หลกฐั านทางประวตั ิศาสตร์ สมยั
อยธุ ยา
1. พระราชพงศาวดาร เป็ นบนั ทกึ เกยี่ วกับพระราชกรณียกจิ ของพระมหากษัตริยใ์ น
ดา้ นตา่ งๆ อาจแบ่งได้เป็ น 2 ประเภท คอื
- พระราชพงศาวดารท่ียงั ไมผ่ ่านกระบวนการช าระใหข้ อ้ มลู ตามท่ี ผบู้ นั ทกึ เดมิ เขยี นไวเ้ ช่น พระ
ราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบบั หลวงประเสรฐิ ฯ พระราชพงศาวดารความเก่าจ.ศ. 113
- . พระราชพงศาวดารท่ีผา่ นการกระบวนการช าระคือ มีการตรวจสอบ แกไ้ ขในสมยั ธนบรุ แี ละ
รตั นโกสนิ ทรท์ า ใหเ้ นอ้ ความและจดุ ประสงคแตกต่างไป จากเดมิ เชน่ พระราชพงศาวดารกรุงศรี
อยธุ ยาฉบบั พนั จนั ทนมุ าศ(เจิม) พระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบบั พระจกรั พรรดพิ งศเจากรม (จาด)
พระราชพงศาวดารกรุงศรอี ยธุ ยาฉบบั สมเด็จพระพนรตั น์ พระราชพงศาวดารกรุงสยามจาก
ตน้ ฉบบั ของบรติ ิชมิวเซยี ม กรุงลอนดอน พระราชพงศาวดารฉบบั พระราชหตั ถเลขา
2. จดหมายเหตุโหร
เป็นงานของโหรประจาราชสานกั บนั ทกึ พระราชกรณียกิจและเหตกุ ารณส์ าคญั ในบา้ นเมืองตามลาดบั วนั ท่ีเกิดเหตกุ ารณ์ โดยสรุปสน้ั ๆ
3. จดหมายเหตุชาวตา่ งชาติ ส่วนใหญ่เป็นเอกสารท่ีชาวยโุ รปท่ีเดนิ ทางเขา้ มาในอาณาจกั ร
อยธุ ยาเขียนขนึ้ เช่น จดหมายเหตฟุ านฟลีต ของเยเรเมียส ฟาน ฟลีต ชาวฮอลนั ดา
4. วรรณกรรม สมยั อยธุ ยามีวรรณกรรมหลายเรอ่ื งท่ีใหข้ อ้ มลู ทางประวตั ศิ าสตร์ เชน่ ลลิ ติ
โองการแชน่ า้ ลิลติ ยวนพา่ ย
5. หลักฐานทางโบราณคดแี ละศิลปกรรม เชน่ โบราณสถาน โบราณวตั ถุ ศิลปวตั ถทุ ่ีสรา้ งในสมยั อยธุ ยา ซง่ึ มีจานวนมาก