ่ 35 2
นหวั โสก เกษตรสมบรู ณ์ บำนเดือ่ 72 6 3.9

4.9

4.3

2.4

1.5

นหลกั แดนห้วยโปง่ เกษตรสมบูรณ์ บ้ำนเดอ่ื 92 4 7.2
ฒนำ
นหนองควู ทิ ยำคม เกษตรสมบูรณ์ สระโพนทอง 47 2 1.1
ะโพนทอง เกษตรสมบรู ณ์ สระโพนทอง 120 7 2.4
เกษตรสมบรู ณ์ หนองโพนงำม 48 3 2.8
นดอนหัน เกษตรสมบูรณ์ หนองโพนงำม 57 2 6.2
นทกิ แลง้ สำขำหว้ ยหิน
วิทยำสรรค์ เกษตรสมบรู ณ์ หนองโพนงำม 82 4 2.0
นสนั ตสิ ุข(กำรไฟฟำ้
ถัมภ์) เกษตรสมบูรณ์ หนองโพนงำม 74 4 3.0
เกษตรสมบูรณ์ หนองโพนงำม 102 7 5.8
นหนองโพนงำม เกษตรสมบรู ณ์ บำ้ นบัว 49 3 4.1
นโคกสงำ่
นหำมแหโนนสังข์ เกษตรสมบูรณ์ บ้ำนบัว 55 3 3.5
มคั คี เกษตรสมบรู ณ์ บ้ำนบวั 84 4 3.0

นโนนงวิ้
นเขวำ

ล
rship school)

๓

ท่ี โรงเรียนหลัก ตารางที่ 12 แสดงขอ้ มูลแผนการ
ช่ือโรงเรียน อาเภอ ตาบล
จานวนนักเรยี น จานวนขา้ ราชการครู

12 ศำลำสำมัคคี เกษตรสมบูรณ์ กดุ เลำะ 132 9 บ้ำน

วทิ ย

บ้ำน

13 บ้ำนกุดเลำะ(ครุ ุประชำนสุ รณ)์ เกษตรสมบรู ณ์ กดุ เลำะ 138 7 บ้ำน

บ้ำน

14 บ้ำนโจดพิทยำคำร* เกษตรสมบรู ณ์ หนองขำ่ 106 7 บำ้ น

15 บ้ำนหนองขำ่ (คุรุประชำวิทยำ) เกษตรสมบรู ณ์ หนองข่ำ 249 22 บ้ำน

บ้ำน

บำ้ น

16 บ้ำนเป้ำ(สำรำญไชยวทิ ยำ) เกษตรสมบูรณ์ บำ้ นเป้ำ 410 18 บำ้ น

17 บ้ำนสระห้วยยำงอปุ ถัมภ์ เกษตรสมบูรณ์ โนนกอก 197 10 บ้ำน

พฒั

18 บุปผำรำม* เกษตรสมบูรณ์ โนนกอก 76 5 บำ้ น

บำ้ น

19 ชุมชนบำ้ นเมอื งเกำ่ เกษตรสมบูรณ์ บำ้ นยำง 186 9 บำ้ น

บำ้ น

20 ชุมชนบำ้ นหนั เกษตรสมบรู ณ์ บ้ำนหัน 181 8 บำ้ น

21 ศรแี ก้งครอ้ แกง้ ครอ้ ช่องสำมหมอ 1,135 49 บำ้ น

22 บ้ำนหนองแสงวทิ ยำ* แก้งคร้อ ช่องสำมหมอ 109 7 บำ้ น

23 บ้ำนท่ำมะไฟหวำน แกง้ ครอ้ ท่ำมะไฟหวำน 216 12 บ้ำน

บำ้ น

หมายเหตุ * = เป็นโรงเรยี นขนำดเลก็ ท่ีเปน็ โรงเรียนหลกั

** = เปน็ โรงเรยี นขนำดเล็กท่ีเป็นโรงเรียนหลักและเปน็ โรงเรียนคณุ ภำพประจำตำบล

*** = เปน็ โรงเรยี นขนำดเลก็ ท่เี ปน็ โรงเรียนหลกั และเป็นโรงเรยี นรว่ มพัฒนำ (partner

๓๓

รควบรวมโรงเรียน ปี 2565 (ต่อ)

ชือ่ โรงเรยี น โรงเรียนที่มาเรยี นรวม จานวนขา้ ราชการครู ระยะทางจาก
อาเภอ ตาบล จานวนนกั เรยี น โรงเรยี นมาเรยี น
นโนนตุ่น(คุรปุ ระชำ 3
ยำคำร) เกษตรสมบูรณ์ กดุ เลำะ 50 รวมไปถงึ
นระหดั 4 โรงเรยี นหลกั
นโนนทอง เกษตรสมบูรณ์ กุดเลำะ 83 4
นโนนเขวำ เกษตรสมบูรณ์ โนนทอง 65 7 (กม.)
นหนองแดงกุดจกิ เกษตรสมบรู ณ์ โนนทอง 104 3 3.9
นนำสมบูรณ์ เกษตรสมบรู ณ์ หนองข่ำ 58 4
นหว้ ยยำงดำ เกษตรสมบูรณ์ หนองขำ่ 55 4 2.6
นทำ่ คร้อโนนศลิ ำ เกษตรสมบูรณ์ หนองข่ำ 91 6 2.5
นพรมหว้ ยขำ่ เกษตรสมบูรณ์ หนองข่ำ 114 4 5.5
นโสกเชือกนกเจ่ำ เกษตรสมบูรณ์ บ้ำนเปำ้ 83 4 2.6
ฒนำ เกษตรสมบรู ณ์ โนนกอก 63 12.5
นโนนเหด็ ไคล 3 13.4
นพีพวย เกษตรสมบูรณ์ โนนกอก 69 4 3.7
นหนองแต้ เกษตรสมบณู ์ สระโพนทอง 74 4 4.2
นท่ำขำมไร่เดอ่ื สำมคั คี เกษตรสมบูรณ์ บำ้ นยำง 83 6 1.5
นตลำดอดุ มวทิ ย์ เกษตรสมบรู ณ์ บ้ำนยำง 106 7
นหนองสำมขำ เกษตรสมบูรณ์ บำ้ นหนั 114 2 1.5
นหนองไฮ แกง้ คร้อ หนองไผ่ 28 2 3.4
นทงุ่ คำหลวง แกง้ คร้อ ช่องสำมหมอ 62 3 2.8
นยำงคำวทิ ยำ แกง้ ครอ้ ทำ่ มะไฟหวำน 29 4 4.9
แกง้ คร้อ ท่ำมะไฟหวำน 46 1.7
9.5
2.1
4.0
3.9

ล
rship school)

๓

ท่ี โรงเรยี นหลัก ตารางท่ี 12 แสดงขอ้ มลู แผนการ
ช่ือโรงเรียน อาเภอ ตาบล
จานวนนักเรียน จานวนข้าราชการครู

24 บำ้ นหนองแหว้ ปรำงค์ก่*ู * แกง้ คร้อ หนองขำม 63 3 บ้ำน

บำ้ น

25 บำ้ นเซียมปำ่ หมอ้ แกง้ ครอ้ โคกกงุ 170 15 บ้ำน

บ้ำน

26 บ้ำนหนองแวง แกง้ ครอ้ โคกกุง 154 15 บ้ำน

27 บำ้ นโคกกงุ แกง้ ครอ้ โคกกุง 302 14 บ้ำน

28 บำ้ นหนองแกหนองโน* แกง้ คร้อ หนองไผ่ 84 6 บ้ำน

บ้ำน

29 บ้ำนโคกสูง-วังศลิ ำ* แก้งคร้อ บ้ำนแก้ง 101 7 บำ้ น

หว้ำ

30 บำ้ นแก้ง-โนนส้มกบ แกง้ ครอ้ บำ้ นแก้ง 169 8 บ้ำน

31 บำ้ นหนองสังข์ แกง้ ครอ้ หนองสังข์ 157 7 โคก

บำ้ น

หนอ

หนอ

หนอ

32 บ้ำนนำหนองทุ่ม แกง้ ครอ้ นำหนองทมุ่ 297 12 บำ้ น

บำ้ น

บำ้ น

33 บ้ำนนำแก แก้งคร้อ นำหนองท่มุ 301 13 บำ้ น

34 บ้ำนภดู นิ หินกอง แกง้ ครอ้ หลุบคำ 164 13 บำ้ น

บ้ำน

หมายเหตุ * = เปน็ โรงเรยี นขนำดเล็กทเ่ี ป็นโรงเรียนหลกั

** = เปน็ โรงเรยี นขนำดเลก็ ท่เี ป็นโรงเรยี นหลักและเปน็ โรงเรยี นคณุ ภำพประจำตำบล

*** = เปน็ โรงเรยี นขนำดเล็กทเ่ี ป็นโรงเรยี นหลกั และเปน็ โรงเรยี นร่วมพฒั นำ (partner

๓๔

รควบรวมโรงเรยี น ปี 2565 (ต่อ)

โรงเรยี นทม่ี าเรยี นรวม ระยะทางจาก
โรงเรียนมาเรยี น
ชื่อโรงเรยี น อาเภอ ตาบล จานวนนกั เรยี น จานวนขา้ ราชการครู
รวมไปถงึ
นหนองขำม แก้งครอ้ หนองขำม 30 3 โรงเรียนหลัก
นหนองชำ้ งเอก แกง้ ครอ้ หนองขำม 30 2
นหนองม่วงบำรุง แกง้ คร้อ โคกกงุ 43 3 (กม.)
นโปร่งสงั ข์ แก้งครอ้ โคกกุง 43 2 4.0
นตลกุ หิน แกง้ คร้อ โคกกุง 76 4 9.8
นโนนงิ้วงำม แกง้ ครอ้ หนองขำม 83 12 6.2
นสระแต้ แก้งคร้อ หนองไผ่ 41 3
นโปร่ง แกง้ ครอ้ หนองไผ่ 46 3 2.3
นดงขีสะเดำหวำน แก้งครอ้ บำ้ นแกง้ 54 3 2.5
ำนไพรสำมัคคี แก้งครอ้ บำ้ นแก้ง 85 4 5.0
นโนนสะอำด แก้งคร้อ บ้ำนแก้ง 74 4 9.9
กมว่ งศึกษำ แก้งครอ้ หนองสงั ข์ 43 3 2.2
นหนองหญำ้ ปลอ้ ง แก้งครอ้ หนองสังข์ 65 4 3.9
องแตว้ รวิทย์ แกง้ ครอ้ หนองสงั ข์ 69 3
องปลำมนั หนองไร่ แกง้ ครอ้ หนองสังข์ 69 3 3.4
องพอกกองศรี แก้งคร้อ หนองสงั ข์ 109 5 5.9
นโคกงำม แกง้ ครอ้ นำหนองทุ่ม 56 4 4.8
นนกเขำทอง แก้งคร้อ นำหนองทมุ่ 68 4 5.5
นหนองรวก แกง้ คร้อ นำหนองทมุ่ 82 5 6.4
นโคกลำ่ ม แกง้ ครอ้ นำหนองทุ่ม 74 5 3.1
นเลิงทมุ่ แก้งคร้อ หลุบคำ 57 3
นหลบุ คำ แกง้ ครอ้ หลบุ คำ 68 8 3.5
7.4
4.8
1.9
3.1
9.5

9.7

ล
rship school)

๓

ท่ี โรงเรียนหลกั ตารางท่ี 12 แสดงข้อมูลแผนการ
ชอื่ โรงเรยี น อาเภอ ตาบล
จานวนนักเรียน จานวนข้าราชการครู

35 บ้ำนเกำ่ วิทยนุกูล แก้งคร้อ เกำ่ ยำ่ ดี 209 13 บำ้ น

วิทย

บ้ำน

36 บำ้ นทุ่งพระ** คอนสำร ทุง่ พระ 93 9 บ้ำน

องค

ไม้ 1

บ้ำน

บำ้ น

37 บำ้ นคอนสำร คอนสำร คอนสำร 231 15 บำ้ น

บำ้ น

บำ้ น

บำ้ น

38 ชมุ ชนห้วยยำง คอนสำร หว้ ยยำง 287 15 บำ้ น

39 บ้ำนโนนเพ่มิ คอนสำร ห้วยยำง 125 7 บำ้ น

40 บ้ำนดงกลำง** คอนสำร ดงกลำง 109 14 บำ้ น

บำ้ น

บำ้ น

บำ้ น

41 บ้ำนนำวงเดือน คอนสำร ดงบัง 219 11 บ้ำน

หมายเหตุ * = เป็นโรงเรียนขนำดเลก็ ท่ีเป็นโรงเรยี นหลัก

** = เปน็ โรงเรียนขนำดเลก็ ท่ีเป็นโรงเรยี นหลักและเป็นโรงเรยี นคณุ ภำพประจำตำบล

*** = เปน็ โรงเรยี นขนำดเลก็ ท่เี ป็นโรงเรียนหลักและเปน็ โรงเรียนรว่ มพัฒนำ (partner

๓๕

รควบรวมโรงเรยี น ปี 2565 (ต่อ)

โรงเรียนทม่ี าเรียนรวม ระยะทางจาก
โรงเรยี นมาเรยี น
ชือ่ โรงเรียน อาเภอ ตาบล จานวนนกั เรยี น จานวนข้าราชการครู
รวมไปถึง
นด่ำนเจริญทำ่ กอก แกง้ คร้อ เกำ่ ย่ำดี 61 3 โรงเรยี นหลกั (กม.)
ยำสรรค์
นหนองพีพว่ น แก้งครอ้ เกำ่ ยำ่ ดี 114 7 5.2
นหว้ ยทรำยทอง คอนสำร ทุ่งพระ 39 3
คก์ ำรอตุ สำหกรรมปำ่ คอนสำร ทงุ่ พระ 41 3 8.5
19 (สวนปำ่ คอนสำร) 4.8
นหว้ ยแกว้ คอนสำร ทงุ่ พระ 95 5 4.4
นท่ำเรงิ รมย์ คอนสำร ทงุ่ พระ 43 3
นน้ำพุปำงววั คอนสำร คอนสำร 47 3 3.9
นคลองบอน คอนสำร คอนสำร 47 2 6.2
นหว้ ยไห คอนสำร ท่งุ พระ 44 3 2.3
นโนนหวั นำ คอนสำร ทุง่ นำเลำ 57 4 2.3
นดอนอดุ ม คอนสำร ห้วยยำง 107 6 3.0
นปำกช่องผำเบียด คอนสำร ห้วยยำง 95 6 1.3
นโคกนกทำ คอนสำร ดงกลำง 47 3 1.9
นดงใต้ คอนสำร ดงกลำง 49 5 3.7
นหนองตำกลำ้ คอนสำร ดงกลำง 79 4 3.0
นทำ่ ศำลำ คอนสำร ดงกลำง 82 6 2.0
นหนิ รอยเมย คอนสำร ดงบงั 40 3 1.7
5.0
3.0

ล
rship school)

ลาดับ ๓
ช่อื โรงเรียน
ตารางท่ี 12 แสดงขอ้ มลู แผนการ

โรงเรยี นหลัก
อาเภอ ตาบล จานวนนกั เรียน จานวนข้าราชการครู

42 บำ้ นมว่ ง คอนสำร ดงบัง 139 8 บ้ำน

ดงบ

43 บำ้ นหนองเชียงรอด คอนสำร ทุ่งลยุ ลำย 135 7 บำ้ น

44 บ้ำนน้ำพหุ ินลำด คอนสำร ท่งุ นำเลำ 123 6 บ้ำน

45 บำ้ นโนนคณู คอนสำร โนนคูณ 125 5 บ้ำน

46 บำ้ นโสกมะตูม* คอนสำร โนนคณู 108 5 บ้ำน

47 บำ้ นเหมือแอห่ นองโดน* บ้ำนแท่น สำมสวน 77 7 บ้ำน

บ้ำน

48 สำมสวนวทิ ยำ บ้ำนแทน่ สำมสวน 320 16 บำ้ น

49 บ้ำนหนองผกั หลอด บำ้ นแทน่ บำ้ นแทน่ 122 10 บำ้ น

50 บำ้ นนำยม* บำ้ นแท่น สระพัง 96 7 บำ้ น

51 ไตรมิตรพทิ ยำ บ้ำนแทน่ สระพัง 178 14 บำ้ น

52 ชุมชนแท่นประจัน บำ้ นแท่น บำ้ นแทน่ 396 18 บำ้ น

บำ้ น

หวั น

53 บำ้ นหนองคู บ้ำนแทน่ หนองคู 204 11 บำ้ น

บำ้ น

54 ชยั ชุมพลวทิ ยำ บ้ำนแท่น บำ้ นเตำ่ 193 14 บำ้ น

บำ้ น

บ้ำน

บ้ำน

หนอ

หมายเหตุ * = เปน็ โรงเรยี นขนำดเล็กท่ีเป็นโรงเรยี นหลกั

** = เปน็ โรงเรยี นขนำดเล็กที่เป็นโรงเรยี นหลักและเปน็ โรงเรียนคณุ ภำพประจำตำบล

*** = เป็นโรงเรยี นขนำดเล็กท่เี ป็นโรงเรยี นหลักและเปน็ โรงเรยี นรว่ มพัฒนำ (partner

๓๖

รควบรวมโรงเรยี น ปี 2565 (ต่อ)

โรงเรียนทีม่ าเรียนรวม ระยะทางจาก
โรงเรียนมาเรยี น
ชื่อโรงเรยี น อาเภอ ตาบล จานวนนักเรียน จานวนข้าราชการครู
รวมไปถงึ
นนำบวั คอนสำร ดงบัง 75 5 โรงเรียนหลกั
บัง คอนสำร ดงบงั 76 5
นน้ำทิพย์ คอนสำร ทุ่งลุยลำย 48 3 (กม.)
นน้ำอนุ่ คอนสำร ท่งุ นำเลำ 65 3 6.0
นโนนโจด คอนสำร โนนคณู 74 3 3.0
นโจดกลำง คอนสำร โนนคณู 84 5 7.4
นดอนหนั นำสวรรค์ บำ้ นแทน่ สำมสวน 32 3
นหลุบค่ำย บำ้ นแท่น สำมสวน 36 3 12.9
นหินลำด บำ้ นแท่น สำมสวน 54 4 1.9
นนำดี บ้ำนแทน่ บ้ำนแทน่ 60 3 3.2
นสะเดำหนองไผ่ บ้ำนแทน่ สระพัง 67 5 2.3
นถนนกลำง บ้ำนแทน่ สระพงั 73 4 6.3
นหนองบัว บำ้ นแท่น บ้ำนแทน่ 76 5 4.0
นมอญ บ้ำนแทน่ บ้ำนแท่น 95 5
นำนคร บำ้ นแท่น บำ้ นแท่น 98 6 1.9
นโนนสะอำด บำ้ นแท่น หนองคู 35 3 3.3
นดอนเค็ง บ้ำนแท่น หนองคู 74 4 2.1
นหนองแฝก บ้ำนแท่น บ้ำนเตำ่ 38 3 1.8
นดอนดู่ บำ้ นแท่น บำ้ นเตำ่ 103 5 2.0
นดอนขงิ แคงเหล่ำนอ้ ย บำ้ นแท่น บำ้ นเตำ่ 81 4 3.5
บำ้ นแท่น บ้ำนเต่ำ 73 3
นหินลำดพัฒนำ บำ้ นแท่น หนองคู 69 3 1.6
องมะเกลือบำรุงวิทย์ 3.2
3.2
1.9
4.7
1.2

3.1

ล
rship school)