หน่วยที่ 2 เรื่องเครื่องเจีระไนลับคมตัดฯ

เคร่อื งเจียระไนลบั คมตดั เปนเคร่ืองมอื กลพ้นื ฐานชนดิ
หนึ่งทม่ี ปี ระโยชนมากสามารถทาํ งานไดอยา งกวา งขวาง เชน
ใชส ําหรับลับคมตัดตางๆ ของเครื่องมอื ตดั ตางๆ ไดแ กมดี กลงึ
มีดไส ดอกสวา น และยงั สามารถเจียระไนตกแตง ชนิ้ งาน
ตางๆ ได โดยคาํ นึงถึงหลกั ความปลอดภัย

1 ชนดิ ของเคร่อื งเจียระไนคมตัด
2 สวนประกอบทีส่ ําคญั ของเครือ่ งเจยี ระไนลับคมตดั
3 เคร่อื งมือและอุปกรณท ใ่ี ชกบั เครือ่ งเจียระไนลับคมตัด
4 ขนั้ ตอนการทาํ งานของเคร่อื งเจยี ระไนลับคมตัด
5 การบาํ รุงรักษาเครือ่ งเจียระไนลบั คมตัด
6 ความปลอดภยั ในการใชเ ครื่องเจียระไนลบั คมตัด

1 บอกชนิดของเครื่องเจียระไนลับคมตดั ได
2 บอกสวนประกอบท่สี าํ คญั ของเครือ่ งเจียระไนลับคมตัดได

3 บอกเคร่อื งมอื และอุปกรณท ่ีใชกับเคร่ืองเจียระไนลับคมตดั ได
4 อธิบายขนั้ ตอนการใชเ คร่ืองเครือ่ งเจยี ระไนลับคมตัดได
5 บอกวิธีบาํ รุงรกั ษาเครอ่ื งเจยี ระไนลบั คมตดั ได
6 อธิบายความปลอดภยั ในการใชเ ครื่องเจียระไนลับคมตดั ได

เครือ่ งเจียระไนลบั คมตดั และงานลับคมตดั
ในการทํางานที่มีการตัดเฉือน เม่ือใชงานไประยะหน่ึงคม
ตัดท่ีใชจะเกิดการทื่อ ผูใชจะตองลับคมใหมีความคมอยูเสมอ
เพื่อคุณภาพของงาน ความรวดเร็วในการทํางานเครื่องมือท่ีใชใน
การลับคมตัดไดแ ก เครือ่ งเจยี ระไน

ชนดิ ของเครอ่ื งเจยี ระไนลับคมตดั

เครื่องเจียระไนลับคมตัด แบงเปน 2 ชนิด คือ เครื่องเจียระไน
แบบตัง้ โตะ และเครอ่ื งเจยี ระไนแบบตงั้ พ้ืน
1. เครือ่ งเจยี ระไนแบบตัง้ โตะ ( Bench Grinding )

เคร่ืองเจียระไนชนิดน้ีจะยึดติดอยูกับโตะ เพ่ือเพิ่มความสูง
และสะดวกในการใชง าน

2. เคร่ืองเจียระไนแบบต้ังพ้ืน ( Floor Grinding ) เปน
เครื่องเจียระไนลับคมตัดท่ีมีขนาดใหญกวาแบบต้ังโตะ มีสวนที่
เปนฐานเคร่ือง เพ่ือใชยึดติดกับพ้ืนทําใหเคร่ืองเจียระไนมีความ
ม่ันคงแข็งแรงกวาเครอื่ งเจียระไนแบบตัง้ โตะ

สวนประกอบของเครือ่ งเจยี ระไนลบั คมตดั

สวิทชเปด -ปด มอเตอร
แผน กระจกนริ ภัย ลอหนิ เจียระไน
ฝาครอบลอ หิน ถงั นา้ํ หลอ เย็น

แทนรองรบั งาน ฐานเครอื่ ง

1. มอเตอร ( Motor )
เปนสวนสําคัญของเคร่ืองเจียระไนลับคมตัด ทําหนาท่ีสง

กําลังใหลอหินเจียระไนหมุน เคร่ืองเจียระไนลับคมตัดมีมอเตอรเปน
รูปทรงกระบอก โดยปลายแกนเพลาท้ังสองขางใชจับยึดลอหิน
เจียระไน มอเตอรสวนใหญจะใชแรงดันไฟฟา 220 โวลต หรือ
380 โวลต

2. สวติ ซเครอื่ ง ( Switches )
มีไวเพื่อควบคุมเคร่ืองเพ่ือใชสําหรับปด -เปด ในเครื่อง

เจียระไนเคร่ืองหนึ่งอาจจะมีสวิตซเพ่ิมเติมมากขึ้นก็ได เพ่ือเปนการ
เพิม่ ความปลอดภยั แกผ ูปฏิบตั ิงาน

3. แทน รองรบั งาน (Tool Rest)
ทําหนาที่รองรับงานหรือเครื่องมือวัดและยังชวยทําหนาท่ีประคอง

มือผูปฏิบัติงานดวย สวนใหญทําดวยเหล็กหลอขึ้นรูปหรือเหล็ก
เหนียว ควรตรวจสอบระยะหางอยูเสมอ ควรมีระยะหางมากสุดไม
เกิน 2-3 มม. ถามีระยะหางมากช้ินงานอาจจะหลุดลงไปในชองทํา
ใหเ กิดอนั ตรายได
4. แผนยึดกระจกนริ ภัย ( Safety Glass )

ทําดวยเหลก็ เหนียวใชสําหรับจับยดึ กระจกนิรภยั สามารถปรับข้นึ ลง
ได กระจกนิรภัยใชส ําหรบั ปอ งกนั เศษหินเจยี ระไนกระเดน็ เขาตา

5. ถงั น้ําหลอ เย็น ( Cool tank )
ใชส าํ หรับใสนํา้ หลอเยน็ เพื่อชวยลดความรอนของช้นิ งาน

ขณะเจียระไน
6. ฐานเครือ่ ง ( Base )

มหี นา ที่รองรับสวนตาง ๆ ของเคร่อื งทงั้ หมด ฐานเครือ่ งทํา
จากเหล็กหลอ
7. ฝาครอบลอหินเจยี ระไน (Grinding Wheel Guard )

เปนฝาครอบลอหินเจียระไนท้ังสองขางเพ่อื ปอ งกนั อนั ตราย
จากลอหนิ เจียระไน สวนใหญจ ะทําดวยเหลก็ เหนียวขึน้ รปู

8. ลอหนิ เจียระไน ( Grinding Wheels )
จะมอี ยู 2 ลักษณะ คือ ลอหินเจียระไนชนิดหยาบและลอหิน

เจียระไนชนิดละเอียด จะยึดติดอยูอยางละขางของแกนมอเตอรโดย
จะมีลอหินเจียระไนชนิดหยาบเพื่อเจียระไนหยาบชวยใหเจียระไนได
เร็วข้ึน และอกี ขา งหนึง่ จะใชจ บั ยดึ ลอ หินเจยี ระไนชนิดละเอียดเพื่อใช
เจยี ระไนผวิ เรยี บเพื่อเปนการเจยี ระไนข้ันสุดทาย

การบอกขนาดตา งๆ ของลอ หนิ เจยี ระไน

การปรบั ศูนยล อ หนิ เจยี ระไนใหไดศ นู ย

เครื่องมือ และอปุ กรณท่ีใชในการเจียระไนลับเครอ่ื งมอื ตดั
1. ใบวัดมุม ( Angle Protractor ) ใชสําหรับวัดมุมของเครื่อง

ตัด เชน มีดกลงึ มีดไส สามารถวัดมุมไดตงั้ แต 0 -180 องศา

ใบวดั มมุ ขีดสเกลองศา

ขีดบอกตําแหนง ปมุ ล็อก กา นวดั มมุ

2. เกจวดั มมุ เกลียวสามเหลีย่ ม ( Center Gauge )
ใชส าํ หรับวัดมมุ มดี กลึงเกลยี วสามเหลยี่ ม และใชต ้งั มดี กลงึ

เกลยี วสามเหล่ียม โดยทั่ว ๆไปจะมีมมุ รวมยอดเกลยี ว 60
องศา และมุม 55 องศา สาํ หรับเกลียววิตเวอต

3. เกจเกลียวส่ีเหล่ียมคางหมู (Trapezoid Thread Gauge) ใชวัดมุม
มีดกลึงเกลียวส่ีเหลียมคางหมูกรณีเปนเกลียวส่ีเหล่ียมคางหมูเมตริก
(Tr) จะมีตัวเลขที่เกจเปนระยะพิตซ และมีมุมรวมปลายมีด 30
องศา และเกลียวสี่เหล่ียมคางหมูอเมริกัน ( Acme ) จะมีขนาด
บอกเปนเกลียวตอน้ิว และมีมุมปลายรวม 29 องศา ฉะนั้น การ
นําเกจมาใชจะตอ งเลอื กใหถ ูกตอ ง มิฉะนัน้ ความกวา งปลายมีดและ
มุมรวมปลายมดี จะไมเ ปนไปตามท่ตี อ งการ

4. เกลียวสีเ่ หลี่ยมคางหมูอเมริกนั (Trapezoid Thread Gauge)
Acme จะมเี ลขบอกทเ่ี กจเปน จาํ นวนเกลยี ว ตอนวิ้ และมมี ุมรวม
ปลายมีด 29 องศา

5. เกจวัดมุมดอกสวาน ( Drill Point Gauge ) เปนเกจสําหรับ
ใชว ดั มมุ ดอกสวาน

6. ตวั แตงหนา ลอ หินเจียระไน
หินเจียระไน กอนท่ีจะทําการประกอบเขากับตัวเครื่อง

จะตองผานการ ปรับแตงลอหินใหไดศูนย จึงนํามาทําการติดต้ังบน
เครื่องเจียระไน แลวจะตองทําการแตงหนาหินกอนใชงานเสมอ เพื่อ
ใชงานไปแลวลอหินจะเกิดการสึกทําใหฝาหนาไมเทากัน หรือมีเศษ
โลหะอุดในชองวางของลองหินทําใหไมคม การลับชิ้นงานเสียเวลา
มาก ดังน้ันจึงตองแตงหนาลอหินเจียระไนใหมอยูเสมอ เราจึงใช
อุปกรณในการชวยแตงหนาหินเจียระไนคือ Wheel Dressers ,
Abrasive Wheel Dresser , Diamond Wheel Dressing

การแตงหนา หนิ เจียระไน

ขั้นตอนการทํางานของเครอ่ื งเจียระไนลบั คมตัด
เคร่ืองเจียระไนลับคมตัดท้ังแบบต้ังโตะและต้ังพ้ืน มีหลักการ
ทํางานเหมือนกัน คือ ใชมอเตอรเปน ตัวหมนุ สงกาํ ลังมายังแกนเพลา
ท้ังสองดาน ลอหินจะถูกประกอบอยูบนแกนเพลาท้ังสอง เมื่อ
แกนเพลาหมุนจึงทําใหล อ หมนุ ตัดเพ่ือลับคมตัด
1. ศกึ ษาวิธกี ารใชและหลักการทาํ งานใหเขา ใจกอนลงมือปฏิบัตงิ าน
2. ตรวจสอบสอบความพรอมและความเรียบรอยของเคร่ือง
เชน ระบบไฟฟา ลอหินเจียระไนวาแตกราว และท่ือหรือไม
ระยะหา งระหวางแทนรองรับเหมาะสมหรอื ไม

3. เปด สวติ ซเ พือ่ ใหเ คร่ืองเจียระไนหมนุ
4. ทําการลับคมตัดหรืองานทเี่ ตรยี มไว
5. เสร็จการใชงานปดสวิตซท ุกคร้งั
6. ทําความสะอาดหลังการเลิกใช และตรวจสอบความ
เรียบรอยของเครือ่ งเจียระไน

การลบั เคร่อื งมือตดั
1. การลบั มีดกลึง วัสดุท่ใี ชท าํ มีดกลึงมหี ลายชนดิ ใน
ท่นี จี้ ะขอกลาวเฉพาะมีดกลึงท่ที าํ ดว ยวสั ดุเหล็กรอบสงู
(High Speed Steel) ซงึ่ นยิ มใชก นั มากในการใชส อน
ในสถานศกึ ษาเพราะวา มรี าคาถกู หาซ้อื งาย ซ่งึ มรี ูปราง
ตา งๆ ดงั นี้

มดี กลึงปาดหนา ใชสาํ หรบั ปาดหนาชิ้นงานใหเ รยี บ มีท้งั
ปาดหนาซา ยและปาดหนา ขวา

มีดกลงึ ปาดหนา ซา ย มดี กลึงปาดหนา ขวา

มีดกลึงปอก ใชสําหรบั กลึงปอกชิ้นงานใหไ ดขนาดความ
ยาวเสน ผาศนู ยกลางทต่ี อ งการ มที ัง้ มีดกลึงปอกขวา คอื กลงึ ปอก
จากขวามือมาซายมือหรอื จากทา ยแทน มายงั หวั เครื่องกลงึ และมดี
กลงึ ปอกซา ย คือ กลึงจากซายมอื มาขวามอื หรือกลึงจากหวั
เครอ่ื งกลงึ มายังทา ยแทน

มีดกลึงปอกซาย มดี กลงึ ปอกซา ย

มีดกลงึ ปอกชนดิ กลึงปอกไดท ัง้ กลงึ ปอกซายและกลงึ ปอกขวา
เหมาะสําหรับงานที่ตอ งการกลงึ ในสองทศิ ทาง

มดี กลงึ ท้งั สองทิศทาง

มดี ตดั หรือมีดกลึงตกรอง เปน มีดกลึงที่ใชตัดชนิ้ งานหรอื ใช
กลงึ ตกรอ งช้ินงาน

มดี ตัดหรอื มีดกลงึ ตกรอ ง

เกลียวสามเหล่ยี มเปน มีดกลงึ เกลยี วสามเหล่ยี ม

ทีใ่ ชกลงึ เกลยี วนอกสว นมากมีมมุ รวม 60 องศา
มดี กลงึ เกลียวนอก

มีดควา นรใู น ใชส ําหรับควานรูใหเรยี บ และได
ขนาดตามทต่ี อ งการ

มดี ควานรูใน

มดี กลงึ เกลยี วใน ใชส ําหรบั กลงึ เกลยี วใน

มีดกลงึ เกลยี วใน

มุมตา ง ๆ ของมดี กลึง มมุ ตา ง ๆ ทสี่ ําคญั ของมีดกลึง มดี งั ตอไปน้ี

(ก) มุมคายบนมคี า บวก (ข) มุมคายบนมีคา ศูนย (ค) มมุ คายบนมคี าลบ

1. มมุ เอยี งคมตัด เปน มุมเอียงเพือ่ ลดแรงตัดเฉอื น ขณะที่
มดี กลงึ ตดั เฉือน
2. มมุ หลบปลายมีด เปนการลบั หลบไมใหปลายมดี เสยี ดสกี ับผวิ ของ
ช้นิ งาน
3. มมุ หลบขาง เปนมุมหลบเพอื่ ไมใ หดานขา งมดี สีกบั ชิน้ งานทําใหค ม
ตัดเฉอื นช้นิ งานได
4. มุมรวมปลายมดี เปนมุมทีเ่ กิดจากการลบั มมุ เอียงคมตดั กบั มุม
หลบปลายมดี
5. มุมคาย เปนมุมทม่ี ดี กลึงคายเศษโลหะออกดา นขาง ไดแก มมุ คาย
ของมดี กลึงปาดหนา มดี กลงึ ปอก สว นมุมคายบน คอื มุมคายทอ่ี ยู
ดานบน แตค ายเศษโลหะเขาหาลําตัดมีด ไดแก มดี กลงึ ตกรอ งมดี กัด

การลับมีดกลึง
วัสดุที่ใชทํามีดกลึงจะทําจากเหล็กรอบสูง

(High Speed Steel) ใชสําหรับลับใหมีดรูปทรง
ตามท่ีตองการ โดยในการลับมีดกลึงปาดหนา หรือ
มีดกลงึ ปอก มีอยู 3 ข้นั ตอน

แสดงรปู ราง และมุมตาง ๆ ของมีดกลงึ ปอก และมีดกลงึ ปาดหนา

10°
14°

8° 8°

ข้นั ตอนท่ี 1 ลับมมุ หลบขา งมดี 8 องศา ยาว 15 มลิ ลิเมตร

8°

ข้นั ตอนที่ 2 ลบั มมุ หลบปลายมดี 10 องศา และมมุ หลบหนา มีด
8 องศา พรอมกนั

10°

ข้นั ตอนท่ี 3 ลบั มุมคายเศษ 14 องศา

14°

ลบั มดี กลงึ เกลียวสามเหลี่ยม
มีดกลึงเกลียวสามเหล่ียมเปนมีดกลึงอีกชนิดหนึ่งที่ทําจาก
วัสดุแข็ง ทนความรอน ใชกลึงเกลียวสามเหล่ียมมุม 60 องศา มีด
กลึงเกลียวสามเหลียมมีขอจํากัด คือ ตองลับมุมมีดใหได 60 องศา
ตามเกจหางปลา

60°

8° 30°

ข้นั ตอนท่ี 1 ลับมมุ มดี ดา นซา ย 30 องศา และ 1 องศาพรอมกัน

30°

1°

ข้นั ตอนที่ 2 ลบั มมุ มีดดา นขวา 30 องศา

60°

ข้นั ตอนท่ี 3 ลบั มุมปลายมดี 8 องศา

8°

การลบั มีดกลึงเซาะรอง

1° 8°
8°

2°

ขั้นตอนที่ 1 ลับมุมดานหนามีดใหต้ังฉากกับลําตัวมีด พรอมทั้งลับ
มุมหลบหนามดี เทา กับ 8 องศา

8°

ขั้นตอนที่ 2 ลับมุมหลบดานขางซาย เทากับ 1 องศา พรอม
ทงั้ ลับมุมหลบขางมีด เทากบั 2 องศา

2°

ขั้นตอนท่ี 3 ลับมุมหลบดานขางขวา เทากับ 1 องศา พรอม
ท้ังลบั มมุ หลบขางมีด เทากบั 2 องศา

2°

ข้นั ตอนที่ 4 ลบั มมุ คายบนเทา กับ8 องศา

8°

ลกั ษณะการใชง านของมดี กลงึ ชนดิ ตา ง ๆ

การลบั ดอกสวาน

ดอกสวา นเม่ือมีการใชงานจะเกิดการทื่อหรือเจาะไมเขาดังน้ัน
ผูเปนชางทุกคนควรจะมีความรูในการลับคมดอกสวานเพื่อเปน
การประหยัดและนําไปใชงานไดตอไป ดอกสวานที่ใชเจาะโลหะ
โดยทั่วไปมุมจิกจะเทากับ 118 องศาและมุมหลบประมาณ
8-12 องศา
59° 59°

ขั้นตอนการลบั คมดอกสวา น
1. จับกานสวานดวยมือขวา และใชม อื ซา ยประคองทตี่ วั สวา นให
ใกลกับปลายสวา น
2. เอยี งดอกสวานใหแ กนสวานทาํ มมุ กับหนา หินเจียระไนเทากบั
ครง่ึ หน่งึ ของมมุ จิก
3. กดกานสวานลงเล็กนอยและหมุนสวา นตามเขม็ นาฬิกาพรอม
กับดันสวานไปขางหนา เล็กนอย