เจาะน้ำ ในเยื่อหุ้มปอด THORACENTESIS
หัตถการเจาะปอด (THORACOCENTESIS) คำ จำ กัดความ การแทงเข็มเพื่อดูดของเหลวหรืออากาศออกจากช่องเยื่อหุ้มปอด ตำ แหน่งที่ใช้เจาะถ้าเป็นอากาศจะเจาะบริเวรทรวงอกด้านหน้าส่วน บน (UPPER ANTERIOR CHEST) ระหว่างกระดูกซี่โครงที่ 2 และ 3 ถ้าเป็นของเหลว เจาะบริเวณทรวงอกด้านหลังส่วนล่าง (LOWER POSTERIOR CHEST) ต่ำ กว่าระดับของเหลวซึ่งอาจจะอยู่ระหว่าง กระดูกซี่โครงที่ 6 และ 7 หรือ 7 และ 8 การเจาะเพื่อดูดของเหลว (THORACENTESIS OR THORACOCENTESIS) ออกจากช่องว่างเยื่อหุ้มปอดโดย ดูดไม่เกิน 2000-3000 มิลลิลิตร หรือตามสภาวะผู้ป่วย ข้อควรระวัง
1.ชุดเจาะท้อง 2.ขวดเก็บตัวอย่างส่งตรวจพร้อมฝาปิด 3. น้ำ ยาฆ่าเชื้อ Povidone-iodine , 2% Chlorhexidine 4.สำ ลี Alcohol 5.ยาชาเฉพาะที่ 1 % Xylocaine 6.เข็มฉีดยา เบอร์ 18 และเบอร์ 24 7.ถุงมือ Sterile 8.พลาสเตอร์ปิดแผล Fixomull 1.ขวดสะอาดปราศจากเชื้อขนาด 1000 มิลลิลิตรสำ หรับรองรับของเหลวที่ออกจาก เยื่อบุช่องท้อง 2.IV Set 3.Three ways 1 1 1,1 1 1 1 1 1 1 1 1 ชุด ขวด ขวด แผง ขวด อัน คู่ กล่อง ขวด เซท เซท จำ นวน เจาะปอด : THORACOCENTESIS การเตรียมอุปกรณ์ทำ ณ์ ทำหัตถการ อุปกรณ์ หน่วย กรณีที่ต้องการระบายน้ำ ออกจากช่องท้องในปริมาณมากควรเพิ่ม
เจาะปอด : THORACOCENTESIS การเตรียมอุปกรณ์ทำ ณ์ ทำหัตถการ ชุดเจาะท้อง :กรณีที่ ณี ต้ที่อ ต้ งการระบายน้ำ ออกจากช่อช่งท้อ ท้ งในปริม ริ าณมากควร เพิ่มพิ่ ขวดเก็บตัวอย่างส่ง ตรวจพร้อมฝาปิด 2% Chlorhexidine น้ำ ยาฆ่าเชื้อ Povisone- iodine ยาชาเฉพาะที่ 1% Xylocaine สำ ลี Alcohol เข็มฉีดยา เบอร์ 18 และ 24 ถุงมือ Sterile พาสเตอร์ปิดแผล Fixomull ขวดสะอาดปราศจากเชื้อ ขนาด 1000มิลิลิตร สำ หรับรองรับของเหลว ที่ออกจากเยื่อบุช่องท้อง IV Set Three ways หัวเข็มสำ หรับเจาะปอด ขนาด 15-7 นิ้ว ยาว 2-3 นิ้ว
หัตถการเจาะปอด (THORACOCENTESIS) ขั้นตอนการปฏิบัติ 1.ตรวจสอบแผนการรักษา ระบุตัวผู้ป่วย โดยตรวจสอบ HN ป้ายข้อมือ สอบถามชื่อนามสกุลผู้ ป่วย วันเดือนปีเกิด 2. 3. แจ้งให้ผู้ป่วยทราบ อธิบายขั้นตอนการปฏิบัติและเหตุผลการตรวจ 4. เตรียมผิวหนังบริเวรที่จะเจาะให้สะอาด อาจต้องโกนขน (ถ้าจะเป็น) 5.ให้ผู้ป่วยและญาติเซ็นต์เอกสารยินยอมการทำ หัตถการ 6. ประเมินสัญญาณชีพ 7. นำ อุปกรณ์ไปที่เตียงของผู้ป่วย จัดสภาพแวดล้อมเป็นสัดส่วน จัดให้มีบริเวณที่พอเหมาะในการวาง เครื่องมือ เครื่องใช้ และกั้นม่าน 8. 9. จัดท่าผู้ป่วย ให้ผู้ป่วยอยู่ท่าดังนี้ 9.1 ท่านั่งห้อยเท้าข้างเตียง โดยมีที่รองรับเท้า และฟุบศีรษะลงบน หมอนที่วางไว้บนโต๊ะคล่อมเตียง ยกแขนทั้งสองข้างวางบนหมอน 9.2 ท่านอนตะแคง ยกศีรษะสูง หันข้างที่เจาะไว้ข้างบนมือจับหัว เตียง 10. ล้างมือให้สะอาดและเช็ดให้แห้ง
หัตถการเจาะปอด (THORACOCENTESIS) ขั้นตอนการปฏิบัติ 11. เปิดชุดเจาะปอด โดยใช้หลักปราศจากเชื้อ เปิดเข็มฉีดยาลงในชุด เจาะปอด เทน้ำ ยาฆ่าเชื้อลงในถ้วยน้ำ ยาพอประมาณ 12. แพทย์ผู้เจาะ ทำ ความสะอาดผิวหนังบริเวณที่เจาะปอดกว้าง 5-6 นิ้ว ด้วยน้ำ ยาฆ่าเชื้อ 13. แพทย์ผู้เจาะใช้ผ้าปราศจากเชื้อคลุมหลัง 14.ช่วยแพทย์เตรียมยาชาสำ หรับใช้ก่อนเจาะ 15.หลังยาชาออกฤทธิ์ แพทย์ใช้เข็มเจาะเข้าไปในช่องหลัง 16.แนะนำ ให้ผู้ป่วยนอนนิ่งๆ ขณะทำ การเจาะปอด 17.ประเมินอาการเปลี่ยนแปลงของผู้ป่วย โดยประเมินสัญญาณชีพ สีผิว อาการเหงื่อออก หน้ามืด เป็นลม 18.ช่วยแพทย์เก็บตัวอย่างส่งตรวจด้วยความระมัดระวัง การปนเปื้อน (ในกรณีต้องการส่ง) 19. ระหว่างการรอปล่อยให้ของเหลวระบายออกจากช่องปอด ดูแลผู้ป่วย ดังนี้ 19.1 จัดให้ผู้ป่วยนอนอยู่ในถ้าเดิมที่สุขสบายระวังเข็มเจาะและสายแทง ไม่ให้เลื่อนหลุด อาจยืดเข็มให้อยู่กับที่ด้วยพลาสเตอร์
หัตถการเจาะปอด (THORACOCENTESIS) ขั้นตอนการปฏิบัติ 19.2 ประเมินอาการเปลี่ยนแปลงระดับความรู้สึกเป็นระยะ โดยวัด ความดันโลหิตจับชีพจร การหายใจ และสังเกตุการไหลของของเหลว ประเมินภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้นจากการเจาะปอด เช่นภาวะช็อก ลักษณะเสมหะที่เป็นฟอง หรือมีเลือดปน ไออย่างรุนแรง หายใจลำ บาก 19.3 ดูแลไม่ให้ของเหลวไหลออกเร็วเกินไปและให้ได้จำ นวนตาม แผนการรักษาของแพทย์ 19.4 เมื่อได้ปริมาณของเหลมตามแผนการรักษา แพทย์จะดึงเข็มออก ให้ปิดบริเวณที่เจาะด้วยผ้าก๊อสหรือพลาสเตอร์ 20. ดูแลหลังการเจาะ หากการระบายของเหลวออกจากช่องปอดปริมาณ มาก ควรวัดสัญญาณชีพจรทุก 15 นาที 4 ครั้ง ทุก 30 นาที 4 ครั้ง และทุก 1 ชั่วโมง จนกว่าจะคงที่ พร้อมทั้งสังเกตุการรั่วซึ่มของ ของเหลว 21. ถ้ามีของเหลวไหลซึมออกมามาก ให้เปลี่ยนผ้าก๊อส และปิดด้วยพลาส เตอร์ใหม่ 22. จัดท่าพักให้ผู้ป่วยนอนตะแคง โดนให้ด้านที่เจาะอยู่ด้านบนนาน ประมาณ 1 ชั่วโมง 23.จัดเก็บอุปกรณ์ทำ ความสะอาดตามมาตรฐานและล้างมือให้สะอาด 24.บันทึกในแบบบันทึกทางการพยาบาล ตามมาตรฐานการพยาบาล รวม ทั้งบันทึกลักษณะสี ปริมาณของของเหลวที่ออกจากช่องปอด