ป ล า น้ำ จื ด
ต อ น ป ล า ดุ ก
เ รื่ อ ง ป ล า น้ำ จื ด ต อ น ป ล า ดุ ก
จั ด ทำ โ ด ย
น า ย ก้ อ ง ภ พ แ ซ่ ม้ า
ร หั ส นั ก ศึ ก ษ า 6 5 1 8 1 1 0 0 1 0 2
เสนอ
ผ ศ . ด ร ก นิ ษ ฐ์ ก า น ต์ ปั น แ ก้ ว
ค ณ ะ ม นุ ษ ย์ ศ า ส ต ร์ แ ล ะ
สั ง ค ม ศ า ส ต ร์
ส า ข า สั ง ค ม ศึ ก ษ า
ม ห า วิ ท ย า ลั ย ร า ช ภั ฎ ลำ ป า ง
คำ นำ
หนังสือเล่มนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับ การพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกต์
(E-Book) เรื่อง การเลี้ยงปลาดุก เพื่อนำไปใช้เป็นสื่อการสอนเพื่อให้
นักเรียนเกิดความเข้าใจเกี่ยวกับ การเลี้ยงปลาดุก และวิธีการเลี้ยงดู
เช่น สายพันธุ์ของปลาดุก การให้อาหา
ร เพื่อให้นักเรียนได้เกิดความรู้
ความเข้าใจ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
จัดทำโดย
นายก้องภพ แซ่ม้า
ส า ร บั ญ
เรื่ อง
หน้ าที่
คำนำ ก
สารบัญ ข
เนื้อหา 1
สถานการณ์ 2
ภารกิจ 3
ฐานความช่วยเหลือ 4-7
เนื้อหา
ปลุกดุกถือว่าเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจอีกชนิดที่มีความสัคัญต่อตลาด
การค้าปลาถึงแม้ราคาจะขึ้นและลง จนบางครั้งเกษตรกรบางรายรับไม่
ได้ และเลิกเลี้ยงไป จะมีเกษตรกรซักกี่รายที่ยืนหยัดเลี้ยงปลาดุก ไม่ว่า
ราคาจะขึ้นหรือลงและเนื่องด้วยในปีนี้น้ำแล้งมากทำให้เกาตรกรไม่มีน้ำ
ที่จะเลี้ยงปลาเหมือนทุกปี รวมกับช่ว
งที่ผ่านมาปลาราคาถูกทำให้
เกษตรกรหันไปเลี้ยงปลาชนิดอื่น
ส ถ า น ก า ร ณ์
นายแดง นำปลาเลี้ยงที่บ้านที่แม่พึ่งขุดบ่อปลา ใกล้ๆบ้านเพราะ
เห็นว่า น่าจะใช้เลี้ยงปลาได้ดี ปลาน่าจะโตได้ไวหลังจากที่เลี้ยงไว้เสร็จ
แล้ว นายแดงก็ตั้งใจให้อาหารทุกๆวัน แต่เมื่อเวลาผ่านไป 1 เดือนใน
แดงได้สังเกตเห็นว่า ปลาในบ่อที่เลี้ยงไว้โตช้าๆและตายเยอะมาก ยังมี
นกมากิน ทำให้ปลาในบ่อปลาเหลือน้ อย ทั้งที่นายแดงให้อาหารและไล่
นกประจำ ซึ่งแตกต่างจากบ่อปลาของเพื่อนข้างบ้าน ที่มีปลาเยอะมาก
และนกไม่ค่อยไปกินเลย นายแดงจึงสังเกตบ่อปลาของเพื่อน ข้างบ้าน
พบเพื่อนข้างบ้านมีมุ้งฟ้ าคลุมรอบๆบ่อ และให้อาหารวันเว้นวันอย่าง
สม่ำเสมอเสมอ
ภ า ร กิ จ
1.การให้อาหารปลาของนายแดงกับเพื่อนข้างบ้าน
แตกต่างกันอย่างไร?
2.การให้อาหารปลา มีผลต่อการเจริญเติบโตของปลา
อย่างไรพร้อมเหตุผล?
3.นายแดงควรเลือกให้อาหารปลาอย่างไร
เพราะเหตุใด?
ฐ า น ค ว า ม ช่ ว ย เ ห ลื อ
ปลาดุกบิ๊กอุย
• ปลาดุกบิ้กอุย กรมประมงได้นำมาทดลองผสมข้ามพันธุ์กับปลา
ดุกอุย
• ปลาดุกบิ้กอุย เป็นปลา ลูกผสม ระหว่างพ่อพันธุ์ “ปลาดุกเทศ”
กับแม่พันธุ์ “ปลาดุกอุย”
• พบว่าปลาดุกลูกผสมมีผลการรอดสูง และมีการเจริญเติบโตเร็ว
ที่สุด เนื้อมีรสชาติที่ดีขึ้น จึงส่งเสริมและแพร่วิธีการเพาะขยายพันธุ์
และเลี้ยงดูสู่เกษตรกรอย่างกว้างขวาง จนปัจจุบันนี้ กลายเป็นปลา
เศรษฐกิจที่ได้รับความนิยมชนิดหนึ่ งของไทย
• เป็นปลาที่สามารถเลี้ยงในสภาวะการเลี้ยงที่มีความหนาแน่นสูง
ทนต่อสภาวะคุณภาพน้ำต่ำ
• และเป็นปลาที่มีเนื้อรสชาติดีมีการเจริญเติบโตรวดเร็ว
ฐ า น ค ว า ม ช่ ว ย เ ห ลื อ
ปลาดุกเทศ หรือ ปลาดุกรัสเซีย
• ปลาดุกเทศหรือ ปลาดุกรัสเซีย เป็นปลาที่ขนาดใหญ่สุดใน
สกุล Clarias ขนาดเมื่อโตเต็มที่ยาวได้ถึง 1.70 เมตร
• เป็นปลาพื้นเมืองของทวีปแอฟริกา พบได้ในตอนเหนือและ
ตอนตะวันออกของทวีปสำหรับในประเทศไทยได้ถูกนำเข้า
มาในปี พ.ศ. 2528 โดยเอกชนบางราย
• เป็นปลาที่มีอัตราการเจริยเติบโตที่สูง แต่มีรสชาติของ
เนื้ อที่ไม่ค่อยอร่อและรับความนิยมเท่าไรเนื่ องจากมีขนาด
ใหญ่ และมีเนื้อสีขาวที่เละ
ฐ า น ค ว า ม ช่ ว ย เ ห ลื อ
ปลาดุกอุย หรือ ปลาดุกนา
•ปลาดุกอุยหรือปลาดุกนาหรือในภาคใต้เรียกว่า"ปลาดุกเนื้ ออ่อน"
•เป็นปลาที่มีรสชาติดี อร่อย เนื้อไม่เละ
•เป็ นปลาที่มีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมได้ดีมากแต่มีอัตราการ
เจริญเติบโตและน้ำหนักตัวที่น้ อย
ปลาดุกด้าน
• ปลาดุกด้าน ขนาดเมื่อโตเต็มที่อยู่ที่ประมาณ 50 เซนติเมตร
• นอกจากจะมีการเลี้ยงเป็นปลาเศรษฐกิจแล้วปลาดุกยังถูกพัฒนาขึ้น
เป็ นปลาสวยงามที่มีสีสันและลวดลายแตกต่างไปจากเดิมโดยเฉพาะ
ปลาที่มีลักษณะของสีเผือกและปลาต่างซึ่งเป็ นที่ต้องการในกลุ่มนัก
เลี้ยงปลาแปลกอย่างมาก
ฐ า น ค ว า ม ช่ ว ย เ ห ลื อ
ปลาดุกลำพัน (Slender walking
catfish : Clarias nieuhofii)
• สีของลำตัวค่อนข้างดำ และ ลักษณะสีของลำตัวจะเปลี่ยน
ไปตามอายุ ขนาด และสภาพแวดล้อม ตัวโตเต็มวัยจะมีลำ
ตัวสีเข้ม แต่เมื่อนำมาเลี้ยงในบ่อจะมีสีน้ำตาลเหลือง ข้างลำ
ตัวมีจุดสีขาวเรียงเป็ นแถวตามขวางประมาณ 13 - 20 แถว
ยกเว้นบริเวณท้อง
• เป็ นปลาที่มักจะพบ ในเขตบริเวณป่ าพรุ
• เนื้อปลามีรสชาติอร่อยและหวาน
• และจากการสำรวจพบว่าปลาดุกลำพันในธรรมชาติมีแนว
โน้ มลดลง
แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม
1 คลิปวิดีโอ
2 ห้องสมุด
3 เว็ปไซต์ต่างๆ
บทสรุป
ครูผู้สอนเรียกแต่ละกลุ่มออกมาพูดเรื่องวิธีการเลี้ยงปลาดุกในบ่อ
ธรรมชาติและได้ความรู้อะไรเกี่ยวกับการเลี้ยงปลาดุกการเรียนรู้ใน
วันนี้สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไร
ข้อสอบ
1.ปลาดุกลำพันมีลักษณะเด่นอย่างไร
ก.มีสีลำตัวเปลี่ยนไปตามอายุ
ข.มีขนาดใหญ่กว่าสายพันธ์อื่น
ค.มีขนาดเล็กกว่าในสายพันธ์อื่น
ง.ถูกข้อ ข และ ค
2.ปลาดุกรัสเซียถูกน้ำเข้าไทยปี พ.ศ.ใด
ก.ปี พ.ศ.2520
ข.ปี พ.ศ.2528
ค.ปี พ.ศ.2518
ง.ปี พ.ศ.2538
3.น้ำแบบในที่ปลาดุกชอบอยู่ไม่ได้
ก.น้ำกล่อน
ข.น้ำสะอาด
ค.น้ำขุ่น
ง.น้ำทะเล
4.ปลาดุกมีทั้งหมดกี่ชนิด
ก.5
ข.4
ค.3
ง.ไม่มีข้าใดถูก
5.ปลาดุกด้านโตเต็มที่อยู่ที่ประมาณกี่เซ็นติเมตร
ก.40 เซ็นติเมตร
ข.50 เซ็นติเมตร
ค.60 เซ็นติเมตร
ง.70 เซ็นติเมตร