Lab

หอ้ งปฏิบตั ิการทางการแพทย์

กล่มุ งานเทคนิคการแพทย์

โรงพยาบาลภูผาม่าน

กล่มุ งานเทคนิคการแพทย์

วิสยั ทศั น์

เป็นห้องปฏิบตั ิการที่ได้มาตรฐานสากล
พนั ธกิจ
• พฒั. นาระบบคณุ ภาพทางห้องปฏิบตั ิการให้ได้มาตรฐานอย่างยงั่ ยืน
• พฒั นาระบบการตรวจวิเคราะห์ เพือ่ ตอบสนองต่อความต้องการของผรู้ บั บริการ
• พฒั นาระบบเคร่ืองมือทางห้องปฏิบตั ิการให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
• พฒั นาศกั ยภาพของบคุ ลากรอยา่ งต่อเน่ือง

เป้าหมาย
ถกู ต้อง แมน่ ยา รวดเรว็ ปลอดภยั ผรู้ บั บริการพึงพอใจ

โครงสรา้ งกลุ่มงานงานเทคนิคการแพทย ์

สายบงั คบั บญั ชา
ผอู้ านวยการโรงพยาบาลภผู ามา่ น

หวั หน้างาน
นกั รงั สกี ารแพทย์
นกั เทคนคิ เทคนิคการแพทย์
เจา้ พนกั งานวทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์
พนกั งานชว่ ยเหลอื คนไข้
(ผชู้ ว่ ยหอ้ งปฏบิ ตั กิ าร)

บทบาทและหน้าที่

ให้บริการเจาะเลือดและตรวจวิเคราะหท์ างห้องปฏิบตั ิการ 6 สาขา
1 งานหลกั และงานธนาคารเลือดทงั้ ในเวลาและนอกเวลาราชการ

บริการส่งตรวจภายนอกห้องปฏิบตั ิ (OUTLAB) เช่น
2 งานตรวจชิ้นเนื้อและเชลลว์ ิทยา การตรวจเพาะเชื้อในกระแสเลือด

รวมทงั้ งานตรวจพิเศษอ่ืนๆ ที่เกินขีดความสามารถ
3 พฒั นาศกั ยภาพบคุ ลากรและสนับสนุนการทางานร่วมกบั สหวิชาชีพ

อตั รากาลงั กลุ่มงานเทคนิคการแพทย ์

ลาดบั ตาแหน่ง ระดบั จานวน (คน)
1 นักเทคนิคการแพทย์ ลกู จา้ งชวั่ คราวรายวนั 1
2 เจ้าพนักงานวิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ ข้าราชการ (ชานาญงาน) 1
3 เจ้าพนักงานวิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ ข้าราชการ (ปฏิบตั ิงาน) 2

4 พนักงานช่วยเหลือคนไข้ พนักงานกระทรวงสาธารณสขุ 1
รวม 5

กระบวนการทางาน

Flow chart ห้องปฏิบตั ิการทางการแพทย์

1: Pre-analytical 2: Analytical

3: Post-
analytical

ผลการพฒั นางานทผี่ า่ นมา

1. เปิ ดให้บริการตรวจ HbA1C และ Lactate

ตรวจ HbA1C ภายในห้องปฏิบตั ิการ ตรวจ Lactate
แทนการส่งตรวจภายนอก (Lab Out) ด้วยเครอ่ื งแบบพกพา ชนิด POCT

ผลการพฒั นางานทผี่ า่ นมา

2. เปิ ดบริการตรวจ Covid-19 Antigen test kits (ATK) ภายในห้องปฏิบตั ิการ และเตรียม
ตวั อยา่ งส่งตรวจ RT-PCR รองรบั สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรสั โคโรนา 2019

ผลการพฒั นางานทผี่ า่ นมา

กล่มุ เป้าหมาย ตรวจ Antigen test kits
ผรู้ บั บริการ • ผปู้ ่ วย High risk หรือ PUI
• ผปู้ ่ วย Admit และญาติเฝ้าไข้
ตรวจ COVID-19 • ผรู้ บั บริการตรวจสขุ ภาพและขอใบรบั รองแพทย์
• Active case finding (ACF)
• ผปู้ ่ วยส่งต่อ (Refer)

ส่งตรวจ RT-PCR
• บคุ ลากรทางการแพทยแ์ ละเจ้าหน้าท่ีโรงพยาบาลเส่ียงสมั ผสั
• ผปู้ ่ วยส่งต่อ (Refer)
• กล่มุ ผปู้ ่ วย PUI ท่ีคดั กรองด้วย ATK แล้วให้ผล Negative หรอื
Inconclusive

ผลการพฒั นางานทผี่ า่ นมา

สถิติการให้บริการตรวจโควิด-19 (1 สิงหาคม 64-28 กมุ ภาพนั ธ์ 65)

รายการตรวจ จานวน ผลตรวจ Negative/ ผลตรวจ Positive/ ผลตรวจ
ทางห้องปฏิบตั ิการ Inconclusive
ชดุ ตรวจ Rapid (tests) Not Detected Detected
Antigen test kits 0
4,844 4,724 (97.52%) 120 (2.48%)
สง่ ตรวจ RT-PCR 1 (0.22%)
448 387 (86.38%) 60 (13.40%) 1 (0.02%)
รวม 5,292 5,111 (96.58%) 180 (3.40%)

ผลการพฒั นางานทผี่ า่ นมา

3. ยกเลิกการใช้ใบสงั ่ ตรวจ (request form) จากการเขียนด้วยลายมือ เป็นการสงั่ พิมพจ์ ากระบบ HosXp

บนั ทึกข้อมลู ผา่ นโปรแกรม HosXp เขียนใบสงั่ ตรวจด้วยลายมือ พิมพใ์ บสงั่ ตรวจจากโปรแกรม HosXp
ช่วยลด human error
ประหยดั เวลามากย่ิงขึน้

ผลการพฒั นางานทผี่ า่ นมา

4. เพ่ิมความปลอดภยั ทางห้องปฏิบตั ิการ ติดตงั้ ต้ดู ดู ควนั และไอระเหยจากสารเคมี (Fume hood)
ต้ชู ีวนิรภยั (Biosafety cabinet class II) พรอ้ มทงั้ อบรมการใช้เคร่อื งและเพิ่มความร้เู ร่ืองการรกั ษาความ
ปลอดทางชีวภาพภายในกล่มุ งาน

ผลการพฒั นางานทผี่ า่ นมา

ผลการพฒั นางานทผี่ า่ นมา

5. พฒั นาศกั ยภาพบคุ ลากรในหน่วยงาน จดั ให้มีการประชมุ และพฒั นาความรทู้ างด้านวิชาการรว่ มกบั ทีมสหวิชาชีพ

จดั ทาและนาเสนอผลงานทางวิชาการ

ประชมุ เชิงปฏิบตั ิการ “พฒั นาคณุ ภาพห้องปฏิบตั ิการ
การป้องกนั และควบคมุ การติดเชื้อ” ร่วมกบั งาน IC และรพ.สต.

ปรมิ าณงานการใหบ้ รกิ าร

จานวนรายการทดสอบ

รายการตรวจวิเคราะห์ ปี 2560 ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564
4,976 4,999
โลหติ วทิ ยาคลนิ กิ 10,793 5,258 8,477 5,829 11,348
เคมคี ลนิ กิ 1,256 2,009
ภมู คิ ุม้ กนั วทิ ยาคลนิ ิก 4,212 11,475 12,964 11,893 3,301
จลุ ทรรศนศาสตรค์ ลนิ กิ 1,027 696
จลุ ชวี วทิ ยาคลนิ ิก 224 897 1,372 1,274 175
งานธนาคารเลอื ด 1,531 909
OUT LAB 24,019 4,066 4,994 4,445 23,473
รวม
1,035 949 775

119 220 257

1,637 1,650 1,326

24,487 30,626 25,799

ตวั ชวี้ ดั กลุม่ งาน

ข้อมลู /ตวั ชี้วดั เป้าหมาย ปี 2560 ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564
0.12% 0.06% 0.03% 0.07% 0.01%
1. อุบตั กิ ารณ์ความคลาดเคลอ่ื นใน <0.30% 85.0% 68.6% 73.2% 86.7% 92.4%
การรายงานผล 84.0% 81.6% 90.0% 86.2% 86.2%
2. ความรวดเรว็ ในการรายงานผล >80.0% 84.1% 87.8% 81.0% 78.3% 85.6%
ตรวจทนั เวลาทก่ี าหนด
3. ความพงึ พอใจของผใู้ ชบ้ รกิ าร >80.0%
ภายนอกโรงพยาบาล
4. ความพงึ พอใจของผใู้ ชบ้ รกิ าร >80.0%
ภายในโรงพยาบาล

ตวั ชวี้ ดั กลุ่มงาน

ข้อมลู /ตวั ชี้วดั เป้าหมาย ปี 2560 ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564
5. ผา่ นการประเมินความชานาญทางห้องปฏิบตั ิการทางการแพทย์ (EQA)
>3.0 3.0 4.0 3.3 2.0 3.0
5.1 งานจุลชวี วทิ ยาคลนิ ิก >3.0 4.0 3.8 2.1 4.0 4.0
- การยอ้ มสี Grams Stain Z < 2.0 ND ND ND 1.07 1.06
- การยอ้ มสี AFB
5.2 งานเคมคี ลนิ ิก 5.0 4.0 5.0 5.0 4.7 3.7
5.3 งานภมู คิ มุ้ กนั วทิ ยาคลนิ ิก >3.0 4.0 3.56 4.0 3.5 3.5
- การตรวจ HBs-Ag,HBs-Ab ผา่ น ผา่ น ผา่ น ผา่ น ผา่ น ผา่ น
- การตรวจ Syphilis 5.0 5.0 5.0 5.0 5.0 5.0
- การตรวจ HIV ผา่ น NA NA ผา่ น ผา่ น ผา่ น
- การตรวจการตงั้ ครรภใ์ นปัสสาวะ >3.0 ND ND ND 4.0 3.0
- การตรวจ HCV antibody
- การตรวจ Scrub typhus DI <1 0.06 0.08 0.09 0.55 0.55
5.4 งานโลหติ วทิ ยาคลนิ ิก >5.0 3.75 5.0 5.0 5.0 5.0
- WBC RBC Platelet Count, Hb, Hct, WBC Differentiation
-การตรวจ Hb E (DCIP test) >3.0 3.2 3.4 3.1 1.9 3.4
5.5 งานจุลทรรศน์ศาสตรค์ ลนิ ิก >3.0 4.0 3.3 3.7 3.3 3.3
- การตรวจตะกอนอจุ จาระ >3.0 2.3 4.0 3.7 3.9 4.0
- การตรวจตะกอนปัสสาวะ
- การตรวจปรสติ ในเลอื ด (มาลาเรยี )

การรบั รองคณุ ภาพและการควบคมุ คณุ ภาพ

• ผา่ นการรบั รองมาตรฐานงานเทคนิคการแพทย์ จากสภาเทคนิคการแพทย์ (LA)
หมดอายเุ ม่ือปี 2557

• ผา่ นการรบั รองมาตรฐานห้องปฏิบตั ิการทางการแพทย์ จากกระทรวง
สาธารณสขุ (MOPH) เม่อื วนั ที่ 23 มิถนุ ายน 2558 ปัจจบุ นั ได้หมดอายใุ นปี 2561
กาลงั เตรียมการย่ืนขอรบั รองมาตรฐานใหม่

• มีการเข้าร่วมประเมินคณุ ภาพจากหน่วยงานภายนอกโดยองคก์ รต่างๆ (EQA)
เกือบทกุ รายการทดสอบที่เปิ ดให้บริการ

• ระบบควบคมุ คณุ ภาพภายในห้องปฏิบตั ิ (IQC)
ทดสอบประจาวนั (Daily IQC) และทุกครงั้ ทม่ี กี ารเปลย่ี น Lot น้ายาและชุดตรวจ

งานธนาคารเลือด

บริบทของการให้บริการ

1 ตรวจหมเู่ ลือดและ Rh typing ด้วยเทคนิค Cell/Serum grouping

2 จดั หาเลือดและส่วนประกอบของเลือดชนิดต่างๆ พรอ้ มตรวจความเข้ากนั ของเลือด
(Cross-matching)

3 ตรวจวิเคราะหง์ านธนาคารเลือดอื่นๆ เช่น Antibody screening, DAT

ไมม่ ีการเปิ ดรบั บริจาคและเตรียมส่วนประกอบของเลือด

กระบวนการทางาน

1. การขอโลหิตและส่วนประกอบโลหิต เพ่ือป้องกนั ความผิดพลาด
จากการขอเลือด
พยาบาลประจาหน่วยงานทต่ี อ้ งการโลหติ ประสาน
หอ้ งปฏบิ ตั กิ ารเพอ่ื ตรวจสอบคลงั เลอื ด -หน่วยงานทข่ี อและหอ้ งปฏบิ ตั กิ าร
ตอ้ งตรวจสอบประวตั กิ ารรบั เลอื ดของ
ไมท่ ราบหมโู่ ลหติ ผปู้ ่วยก่อน

เจาะเลอื ดสง่ ตรวจหมโู่ ลหติ ทราบหมโู่ ลหติ -กรณที ผ่ี ปู้ ่วยแจง้ หมโู่ ลหติ ตนเอง
มโี ลหติ สารอง แต่ไมม่ ปี ระวตั ริ บั เลอื ดหรอื ใหเ้ ลอื ดมา
ไมม่ โี ลหติ สารอง กอ่ น หอ้ งปฏบิ ตั กิ ารจะตรวจหมโู่ ลหติ
เขยี นใบขอโลหติ ก่อนยนื ยนั การจองเลอื ด
ดาเนินการจองโลหติ
โดยเขยี นใบขอโลหติ สง่ มายงั หอ้ งปฏบิ ตั กิ าร เจาะเลอื ดผปู้ ่วยสง่
ตรวจวเิ คราะห์
หอ้ งปฏบิ ตั กิ ารดาเนินการเบกิ เลอื ด
จากภาคบรกิ ารโลหติ แหง่ ชาตทิ ่ี 6

ประสานเจา้ หน้าท/่ี ญาต/ิ ผปู้ ่วย
เมอ่ื มโี ลหติ พรอ้ มจา่ ย

กระบวนการทางาน

2. ตรวจความเข้ากนั ได้ของเลือด (Crossmatching) และการจ่ายเลือด

ห้องปฏิบตั ิการตรวจรบั และดาเนินการตรวจ การตรวจหมเู่ ลือดยืนยนั ในรายที่รบั โลหิตเป็นครงั้ แรก

Compatible blood วิเคราะห์ ช่วยป้องกนั การเกิดความผิดพลาดจากการให้เลือด
ลดอบุ ตั ิการณ์จากการให้เลือดผิดคน ผิดหมู่และผิดชนิด
Incompatible blood

เตรยี มการจ่ายโลหิต

ผปู้ ่ วยรบั โลหิตครงั้ แรก ผปู้ ่ วยมีประวตั ิรบั โลหิต แจ้งแพทยเ์ พื่อพิจารณา
ส่งเลือดไปตรวจวิเคราะหต์ ่อ

ตรวจหม่เู ลือดยืนยนั ตวั ตนอีกครงั้

จ่ายโลหิตและบนั ทึกข้อมลู ลงในทะเบยี นประวตั ิรบั เลือดของห้องปฏิบตั ิการ

ยกเลิกการให้เลือด หลงั ผปู้ ่ วยรบั เลือด ใบคล้องเลือดจะเป็นประโยชน์ในการบนั ทึกและรวบรวมข้อมลู การให้/
หอผปู้ ่ วยส่งใบคล้องเลือดมายงั ห้องปฏิบตั ิการ ไมใ่ ห้เลือด การเกิดปฏิกิริยาจากการให้เลือดทงั้ แบบ preventable และ
non preventable เพื่อตรวจสอบและทบทวนการใช้โลหิต

ตวั ชี้วดั งานธนาคารเลือด

ข้อมูล/ตวั ชี้วดั เป้ าหมาย ปี 2560 ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564
0% 0% 0% 0% 0% 0%
1. อบุ ตั กิ ารณ์การเกดิ ปฏกิ ริ ยิ าจากการจ่าย
เลอื ดผดิ หมู่ ผดิ คน ผดิ ชนิด (ระดบั E ขน้ึ ไป) <0.3% 0% 0% 0% 0.68% 0%
2. อุบตั กิ ารณ์การเกดิ ปฏกิ ริ ยิ าจากการใหเ้ ลอื ด 0% 0% 0% 0% 0% 0%
<10% 15.0% 15.0% 15.6% 13.2% 9.8%
- Preventable
- Non preventable >3.0 3.6 4.00 4.0 4.0 4.0
3. อตั ราการจา่ ยสว่ นประกอบโลหติ ไมไ่ ดต้ าม >3.0 3.5 2.7 4.0 4.0 4.0
แพทยร์ อ้ งขอ
4. การผา่ นมาตรฐานงานตรวจวเิ คราะห์
ธนาคารเลอื ด
- การตรวจ ABO grouping
- การตรวจ Rh typing

แผนพฒั นาระบบการใหบ้ ริการในปี 2565

1. พฒั นาศกั ยภาพและความสามารถของเจ้าหน้าท่ีภายในห้องปฏิบตั ิการอยา่ งต่อเนื่อง

-จดั ใหม้ กี ารทดสอบความรแู้ ละความชานาญในการปฏบิ ตั กิ ารอยา่ งสม่าเสมอ
-สง่ เจา้ หน้าทเ่ี ขา้ รว่ มอบรมและพฒั นาความรดู้ า้ นการตรวจวเิ คราะหจ์ ากหน่วยงานตา่ งๆอยา่ งน้อยปีละ 1-2 ครงั้

2. การเพิ่มศกั ยภาพการตรวจวิเคราะหท์ างห้องปฏิบตั ิการ

-ทบทวนรายการตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารทม่ี คี วามจาเป็นตอ้ งเพม่ิ และรายการทค่ี วรยกเลกิ
-เพม่ิ การตรวจวเิ คราะห์ VDRL/RPR ในหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารเพอ่ื ชว่ ยในการตรวจตดิ ตามการรกั ษาโรคซฟิ ิลสิ

แผนพฒั นาระบบการใหบ้ ริการในปี 2565

3.เพิ่มตวั ชี้วดั (KPI) ทางห้องปฏิบตั ิการ ในปี 2565 เป้าหมาย
<0.01%
ตวั ชี้วดั
อตั ราการปฏเิ สธสง่ิ สง่ ตรวจทาง หอ้ งปฏบิ ตั กิ าร

Purpose: ความถกู ตอ้ งของกระบวนการการเกบ็ สง่ิ สง่ ตรวจและการนาสง่ ตรวจตามมาตรฐาน
วชิ าชพี เทคนคิ การแพทย์ พฒั นาคณุ ภาพในสว่ นของกระบวนการ Pre-analytical

Plan: 1.จดั ทาและปรบั ปรงุ คมู่ อื การเกบ็ สง่ิ สง่ ตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารใหส้ ามารถเขา้ ถงึ
และสบื คน้ ขอ้ มลู ไดง้ า่ ย

2. ประชมุ ชแ้ี จงและทบทวนแนวทางการใหเ้ กบ็ สงิ่ สง่ ตรวจแกห่ น่วยงานทเ่ี กย่ี วขอ้ ง

Process: เกบ็ ขอ้ มลู ทกุ เดอื นเพอ่ื ตดิ ตามแนวโน้มอตั ราการปฏเิ สธสงิ่ สง่ ตรวจ

แผนพฒั นาระบบการใหบ้ ริการในปี 2565

4. พฒั นากระบวนการจดั หาโลหิตให้เพียงพอต่อการใช้บริการ

Purpose: สารองโลหติ ใหเ้ พยี งพอตอ่ การใชท้ ุกหมเู่ ลอื ด พฒั นาตวั ชว้ี ดั ใหเ้ ป็นไปตามเกณฑท์ ก่ี าหนด

Plan: 1. เพม่ิ จานวนและความถใ่ี นการจองโลหติ จากภาคบรกิ ารแหง่ ชาตทิ ่ี 6
2. บรหิ ารจดั การขอเปลย่ี นโลหติ กบั โรงพยาบาลใกลเ้ คยี ง

Process: ประชุม PCT รว่ มกบั สหวชิ าชพี เพอ่ื วางแนวทางในการจองโลหติ
เกบ็ ขอ้ มลู เพอ่ื สารวจแนวโน้มความตอ้ งการโลหติ แตล่ ะหมขู่ องผปู้ ่วยในโรงพยาบาล
ตดิ ตามอตั ราการจา่ ยสว่ นประกอบของโลหติ