1 แผนการจัดการเรียนรู้ รหัสวิชา ว 16101 วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ปรากฏการณ์ของโลกและภัยธรรมชาติ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 ปรากฏการณ์เรือนกระจก จัดทำโดย นายศราวุฒิ ชุ่มบัวทอง เลขประจำตัวสมัครสอบ 071140184 กลุ่มวิชา วิทยาศาสตร์ทั่วไป สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรูวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
ก คํานํา เอกสารฉบับนี้จัดทำขึ้น เพื่อเป็นเอกสารแสดงข้อมูลประกอบการการประเมินตําแหน่ง ครูผู้ช่วย ภาค ค ความเหมาะสมกับตําแหน่งวิชาชีพ และปฏิบัติงานในสถานศึกษา สำหรับการสอบแข่งขันเพื่อบรรจุและแต่งตั้ง บุคคลเข้ารับราชการ เป็นข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตําแหน่งครูผู้ช่วย สังกัดสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานปีการศึกษา 2566 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ ภายในเอกสารฉบับนี้ ประกอบด้วย คําอธิบายรายวิชา โครงสร้างรายวิชา หน่วยการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ และสื่อการเรียนการสอน ซึ่งได้จัดเรียงหัวข้อไว้ตรงตามเกณฑ์การประเมินตําแหน่ง ครูผู้ช่วย ภาค ค ความเหมาะสมกับตําแหน่งวิชาชีพ และปฏิบัติงานในสถานศึกษา ในครั้งนี้ ข้าพเจ้าหวังว่าเอกสารฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ ในการประเมินตําแหน่ง ครูผู้ช่วย ภาค ค ของข้าพเจ้า หากมีข้อผิดพลาดประการใด ข้าพเจ้าขอน้อมรับไว้ และขออภัยมา ณ ที่นี้ นายศราวุฒิ ชุ่มบัวทอง ผู้จัดทํา
ข สารบัญ หน้า คำอธิบายรายวิชา 1 โครงสร้างรายวิชา 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ใช้ในการจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ 11 แผนการจัดการเรียนรู้ 13 ภาคผนวก ก สื่อการเรียนรู้ 21 ภาคผนวก ข แบบประเมินและเกณฑ์การประเมิน 28
1 คำอธิบายรายวิชาพื้นฐาน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เวลา 80 ชั่วโมง /ปี จำนวน 2.0 หน่วยกิต ศึกษาและเรียนรู้เกี่ยวกับสารอาหารและประโยชน์ของสารอาหารแต่ละประเกท แนวทางในการเลือก รับประทานอาหารให้ได้สารอาหารครบถ้วนในสัดส่วนที่เหมาะสมกับเพศและวัย รวมทั้งความปลอดภัยต่อสุขภาพ ความสำคัญของสารอาหาร ระบบย่อยอาหาร การดูดซึมสารอาหาร และหน้าที่ของอวัยวะในระบบย่อยอาหาร แนวทางในการดูแลรักษาอวัยวะในระบบย่อยอาหารให้ทำงานเป็นปกติ การเกิดและผลของแรงไฟฟ้า ส่วนประกอบและหน้าที่ของแต่ละส่วนประกอบของวงจรไฟฟ้าอย่างง่าย เขียนแผนภาพและต่อวงจรไฟฟ้าอย่าง ง่าย วิธีการต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรม ประโยชน์และการประยุกต์การต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรมในชีวิตประจำวัน การต่อหลอดไฟฟ้าแบบอนุกรมและแบบขนาน ประโยชน์ ข้อจำกัด และการประยุกต์การต่อหลอดไฟฟ้า แบบอนุกรมและแบบขนานในชีวิตประจำวัน เขียนแผนภาพรังสีของแสงแสดงการเกิดเงามืดเงามัว การแยกสาร ผสมโดยการหยิบออก การร่อน การใช้แม่เหล็กดึงดูด การรินออก การกรอง และการตกตะกอน รวมทั้งวิธี แก้ปัญหาในชีวิตประจำวันเกี่ยวกับการแยกสาร กระบวนการเกิดหินอัคนี หินตะกอน และหินแปร วัฏจักรหิน ตัวอย่างการใช้ประโยชน์ของหินและแร่ในชีวิตประจำวัน การเกิดซากดึกดำบรรพ์และคาดคะเนสภาพแวดล้อม ในอดีตของซากดึกดำบรรพ์ การเกิดลมบก ลมทะเล และมรสุม รวมทั้งผลที่มีต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม ผลของ มรสุมต่อการเกิดฤดูของประเทศไทย ลักษณะและผลกระทบของน้ำท่วมการกัดเซาะชายฝั่ง ดินถล่มแผ่นดินไหว และสึนามิ ผลกระทบของภัยธรรมชาติและธรณีพิบัติภัย แนวทางในการเฝ้าระวังและปฏิบัติตนให้ปลอดภัยจากภัย ธรรมชาติที่อาจเกิดในท้องถิ่น การเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจก และผลของปรากฏการณ์เรือนกระจกมีชีวิต แนวทางการปฏิบัติตนเพื่อลดกิจกรรมที่ก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก ปรากฏการณ์สุริยุปราคาและจันทรุปราคา พัฒนาการของเทคโนโลยีอวกาศ และตัวอย่างการนำเทคโนโลยีอวกาศมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน โดยมุ่งหวังให้ผู้เรียนได้เรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่สามารถนำไปใช้อธิบาย แก้ไขปัญหา หรือสร้างสรรค์พัฒนา งานในชีวิตจริงได้ ซึ่งเน้นการเชื่อมโยงความรู้ทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี กับกระบวนการทาง วิศวกรรมศาสตร์ และให้มีทักษะสำคัญในการค้นคว้าและสร้างองค์ความรู้ โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ และการแก้ปัญหาที่หลากหลาย เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความรู้ความเข้าใจ มีทักษะการคิด และมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ทุกขั้นตอน รวมทั้ง ส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดจิตวิทยาศาสตร์และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนวิทยาศาสตร์
2 ตัวชี้วัด ว 1.2 ป.6/1 ระบุสารอาหารและบอกประยชน์ของสารอาหารแต่ละประเภทจากอาหารที่ตนเอง รับประทาน ว 1.2 ป.6/2 บอกแนวทางในการเลือกรับประทานอาหารให้ได้สารอาหารครบถ้วนในสัดส่วนที่ เหมาะสมกับเพศและวัยรวมทั้งความปลอดภัยต่อสุขภาพ ว 1.2 ป.6/3 ตระหนักถึงความสำคัญของสารอาหาร โดยการเลือกรับประทานอาหารที่มีสารอาหาร ครบถ้วนในสัดส่วนที่เหมาะสมกับเพศและวัย รวมทั้งปลอดภัยต่อสุขภาพ ว 1.2 ป.6/4 สร้างแบบจำลองระบบย่อยอาหารและบรรยายหน้าที่ของอวัยวะในระบบย่อยอาหาร รวมทั้งอธิบายการย่อยอาหารและการดูดซึมสารอาหาร ว 1.2 ป.6/5 ตระหนักถึงความสำคัญของระบบย่อยอาหาร โดยการบอกแนวทางในการดูแลรักษา อวัยวะในระบบย่อยอาหารให้ทำงานเป็นปกติ ว 2.1 ป.6/1 อธิบายและเปรียบเทียบการแยกสารผสมโดยการหยิบออก การร่อน การใช้แม่เหล็ก ดึงดูด การรินออกการกรอง และการตกตะกอน โดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ รวมทั้ง ระบุวิธีแก้ปัญหาในชีวิตประจำวันเกี่ยวกับการแยกสาร ว 2.2 ป.6/1 อธิบายการเกิดและผลของแรงไฟฟ้า ซึ่งเกิดจากวัตถุที่ผ่านการขัดถู โดยใช้หลักฐานเชิง ประจักษ์ ว 2.3 ป.6/1 ระบุส่วนประกอบและบรรยายหน้าที่ของแต่ละส่วนประกอบของวงจรไฟฟ้าอย่างง่าย จากหลักฐานเชิงประจักษ ว 2.3 ป.6/2 เขียนแผนภาพและต่อวงจรไฟฟ้าอย่างง่าย ว 2.3 ป.6/3 ออกแบบการทดลองและทดลองด้วยวิธีที่เหมาะสมในการอธิบายวิธีการและผลของการ ต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรม ว 2.3 ป.6/4 ตระหนักถึงประโยชน์ของความรู้ของการต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรมโดยบอกประโยชน์ และการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ว 2.3 ป.6/5 ออกแบบการทดลองและทดลองด้วยวิธีที่เหมาะสมในการอธิบายการต่อหลอดไฟฟ้า แบบอนุกรมและแบบขนาน ว 2.3 ป.6/6 ตระหนักถึงประโยชน์ของความรู้ของการต่อหลอดไฟฟ้าแบบอนุกรมและแบบขนาน โดยบอกประโยชน์ ข้อจำกัด และการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ว 2.3 ป.6/7 อธิบายการเกิดเงามืดเงามัวจากหลักฐานเชิงประจักษ์ ว 2.3 ป.6/8 เขียนแผนภาพรังสีของแสงแสดงการเกิดเงามืดเงามัว ว 3.1 ป.6/1 สร้างแบบจำลองที่อธิบายการเกิด และเปรียบเทียบปรากฏการณ์สุริยุปราคาและ จันทรุปราคา ว 3.1 ป.6/2 อธิบายพัฒนาการของเทคโนโลยีอวกาศ และยกตัวอย่างการนำเทคโนโลยีอวกาศมาใช้ ประโยชน์ในชีวิตประจำวันจากข้อมูลที่รวบรวมได้
3 ตัวชี้วัด ว 3.2 ป.6/1 เปรียบเทียบกระบวนการเกิดหินอัคนี หินตะกอน และหินแปร และอธิบายวัฏจัก+ใน จากแบบจำลอง ว 3.2 ป.6/2 บรรยายและยกตัวอย่างการใช้ประโยชน์ของหินและแร่ในชีวิตประจำวันจากข้อมูลที่ รวบรวมได้ ว 3.2 ป.6/3 สร้างแบบจำลองที่อธิบายการเกิดซากดึกดำบรรพ์และคาดคะเนสภาพแวดล้อมในอดีต ของซากดึกดำบรรพ์ ว 3.2 ป.6/4 เปรียบเทียบการเกิดลมบก ลมทะเล และมรสุม รวมทั้งอธิบายผลที่มีต่อสิ่งมีชีวิตและ สิ่งแวดล้อมจากแบบจำลอง ว 3.2 ป.6/5 อธิบายผลของมรสุมต่อการเกิดฤดูของประเทศไทยจากข้อมูลที่รวบรวมได้ ว 3.2 ป.6/6 บรรยายลักษณะและผลกระทบของน้ำท่วม การกัดเซาะชายฝั่ง ดินถล่ม แผ่นดินไหว สึนามิ ว 3.2 ป.6/7 ผลกระทบของภัยธรรมชาติและธณีพิบัติภัยดยนำเสนอแนวทางในการเฝ้าระวังและ ปฏิบัติตนให้ปลอดภัยจากภัยธรรมชาติและธรณีพิบัติภัยที่อาจเกิดในท้องถิ่น ว 3.2 ป.6/8 สร้างแบบจำลองที่อธิบายการเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจก และผลของปรากฏการณ์ เรือนกระจกต่อสิ่งมีชีวิต ว 3.2 ป.6/9 ตระหนักถึงผลกระทบของปรากฏการณ์เรือนกระจก โดยนำเสนอแนวทางการปฏิบัติ ตนเพื่อลดกิจกรรมที่ก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก รวมทั้งหมด 26 ตัวชี้วัด
4 โครงสร้างรายวิชา รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เวลา 80 ชั่วโมง /ปี จำนวน 2.0 หน่วยกิต หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐานตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน 1 อาหาร และและย่อย อาหาร ว 1.2 ป.6/1-5 - สารอาหารที่อยู่ในอาห ารมี๖ ประเภท ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน เกลือแร่วิตามินและน้ำ - อาหารแต่ละชนิดประกอบด้วย สารอาหารที่แตกต่างกัน -สารอาหารแต่ละประเภทมีประโยชน์ ต่อร่างกายแตกต่างกัน สารอาหารที่ให้ พลังงานแก่ร่างกาย ส่วนเกลือแร่ วิตามิน และน้ำ เป็นสารอาหารที่ไม่ให้ พลังงานแก่ร่างกาย แต่ช่วยให้ร่างกาย ทำงานได้เป็นปกติ - การรับประทานอาหาร เพื่อให้ ร่างกายเจริญเติบโต มีการเปลี่ยนแปลง ของร่างกายตามเพศและวัย และมี สุขภาพดี จำเป็นต้องรับประทานให้ได้ พลังงานเพียงพอกับความต้องการของ ร่างกายและให้ได้สารอาหารครบถ้วน ที่เหมาะสมกับเพศและวัย - ระบบย่อยอาหารประกอบด้วย อวัยวะต่าง ๆได้แก่ ปาก หลอดอาหาร กระเพาะอาหารลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ทวารหนัก ตับ และตับอ่อนซึ่งทำ หน้าที่ร่วมกันในการย่อยและดูดซึม สารอาหาร - ปากมีฟันช่วยบดเคี้ยวอาหารให้มี ขนาดเล็กลงและมีลิ้นช่วยคลุกเคล้า 11
5 หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐานตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน อาหารกับน้ำลายในน้ำลายมีเอนไซม์ ย่อยแป้งให้เป็นน้ำตาล 2 การแยกสาร ว 2.1 ป.6/1 • สารผสมประกอบด้วยสารตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปผสมกัน เช่น น้ำมันผสมน้ำ ข้าวสารปนกรวดทราย วิธีการที่ เหมาะสมในการแยกสารผสม ขึ้นอยู่กับลักษณะและสมบัติของสารที่ ผสมกันถ้าองค์ประกอบของสารผสม เป็นของแข็งกับของแข็งที่มีขนาด แตกต่างกันอย่างชัดเจน อาจใช้วิธีการ รินออก การกรอง หรือการตกตะกอน ซึ่งวิธีการแยกสารสามารถนำไปใช้ ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ 10 3 หินและซาก ดึกดำบรรพ์ ว 3.2 ป.6/1-3 - หินเป็นวัสดุแข็งเกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติประกอบด้วย แร่ตั้งแต่หนึ่ง ชนิดขึ้นไป สามารถจำแนกหินตาม กระบวนการเกิดได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่ หินอัคนี หินตะกอน และหินแปร - หินในธรรมชาติทั้ง 3 ประเภท มีการ เปลี่ยนแปลงจากประเภทหนึ่งไปเป็น อีกประเภทหนึ่งหรือประเภทเดิมได้ โดยมีแบบรูปการเปลี่ยนแปลงคงที่และ ต่อเนื่องเป็นวัฏจักร - มนุษย์ใช้ประโยชน์จากแร ่ใน ชีวิตประจำวันในลักษณะต่าง ๆ - ซากดึกดำบรรพ์เกิดจากการทับถม หรือการประทับรอยของสิ่งมีชีวิตใน อดีตจนเกิดเป็นโครงสร้างของซากหรือ ร่องรอยของสิ่งมีชีวิตที่ปรากฏอยู่ในหิน ในประเทศไทยพบซากดึกดำบรรพ์ที่ หลากหลาย เช่น พืช ปะการัง 17
6 หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐานตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน หอย ปลา เต่า ไดโนเสาร์ และรอยตีน สัตว์ - ซากดึกดำบรรพ์สามารถใช้เป็น ห ล ั ก ฐ า น ห น ึ ่ ง ท ี ่ ช ่ ว ย อ ธ ิ บ า ย สภาพแวดล้อมของพื้นที่ในอดีต ขณะเกิดสิ่งมีชีวิตนั้น ยังสามารถใช้ ระบุอายุของหิน และเป็นข้อมูลใน การศึกษาวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต สอบวัดผล กลางภาคเรียนที่ 1 1 สอบวัดผล ปลายภาคเรียนที่ 1 1 4 ปรากฏการณ์ ของโลกและ ภัยธรรมชาติ ว 3.2 ป.6/4-9 - ลมบก ลมทะเล และมรสุม เกิดจาก พื้นดินและพื้นน้ำร้อนและเย็นไม่เท่ากัน ทำให้อุณหภูมิอากาศเหนือพื้นดินและ พื้นน้ำแตกต่างกัน จึงเกิดการเคลื่อนที่ ของอากาศจากบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำ ไปยังบริเวณที่มีอุณหภูมิสูง - มรสุมเป็นลมประจำฤดูเกิดบริเวณเขต ร้อนของโลก ซึ่งเป็นบริเวณกว้างระดับ ภูมิภาค ประเทศไทยได้รับผลจากมรสุม ตะวันออกเฉียงเหนือในช่วงประมาณ กลางเดือนตุลาคมจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ ทำให้เกิดฤดูหนาว และได้รับผลจาก มรสุมตะวันตกเฉียงใต้ในช่วงประมาณ กลางเดือนพฤษภาคมจนถึงกลางเดือน ตุลาคมทำให้เกิดฤดูฝน ส่วนช่วง ประมาณกลางเดือนกุมภาพันธ์จนถึง กลางเดือนพฤษภาคมเป็นช่วง เปลี่ยนมรสุมและประเทศไทยอยู่ใกล้เส้น ศูนย์สูตร แสงอาทิตย์เกือบตั้งตรงและตั้ง ตรงประเทศไทยในเวลาเที่ยงวัน ทำให้ ได้รับความร้อนจากดวงอาทิตย์อย่าง 15
7 หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐานตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน เต็มที่ อากาศจึงร้อนอบอ้าวทำให้เกิดฤดู ร้อน - น้ำท่วม การกัดเซาะชายฝั่ง ดินถล่ม แผ่นดินไหวและสึนามิ มีผลกระทบต่อ ชีวิตและสิ่งแวดล้อมแตกต่างกัน - มนุษย์ควรเรียนรู้วิธีปฏิบัติตนให้ ปลอดภัย เช่นติดตามข่าวสารอย่าง สม่ำเสมอ เตรียมถุงยังชีพให้พร้อมใช้ ตลอดเวลา และปฏิบัติตามคำสั่งของ ผู้ปกครองและเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัด เมื่อเกิดภัยธรรมชาติและธรณีพิบัติภัย - ปรากฏการณ์เรือนกระจกเกิดจากแก๊ส เรือนกระจกในชั้นบรรยากาศของโลกกัก เก็บความร้อนแล้วคายความร้อน บางส่วนกลับสู่ผิวโลกทำให้อากาศบน โลกมีอุณหภูมิเหมาะสมต่อการดำรงชีวิต - หากปรากฏการณ์เรือนกระจกรุนแรง มากขึ้นจะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลง ภูมิอากาศโลก มนุษย์จึงควรร่วมกันลด กิจกรรมที่ก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก 5 วงจรไฟฟ้า และ แรงไฟฟ้า ว 2.2 ป.6/1 ว 2.3 ป.6/1-6 - วงจรไฟฟ้าอย่างง่ายประกอบด้วย แหล่งกำเนิดไฟฟ้าสายไฟฟ้า และ เครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้า แหล่งกำเนิดไฟฟ้า เช่น ถ่านไฟฉาย หรือแบตเตอรี่ทำหน้าที่ให้พลังงาน ไฟฟ้า สายไฟฟ้าเป็นตัวนำไฟฟ้า ทำ หน้าที่เชื่อมต่อระหว่างแหล่งกำเนิด 12
8 หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐานตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน ไฟฟ้าและเครื่องใช้ไฟฟ้าเข้าด้วยกัน เครื่องใช้ไฟฟ้ามีหน้าที่เปลี่ยนพลังงาน ไฟฟ้าเป็นพลังงานอื่น - เมื่อนำเซลล์ไฟฟ้าหลายเซลล์มาต่อ เรียงกันโดยให้ขั้วบวกของเซลล์ไฟฟ้า เซลล์หนึ่งต่อกับขั้วลบของอีกเซลล์ หนึ่งเป็นการต่อแบบอนุกรม ทำให้มี พ ล ั ง ง า น ไ ฟ ฟ ้ า เ ห ม า ะ ส ม กับ เครื่องใช้ไฟฟ้าซึงการต่อเซลล์ไฟฟ้า แบบอนุกรมสามารถนำไปใช้ประโยชน์ ในชีวิตประจำวัน เช่น การต่อ เซลล์ไฟฟ้าในไฟฉาย - การต่อหลอดไฟฟ้าแบบอนุกรมเมื่อ ถอดหลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งออก ทำให้หลอดไฟฟ้า ที่เหลือดับทั้งหมด ส่วนการต่อหลอดไฟฟ้าแบบขนาน เมื่อถอดหลอดไฟฟ้าดวงใดดวง หนึ่งออกหลอดไฟฟ้าที่เหลือก็ยังสว่าง ได้ การต่อหลอดไฟฟ้าแต่ละแบบ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้เช่น การ ต่อหลอดไฟฟ้าหลายดวงในบ้านต้อง ต่อหลอดไฟฟ้าแบบขนาน เพื่อเลือกใช้ หลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งได้ตาม ต้องการ - วัตถุ 2 ชนิดที่ผ่านการขัดถูแล้ว เมื่อ นำเข้าใกล้กันอาจดึงดูดหรือผลักกัน
9 หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐานตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน แรงที่เกิดขึ้นนี้เป็นแรงไฟฟ้า ซึ่งเป็น แรงไม่สัมผัส เกิดขึ้นระหว่างวัตถุที่มี ประจุไฟฟ้า ซึ่งประจุไฟฟ้ามี 2 ชนิด คือ ประจุไฟฟ้าบวกและประจุไฟฟ้า ลบ วัตถุที่มีประจุไฟฟ้าชนิดเดียวกัน ผลักกัน ชนิดตรงข้ามกันดึงดูดกัน 6 อุปราคาและ เทคโนโลยี อวกาศ ว 2.3 ป.6/7-8 ว 3.1 ป.6/1-2 - เมื่อนำวัตถุทึบแสงมากั้นแสงจะเกิด เงาบนฉากรับแสงที่อยู่ด้านหลังวัตถุ โดยเงามีรูปร่างคล้ายวัตถุที่ทำให้เกิด เงา เงามัวเป็นบริเวณที่มีแสงบางส่วน ตกลงบนฉาก ส่วนเงามืดเป็นบริเวณที่ ไม่มีแสงตกลงบนฉากเลย - เมื่อโลกและดวงจันทร์ โคจรมาอยู่ ในแนวเส้นตรงเดียวกันกับดวงอาทิตย์ ในระยะทางที่เหมาะสม ทำให้ดวง จันทร์บังดวงอาทิตย์เงาของดวงจันทร์ ทอดมายังโลก ผู้สังเกตที่อยู่บริเวณเงา จะมองเห็นดวงอาทิตย์มืดไป เกิด ปรากฏการณ์สุริยุปราคา - หากดวงจันทร์และโลกโคจรมาอยู่ใน แนวเส้นตรงเดียวกันกับดวงอาทิตย์ แล้วดวงจันทร์เคลื่อนที่ผ่านเงาของโลก จะมองเห็นดวงจันทร์มืดไป เกิด ปรากฏการณ์จันทรุปราคา - เทคโนโลยีอวกาศเริ่มจากความ ต้องการของมนุษย์ ในการสำรวจวัตถุ ท้องฟ้าโดยใช้ตาเปล่ากล้องโทรทรรศน์ และได้พัฒนาไปสู่การขนส่งเพื่อสำรวจ อวกาศด้วยจรวดและยานขนส่ง 11
10 หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐานตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน อวกาศและยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันมีการนำเทคโนโลยีอวกาศบาง ป ร ะ เ ภ ท ม า ป ร ะ ย ุ ก ต ์ ใ ช ้ ใ น ชีวิตประจำวัน เช่น การใช้ดาวเทียม เพื่อการสื่อสาร การพยากรณ์อากาศ หรือการสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ สอบวัดผล กลางภาคเรียนที่ 2 1 สอบวัดผล ปลายภาคเรียนที่ 2 1 รวม 80
11 หน่วยการเรียนรู้ที่ใช้ในการจัดทำ แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน 4 ปรากฏการณ์ ของโลกและ ภัยธรรมชาติ ว 3.2 ป.6/4-9 -ลมบก ลมทะเล และมรสุม เกิดจากพื้นดิน และพื้นน้ำร้อนและเย็นไม่เท่ากันทำให้ อุณหภูมิอากาศเหนือพื้นดินและพื้นน้ำ แตกต่างกัน จึงเกิดการเคลื่อนที่ของอากาศ จากบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำ ไปยังบริเวณที่มีอุณหภูมิสูง - มรสุมเป็นลมประจำฤดูเกิดบริเวณเขตร้อน ของโลก ซึ่งเป็นบริเวณกว้างระดับภูมิภาค ป ร ะ เ ท ศ ไ ท ย ไ ด ้ ร ั บ ผ ล จ า ก ม ร สุ ม ตะวันออกเฉียงเหนือในช่วงประมาณ กลางเดือนตุลาคมจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ทำ ให้เกิดฤดูหนาว และได้รับผลจาก มรสุมตะวันตกเฉียงใต้ในช่วงประมาณ กลางเดือนพฤษภาคมจนถึงกลางเดือน ตุลาคมทำให้เกิดฤดูฝน ส่วนช่วงประมาณ กลางเดือนกุมภาพันธ์จนถึงกลางเดือน พฤษภาคมเป็นช่วง เปลี่ยนมรสุมและประเทศไทยอยู่ใกล้เส้น ศูนย์สูตร แสงอาทิตย์เกือบตั้งตรงและตั้ง ตรงประเทศไทยในเวลาเที่ยงวัน ทำให้ได้รับ ความร้อนจากดวงอาทิตย์อย่างเต็มที่ อากาศ จึงร้อนอบอ้าวทำให้เกิดฤดูร้อน - น้ำท่วม การกัดเซาะชายฝั่ง ดินถล่ม แผ่นดินไหวและสึนามิ มีผลกระทบต่อชีวิต และสิ่งแวดล้อมแตกต่างกัน - มนุษย์ควรเรียนรู้วิธีปฏิบัติตนให้ปลอดภัย เช่นติดตามข่าวสารอย่างสม่ำเสมอ เตรียมถุง ยังชีพให้พร้อมใช้ตลอดเวลา และปฏิบัติตาม คำสั่งของ 15
12 หน่วยที่ ชื่อหน่วย มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน ผู้ปกครองและเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัดเมื่อ เกิดภัยธรรมชาติและธรณีพิบัติภัย - ปรากฏการณ์เรือนกระจกเกิดจากแก๊ส เรือนกระจกในชั้นบรรยากาศของโลกกักเก็บ ความร้อนแล้วคายความร้อนบางส่วนกลับสู่ ผิวโลกทำให้อากาศบนโลกมีอุณหภูมิ เหมาะสมต่อการดำรงชีวิต - หากปรากฏการณ์เรือนกระจกรุนแรงมาก ขึ้นจะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ โลก มนุษย์จึงควรร่วมกันลดกิจกรรมที่ ก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก
13 แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว16101 รายวิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง ปรากฏการณ์ของโลกและภัยธรรมชาติ เวลา 11 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ปรากฏการณ์เรือนกระจก เวลา 2 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก และบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศโลก รวมทั้งผลต่อสิ่งมีชีวิต และสิ่งแวดล้อม 2. ตัวชี้วัดชั้นปี ว 3.2 ป.6/8 สร้างแบบจำลองที่อธิบายการเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกและผลของปรากฏการณ์ เรือนกระจกต่อสิ่งมีชีวิต ว 3.2 ป.6/9 ตระหนักถึงผลกระทบของปรากฏการณ์เรือนกระจก โดยนำเสนอแนวทางการปฏิบัติตน เพื่อลดกิจกรรมที่ก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) อธิบายการเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกและผลของปรากฏการณ์เรือนกระจกได้ (K) 2) สร้างแบบจำลองที่อธิบายการเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกและผลของปรากฏการณ์เรือนกระจกได้(P) 3) มีความรับผิดชอบในงานที่ได้รับมอบหมาย ทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างสร้างสรรค์(A) 4. สาระสำคัญ ปรากฏการณ์เรือนกระจกเกิดจากแก๊สเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศของโลกกักเก็บความร้อนแล้วคายความ ร้อนบางส่วนกลับสู่ผิวโลก ทาให้อากาศบนโลกมีอุณหภูมิเหมาะสมต่อการดารงชีวิตของสิ่งมีชีวิตบนโลก หากปรากฏการณ์เรือนกระจกรุนแรงมากขึ้นจะส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตและสภาพแวดล้อมของโลกได้ ดังนั้น มนุษย์จึงควรร่วมกันลดกิจกรรมที่ก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก 5. สาระการเรียนรู้ ปรากฏการณ์เรือนกระจกเกิดจากแก๊สเรือนกระจกชั้นบรรยากาศของโลกกักเก็บความร้อนแล้วคายความ ร้อนออกบางส่วนกลับสู่ผิวโลก หากรุนแรงมากขึ้นจะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของโลกมนุษย์จึงควร ร่วมกันลดกิจกรรมที่ก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก
14 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการคิด 2. ความสามารถในการสื่อสาร 8. ภาระชิ้นงาน 1. แบบจำลองเรือนกระจก 2. แบบบันทึกผลการทดลอง 3. Mind Mapping ผลกระทบของแก๊สเรือนกระจกที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต และการลดปริมาณแก๊สเรือนกระจก 9. การจัดกิจกรรมการจัดการเรียนรู้(ตามกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) ) ขั้นนำ - ครูนำนักเรียนทำกิจกรรม Simon Say เตรียมความพร้อมก่อนเริ่มกิจกรรมการเรียนรู้ครูจะเป็นผู้เริ่มทำ กิจกรรมคนแรก โดยกล่าวคำว่า “ไซมอน บอกว่า” แล้วตามด้วยคำสั่ง เช่น ไซมอนบอกว่า ให้เอามือจับหัว เป็นต้น ถ้าครูให้คำสั่งโดยไม่มีคำว่า “ไซมอน บอกว่า” นักเรียนจะไม่ปฏิบัติตาม และเล่นวนนักเรียนในห้องเรียนจนครบทุก คน เพื่อเป็นการกระตุ้นนักเรียนให้มีความพร้อมทำกิจกรรมต่อไป ขั้นกิจกรรม 1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1) นักเรียนดูคลิปวิดีโอ แก๊สเรือนกระจกคืออะไร? จาก https://youtu.be/SQajrLvhlBA และ ภาวะ โลกร้อนคืออะไร? จาก https://youtu.be/s9T17_sBLDc แล้วครูถามนักเรียนว่า อากาศที่ร้อนขึ้น เกิดจาก กิจกรรมของมนุษย์ไหนได้บ้าง (แนวคำตอบ เผาขยะ เผาหญ้า โดยให้นักเรียนตอบอย่างอิสระ โดยที่ยังไม่เฉลย คำตอบ ) ชั่วโมงที่ 1
15 แก๊สเรือนกระจกคืออะไร? จาก https://youtu.be/SQajrLvhlBA ภาวะโลกร้อนคืออะไร? จาก https://youtu.be/s9T17_sBLDc 2) ครูถามคำถามนักเรียนดังนี้ (1) ปรากฏการณ์เรือนกระจกคืออะไร (แนวคำตอบ คือ ปรากฏการณ์ที่โลกมีอุณหภูมิสูงขึ้น เพราะในเวลากลางวันแก๊สเรือนกระจกที่อยู่ในชั้นบรรยากาศจะดูดซับรังสีความร้อนจากดวงอาทิตย์เอาไว้บางส่วน และในเวลากลางคืน เมื่อเปลือกโลกได้รับความร้อนมากจึงคายความร้อนออกสู่ผิวโลก ทำให้อุณหภูมิในบรรยากาศ ของโลกเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลัน) (2) กิจกรรมของมนุษย์ที่นักเรียนพบในคลิปวิดิโอมีอะไรบ้าง (แนวคำตอบ การทำอุตสาหกรรม การเผาไหม้เชื้อเพลิงของยานพาหนะ การตัดต้นไม้ และการเลี้ยงสัตว์) (3) แก๊สชนิดใดบ้าง ที่ทำให้เกิดปรากฏการณ์เรือนกระจก (แนวคำตอบ การเผาขยะมูลฝอย การทำอุตสาหกรรม และการเผาไหม้เชื้อเพลิงของยานพาหนะทำให้เกิดแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์และแก๊สมีเทน การตัดต้นไม้ทำให้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มขึ้น และการเลี้ยงสัตว์ทำให้เกิดแก๊สมีเทน) 2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1) ครูให้นักเรียนศึกษาเรื่องปรากฏการณ์เรือนกระจกเพิ่มเติม จากแผ่นความรู้ โดยครูช่วยอธิบายให้ นักเรียนเข้าใจว่า ปัจจุบันพบว่า ปรากฏการณ์เรือนกระจกรุนแรงมากขึ้น ส่งผลให้ภูมิอากาศโลกเกิด การเปลี่ยนแปลง ซึ่งจะเห็นได้จากในหลายๆ ประเทศที่อยู่ในเขตร้อนต้องประสบปัญหาภาวะแห้งแล้งมากขึ้น และเกิดพายุที่รุนแรง ส่วนในประเทศที่อยู่ในเขตหนาว อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้น้ำแข็งและหิมะหลอมเหลว
16 ส่งผลให้น้ำทะเลมีปริมาณสูงขึ้นและเกิดน้ำท่วมบ่อยขึ้น ทั้งนี้มีสาเหตุสำคัญมาจากการทำกิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ เช่น อุตสาหกรรม การตัดต้นไม้ การเผาไหม้เชื้อเพลิงของยานพาหนะ การเลี้ยงสัตว์ และการเผาไหม้ เชื้อเพลิงและการใช้สารเคมีในบ้านเรือน ทำให้มีการปล่อยแก๊สเรือนกระจกขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศมากขึ้นจนเกินสมดุล และกลายเป็นภาวะโลกร้อน 2) ครูแบ่งนักเรียนกลุ่มละ 5 – 6 คน ปฏิบัติกิจกรรม สร้างแบบจำลองเรือนกระจก 3) ครูแนะนำอุปกรณ์ในการสร้างแบบจำลองเรือนกระจก และอธิบายการใช้งานเทอร์โมมิเตอร์ ในการวัดอุณภูมิซึ่งอุปกรณ์ที่ใช้ในการสร้างแบบจำลองเรือนกระจก ได้แก่ 1. กระดาษขนาด A4 จำนวน 1 แผ่น 2. แผ่นพลาสติกแข็ง จำนวน 2 แผ่น 3. กาว จำนวน 1 หลอด 4. ฐานกระดาษ จำนวน 1 แผ่น 5. เทอร์โมมิเตอร์ จำนวน 1 แท่ง 6. กรรไกร จำนวน 1 อัน 7. แบบบันทึกกิจกรรมการทดลอง จำนวน 1 ชุด 4) ครูแจกตะกร้าอุปกรณ์การสร้างแบบจำลองให้นักเรียน และให้นักเรียนร่วมกันระดมความคิด ออกแบบเรือนกระจกลงบนกระดาษขนาด A4 จากนั้นสร้างแบบจำลองเรือนกระจกตามที่กลุ่มของตนเองได้ ออกแบบไว้ 5) ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม นำเสนอรูปแบบเรือนกระจกที่ได้ออกแบบ ครูอธิบายเกี่ยวกับการเกิด ปรากฏการณ์เรือนกระจก โดยใช้แบบจำลองบ้าน แทนที่อยู่อาศัยของมนุษย์ และเตรียมสำหรับการทดลอง เกี่ยวกับการเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกในชั่วโมงต่อไป 6) ครูและนักเรียนร่วมกันการทดลอง โดยมีขั้นตอนดังนี้ (1) นักเรียนนำเทอร์โมมิเตอร์มาไว้อุณภูมิภายในแบบจำลองเรือนกระจกที่ได้สร้างเสร็จเรียบร้อย และวัดอุณหภูมิบริเวณรอบแบบจำลอง โดยทำการทดลองในห้องเรียน แล้วบันทึกลงในแบบบันทึกกิจกรรมการ ทดลอง (2) นักเรียนนำแบบจำลองเรือนกระจกไปตั้งไว้บริเวณที่โล่งแจ้งและมีแสงแดดอยู่ตลอดเวลา 10 นาทีแล้วนำเทอร์โมมิเตอร์มาวัดอุณภูมิภายในแบบจำลองเรือนกระจกและวันอุณภูมิภายนอกแบบจำลองเรือน กระจก บันทึกอุณหภูมิที่ได้ลงในแบบบันทึกกิจกรรมการทดลอง 3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มสรุปผลการทดลอง และนำเสนอผลการทดลองหน้าห้องเรียน ชั่วโมงที่ 2
17 2) ครูร่วมกันอภิปรายผลจากการทดลอง โดยใช้แนวคำถาม เช่น (1) อุณหภูมิที่วัดจากแบบจำลองเรือนกระจกในห้องเรียน กับวัดจากบริเวณโล่งแจ้ง ถึงแตกต่างกัน (แนวคำตอบ อุณหภูมิที่วัดแบบจำลองเรือนกระจกในห้องเรียนมีอุณหภูมิปกติ (อุณหภูมิห้อง) เนื่องจากความร้อน ไม่ถูกดูดซับจากภาคนอก อุณหภูมิที่วัดจากแบบจำลองเรือนกระจกที่นำไปวางไว้กลางแจ้ง เนื่องจากความร้อน ถูกดูดซับจากภายนอกและไม่สามารถถ่ายเทความร้อนได้ เลยทำให้อุณหภูมิหลังจากไว้กลางแจ้งถึงสูงขึ้น ) (2) นักเรียนคิดว่า กิจกรรมของมนุษย์ใดบ้างที่ส่งผลทำให้อุณหภูมิของแบบจำลองเรือนกระจก ที่วางไว้กลางแดดมีอุณหภูมิสูง (แนวคำตอบ การตัดไม้ การใช้ยานพาหนะที่มีการเผาไหม้เชื้อเพลิง การใช้กระป๋อง สเปรย์) 3) ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปผลจากการปฏิบัติกิจกรรม โดยครูส่งเสริมให้นักเรียนเข้าใจจากการทำ การทดลอง และใบความรู้ ว่า การเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกที่รุนแรงมากขึ้นจนกลายเป็นภาวะโลกร้อน มีสาเหตุสำคัญมาจากการทำกิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ที่มีการปล่อยแก๊สเรือนกระจกขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศมากขึ้น 4. ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอข้อมูลที่ได้จากการทดลองวัดอุณภูมิในแบบจำลองเรือนกระจก ผลกระทบของ แก๊สเรือนกระจกที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต และการลดปริมาณแก๊สเรือนกระจกโดยนำเสนอรูปแบบ Mind mapping 5. ขั้นประเมิน (Evaluation) 1) ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มพิจารณาว่า จากหัวข้อที่เรียนมาและการทดลอง มีจุดใดบ้างที่ยังไม่เข้าใจ หรือยังมีข้อสงสัย ถ้ามี ครูช่วยอธิบายเพิ่มเติมให้นักเรียนเข้าใจ 2) ครูทดสอบความเข้าใจของนักเรียนโดยการให้ตอบคำถาม เช่น (1) กิจกรรมของมนุษย์ที่มีการใช้กระป๋องสเปรย์ให้เกิดแก๊สชนิดใดในชั้นบรรยากาศ (แนวคำตอบ แก๊สที่มีสารประกอบคลอโรฟลูออโรคาร์บอน (CFC) ) (2) กิจกรรมใดในชีวิตประจำวันก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก (แนวคำตอบ การเผาไหม้เชื้อเพลิงของ ยานพาหนะ และการใช้สารเคมีในบ้านเรือนครูตั้งคำถามเพื่อตรวจสอบความรู้ที่ได้จากการทดลอง “นักเรียนคิดว่า แก๊สเรือนกระจกสามารถลดลงได้หรือไม่” 3) นักเรียนแต่ละกลุ่ม ช่วยกันนำแผ่นข้อความ ที่ส่งผลต่อการเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจก มาติดบนบอร์ด “ปรากฏการณ์เรือนกระจก แก๊สอะไรเอ่ย ส่งผลต่อโลกนะ ? ” โดยมีครูคอยแนะนำนักเรียน ในการทำกิจกรรม ขั้นสรุป 1) ครูนำแบบจำลองแก๊สเรือนกระจกเป็นตัวอย่าง และให้นักเรียนช่วยกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ แก๊สเรือนกระจกที่อยู่บนชั้นบรรยากาศ 2) ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปการเกิดแก๊สเรือนกระจกและวิธีการลดกิจกรรมกรรมที่ทำให้เกิดแก๊สเรือน กระจก
18 10. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 10.1 สื่อการเรียนรู้ 1) คลิปวิดีโอ แก๊สเรือนกระจกคืออะไร? จาก https://youtu.be/SQajrLvhlBA และ ภาวะโลกร้อน คืออะไร? จาก https://youtu.be/s9T17_sBLDc 2) ใบความรู้เรื่อง ปรากฏการณ์เรือนกระจก 3) อุปกรณ์การสร้างแบบจำลองเรือนกระจก 4) บอร์ดกิจกรรม “ปรากฏการณ์เรือนกระจก แก๊สอะไรเอ่ย ส่งผลทำให้โลกร้อน ? ” 10.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) พื้นที่โล่งแจ้ง 3) อินเตอร์เน็ต 11. การวัดผลและประเมินผล 11.1 การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1) แบบจำลองเรือน กระจก 2) แบบบันทึกกิจกรรม การทดลอง 3) Mild mapping นำเสนอข้อมูลที่ได้จาก การทดลองวัดอุณภูมิใน แบบจำลองเรือนกระจก ผลกระทบของแก๊สเรือน กระจกที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต และการลดปริมาณแก๊ส เรือนกระจก 4) นำเสนอเรือนกระจก ของแต่ละกลุ่มและ ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับ โลกพร้อมแนวทางการลด แก๊สเรือนกระจก - ตรวจผลจากกิจกรรม - ตรวจแบบบันทึก กิจกรรมการทดลอง - ตรวจประเมินผัง ความคิด ประเมินการนำเสนอ ผลงาน - ใบประเมินกิจกรรม - แบบบันทึกกิจกรรมการ ทดลอง - แบบประเมินผัง ความคิด แบบประเมินการนำเสนอ ผลงาน - ระดับคุณภาพ 3 ผ่านเกณฑ์ - ระดับคุณภาพ 3 ผ่านเกณฑ์ - ระดับคุณภาพ 3 ผ่านเกณฑ์ - ระดับคุณภาพ 3 ผ่านเกณฑ์
19 รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 5) พฤติกรรมการ ทำงานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6) พฤติกรรมการ ทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 7) คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ - สังเกตความมีวินัย และรับผิดชอบ ในการทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 11.2 การวัดและประเมินผลตามจุดประสงค์การเรียนรู้ รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1) อธิบายการเกิด ปรากฏการณ์เรือนกระจก และผลของปรากฏการณ์ เรือนกระจกได้ (K) กิจกรรมการทดลอง - ตรวจประเมินผัง ความคิด - แบบบันทึกกิจกรรมการ ทดลอง - แบบประเมินผัง ความคิด - ระดับคุณภาพ 3 ผ่านเกณฑ์ - ระดับคุณภาพ 3 ผ่านเกณฑ์ 2) สร้างแบบจำลองที่ อธิบายการเกิด ปรากฏการณ์เรือนกระจก และผลของปรากฏการณ์ เรือนกระจกได้ (P) - ตรวจผลจากกิจกรรม - ใบประเมินกิจกรรม - ระดับคุณภาพ 3 ผ่านเกณฑ์ 3) มีความรับผิดชอบใน งานที่ได้รับมอบหมาย ทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่าง สร้างสรรค์ (A) - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 12. กระบวนการวัดและประเมินผล 12.1 ประเมินทักษะและกระบวนการ โดยสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล การทำงานกลุ่ม การนำเสนอผลงาน ผลการทดลอง และแผนผังความคิด 12.2 ประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยสังเกตพฤติกรรมความมีวินัย ความสนใจใฝ่รู้ในการศึกษา และความมุ่งมั่นในการทำงาน
20 แบบบันทึกแผนการจัดการเรียนรู้ บันทึกผลหลังการสอน .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ปัญหาและอุปสรรค .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ข้อเสนอแนะ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ…………………………………………… (.........................................) (.......................................) ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ ................................... (.................................................) ผู้บริหารสถานศึกษาที่ได้รับมอบหมาย
21 ภาคผนวก ก สื่อการเรียนรู้
22 1. ใบความรู้เรื่อง ปรากฏการณ์เรือนกระจก
23 1. ใบความรู้เรื่อง ปรากฏการณ์เรือนกระจก
24 1. ใบความรู้เรื่อง ปรากฏการณ์เรือนกระจก
25 2. อุปกรณ์สร้างแบบจำลองเรือนกระจก
3. บอร์ดกิจกรรม “ปรากฏการณ์เรือนกระจก แก๊สอะไรเอ่ย ส่งผลทำให้โลกนะ? ”
26
27 แบบบันทึกกิจกรรม 1. ออกแบบจำลองเรือนกระจก 2. แบบบันทึกผลการทดลอง อุณหภูมิ (C) ห้องเรียน แบบจำลองเรือนกระจก กลางแจ้ง แบบจำลองเรือนกระจก
28 ภาคผนวก ข แบบประเมินและเกณฑ์การประเมิน
29 แบบประเมินผลการทดลอง คำชี้แจง : ให้ผู้สอนประเมินกิจกรรมของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับ คะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การออกแบบและสร้างแบบจำลอง 2 การบันทึกผลการทดลอง รวมคะแนน ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............../................../................
30 เกณฑ์การประเมินผลการทดลอง หัวข้อประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน 3 2 1 1. การออกแบบและสร้าง แบบจำลอง สามารถออกแบบและ สร้างแบบจำลองเรือน กระจกโดยมีการวัดขนาด ของเรือนกระจก สามามารถออกแบบและ สร้างแบบจำลองเรือน กระจกได้แต่ไม่มีการวัด ขนาดของเรือนกระจก สามามารถออกแบบและ สร้างแบบจำลองเรือน กระจกได้แต่ไม่มีการวัด ขนาดของเรือนกระจก 2. การบันทึกผลการ ทดลอง บันทึกผลการทดลองที่ได้ เป็นไปตามความจริงที่ ปรากฏทุกข้อ บันทึกผลการทดลองที่ได้ เป็นไปตามความจริงที่ ปรากฏทุกข้อ บันทึกผลการทดลองที่ได้ เป็นไปตามความจริงที่ ปรากฏทุกข้อ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 5 – 6 ดี 3 – 4 พอใช้ 1 – 2 ปรับปรุง
31 แบบประเมินกิจกรรม คำชี้แจง : ให้ผู้สอนประเมินกิจกรรมของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับ คะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การนำความรู้ที่ได้มาใช้ในการสร้างผลงาน 2 การให้เหตุผลในการออกแบบ 3 การออกแบบผลงาน 4 การนำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน รวมคะแนน ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............../................../................
32 เกณฑ์การประเมินกิจกรรม หัวข้อประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน 3 2 1 1. การนำความรู้ที่ได้มา ใช้ในการสร้างผลงาน สามารถนำความรู้ที่ได้ เกี่ยวกับปรากฏการณ์ เรือนกระจก มาสร้าง ผลงานได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน สามารถนำความรู้ที่ได้ เกี่ยวกับปรากฏการณ์ เรือนกระจก มาสร้าง ผลงานได้แต่ยังไม่ค่อย ชัดเจน สามารถนำความรู้ที่ได้ เกี่ยวกับปรากฏการณ์ เรือนกระจกมาสร้าง ผลงานได้แต่ต้องได้รับ คำแนะนำจากครู 2. การให้เหตุผลในการ ออกแบบ สามารถการให้เหตุผลใน การออกแบบจำลองเรือน กระจกได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน สามารถให้เหตุผลในการ ออกแบบจำลองเรือน กระจกอย่างถูกต้องแต่ยัง ไม่ค่อยชัดเจน สามารถให้เหตุผลในการ ออกแบบจำลองเรือน กระจกได้แต่ต้องได้รับ คำแนะนำจากครู 3. การออกแบบผลงาน สามารถออกแบบผลงาน แบบจำลองเรือนกระจก อย่างถูกต้องตามขั้นตอน ชัดเจน สามารถออกแบบผลงาน แบบจำลองเรือนกระจก อย่างถูกต้องแต่ยังไม่ค่อย ชัดเจน สามารถออกแบบผลงาน แบบจำลองเรือนกระจก ได้ถูกต้องแต่ต้องได้รับ คำแนะนำจากครู 4. การนำเสนอข้อมูลหน้า ชั้นเรียน นำเสนอหน้าชั้นเรียนด้วย ความมั่นใจ เสียงดัง ชัดเจน ใช้ภาษาถูกต้อง เหมาะสม และตอบ คำถามได้ นำเสนอหน้าชั้นเรียนด้วย ความมั่นใจ เสียงดัง ชัดเจน ใช้ภาษาถูกต้อง เหมาะสม แต่ไม่สามารถ ตอบคำถามได้ ไม่มั่นใจในการนำเสนอ หน้าชั้นเรียน ใช้เสียงเบา และภาษาที่ใช้ไม่ เหมาะสม รวมทั้งตอบ คำถามไม่ได้ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 9-12 ดี 8-6 พอใช้ 1-5 ปรับปรุง
33 แบบประเมินผังความคิด คำชี้แจง : ให้ผู้สอนประเมินชิ้นงาน/ภาระงานของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 ความสอดคล้องกับจุดประสงค์ 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ความคิดสร้างสรรค์ 4 ความตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............../................../................
34 เกณฑ์การประเมินผังความคิด ประเด็นที่ประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. ความ สอดคล้องกับ จุดประสงค์ ผลงานสอดคล้องกับ จุดประสงค์ทุกประเด็น ผลงานสอดคล้องกับ จุดประสงค์เป็น ส่วนใหญ่ ผลงานสอดคล้องกับ จุดประสงค์บางประเด็น ผลงานไม่สอดคล้องกับ จุดประสงค์ 2. ความถูกต้อง ของเนื้อหา เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องครบถ้วน เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องเป็นส่วนใหญ่ เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องบางประเด็น เนื้อหาสาระของผลงาน ไม่ถูกต้องเป็นส่วนใหญ่ 3. ความคิด สร้างสรรค์ ผลงานแสดงถึงความคิด สร้างสรรค์ แปลกใหม่ และเป็นระบบ ผลงานแสดงถึงความคิด สร้างสรรค์ แปลกใหม่ แต่ยังไม่เป็นระบบ ผลงานมีความน่าสนใจ แต่ยังไม่มีแนวคิดแปลก ใหม่ ผลงานไม่มีความ น่าสนใจ และไม่แสดง ถึงแนวคิดแปลกใหม่ 4. ความตรงต่อ เวลา ส่งชิ้นงานภายในเวลาที่ กำหนด ส่งชิ้นงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนด 1 วัน ส่งชิ้นงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนด 2 วัน ส่งชิ้นงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนด 3 วันขึ้นไป เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-16 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
35 เกณฑ์การประเมินผังความคิด ประเด็นที่ประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 5. ความ สอดคล้องกับ จุดประสงค์ ผลงานสอดคล้องกับ จุดประสงค์ทุกประเด็น ผลงานสอดคล้องกับ จุดประสงค์เป็น ส่วนใหญ่ ผลงานสอดคล้องกับ จุดประสงค์บางประเด็น ผลงานไม่สอดคล้องกับ จุดประสงค์ 6. ความถูกต้อง ของเนื้อหา เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องครบถ้วน เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องเป็นส่วนใหญ่ เนื้อหาสาระของผลงาน ถูกต้องบางประเด็น เนื้อหาสาระของผลงาน ไม่ถูกต้องเป็นส่วนใหญ่ 7. ความคิด สร้างสรรค์ ผลงานแสดงถึงความคิด สร้างสรรค์ แปลกใหม่ และเป็นระบบ ผลงานแสดงถึงความคิด สร้างสรรค์ แปลกใหม่ แต่ยังไม่เป็นระบบ ผลงานมีความน่าสนใจ แต่ยังไม่มีแนวคิดแปลก ใหม่ ผลงานไม่มีความ น่าสนใจ และไม่แสดง ถึงแนวคิดแปลกใหม่ 8. ความตรงต่อ เวลา ส่งชิ้นงานภายในเวลาที่ กำหนด ส่งชิ้นงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนด 1 วัน ส่งชิ้นงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนด 2 วัน ส่งชิ้นงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนด 3 วันขึ้นไป เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-16 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
36 แบบประเมินการนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการนำเสนอ 5 วิธีการนำเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............/................./................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
37 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน้ำใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
38 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ–สกุล ของนักเรียน การแสดง ความ คิดเห็น การยอมรับ ฟังคนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 15 คะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../............... เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
39 แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ชื่อ-สกุล ................................................................................... เลขที่............... ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6/ ......... คำชี้แจง : ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ข้อ การสังเกตพฤติกรรมของนักเรียน ระดับความคิดเห็น 3 2 1 มีวินัย 1 ปฏิบัติตามข้อตกลงในการเรียนสม่ำเสมอ 2 ทำงานที่ได้รับมอบหมายอย่างตั้งใจ 3 ทำงานเสร็จส่งตามเวลาที่กำหนด ใฝ่เรียนรู้ 4 ร่วมทำกิจกรรมต่าง ๆ ที่ครูจัดให้อย่างตั้งใจ 5 เอาใจใส่งานที่ได้รับมอบหมาย 6 ตอบคำถามครูอย่างสม่ำเสมอ มุ่งมั่นในการทำงาน 7 ปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายอย่างตั้งใจ มีความรับผิดชอบ 8 ปรับปรุงและแก้ปัญหาในการทำงานให้สำเร็จ 9 พัฒนาการเรียนของตนเองตลอดเวลา รวมคะแนน เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ (100%) ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง (70%) ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง (50%) ให้ 1 คะแนน ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 23-27 ดีมาก 18-22 ดี 13-17 พอใช้ ต่ำกว่า 13 ปรับปรุง เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ