e-bookหมู่ฟังก์ชัน (เคมี)

ห มู่ ฟั ง ก์ ชั น
เคมอี ินทรีย์

สอื่ ประกอบการเรียนการสอน

หมฟู่ งั ก์ชัน

เคมอี ินทรีย์

จัดทาโดย เออื้ มศกั ด์ิ
1.น.ส.ฐิตาภรณ์ นายวม
2.น.ส.ดนยา กิง่ แก้วเพชร
3.น.ส.ปวนั รัตน์

เสนอ
ครูสุภาลกั ษณ์ เทพวงค์

ส่ือประกอบการเรียนการสอนน้ีเปน็ สว่ นหน่งึ ของ
รายวชิ าเคมี 5 รหสั วิชา ว33232

ภาคเรียนท1่ี ปกี ารศกึ ษา2563

เคมมี .6 หมุ่ฟงั กช์ ัน

1

คอื กลุม่ ของอะตอมท่เี ป็นส่วนหนง่ึ ของโมเลกลุ ทีม่ ี
บทบาทในการกาหนดสมบัตทิ างเคมรี วมทงั้ สมบตั ิทางกายภาพของสารเคมี
นั้น ๆ กล่มุ ของสารอินทรีย์ท่ีสาคัญที่จดั จาแนกตามชนิดของหมู่ฟังก์ชนั

หมู่ฟังกช์ ัน เคมีม.6

2

หมู่ฟงั กช์ นั ประเภทของ ตัวอยา่ งสารประกอบ
สารประกอบ ชื่อ สูตรโครงสรา้ ง

• มีสารประกอบไฮโดรคารบ์ อนมีธาตุออกซเิ จนเป็นองค์ประกอบ

C−C Alkane Methane CH3 − CH3

C=C Alkene Etene CH2 = CH2
Double bond

C≡C Alkyne Etyne CH≡CH
Triple bond

• มีธาตุออกซเิ จนเป็นองค์ประกอบ

Alcohol Ethanol CH3 − CH2 −OH

−OH Phenol Phenol
Hydroxyl

เคมีม.6 หมุ่ฟังกช์ ัน

3

หมู่ฟังกช์ นั ประเภทของ ตวั อยา่ งสารประกอบ
สารประกอบ ช่อื สตู รโครงสรา้ ง
−O−R (Alkoxy)
หรือ −O− (Oxy) Ether Methoxy CH3 − O − CH3

−C−OH Organic acid Ethanoic CH3 − C − OH
Carboxyl หรือ acid

−C−O−R Carboxylic Methyl
Alkoxy carbonyl หรอื acid ethanoate

−C−O− Ester
Oxycarbonyl

−C−H Aldehyde Methanal
Carboxaldehyde

−C− Ketone Propanone
Carbonyl

หมฟู่ งั ก์ชนั เคมมี .6

4

หมู่ฟงั กช์ นั ประเภทของ ตัวอย่างสารประกอบ
สารประกอบ ช่อื สตู รโครงสรา้ ง

• มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ Methanamine CH3 − NH2

−NH2 Amine
Amino

−C−NH2 Amide Methanamide H−C−NH2
Amide

เคมมี .6 หมุ่ฟังก์ชนั 5

หมฟู่ งั กช์ นั สมบัตเิ ดน่
C=C
Alkene • เกดิ ปฏิกริ ยิ าการเตมิ
• สามารถฟอกสหี มู่ 7 ไดใ้ นท่ีมดื
C≡C
Alkyne เกดิ ปฏิกิรยิ าเติมไฮโดรเจนได้
• สามารถเกิดไอโซเมอร์เรขาคณติ ได้
−OH
Alcohol • เกดิ ปฏกิ ริ ยิ าการเตมิ ไฮโดรเจน
• เกดิ ปฏิกริ ยิ ากบั สารละลายด่าง
−C−OH
Carboxyl ทบั ทิมสามารถฟอกสีหมู่ 7 ไดใ้ นที่
มดื

• เกิดปฏกิ ิรยิ าแทนทกี่ ับ Ka ให้ฟอง
กา๊ ซ H2

• มีพนั ธะไฮโดรเจนระหว่างโมเลกุล

• เปน็ กรดอ่อน
• ถ้าโมเลกลุ เล็กจะมกี ลิ่นฉุน

เกิดปฏกิ ิริยากบั NaHCO3 ให้ฟอง
ก๊าซ CO2
• เกิดปฏกิ ิริยาแทนที่กบั Na ให้ฟอง
กา๊ ซ H2
• มพี ันธะไฮโดรเจนระหวา่ งโมเลกลุ ที่
แขง็ แรงกวา่ แอลกอฮอล์

หมฟู่ งั ก์ชนั เคมมี .6

6

หมฟู่ งั กช์ นั สมบัตเิ ดน่

−NH2 • เป็นเบสออ่ น ถ้าโมเลกุลเล็กจะมี
Amino กล่ินเหม็น (กลนิ่ คาว)

−C−NH2 • เมอื่ เอมนี ทาปฏิกริ ยิ ากบั กรด จะได้
Amide เกลอื alkylammonium

−C−H • สามารถเกดิ ปฏกิ ริ ยิ าควบแนน่ กับ
Carboxaldehyde กรดอนิ ทรียไ์ ดส้ ารเอไมด์

• เอมีนมีพนั ธะไฮโดรเจนระหวา่ ง
โมเลกลุ แตไ่ ม่แข็งแรงเทา่
แอลกอฮอล์

• มแี รงระหวา่ งโมเลกลุ เปน็ พันธะ
ไฮโดรเจนท่ีแข็งแรงกวา่ กรดอินทรยี ์

• สามารถสังเคราะห์เอไมดไ์ ดจ้ าก
ปฏกิ ิริยาระหวา่ งเอมนี กับกรด
อนิ ทรีย์

• แอลดไี ฮดท์ กุ ชนดิ สามารถ
เกดิ ปฏกิ ิริยากบั สารละลาย
เบเนดกิ ต์ไดต้ ะกอนสีแดงอฐิ ของ

Cu2O

เคมีม.6 หมุ่ฟังกช์ นั 7
หมฟู่ งั กช์ นั สมบตั เิ ดน่

−C− • ใชเ้ ป็นตวั ทาละลายอินทรยี ์ ทน่ี ยิ ม
Ketone คือแอซีโตน แอลฟาไฮดรอกซคี ี

−O−R หรือ −O− โตน สามารถเกดิ ปฏิกิรยิ ากบั
Ether
สารละลาย
• เบเนดกิ ต์ได้ตะกอนสีแดงอฐิ

เชน่ เดยี วกบั แอลดไี ฮด์

• อเี ทอร์เปน็ สารทม่ี แี รงระหวา่ ง
โมเลกุลเปน็ แรงระหวา่ งข้ัวท่ี

อ่อนแอท่ีสดุ
• ติดไฟและเกดิ การระเบิดได้งา่ ย

หมู่ฟังกช์ นั เคมมี .6

8

1 ระบุหมู่ฟังกช์ นั และจานวนของหมูฟ่ งั ก์ชนั (ยกเว้นC-C) จากสูตรโครงสร้าง

ของวติ ามนิ ซดี งั น้ี

2 จงวงกลมลอ้ มรอบหมฟู่ ังก์ชันท่อี ยู่ในโมเลกลุ ของธาซอล(taxol) ซ่งึ เปน็ เซลล์

ตา้ นมะเรง็ พร้อมทง้ั ระบุช่อื หมู่ฟังก์ชนั แตล่ ะตาแหนง่

เคมมี .6 หมุ่ฟังกช์ นั 9

1

2

วฟชพ สถาบันส่งเสรมิ การเรยี นการสอนวิชาเคมี
กระทรวงเวทมนตร์

วดี โี ออธิบายเพ่อื ศึกษาเพิ่มเตมิ