รายงาน
เร่อื ง ลอเลนซ์ โคลเบิรก์ (Lawrence Kohlberg)
จดั ทำโดย
นายชนาธปิ พิมพ์คีรี
รหสั นักศึกษา 6410409018
เสนอ
ดร.รอง ปัญสงั กา
รายงานเล่มนเ้ี ป็นสว่ นหนึ่งของรายวิชา
ED201 จติ วทยาสำหรบั ครู
คณะศกึ ษาศาสตร์ สาขาการศึกษาปฐมวัย
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2565
วิยาลยั สตั พล อดุ รธานี
คำนำ
รายงานเล่มนี้จดั ทำขึ้นเพอ่ื เปน็ สว่ นหนงึ่ ของรายวิชา ED201 จติ วทิ ยาสำหรบั ครู ในการศึกษา
ค้นคว้าเพื่อนำขอ้ มูล ความรู้มาเสนอ อธิบาย และเพื่อควบคมุ และเปลีย่ นแปลง พฤติกรรมของมนุษย์
และสัตว์ จิตวิทยามุ่งศึกษาด้านความ สัมพันธ์ระหว่างกระบวนการของร่างกายกับจิตใจ ด้วยวิธีการ
ทางวิทยาศาสตรท์ ี่เป็นระเบยี บแบบแผนเพราะร่างกายและ จติ ใจมกั มกี ารแสดงออกรว่ มกัน อีกท้ังยัง
แสดงออกในแนวทาง ท่สี ามารถทาํ นายได้ ในการจัดทำรายงานเล่มน้ีหวังว่ามีข้อมลู จะเป็นประโยชน์
ต่อผทู้ ส่ี นใจไมม่ ากก็น้อยหากผิดพลาดประการ ใดขออภยั มา ณ ที่นด้ี ้วย
นายชนาธปิ พิมพค์ รี ี
6410409018
ประวตั ิ
เกดิ : 25 ตุลาคม 2470
บรองซ์วลิ ล์ นวิ ยอรก์ สหรัฐอเมริกา
เสียชวี ติ : 19 มกราคม 2530 (อายุ 59 ปี)
วนิ ธรอป แมสซาชเู ซตสส์ หรฐั อเมริกา
สัญชาติ : อเมริกัน
เปน็ นักจติ วทิ ยา ชาวอเมรกิ ัน ท่ีรจู้ กั กันเปน็ อย่างดจี ากทฤษฎขี ้นั ตอนของพฒั นาการทางศีลธรรม
แนวคดิ ท่สี ำคัญ
โคลเบิร์ก (Kolberg) เป็นนักจิตวิทยากลุ่มปัญญานิยม (cognitivism) ซึ่งมีความเชื่อพื้นฐาน
ว่า มนุษย์เป็นสัตวท์ ี่มสี มอง สามารถเกิดการเรียนรู้ เพื่อการปรับตัวให้ดำรงชีวิตอยู่ในสภาพแวดลอ้ ม
ได้ โดยนำแนวเชื่อทางชีววิทยามาประยุกต์กับศาสตร์ทางจิตวิทยา แนวคิดนี้สอดคล้องกับแนวคิก
ของเพียเจต์ (Piaget) คือ เชอ่ื ว่า จรยิ ธรรมนน้ั มีพฒั นาการตามระดบั วฒุ ภิ าวะเช่นกัน เพราะจรยิ ธรรม
ของมนุษย์เกิดจากกระบวนการทางปัญญา เมื่อมนุษย์มีการเรียนรู้มากขึ้น โครงสร้างทางปัญญา
เพิ่มพูนขึ้น จริยธรรมก็พัฒนาตามวุฒิภาวะ แนวคิดนี้เป็นแนวคิดแบบสัมพัทธนิยม (Relativism) ซ่ึง
เชอ่ื วา่ จรยิ ธรรมมีความสัมพันธ์กบั อายุ กาลเวลา สถานที่ วัฒนธรรม และสภาพการณ์ ซ่ึงความหมาย
วา่ “ความถูกต้อง” “ความดี” “ความงาม” ขึ้นอยู่กบั เวลา สถานท่ี และองค์ประกอบอนื่ ๆ
นอกจากนี้โคลเบิร์ก (Kolberg) ยังได้ศึกษาวิจัย (Kolberg, 1964 : 383-432) โดยวิเคราะห์
คำตอบของเยาวชนอเมริกัน อายุ 10-16 ปี เกี่ยวกับเหตุผลในการเลือกทำพฤติกรรมอย่างหนึ่งใน
สถานการณ์ที่ขัดแย้งกันระหว่างความต้องการส่วนบุคคลและกฎเกณฑ์ของกลุ่มหรอื สังคม และนำมา
สรปุ เป็นเหตุผลในการแบง่ จรยิ ธรรมออกเปน็ 6 ขั้น โดยแบ่งออกเปน็ 3 ระดับๆ ละ 2 ขน้ั ดังน้ี
ระดับจรยิ ธรรม
ระดับที่ 1. ระดับก่อนเกณฑ์สังคม (pre conventional level ) อายุ 2-10 ปี การที่เรียกระดับนี้ว่า
กอ่ นเกณฑส์ งั คม เพราะวา่ เด็กในวัยนีย้ ังไม่เข้าใจกฎเกณฑ์สงั คม แตจ่ ะรับกฎเกณฑข์ ้อกำหนดว่าอะไร
ดี ไม่ดี จากผู้มีอำนาจเหนือตน เช่น พ่อแม่ ครู หรือ เด็กที่โตกว่า จริยธรรมในระดับนี้ คือ หลีกเลี่ยง
การลงโทษและคดิ ถึงผลตอบแทนที่เป็นประโยชน์ เช่น การแสวงหารางวลั
ระดับที่ 2. ระดบั จรยิ ธรรมตามกฎเกณฑ์สงั คม (conventional morality) ช่วงอายรุ ะหวา่ ง 10-20 ปี
ผู้ท่ีอยู่ในช่วงอายุนี้สว่ นใหญส่ ามารถทจ่ี ะปฏบิ ตั ติ ามกฎเกณฑส์ งั คมเพราะรู้วา่ เป็นกฎเกณฑ์
ระดับที่ 3. ระดับจริยธรรมเหนือกฎเกณฑ์สังคม (post conventional level) โดยปรกติคนจะ
พัฒนาขึ้นมาถึงระดับนี้ หลังจากอายุ 20 ปี แต่จำนวนไม่มากนัก จริยธรรมระดับนี้จะอยู่เหนือ
กฎเกณฑส์ ังคม กล่าวคอื คนจะดีความหมายของหลักการและมาตรฐานทางจริยธรรมดว้ ยวจิ ารณญาณ
ของตนเอง วิเคราะห์ด้วยตนเองก่อน โดยคำนึกถึงความสำคัญและประโยชน์เสมอภาคในสิทธิ
มนษุ ยชน โดยปรกตคิ นจะพัฒนาถึงระดบั นมี้ จี ำนวนไม่มากนัก
ขั้นการใช้เหตุผลเชงิ จริยธรรม
ขั้นที่ 1. การเชื่อฟังและการลงโทษ (obedience and punishment orientation) พฤติกรรม “ดี”
คือ พฤตกิ รรมท่ีทำแลว้ ไดร้ างวลั พฤติกรรม “ไม่ดี” คือพฤติกรรมทีท่ ำแล้งไดร้ ับการลงโทษ
ขั้นที่ 2. กฎเกณฑ์เป็นเครื่องมือเพื่อประโยชน์ของตนเอง (instrumental relativist orientation)
เด็กจะเช่ือฟงั หรอื ทำตามผู้ใหญ่ ถา้ คดิ วา่ ตนเองจะได้รับประโยชน์ หรือได้รบั ความพงึ พอใจ
ขน้ั ที่ 3. หลักการทำตามผู้อืน่ เห็นชอบ (good boy nice girl orientation ) อายุ 9-13 ปี เปน็ การทำ
ตามกฎเกณฑข์ องสังคม เพ่อื จะไดร้ บั การยอมรับว่าเป็นเดก็ ดี
ขั้นที่ 4. หลักการทำตามกฎระเบียบสังคม (Law and order orientation) อายุ 14-20 ปี เป็นขั้นท่ี
ยอมรับในอำนาจและกฎเกณฑ์ของสังคม พรอ้ มทจี่ ะปฏิบัตติ ามกฎเกณฑ์ของสังคม
ขั้นที่ 5. หลักการทำตามสัญญาสงั คม (social contract orientation) เป็นขั้นที่เนน้ ความสำคัญของ
มาตรฐานทางจริยธรรมที่คนส่วนใหญ่ในสังคมยอมรับว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้องสมควรปฏิบัติตาม โดย
พิจารณาถึงประโยชน์และสทิ ธิซึง่ กันและกัน ในขั้นนี้สิ่ง ถูก-ผิด จะขึ้นอยู่กับค่านิยมและความคิดเหน็
ของแตล่ ะบุคคล
ขั้นที่ 6. หลักการทางจริยธรรมที่เป็นสากล (universal ethical principle orientation) ขั้นนี้เป็น
ขั้นที่แต่ละบุคคลเลือกที่จะปฏิบัติตามหลักการทางจริยธรรมด้วยตัวของมันเอง และเมื่อเลือกแล้วก็
ปฏิบัติอย่างคงเส้นคงวา เป็นหลักการเพื่อมนุษยธรรม เพื่อความเสมอภาคในสิทธิมนุษยชน และเพ่ือ
ความยตุ ิธรรมของมนุษย์ทุกคน
นอกจากน้ีโคลเบิร์ก (Kolberg) ยังไดศ้ ึกษาพบความสัมพันธ์ระหว่างจริยธรรมกับลักษณะอ่ืน
ของมนษุ ย์ ท่สี ำคญั คอื
1. ความสัมพันธ์ระหว่างจริยธรรมกับระดับสติปัญญาทั่วไป และความสัมพันธ์ระหว่างจริยธรรมกับ
ความสามารถที่จะผลได้ที่ดีกว่าในอนาคต แทนที่จะรับผลที่เล็กน้อยกว่าในปัจจุบันหรือในทันที ซ่ึง
ลักษณะนี้เรยี กว่า “ลักษณะมุ่งอนาคต”
2. ผู้มีจริยธรรมสูงจะเป็นผู้มีสมาธิดี สามารถควบคุมอารมณ์ของตน และมีความภาคภูมิใจในตนเอง
และสภาพแวดล้อม สงู กว่าผ้มู จี รยิ ธรรมตำ่
3. โคลเบิร์ก (Kolberg) ได้ศึกษาจริยธรรมตามแนวคิดของเพียเจต์ ( Piaget) และพบว่า พัฒนาการ
ทางจริยธรรมของมนุษย์ ไม่ได้บรรลุจุดสมบูรณ์ในบุคคลอายุ 16 ปี เป็นส่วนมาก แต่มนุษย์ในสภาพ
ปรกติจะมีพฒั นาการทางจริยธรรมอกี หลายขนั้ ตอนจนอายุ 16-25 ปี
4. การใช้เหตุผลเพอื่ การตดั สินใจ ทจ่ี ะเลือกการกระทำส่งิ ใดสง่ิ หนง่ึ ในสถานการณ์ตา่ ง ๆ ย่อมแสดงให้
เห็นถึงความเจริญทางจติ ใจของบุคคลได้อย่างมีแบบแผนและยงั อาจทำให้เข้าใจพฤติกรรมของบุคคล
ในสถานการณต์ ่างๆ ได้ เหตุผลเชิงจรยิ ธรรมของแตล่ ะบุคคลเปน็ เคร่อื งทำนายพฤติกรรมเชงิ จริยธรรม
ของบุคคลนัน้ ในสถานการณแ์ ต่ละอยา่ งได้
วิธีปลูกฝังจริยธรรมตามแนวคิดของโคลเบิร์ก (Kolberg) ไม่อาจกระทำได้ด้วยการสอน หรือ
การปฏิบตั ิเปน็ ตวั อยา่ งให้ดู และไมอ่ าจเรียนรู้ดว้ ยการกระทำต่าง ๆ จรยิ ธรรมสอนกนั ไมไ่ ด้ จริยธรรม
พฒั นาข้ึนมาดว้ ยการนึกคิดของแต่ละบุคคล ตามลำดบั ขั้นและพัฒนาการของปัญญาซ่ึงผูกพันกับอายุ
ดังนั้นหากยังไม่ถึงวัยอันควร จริยธรรมบางอย่างก็ไม่เกิด ทฤษฏีการปลูกฝังจริยธรรมด้วยเหตุผล
(moral reasoning) ของโคลเบิร์ก (Kolberg) ใช้กิจกิจกรรมที่สำคัญในการพัฒนาจริยธรรมคือ การ
อภิปรายและแลกเปลี่ยนทศั นะความคิดเหน็ โดยมีขนั้ ตอนดังน้ี
ขน้ั ตอนที่ 1 ผู้ดำเนินการเสนอประเด็นปัญหาหรือเรอ่ื งราวทม่ี ีความยากแก่การตดั สินใจ
ขนั้ ตอนท่ี 2 แยกผู้อภิปรายออกเป็นกลุ่มยอ่ ยตามความคิดเห็นที่แตกต่างกัน
ขั้นตอนท่ี 3 ใหก้ ลุ่มยอ่ ยอภปิ รายเหตผุ ล พรอ้ มหาข้อสรุปวา่ เหตุผลท่ีถูก – ผิด หรือควรทำ ไม่ควรทำ
เพราะเหตอุ ะไร
ขั้นตอนท่ี 4 สรุปเหตุผลของฝ่ายทค่ี ิดวา่ ควรทำและไมค่ วรทำ
แนวคิดของโคลเบิร์ก (Kolberg) ใกล้คียงกับเพียเจต์ ( Piaget) คือเช่ือว่าพัฒนาการทาง
จริยธรรมของมนุษย์พัฒนาการได้ตามวัย และวุฒิภาวะทางสติปัญญา พัฒนาการทางจริยธรรมของ
มนุษย์ไม่ใช่การป้อนรูปแบบ กล่าวคือดูรูปหนึ่งจบแล้ว ดูอีกรูปหนึ่งโดยที่รูปแรกไม่ปรากฏในสายตา
อีกต่อไป แต่พัฒนาการของมนุษย์จะค่อยๆพัฒนาไปตามวัน เวลา เจริญขึ้นเรื่อย ๆ ตามวุฒิภาวะ
จริยธรรมเก่ายังจะมีรากแก้วฝังอยู่ และพัฒนาตามกาลเวลาที่มนุษย์มีวุฒิภาวะเพิ่มขึ้น เกิดเป็น
จรยิ ธรรมใหม่ขนึ้ จรยิ ธรรมไมไ่ ด้สร้างข้ึนภายในหน่ึงวัน คนจะมีอุปนสิ ยั ดงี ามต้องสร้างเสริมและสะสม
จากการเรียนรู้ในสภาพแวดล้อมด้วยกระบวนการทางสังคม และจะเรียนรู้ได้ตามความสามารถของ
วฒุ ภิ าวะ ซ่ึงกำหนดโดยปฏิสมั พันธ์ระหว่างพนั ธกุ รรมกับสง่ิ แวดล้อม
บรรณานกุ รม
Baanjomyut.(2555) https://www.baanjomyut.com/library_3/extension-
2/ethics/05_2.html
ณฐั วฒุ ิ.(2560) http://nttvut33.blogspot.com/2017/02/blog-post_65.html
Carlos.(2561) https://sircr.blogspot.com/2018/04/lawrence-kohlberg.html