คู่มือการขับเคลื่อนการพัฒนาตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในภาคการเกษตรและชนบท

๓. ระดับจังหวัด

ให้คณะกรรมการระดับจังหวัด ประเมินตนเองและส่งรายงานไปท่ีคณะอนุกรรมการ
ติดตามและประเมินผล และคณะอนุกรรมการส่งเสริมการขับเคล่ือนการพัฒนาตามปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี งในภาคการเกษตรและชนบท หรอื คณะอนกุ รรมการพัฒนาตามปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพียง ด้านความม่นั คง แล้วแต่กรณี ทุกเดือน โดยมรี ายละเอียดดงั นี้

๑) มีคณะกรรมการระดับจังหวัด ท่ีมีองค์ประกอบครบทุกภาคส่วน ได้แก่ ภาครัฐ
ภาคประชาชน สถาบนั การศกึ ษา ภาคธุรกจิ เอกชน เป็นต้น

๒) มีการประชุมคณะกรรมการทุกเดือน โดยมีวาระพิจารณาเร่ืองที่เป็นปัญหา
และสงั่ การแกไ้ ข การสง่ เสรมิ การทำ� งานของคณะกรรมการระดบั อำ� เภอ มกี ารกลนั่ กรองแผนงาน
โครงการและตดิ ตามการปฏบิ ตั ิงาน พร้อมมขี ้อเสนอแนะ (มเี อกสารรายงานการประชุมแนบ)

๓) ความก้าวหน้าของทกุ โครงการในจงั หวัด ท่ีได้รบั การอนมุ ตั ไิ ด้ด�ำเนนิ งาน

๔. ระดบั สว่ นกลาง : การตดิ ตามประเมนิ ผลของคณะอนกุ รรมการ
ติดตามและประเมินผล

คณะอนกุ รรมการตดิ ตามและประเมนิ ผล ประมวลผลแผนงาน/โครงการ ทม่ี กี ารอนมุ ตั ิให้ดำ� เนินโครงการและงบ
ประมาณ โครงการขบั เคลอ่ื นการพฒั นาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง และใชก้ ลไกการตรวจราชการของผตู้ รวจราชการ
สำ� นกั นายกรฐั มนตรี และผตู้ รวจราชการกระทรวงทเ่ี กยี่ วขอ้ ง ในการตรวจตดิ ตามผลในพนื้ ที่ เพอื่ รายงานประธานกรรมการ
อ�ำนวยการขับเคล่ือนยุทธศาสตร์การบูรณาการ การพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และหรือคณะกรรมการ
อำ� นวยการฯ แล้วแต่กรณี

อน่ึง นอกจากการรายงานผลการด�ำเนินงานใน ๓ ระดับดังกล่าวแล้ว หน่วยงานที่รับผิดชอบการด�ำเนิน
โครงการหรือหน่วยงานที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณเพื่อด�ำเนินโครงการ จะต้องรายงานผลการด�ำเนินงาน
และการใช้จ่ายงบประมาณให้กับหน่วยงานท่ีเป็นเจ้าของงบประมาณ ส�ำนักงานขับเคลื่อนการพัฒนาตามปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง ส�ำนักงานปลัดส�ำนักนายกรัฐมนตรี ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันท่ีด�ำเนินการแล้วเสร็จ
ตามแบบฟอร์มท่กี �ำหนด โดยมรี ายละเอยี ดดงั นี้

๑) ชื่อหน่วยงานทข่ี อรับการสนับสนนุ งบประมาณ
๒) ทีต่ ้ังหน่วยงาน
๓) สถานทตี่ ง้ั โครงการ
๔) ข้อมูลผลการด�ำเนนิ งานตามโครงการ (ชอ่ื โครงการ ผลการด�ำเนินงาน)
๕) ผลการใชจ้ า่ ยงบประมาณ (งบประมาณทไี่ ดร้ บั ผลการใชจ้ า่ ย โดยระบรุ ายละเอยี ดแตล่ ะกจิ กรรม กรณมี เี งนิ เหลอื
จ่ายให้ระบจุ �ำนวนเงนิ และส่งคนื หน่วยงานเจ้าของงบประมาณ)
๖) ปัญหา อปุ สรรค และข้อขดั ข้อง ในการด�ำเนนิ งาน (ถ้าม)ี
๗) แนวทางการแก้ไข (ถ้าม)ี
๘) รายงานผลการด�ำเนินงานขอให้แนบภาพถ่ายขน้ั ตอนในการด�ำเนินโครงการ (พร้อมคำ� อธิบายภาพประกอบ
การรายงาน)
๙) แผนงานกิจกรรมต่อเนอ่ื งหรอื ขยายผลเพอื่ ให้โครงการเกดิ สมั ฤทธิผลอย่างครบวงจรและยัง่ ยนื

51





ภาคผนวก ก.

ค�ำส่ังคณะกรรมการอ�ำนวยการขับเคล่ือนยุทธศาสตร์การบูรณาการการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ท่ี ๑/๒๕๕๗
เรื่อง แต่งต้ังคณะอนุกรรมการส่งเสริมการขับเคลื่อนการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในภาคการเกษตรและชนบท
ลงวันท่ี ๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๗

54

55

56

57

ภาคผนวก ข.

ค�ำสั่งคณะกรรมการอ�ำนวยการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การบูรณาการการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ที่ ๖/๒๕๕๗
เรอื่ ง แต่งต้งั คณะอนกุ รรมการพฒั นาตามปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้านความมน่ั คง ลงวนั ที่ ๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๗

58

59

60

ภาคผนวก ค.

ระเบียบคณะกรรมการอ�ำนวยการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การบูรณาการการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงว่าด้วย
หลักเกณฑ์และแนวทางในการขบั เคลื่อนการพฒั นาตามปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง พ.ศ. ๒๕๕๗

61

62

63

64

65

66

ภาคผนวก ง.

แนวทางการด�ำเนินงานของยทุ ธศาสตร์ท่ี ๖ การพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้านความมนั่ คง

ความสอดคลอ้ ง

ความสอดคลอ้ งระหวา่ งยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้าน
ความมน่ั คง กับยทุ ธศาสตร์การพัฒนาเพ่อื เสรมิ ความมัน่ คงของชาติ (พ.ศ.๒๕๕๖ – ๒๕๖๐)
ในประเด็นยุทธศาสตร์ที่ ๑ ยุทธศาสตร์ผนึกกำ� ลังเพื่อเสริมสร้างศักยภาพและภูมิคุ้มกันของ
คน ชมุ ชน และพน้ื ทเ่ี ป้าหมายอย่างยง่ั ยนื ในการส่งเสรมิ และสนบั สนนุ กระบวนการมสี ่วนร่วม
ของประชาชนท่ีให้ความส�ำคัญกับการป้องกันและการแก้ไขปัญหาความม่ันคงให้สอดคล้อง
กับความต้องการของคนและชุมชนในพ้ืนท่ี ให้มีส่วนร่วมก�ำหนดแนวทางการพัฒนา มีการ
พฒั นาโครงสรา้ งพนื้ ฐานใหเ้ หมาะสมกบั สภาพพน้ื ที่ สรา้ งอาชพี และรายไดบ้ นพนื้ ฐานปรชั ญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง เสริมสร้างการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน เพ่ือเตรียมความ
พร้อมการเข้าสู่ประชาคมอาเซยี นและความร่วมมอื ระดบั อนภุ ูมภิ าค ประเด็นยทุ ธศาสตร์ที่ ๒
ยุทธศาสตร์การจดั ระบบป้องกันเพอื่ จัดระเบียบพน้ื ทชี่ ายแดน ในการสนับสนุนการพฒั นาการ
ค้าชายแดนและความเป็นมิตรของประชาชนชายแดนของไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน ในการ
เข้าสู่ประชาคมอาเซียน ควบคู่กับการเสริมสร้างระบบการศึกษาของประชากรให้มีความรู้
พน้ื ฐานในด้านการพฒั นาอาชพี และรายได้ท่ยี งั่ ยืน และประเด็นยทุ ธศาสตร์ท่ี ๕ ยทุ ธศาสตร์
เสริมสร้างความร่วมมือด้านความมั่นคงกับประเทศเพื่อนบ้าน ในการสนับสนุนการน�ำไปสู่
ความสัมพันธ์ที่ดีในระดับชุมชนและท้องถิ่น หรือกิจกรรมเสริมสร้างความร่วมมือท่ีน�ำไปสู่
การอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขกับประเทศรอบบ้านหรือกิจกรรมที่ช่วยคล่ีคลายความขัดแย้งใน
พืน้ ท่ี

ความสอดคลอ้ งกบั ยทุ ธศาสตรข์ องกองบญั ชาการกองทพั ไทย พ.ศ.๒๕๕๘ ในประเดน็
ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๑ การพทิ กั ษ์ รกั ษาและเทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษตั รยิ ์ และประเดน็ ยทุ ธศาสตร์
ที่ ๔ การพัฒนาบทบาทน�ำในการเสรมิ สร้างความร่วมมอื ด้านความมน่ั คงกบั ต่างประเทศ ซ่ึง
ศูนย์ประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชด�ำริและความม่ันคง เป็นหน่วยงานหลัก
ของกองทพั ไทยในการเผยแพร่ขยายผลโครงการอนั เนอ่ื งมาจากพระราชดำ� ริ และหลกั ปรชั ญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง ไปสู่การปฏิบัติเพ่ือเสริมความม่ันคงของชาติ ตลอดจนการขยายผล
แนวทางตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งไปสู่ประเทศเพอื่ นบ้าน

67

ความเชอื่ มโยงระหว่างยุทธศาสตร์ที่ ๖ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๑
กบั ยทุ ธศาสตร์การพฒั นาตามปรชั ญา ภาคการเกษตร
ของเศรษฐกจิ พอเพยี งอ่ืนๆ
และชนบท
ยทุ ธศาสตร์ที่ ๗
สร้างกลไก ยุทธศาสตรท์ ี่ ๒
บริหารจดั การ ภาคการศึกษา
ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๕
ยทุ ธศาสตร์ท่ี ๖ ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๓
การประชาสัมพันธ์ ดา้ นความม่นั คง ภาคธุรกิจ บรกิ าร
ในเชงิ รุก ยุทธศาสตรท์ ี่ ๔ การท่องเท่ยี ว อตุ สาหกรรม
ดา้ นการต่างประเทศ และผู้ประกอบการรายย่อย

ความเช่ือมโยงระหว่างยุทธศาสตร์ท่ี ๖ กับ การพฒั นาคณุ ภาพการจดั กจิ กรรมระดบั ปฐมวยั และการ
ยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง พฒั นาหลกั สตู รในวชิ าชพี ครู การเชอ่ื มโยงกบั ยทุ ธศาสตร์
อ่ืนๆ น้ัน จะเช่ือมโยงการด�ำเนินงานกับทุกยุทธศาสตร์ ท่ี ๓ (ภาคธุรกิจ บริการ การท่องเที่ยว อุตสาหกรรม
ในลักษณะต่างๆ กล่าวคือ การเช่ือมโยงกับยุทธศาสตร์ และผู้ประกอบการรายย่อย) จะมีการประสานการขอรับ
ท่ี ๑ (ภาคการเกษตรและชนบท) จะเช่ือมโยงกันในทาง การสนับสนุนปัจจัยการผลิตและองค์ความรู้เชิงเทคนิค
วิชาการและแนวความคิดในการปฏิบัติ การเชื่อมโยงกับ ของภาคธุรกิจ การร่วมมือด้านการตลาดและแหล่งเงิน
ยุทธศาสตร์ท่ี ๒ (ภาคการศึกษา) โดยเฉพาะพ้ืนที่ตาม ทุนในขั้นการสร้างเครือข่ายของชุมชน การเชื่อมโยงกับ
แนวบริเวณชายแดนและพ้ืนที่ความม่ันคง จะมีการร่วม ยุทธศาสตร์ท่ี ๔ (ด้านการต่างประเทศ) จะมกี ารพัฒนา
มือกัน การประสานงานกันอย่างใกล้ชิดและการให้ค�ำ พื้นที่ตามแนวชายแดนร่วมกันกับประเทศเพ่ือนบ้าน
ปรึกษาหารือต่อกัน ท้ังในเรื่องการสร้างเครือข่ายแหล่ง และพื้นที่ที่มีปัญหาเฉพาะตามการร้องขอ การเชื่อมโยง
เรียนรู้ การจัดการศึกษาให้เด็กเยาวชนและประชาชน กับยุทธศาสตร์ท่ี ๕ (การประชาสัมพันธ์ในเชิงรุก) การ

68

ประสานงานกันในการประชาสัมพันธ์กิจกรรมทุกข้ันตอน การดำ� เนนิ งานดงั กล่าวนจี้ ะทำ� ให้การดำ� เนนิ งานสามารถ
การเช่ือมโยงกับยุทธศาสตร์ที่ ๗ (สร้างกลไกการบริหาร สง่ เสรมิ สนบั สนนุ ซง่ึ กนั และกนั รวมทงั้ ลดความซำ้� ซอ้ นใน
จดั การ) จะมกี ารรายงานผลการดำ� เนินงานและการขอรับ การด�ำเนินงานอกี ด้วย
การสนับสนนุ เพ่มิ เติมเม่ือมคี วามจ�ำเป็น ซง่ึ การเช่อื มโยง

คำ� อธบิ ายและวธิ กี ารด�ำเนินงานตามตัวชวี้ ัดยทุ ธศาสตร์ที่ ๖
การพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงดา้ นความม่นั คง

๑. ครัวเรือนท่ีประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียง งบประมาณ แต่ละหน่วยรายงานผลการด�ำเนินงานว่า
ในหมู่บ้าน เป็นจ�ำนวนครัวเรือนท่ีเข้าร่วมโครงการ/ ได้ด�ำเนินงานได้เป็นร้อยละเท่าใดของแผนงาน/โครงการ
กิจกรรมเก่ียวกับการประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงมา ทีก่ ำ� หนดไว้ แล้วรายงานให้คณะอนกุ รรมการพฒั นาตาม
ใช้ในการด�ำเนินชีวิตประจ�ำวันของประชาชนในหมู่บ้าน ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านความม่ันคงทราบ
เป้าหมายของหน่วยในแต่ละห้วงปีงบประมาณนั้นๆ เม่ือ โดยแยกตามประเภทแผนงาน/โครงการดังกล่าว เพ่ือ
เปรยี บเทียบกบั จ�ำนวนครวั เรอื นท่มี อี ยู่ในหมู่บ้านทง้ั หมด รวบรวมข้อมลู ต่อไป

๒. ฐานขอ้ มลู ศนู ยก์ ารเรยี นรเู้ ศรษฐกจิ พอเพยี ง ๔. จ�ำนวนแผนปฏิบัติการของหน่วยระดับ
และชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงในแต่ละหน่วย เป็น บก.ทท. เหลา่ ทัพ และ บช.ตชด.ท่ีได้จัดท�ำในแตล่ ะ
ฐานขอ้ มลู ทหี่ นว่ ยไดจ้ ดั เกบ็ ขอ้ มลู จากการท�ำกระบวนการ ปีงบประมาณ หน่วยจัดท�ำแผนปฏิบัติการประจ�ำปีนั้น
เรยี นรรู้ ว่ มกนั ของหนว่ ยงานและหมบู่ า้ น/ชมุ ชน เชน่ ขอ้ มลู ให้สอดคล้องตามยทุ ธศาสตร์ฯ ด้านความมน่ั คง ทัง้ แผน
บัญชีครัวเรือน ข้อมูล จปฐ. กชช.๒ค. ข้อมูลโครงสร้าง ปฏิบัติการของคณะอนุกรรมการฯ นทพ. ทบ. ทร.และ
พื้นฐานและกายภาพอน่ื ๆ เช่น น้�ำ ดนิ ป่าไม้การเกษตร บช.ตชด.
สง่ิ แวดลอ้ ม ฯลฯ และขอ้ มลู ทนุ ชมุ ชนอนื่ ๆ เชน่ วฒั นธรรม
ภูมปิ ัญญาท้องถ่นิ การรวมกลุ่ม ฯลฯ เพื่อใช้ข้อมลู ในการ ๕. ประชาชนในหมบู่ า้ นเปา้ หมายทรี่ วมตวั เปน็
จัดเวทีเรียนรู้ข้อมูลระดับหมู่บ้าน การจัดท�ำหรือทบทวน กลมุ่ เทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษตั รยิ ์ มแี นวทางดำ� เนนิ
หรือปรับแผนชุมชนในการแก้ปัญหา และการน�ำแผน งานดังน้ี
ไปสู่การท�ำประชาคมเพ่ือบูรณาการแผนงาน/โครงการ
ตามปัญหาและความต้องการของประชาชนในหมู่บ้าน ๕.๑ ให้ความรู้เพื่อสร้างความเข้าใจกับ
เป้าหมาย ประชาชนในหมู่บ้านเป้าหมายเพ่ือให้เห็นพระวิริยะ
ในการประกอบพระราชกรณยี กจิ พระปรชี าสามารถ และ
๓. ผลการพัฒนาตามโครงการของหนว่ ย พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
๓.๑ ด้านการเกษตร/เศรษฐกจิ (รายได้ หนี้สิน และพระบรมวงศานวุ งศ์ทกุ พระองค์
เงินออม)
๓.๒ ด้านสงั คมและวฒั นธรรม ๕.๒ เชญิ ชวนประชาชนใหร้ วมกลมุ่ เพอ่ื รว่ มกนั
๓.๓ ด้านพลังงานและทรพั ยากรธรรมชาติ จดั กิจกรรมการเทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษัตรยิ ์
การจดั ทำ� แผนงาน/โครงการเมอ่ื ไดร้ บั การสนบั สนนุ
งบประมาณแล้ว ให้หน่วยแยกประเภทแผนงาน/โครงการ ๕.๓ การก�ำหนดกจิ กรรมร่วมกนั ของกลุ่ม
เป็น ๓ ประเภท คือ แผนงาน/โครงการด้านการเกษตร/ ๕.๔ การจัดต้ังคณะท�ำงานและการจัดท�ำแผน
เศรษฐกิจ (รายได้ หน้ีสิน เงินออม) ด้านสังคมและ ปฏิบตั ิการ
วฒั นธรรม และดา้ นพลงั งานและทรพั ยากรธรรมชาติ เมอ่ื ๖. ประชาชนในหมู่บ้านเป้าหมายที่รวมกลุ่ม
หนว่ ยดำ� เนนิ งานแผนงาน/โครงการเรยี บรอ้ ยแลว้ หรอื สนิ้ ปี ตอ่ ตา้ นยาเสพตดิ มแี นวทางด�ำเนินงานดงั น้ี
๖.๑ ใหค้ วามรเู้ พอ่ื สรา้ งความเขา้ ใจกบั ประชาชน
ในหมู่บ้านเป้าหมายให้เหน็ โทษและพษิ ภัยของยาเสพตดิ

69

๖.๒ เชิญชวนประชาชนให้รวมกลุ่มต่อต้าน ๗.๒ เชิญชวนประชาชนให้รวมกลุ่มอนุรักษ์
ยาเสพตดิ ทรพั ยากรธรรมชาติ

๖.๓ การก�ำหนดมาตรการ แนวทาง หรือ ๗.๓ การกำ� หนดมาตรการปอ้ งกนั และกจิ กรรม
สัญญาประชาคมตามความต้องการของประชาชน ฟื้นฟทู รพั ยากรธรรมชาติ

๖.๔ การจัดตั้งคณะท�ำงานและการจัดท�ำแผน ๗.๔ การจัดตั้งคณะท�ำงานและการจัดท�ำแผน
ปฏบิ ตั ิการ ปฏิบัติการ

๗. ประชาชนในหมู่บ้านเป้าหมายที่รวมกลุ่ม ๘. การตดิ ตามและประเมนิ ผล เป็นการตดิ ตาม
อนุรักษท์ รพั ยากรธรรมชาติ มแี นวทางดำ� เนนิ งานดงั นี้ และประเมนิ ผลโดยคณะอนกุ รรมการตดิ ตามและประเมนิ
ผล ผู้ตรวจราชการส�ำนักนายกรัฐมนตรี และผู้ตรวจ
๗.๑ ใหค้ วามรเู้ พอ่ื สรา้ งความเขา้ ใจกบั ประชาชน ราชการกระทรวง กรม ที่เก่ียวข้อง รวมทั้งผู้แทนคณะ
ในหมบู่ า้ นเปา้ หมายใหเ้ หน็ คณุ คา่ ของทรพั ยากรธรรมชาติ อนุกรรมการฯ ด้านความมั่นคง ร่วมในเวทีตรวจติดตาม
และส่งิ แวดล้อม ความก้าวหน้าระดบั จงั หวัด อ�ำเภอ ตำ� บล และหมู่บ้าน

กรอบแนวคิดทางยุทธศาสตร์การพัฒนา
ตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านความมั่นคง

๑. ความเขา้ ใจและจติ สำ� นกึ ๔. ปรับวถิ ีชีวติ และประกอบอาชพี

๑.๑ ฝึกอบรมวิทยากร ๔.๑ ต้ังศนู ย์การเรยี นรู้
๑.๒ ฝึกอบรมราษฎร ๔.๒ ขยายผลสคู่ รวั เรอื น
๑.๓ ผู้น�ำ, เยาวชน ๔.๓ พฒั นาแหล่งนำ้�
๔.๔ สง่ เสรมิ อาชีพ
๒.ฐานขอ้ มลู และองคค์ วามรู้ ๔.๕ กลมุ่ อาชพี
๔.๖ สหกรณ์
๒.๑ เกบ็ ข้อมลู
๒.๒ ฐานข้อมูล ๕.
๒.๓ สารสนเทศ
การบรู ณาการ
บริหารจัดการ

๓. สนบั สนนุ การขบั เคลอื่ น ๖. รว่ มมอื กบั เพือ่ นบา้ น

๓.๑ สนบั สนนุ หนว่ ยรว่ มขับเคลอื่ น ๖.๑ แลกเปลีย่ นเรยี นรู้
๓.๒ สนบั สนนุ หนว่ ยในพน้ื ที่ ๖.๒ พฒั นาพน้ื ท่รี ว่ มกนั

70

แนวทางการขับเคลอ่ื นพฒั นา

การน�ำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านความม่ันคง ปรับเป็นแผนการปฏิบัติ
งานนนั้ กองทพั ไทยโดยศนู ยป์ ระสานงานโครงการอนั เนอ่ื งมาจากพระราชด�ำรแิ ละความมนั่ คง ในฐานะหนว่ ยงานเจา้ ภาพ
หลัก ด�ำเนินการประสานการปฏิบัติกับหน่วยงานที่เก่ียวข้อง เพื่อจัดท�ำรายละเอียดของโครงการ/แผนงานหรือกิจกรรม
ให้สอดคล้องกบั กลยุทธ์และตวั ช้วี ัดทก่ี �ำหนดไว้ ตลอดจนดำ� เนนิ การในการติดตามประเมนิ ผลเป็นระยะ เพอ่ื ทราบความ
ก้าวหน้า ปัญหาอปุ สรรค และแนวทางแก้ไขส�ำหรบั เป็นข้อมลู การด�ำเนินงาน โดยมกี รอบการด�ำเนินงานโดยสรปุ ดังน้ี

๑. ส่งเสริมการขบั เคลอื่ นการพฒั นาหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้านความมน่ั คง
๒. มีการพัฒนาองค์ความรู้และพฒั นาศกั ยภาพของบคุ คล ในการน�ำหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งไปขยาย
ผลและปรับใช้ให้เกดิ ประโยชน์สงู สดุ
๓. กำ� หนดแนวทางการบรู ณาการใหค้ รอบคลมุ และขยายไปในทกุ พน้ื ทใี่ นทกุ มติ ทิ ส่ี ง่ ผลกระทบตอ่ ปญั หาดา้ นความ
ม่ันคง โดยเฉพาะพ้นื ทบี่ รเิ วณตามแนวชายแดน
๔. บูรณาการงานตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งของกองทพั ไทยและส่วนราชการอ่นื ๆ ให้การปฏบิ ตั ิเป็น
ไปในทศิ ทางเดยี วกนั เพ่อื ประสทิ ธิภาพและประสทิ ธผิ ลอนั สูงสุดในด้านความม่ันคงของประเทศ
๕. มีระบบการตดิ ตามและการประเมนิ ผล

ขน้ั ตอนการด�ำเนินงานในพ้ืนท่ีเป้าหมาย

๗. ๑. ๒.
การส่งเสรมิ การเตรยี ม การท�ำความ
การตลาดและความ เจ้าหน้าที่ เขา้ ใจในพืน้ ท่ี
ร่วมมอื กับแหลง่ ทุน

๖. การบรหิ าร ๓.
การสรา้ ง จัดการ การฝกึ อบรม
เครอื ขา่ ยชุมชน

๕. ๔.
การขยายผล การจัดต้งั
สคู่ รวั เรือนราษฎร ศูนยก์ ารเรียนรู้
แหลง่ เรียนรู้

71

ศูนย์ประสานงานโครงการอันเน่ืองมาจากพระราชด�ำริและความมั่นคง บูรณาการการปฏิบัติงานร่วมกับเหล่า
ทพั และกองบญั ชาการตำ� รวจตระเวนชายแดน โดยใช้ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งเป็นเขม็ ทศิ ช้ีน�ำทาง รวมท้งั เป็นศูนย์
รวมและถ่ายทอดองค์ความรู้ การกำ� หนดแนวทาง การจดั ทำ� คู่มอื การปฏิบตั งิ าน การติดตามและประเมนิ ผล และการ
สนับสนุนงบประมาณ ซง่ึ หน่วยทกุ ระดบั จะบรู ณาการการสนบั สนนุ จากหน่วยราชการและภาคส่วนอืน่ ให้มสี ่วนร่วม ท้งั
ร่วมคดิ ร่วมวางแผน และร่วมลงมอื ปฏบิ ตั ิ ทง้ั ภาครฐั องค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ ภาคประชาชน ภาคเอกชน สถาบัน
การศกึ ษา องค์กรไม่แสวงหาผลก�ำไร รวมท้งั สถาบันการเงนิ /แหล่งทนุ

๑. การเตรยี มเจา้ หนา้ ท่ี หนว่ ยปฏบิ ตั จิ ะตอ้ งมกี าร ข้อมูลจะมีการเก็บข้อมูลท้ังก่อน ระหว่าง และหลังการ
เตรียมความพร้อมของเจ้าหน้าท่ีท่ีจะปฏิบัติงาน ทั้งพื้น ดำ� เนนิ การ โดยเปา้ หมายการเกบ็ ขอ้ มลู มที งั้ ประชากรและ
ฐานความรู้ และพ้ืนฐานด้านจิตใจให้พร้อมช่วยเหลือ พื้นที่
ราษฎรในพ้ืนท่ีเป้าหมายของตนเอง ด้วยการฝึกอบรม
สัมมนา รับแนวคิดในการด�ำเนินงานให้เป็นแนวทาง ๓. การฝึกอบรม หลังจากนั้นจะด�ำเนินการฝึก
เดียวกนั อบรมและศึกษาดูงานให้กับราษฎรในพื้นที่ตามท่ีราษฎร
ต้องการจากการท�ำกระบวนการในพื้นท่ี เพ่ือให้ราษฎร
๒. การท�ำความเข้าใจพ้ืนที่ การด�ำเนินการใน เข้าใจวธิ ีการแก้ปัญหา
พื้นที่หมู่บ้านเป้าหมาย หน่วยปฏิบัติจะพิจารณาความ
สอดคล้องท้ังระบบประชากร ระบบพัฒนา และระบบ ๔. การจัดตั้งศูนย์การเรยี นร/ู้ แหลง่ เรียนรู้ เม่ือ
ป้องกันในพ้ืนที่หมู่บ้าน โดยในระบบป้องกันจะต้อง ราษฎรไดร้ บั องคค์ วามรทู้ ถี่ กู ตอ้ งเหมาะสมแลว้ จะดำ� เนนิ
พิจารณาความสมดุลกับการสนับสนุนการพัฒนาทาง การสรรหาครัวเรือนราษฎรหรือส่วนราชการท่ีมีสภาพ
ด้านเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการค้าชายแดน ไม่ให้มีความ พ้ืนท่ีค่อนข้างสมบูรณ์ในการพัฒนาเพ่ือเสริมต่อให้พร้อม
ขดั แย้งกนั การพัฒนาจะพฒั นาโดยการท�ำตามล�ำดับข้ัน เปน็ ตน้ แบบหรอื ตวั อยา่ งการเรยี นรใู้ หก้ บั ผอู้ นื่ เพอ่ื สง่ เสรมิ
ด้วยการเร่ิมจากครัวเรือนไปสู่ชุมชนและประเทศชาติ สนับสนุนการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ ในพื้นท่ี
มกี ารพัฒนาโครงสร้างพน้ื ฐาน การปรับปรุงแหล่งนำ�้ ดิน แต่ละชมุ ชน
ปัจจยั การผลติ การบริหารจดั การในลกั ษณะกลุ่มกองทุน
และมีการจัดสรรผลประโยชน์ให้ท่ัวถึงเป็นธรรม โดยเริ่ม การจัดต้งั ศนู ย์การเรยี นรู้/แหล่งเรยี นรู้ (ศกร.) ควร
จากความพอเพียง รวมทั้งใช้การพัฒนาเชิงพื้นท่ี มีการ พิจารณาจัดตั้งให้กระจายในชุมชนต่างๆ ให้มากที่สุด
ทำ� กระบวนการในพน้ื ทเ่ี ปา้ หมาย ให้ “ระเบดิ จากข้างใน” ซ่ึงศูนย์การเรียนรู้ฯ จะมีศูนย์การเรียนรู้ฯ ด้านต่างๆ
ใหร้ าษฎรรว่ มกนั เรยี นรแู้ ละสรา้ งความเขา้ ใจในสาเหตแุ หง่ ตามความเหมาะสมของสภาพในพนื้ ท่ี เชน่ ดา้ นการเกษตร
ปัญหา และหาทางแก้ปัญหาด้วยตนเองก่อน ปศสุ ตั ว์ ช่าง ฯลฯ ก่อนออกแบบเพอ่ื หาแนวทางการจดั ตง้ั
ศูนย์การเรยี นรู้ฯ ให้สร้างกรอบแนวคดิ ของแต่ละศูนย์การ
การด�ำเนินงานเร่ิมจากการส�ำรวจจัดเก็บข้อมูล เรียนรู้ฯ โดยต้องคิดประเด็นหลัก (จุดเด่น) ประเด็นรอง
การพบปะผู้น�ำชุมชน การประชาคมในพน้ื ที่ การท�ำคู่มือ ก่อนว่า พ้นื ท่นี ้ันๆ เหมาะสมทจ่ี ะให้เป็นศนู ย์การเรยี นรู้ฯ
หรอื วธิ กี ารทำ� งาน การทำ� เกณฑช์ ว้ี ดั ในลกั ษณะทแ่ี ตกตา่ ง ประเดน็ เรอ่ื งอะไรบา้ ง เชน่ เปน็ ศนู ยก์ ารเรยี นรใู้ นการปลกู
กนั ตามพน้ื ท่หี รอื ภูมภิ าค ทงั้ นกี้ ารเกบ็ ข้อมูลในหมู่บ้านมี ผกั เพ่ือลดรายจ่าย ป่า ๓ อย่าง ประโยชน์ ๔ อย่างปลูก
ความสำ� คญั เพราะจะทำ� ใหท้ ราบว่าราษฎรมปี ญั หาอะไร เสริมในป่าธรรมชาติได้ การปลูกพืชสมุนไพรลดรายจ่าย
ตอ้ งการอะไร หนว่ ยปฏบิ ตั จิ ะไดด้ ำ� เนนิ การใหต้ รงกบั ความ ค่ายารกั ษาโรค การท�ำปุ๋ยหมกั เพอ่ื การค้า การเลยี้ งปลา
ต้องการของราษฎร จะเป็นความยัง่ ยืนของโครงการ การ ในบ่อขนาดเล็กเชิงการค้า เป็นต้น เมื่อจัดตั้งเสร็จแล้ว
เกบ็ ข้อมลู เรม่ิ จาก การจดบนั ทึกข้อมูลพนื้ ทแ่ี ละบญั ชคี รวั ต้องสามารถส่ือได้ง่าย หากเจ้าของบ้านไม่อยู่ผู้เข้ามาดู
เรือน การบันทึกข้อมูลเข้าระบบ กระบวนการเรียนรู้วิธี งานควรท่จี ะสามารถเรยี นรู้ได้ด้วยตนเอง เช่น มีกระดาน
การใช้ข้อมูล การท�ำแผนพัฒนาหมู่บ้าน/ต�ำบล การเก็บ บรรยายสน้ั ๆ อา่ นงา่ ย เป็นต้น มกี ารประเมนิ ผ้ดู ำ� เนนิ งาน
ของศูนย์การเรียนรู้น้ันๆ อย่างเข้มข้น โดยเฉพาะบัญชี

72

ครัวเรือน เพื่อทราบความก้าวหน้าว่า ภายหลังด�ำเนิน การสนบั สนนุ ปจั จยั การผลติ และองคค์ วามรใู้ นการบรหิ าร
งานได้ระยะเวลาหนึ่ง รายได้เพ่ิมขึ้น และรายจ่ายลดลง จัดการโดยส่วนราชการหรอื ภาคเอกชนท่มี ีความพร้อม
อย่างไร รวมทง้ั สรุปผลที่ได้รบั ทางอ้อมอน่ื ๆ เช่น สขุ ภาพ
กายสุขภาพจติ ดีขึ้น ครอบครวั สขุ สนั ต์ พร้อมตวั อย่างผล ๗. การส่งเสริมการตลาดและความร่วมมือ
ทไ่ี ด้รับท่เี ป็นรูปธรรม เป็นต้น เพือ่ เป็นตวั อย่างให้ผู้อน่ื ใน กับแหล่งทุน ในระดับพ้ืนท่ีและภูมิภาค จะเน้นการ
ชุมชนเหน็ ผลดีทไ่ี ด้รบั อย่างเป็นรูปธรรม จัดต้ังศูนย์กลางวิสาหกิจชุมชน ให้มีแผนการผลิต การ
แปรรูปและการตลาด รวมทั้งระบบขนส่งผลผลิต โดย
๕. การขยายผลสู่ครัวเรือนราษฎร เมื่อมี หากกลุ่มมคี วามเข้มแขง็ ขึน้ จะส่งเสรมิ สนับสนนุ การรวม
ศูนย์การเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ในพื้นท่ีชุมชนแต่ละแห่งแล้ว กลุ่มในรปู ของสหกรณ์ ทง้ั สหกรณ์การผลติ สหกรณ์การ
จะด�ำเนินการขยายผลสู่ครัวเรือนของราษฎรรายอ่ืนใน ตลาด รวมถึงสหกรณ์ออมทรัพย์ต่อไป มีการด�ำเนินการ
ชุมชนน้ันอีกต่อไป โดยการให้องค์ความรู้และการดูแบบ ส่งเสริมการตลาดและส่งเสริมความร่วมมือกับแหล่งทุน
อย่างการด�ำเนินงานในพ้ืนท่ีศูนย์การเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ เพื่อท�ำให้กลุ่มเครือข่ายสามารถด�ำเนินการได้ด้วยตนเอง
ที่มีอยู่ในพื้นที่นั้น การสรุปผู้มาเย่ียมชมศูนย์การเรียนรู้ฯ อยา่ งยง่ั ยนื โดยการรว่ มมอื กบั ภาคธรุ กจิ เอกชนโดยใกลช้ ดิ
ตามระยะเวลา ท�ำให้เราสามารถประเมินการดำ� เนินงาน ในลักษณะแลกเปล่ียนผลประโยชน์กันในการจ�ำหน่าย
ขั้นต่อไปได้ว่า เราควรจะเข้าไปขยายผล ในการเปิดการ ผลติ ภัณฑ์การตลาดและการกู้ยมื เงนิ ทนุ รวมทัง้ จะมกี าร
ฝึกอบรมในชมุ ชนน้ันต่อไปได้แล้วหรอื ยัง เชอื่ มโยงระหวา่ งกลมุ่ เปน็ เครอื ขา่ ยรว่ มกนั ในระดบั หมบู่ า้ น
หรือระหว่างหมู่บ้าน หากมีผลผลิตมากจะส่งเสริมการ
เมื่อราษฎรในแต่ละชุมชนมีแบบอย่างการด�ำเนิน แปรรูปผลผลิตเพ่ือสร้างมูลค่าเพ่ิม ซึ่งเป็นการเพ่ิมพูน
ชีวิตตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและมีความสนใจ รายไดอ้ กี ดว้ ย เมอื่ การตลาดในพนื้ ทเ่ี รม่ิ อมิ่ ตวั จะรว่ มมอื กบั
มากขึ้นแล้ว หากความรู้พ้นื ฐานยงั ไม่ดเี พียงพอ ศนู ย์การ ภาคเอกชนในการขยายตลาดออกสู่พื้นท่ีอื่นของประเทศ
เรียนรู้จะเปิดการฝึกอบรมเพ่ิมเติมเพ่ือขยายผลต่อเน่ือง โดยจะร่วมมือด้านการคมนาคมขนส่งให้สอดคล้องกับ
กนั ไป โดยให้ดำ� เนินการทำ� กระบวนการในพ้นื ท่แี บบย่อย ระบบขนส่งเดิมของภาคเอกชน เพ่ือลดค่าใช้จ่ายด้าน
ก่อน เพื่อทราบปัญหาอื่นและความต้องการเรื่องที่จะ การขนส่งลง
ศึกษาอบรม ภายหลังการฝึกอบรมในขั้นน้ี จะมีการส่ง
เสรมิ อาชพี เพ่ิมเตมิ ให้ โดยต้องม่นั ใจว่าราษฎรตระหนกั รู้ เมื่อเห็นว่ากลุ่มมีความเข้มแข็งในระดับหนึ่ง
ค�ำว่า “พอเพยี ง” ให้ดีก่อน การส่งเสรมิ อาชีพจึงจะได้ผล หนว่ ยปฏบิ ตั จิ ะดำ� เนนิ การขยายผลสรา้ งกลมุ่ ทด่ี ำ� เนนิ ชวี ติ
การดำ� เนนิ งานท่ดี ี และในการพฒั นาระดับครัวเรอื นน้ี จะ ตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชนอ่ืนๆ รวมทั้ง
เน้นให้ราษฎรมอี าหารกนิ ตลอดปี ให้สามารถลดรายจ่าย ให้กลุ่มที่เข้มแข็งแล้วเป็นพ่ีเลี้ยงหรือเป็นแบบอย่างให้กับ
การไม่กู้หนย้ี ืมสิน รวมท้งั การสร้างรายได้เพ่มิ ข้ึน ศูนย์การเรียนรู้หรือแหล่งเรียนรู้ที่เป็นเครือข่ายแห่งใหม่
ตอ่ ไป ทงั้ นหี้ นว่ ยปฏบิ ตั จิ ะตอ้ งตระหนกั วา่ ในหมบู่ า้ นแตล่ ะ
๖. การสรา้ งเครือขา่ ยชุมชน ในระดบั ชมุ ชนจะ พื้นที่อาจจะมีบริบทท่ีแตกต่างกันไปตามลักษณะและ
เนน้ การรวมกล่มุ และแบ่งปันการใชท้ รพั ยากรร่วมกนั โดย ความเป็นมาของพ้นื ท่ี ฉะนน้ั จึงอาจจะมรี ายละเอยี ดของ
หากเห็นว่าในชุมชนมีกลุ่มที่ด�ำเนินชีวิตตามปรัชญาของ วธิ กี ารปฏบิ ตั ทิ แี่ ตกตา่ งกนั ออกไปดว้ ย เมอ่ื หลายครวั เรอื น/
เศรษฐกจิ พอเพยี งในระดบั หนง่ึ จะสนบั สนนุ การสรา้ งเครอื ขา่ ย ชุมชนมีราษฎรที่ด�ำเนินชีวิตตามแนวทางของเศรษฐกิจ
ชุมชนเป็นกลุ่มกจิ กรรมต่างๆ ทจี่ ะสนับสนนุ เก้ือกลู ซง่ึ กนั พอเพียงเป็นจ�ำนวนมากกระจายไปหลายๆ พื้นที่ของไทย
และกนั รวมทงั้ ทำ� ใหส้ ามารถลดรายจา่ ยหรอื ตน้ ทนุ ในการ เราจะไดห้ มบู่ า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี งของไทยทสี่ ามารถสรา้ ง
ผลติ ได้ เช่น กลุ่มผู้ผลติ ปุ๋ยหมกั และยาไล่แมลง กลุ่มผลิต ความมน่ั คงในภาพรวมของไทยได้ในทส่ี ุด
หัวอาหารสัตว์จุลินทรีย์ กลุ่มผลิตพลังงานชีวมวล กลุ่ม
ผู้ปลูกผัก กลุ่มอาชีพเสริมอ่ืนๆ กลุ่มออมทรัพย์ เป็นต้น
โดยในห้วงเร่ิมต้นของการรวมกลุ่มสร้างเครือข่าย จะมี

73

แ น ว ท า ง ก า ร ด� ำ เ นิ น ง า น ต า ม ๓. ปี ๒๕๖๐ “พฒั นาและเฉลมิ ฉลอง” มจี ุดเน้น
ยุทธศาสตร์การพัฒนาตามปรัชญาของ คือการขยายผลโดยการรวมกลุ่มและแบ่งปันการใช้
เศรษฐกิจพอเพียงด้านความม่ันคง มีจุด ทรัพยากรร่วมกัน เพ่ือลดต้นทุนการผลิต สร้างรายได้
เน้น ในการด�ำเนินงานตามกรอบเวลา โดยเพ่ิมผลผลิต โครงสร้างพื้นฐานการผลิตระดับชุมชน
ในห้วงปี ๒๕๕๘-๒๕๖๐ และในระยะ เช่น โรงสีข้าว ลานตากข้าว ระบบประปาชมุ ชน เป็นต้น
ปานกลาง ดงั น้ี รวมทง้ั การจดั หรอื รว่ มโครงการครบรอบ ๒๐ ปี เศรษฐกจิ
พอเพียง และโครงการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จ
๑. ปี ๒๕๕๘ “เข้าใจ” มจี ดุ เน้น พระเจ้าอยู่หัว เน่ืองในโอกาสเฉลิมพระชนมพรรษา ๙๐
คือการสัมมนาหรือฝึกอบรมวิทยากรหลัก พรรษา โครงการ/กจิ กรรมรองเช่นเดยี วกับการด�ำเนินงาน
ของ บก.ทท. เหล่าทพั และ บช.ตชด. โดย ในปี ๒๕๕๙
ศูนย์การฝึกอบรม ศปร. และการฝึกอบรม
วิทยากรของหน่วยหรือผู้ปฏิบัติงานใน ๔. การเตรยี มด�ำเนินงานในระยะปานกลาง คอื ปี
พน้ื ทโี่ ดยวทิ ยากรหลกั ของ บก.ทท. เหลา่ ทพั ๒๕๖๑-๒๕๖๔ วางแนวทางให้มจี ุดเน้นในการปฏบิ ตั งิ าน
และ บช.ตชด. ทไ่ี ด้รบั การถา่ ยทอดมาแล้ว เพอ่ื รบั แนวคดิ ในระดบั พืน้ ท่แี ละภมู ภิ าค มีการจัดต้งั ศนู ย์กลางวสิ าหกจิ
ในการดำ� เนนิ งานใหม้ แี นวทางเดยี วกนั โครงการ/กจิ กรรม ชมุ ชน การมแี ผนการผลติ ระดบั ตำ� บล การแปรรปู และการ
รองลงมาคอื การพฒั นาแหลง่ นำ�้ ซง่ึ เปน็ โครงสรา้ งพน้ื ฐาน ตลาด ระบบการขนส่ง เพ่อื สนบั สนุนระบบการผลติ ระดบั
ส�ำคัญในการประกอบอาชีพ การจัดต้ังศูนย์การเรียนรู้/ ครัวเรอื นและชมุ ชน (Supply Chain)
แหลง่ เรยี นรทู้ มี่ คี วามพรอ้ มหรอื มพี น้ื ฐานทด่ี อี ยแู่ ลว้ รวมทงั้
เริ่มเก็บข้อมูลพื้นที่ทั้งระบบประชากรและระบบพัฒนา
บัญชีการใช้จ่ายของครวั เรอื น น�ำมาจัดเกบ็ เป็นหมวดหมู่
เพ่อื เตรียมวเิ คราะห์ข้อมลู ต่อไป การจัดเกบ็ ข้อมลู จะต้อง
ทำ� แบบคู่ขนานตลอดห้วงการทำ� งาน รวมท้ังทกุ หน่วยจะ
ต้องสร้างระบบจดั เกบ็ ข้อมลู การตดิ ตามและประเมนิ ผล
ทกุ ระดับ

๒. ปี ๒๕๕๙ “เข้าถงึ ” มีจุดเน้นคือการสร้างความ
เข้าใจกับผู้นำ� ชมุ ชน การสำ� รวจความต้องการของราษฎร
การฝึกอบรมและศึกษาดูงานของราษฎร โครงการ/
กิจกรรมรองคือ การขยายแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงในพ้ืนที่ที่จัดตั้งศูนย์การเรียนรู้และแหล่งเรียนรู้
เดมิ ไปสู่ครวั เรอื นใกล้เคยี งอนื่ ๆ การจดั ตงั้ ศนู ย์การเรยี นรู้/
แหล่งเรียนรู้ ในชุมชนแห่งใหม่ การขยายผลการใช้
ประโยชน์จากแหล่งน�้ำที่ได้ด�ำเนินไว้เดิมหรือที่มีอยู่แล้วสู่
พ้ืนที่ท�ำกินของราษฎร และการพัฒนาแหล่งน้�ำในพ้ืนที่
อ่นื ต่อไป

74

โครงสร้างการท�ำงาน

แผนภาพแสดงโครงสร้างการด�ำเนนิ งาน
การพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้านความม่ันคง

คณะกรรมการอำ� นวยการขับเคล่อื นยทุ ธศาสตร์
การบูรณาการพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

คณะอนุกรรมการส่งเสรมิ การขบั เคลอ่ื น คณะอนกุ รรมการพฒั นา คณะอนกุ รรมการอนมุ ัติ
การพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ตามปรชั ญาของเศรษฐกิจ โครงการและงบประมาณฯ
พอเพยี งดา้ นความมน่ั คง แผนงาน/โครงการ ที่ขอรบั
ในภาคการเกษตรและชนบท การสนบั สนุนงบประมาณ สปน.

คณะกรรมการระดับจงั หวดั แผนงาน/โครงการ
ท่ีจังหวดั สนบั สนุน

คณะอนกุ รรมการ คณะกรรมการระดบั อำ� เภอ แผนงาน/โครงการ
ติดตามและประเมนิ ผล ท่ีอำ� เภอ สนบั สนุน

คณะท�ำงานระดับต�ำบล แผนชมุ ชน

คณะท�ำงานระดับหมบู่ ้าน
๔๙๗ หมู่บา้ นเปา้ หมาย

ทบ. ทร. บช.ตชด. นทพ.

75

การบรหิ ารแผนยทุ ธศาสตรไ์ ปสกู่ ารปฏบิ ัติ
คณะอนุกรรมการฯ
ดา้ นความม่ันคง

คณะทำ� งานอ�ำนวยการ

คณะท�ำงานจดั ท�ำ คณะท�ำงานปฏิบัตกิ าร/
ยุทธศาสตร์ ศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ ารรว่ ม

๑.การจดั ทำ� แผน ๒.การน�ำแผน ๓.การปฏบิ ตั ิ
ยุทธศาสตร์ ส่กู ารปฏิบตั ิ ตามแผน

76

การบริหารแผนยุทธศาสตร์ของคณะอนุกรรมการ ถ้วนถูกต้อง/ความซ้�ำซ้อนของพื้นท่ี/หมู่บ้านเป้าหมาย
พฒั นาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งดา้ นความมนั่ คง พิจารณาการจัดท�ำหลักสูตรการฝึกอบรม แนวทางการ
มกี ระบวนการบรหิ ารแผนยทุ ธศาสตร์ ๓ ขั้นตอน ดงั นี้ ขับเคลื่อนกระบวนการท�ำงานในพื้นท่ี การจัดท�ำตัวชี้วัด
และการประเมินผล การจัดท�ำคู่มือการปฏิบัติงาน การ
๑. การจัดท�ำแผนยุทธศาสตร์ โดยแต่งตั้งคณะ จัดท�ำแผนปฏิบัติการ ตลอดจนระเบียบและหลักเกณฑ์
ท�ำงานจัดท�ำยุทธศาสตร์การพัฒนาฯ ด้านความม่ันคง ทีจ่ �ำเป็น การให้ข้อคดิ เห็นแนวทางในการด�ำเนินงานของ
เพ่ือจัดท�ำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาตามปรัชญาของ คณะท�ำงานอ่ืน โดยประชุมร่วมกันเพ่ือระดมความคิด
เศรษฐกิจพอเพียงด้านความมั่นคง ให้สอดคล้องกับแผน เหน็ ดงั กลา่ วนนั้ รวมทงั้ ช่วยเหลอื การปฏบิ ตั งิ านของคณะ
ยุทธศาสตร์การบูรณาการการขับเคลื่อนการพัฒนาตาม อนุกรรมการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (พ.ศ.๒๕๕๗ – ๒๕๖๐) ด้านความมน่ั คง ตามทไ่ี ด้รบั มอบหมาย
รวมทั้งประสานการด�ำเนินการกับเหล่าทัพ, ตชด. และ
หน.สว่ นราชการทเ่ี กยี่ วขอ้ งในการจดั ทำ� แผนยทุ ธศาสตรฯ์ ๓. การปฏบิ ัตติ ามแผน เป็นการน�ำแผนปฏบิ ตั ิการ
ใหบ้ รรลตุ ามเปา้ ประสงคท์ กี่ �ำหนดไวอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ มาอ�ำนวยการปฏิบัติงานของหน่วยในพ้ืนที่ โดยแต่งต้ัง
คณะทำ� งานปฏบิ ตั กิ าร/ศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ ารรว่ ม เพอื่ อำ� นวยการ
๒. การน�ำแผนสู่การปฏิบัติ เป็นการน�ำแผน ประสานงาน และกำ� กบั ดแู ลทางฝ่ายอ�ำนวยการ ให้การ
ยุทธศาสตร์มาจัดท�ำเป็นแผนปฏิบัติการ โดยแต่งต้ัง ปฏบิ ตั งิ านเปน็ ไปดว้ ยความเรยี บรอ้ ย การประสานรวบรวม
คณะท�ำงานอ�ำนวยการ ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนของ และวเิ คราะหข์ อ้ มลู ผลการปฏบิ ตั งิ าน เพอ่ื สรปุ รายงานให้
หน่วย บก.ทท., เหล่าทพั , บช.ตชด. และส่วนราชการอน่ื คณะอนุกรรมการฯ ทราบต่อไป
ที่เกี่ยวข้อง เพื่อระดมความคิดเห็น ท�ำข้อเสนอให้คณะ
อนกุ รรมการฯ ตกลงใจ รวบรวมและตรวจสอบความครบ

ผลที่คาดวา่ จะได้รับ

๑. สามารถขยายผลการแกไ้ ขปญั หาดา้ นความมนั่ คง โดยนำ� แนวทางหลกั ปรชั ญาของ
เศรษฐกจิ พอเพยี งสภู่ าคประชาชน ในพนื้ ทหี่ มบู่ า้ นตามบรเิ วณแนวชายแดน เกดิ ประสทิ ธภิ าพ
และประสิทธผิ ลอย่างแท้จรงิ

๒. สามารถบรู ณาการงานดา้ นความมนั่ คงตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งจาก
ทกุ ภาคส่วนมาด�ำเนินการให้เกดิ ประโยชน์สูงสดุ และเป็นไปในทศิ ทางเดียวกนั

๓. ราษฎรในพน้ื ทีเ่ ป้าหมายมคี วามเป็นอยู่มคี ณุ ภาพชีวติ ทด่ี ขี นึ้
๔. หมู่บ้าน ชมุ ชน ผู้นำ� ชุมชน กลุ่ม/องค์กรภาคประชาชน มีศกั ยภาพและภมู คิ ุ้มกัน
ปัญหาและสามารถพัฒนาตนเองอย่างยั่งยืน เพ่ือสนับสนุนการเสริมสร้างความม่ันคงใน
พน้ื ทเ่ี ปา้ หมาย และสามารถลดเงอ่ื นไขของปญั หาและมคี วามพรอ้ มในการเผชญิ สถานการณ์
ปัญหาท่กี ระทบต่อความมน่ั คง
๕. ชมุ ชนทอ้ งถน่ิ ของไทยกบั ประเทศรอบบา้ นมคี วามสมั พนั ธอ์ นั ดตี อ่ กนั และไดร้ บั การ
ส่งเสรมิ ใหม้ คี วามสมั พนั ธ์ใกล้ชดิ กนั มากยงิ่ ขนึ้ ในระดบั ทสี่ ามารถปอ้ งกนั และแกไ้ ขปัญหาที่
เกิดขึน้ ได้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ
๖. เสรมิ สรา้ งประสทิ ธภิ าพดา้ นความมน่ั คงของประเทศใหม้ เี สถยี รภาพ นำ� มาซงึ่ ความ
สงบสุขและความเป็นอยู่ของภาคประชาชนท่ดี ขี นึ้ ในภาพรวมของประเทศชาติ

77

ภาคผนวก จ.

ตัวอย่างการด�ำเนนิ การ : โครงการซ่อมแซม ปรับปรุง เสริมฝาย อ่างเก็บน�้ำ การส่งน้�ำด้วยระบบท่อ ตามยุทธศาสตร์การ
ส่งเสรมิ การขบั เคลอื่ นการพฒั นาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในภาคการเกษตรและชนบทของจงั หวดั น่าน

โครงการซอ่ มแซม ปรบั ปรงุ เสรมิ ฝาย อา่ งเกบ็ นำ้� และการสง่ นำ้� ดว้ ยระบบทอ่ ฯ ของจงั หวดั นา่ น เปน็ การขบั เคลอื่ น
โดยนำ� แนวคดิ พนื้ ฐานการพฒั นาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาเปน็ หลกั ในการด�ำเนนิ งาน คอื การมภี มู คิ มุ้ กนั พรอ้ ม
รับการเปล่ียนแปลงทางด้านเศรษฐกจิ สังคม สงิ่ แวดล้อมและวฒั นธรรม และความสมดุลในชวี ติ ครอบครัว ชมุ ชน และ
ประเทศ ท้ังนใ้ี ห้ความส�ำคญั กับการพฒั นาเชงิ พืน้ ท่ี ซ่ึงเน้นบรหิ ารจดั การท่ลี งไปท�ำในพน้ื ท่เี ป้าหมาย สร้างกระบวนการ
เรียนรู้ของทกุ หน่วยงานและชมุ ชนให้ “ระเบดิ จากข้างใน” และสร้างความเข้าใจในสาเหตขุ องปัญหา หาทางแก้ไขด้วย
ตนเองก่อน

การพัฒนาชนบทท่ีเริ่มจากการปรับปรุงแหล่งน้�ำและดิน เป็นการพัฒนาโครงสร้างพ้ืนฐานทางธรรมชาติที่จ�ำเป็น
ต่อการประกอบอาชพี เพ่ือให้ชาวบ้านมอี าหารพอกนิ ตลอดปี ลดรายจ่าย สร้างรายได้ในภาคการเกษตร ซ่งึ จะสร้างให้
เกดิ ความอยรู่ อดในระดบั ครวั เรอื น หลงั จากนน้ั จงึ พฒั นาสกู่ ารรวมกลมุ่ ในระดบั ชมุ ชน การแบง่ ปนั ทรพั ยากรรว่ มกนั ในรปู
แบบของกลุ่มและกองทนุ เพื่อลดต้นทนุ การผลติ การสร้างรายได้โดยการเพ่มิ ผลผลติ การปรบั ปรุงโครงสร้างพื้นฐานการ
ผลติ ระดับชุมชน เช่น โรงสีข้าว ลานตากข้าว เป็นต้น เมอ่ื เกดิ ความพอเพยี งในระดบั ชมุ ชนแล้ว จึงพฒั นาไปสู่การสร้าง
ความยั่งยืนในระดับพ้ืนท่ีและภูมิภาค โดยสร้างเครือข่ายการผลิตและศูนย์กลางวิสาหกิจชุมชน การแปรรูป การตลาด
และระบบการขนส่ง เพ่อื สนบั สนุนระบบการผลติ ในระดบั ครวั เรือนและระดบั ชมุ ชน

การขบั เคลอื่ นกระบวนการดงั กล่าว จงึ ดำ� เนนิ งานอย่างเป็นขนั้ เป็นตอน ทำ� ตามลำ� ดบั ขน้ั และเปน็ พฒั นาเชงิ พน้ื ที่
โดยมกี ระบวนการดงั น้ี

ขนั้ ตอนที่ ๑ ผ้วู ่าราชการจังหวัดทำ� ความเข้าใจกบั หวั หนา้ สว่ นราชการและมอบนโยบาย

๑.๑ จงั หวดั จดั ประชมุ สว่ นราชการ องคก์ รภาคประชาสงั คมทเี่ กยี่ วขอ้ ง อำ� เภอ ทอ้ งท/ี่ ทอ้ งถน่ิ เพอ่ื ซกั ซอ้ ม ชแี้ จง
สร้างความเข้าใจแนวทางปฏบิ ตั ิตามโครงการฯ

๑.๒ นำ� สว่ นราชการทเ่ี กย่ี วข้อง อำ� เภอ ท้องท่ี (กำ� นนั ผ้ใู หญบ่ า้ น) /ทอ้ งถน่ิ (ผ้บู รหิ าร พนกั งาน ช่างอปท.) ศกึ ษา
ดูงานพ้นื ท่ซี ่อมแซมฝายฯ โดยกระบวนการมสี ่วนร่วมของประชาชนฝายบ้านพ่อ อำ� เภอท่าวงั ผา

ขน้ั ตอนท่ี ๒ การส�ำรวจสภาพความชำ� รดุ เสยี หายของฝาย อา่ งเกบ็ นำ้� ระบบสง่ น�ำ้

๒.๑ อ�ำเภอแต่งตง้ั ชดุ ปฏบิ ัติการประจ�ำต�ำบล (ปลัดอ�ำเภอ พฒั นากรประจ�ำ เกษตรต�ำบล สาธารณสขุ ประจ�ำ
ตำ� บล ฯลฯ) ทำ� ความเข้าใจกบั ผู้น�ำชมุ ชน แก่เหมอื ง แก่ฝาย ก่อนลงพื้นท่สี �ำรวจ

๒.๒ ชุดปฏิบัติการประจำ� ต�ำบล ร่วมกับ ช่างองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ก�ำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ท้องท่ี ท้องถิ่น
ครูภูมิปัญญา (แก่เหมือง แก่ฝาย) ลงพ้ืนท่ีส�ำรวจสภาพความเสียหาย/จุดที่ช�ำรุดของแหล่งน้�ำที่ประสงค์จะด�ำเนินการ
ซ่อมแซม ตามแบบส�ำรวจท่จี ังหวดั ส่งให้ โดยมเี จ้าหน้าท่กี รมชลประทาน หน่วยป้องกนั รกั ษาป่า (กรมป่าไม้) เจ้าหน้าท่ี
อทุ ยานฯ หน่วยจดั การต้นน้�ำ และหน่วยทหารในพน้ื ท่ีสนับสนุนการปฏิบัตงิ าน

78

ขัน้ ตอนท่ี ๓ การเขยี นแบบ ถอดแบบ และเซน็ รับรองแบบขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่

๓.๑ ช่าง อปท. ลงพนื้ ท่สี �ำรวจสภาพความช�ำรดุ เสียหายของฝ่าย อ่างเกบ็ น้�ำ ระบบส่งน้�ำ ร่วมกบั ผู้น�ำชมุ ชน
แก่เหมือง แก่ฝาย และสเกตซ์ภาพร่างของการซ่อมแซมในเบ้อื งต้น

๓.๒ ช่าง อปท. เขยี นแบบแปลน และประมาณการเฉพาะค่าวสั ดุอปุ กรณ์ตามราคากลาง ไม่มคี ่าจ้างแรงงาน
และใชเ้ ครอื่ งจกั รเฉพาะงานทเี่ กนิ ศกั ยภาพของแรงคน มรี ายละเอยี ดของผเู้ ขยี นแบบ/ออกแบบ ผอู้ นมุ ตั แิ บบ งบประมาณ
ระยะเวลาดำ� เนนิ งาน

๓.๓ สามารถปรบั รปู แบบตามสภาพภมู ปิ ระเทศทเี่ ปน็ จรงิ เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความมน่ั คงแขง็ แรง ตามความตอ้ งการของ
ชุมชนท่สี อดคล้องกับหลกั วิชาการ

ขน้ั ตอนท่ี ๔ คำ� นวณผลประโยชนท์ ชี่ าวบา้ นจะไดร้ บั กอ่ น-หลงั ซอ่ มแซมปรบั ปรงุ ฝาย อา่ งเกบ็ นำ้� ฯ

นายอ�ำเภอมอบหมายปลดั อ�ำเภอผู้รบั ผิดชอบ ร่วมกับ เกษตรอำ� เภอ แก่เหมอื ง แก่ฝาย ค�ำนวณผลประโยชน์ท่ี
ชาวบ้านจะได้รบั ก่อน-หลงั ซ่อมแซมปรบั ปรุงแหล่งน้�ำเปรียบเทยี บกนั

ก่อน ซ่อมแซมระบบน้ำ�

ชนดิ พชื พื้นที่ / (ไร่) ผลผลิต ราคา ต้นทุน รายได้รวม
ข้าว กก. / (ไร่) (บาท / กก.) (บาท / ไร่) บาท
พชื หลังนา

- ข้าวโพด
-
-

หลงั ซ่อมแซมระบบนำ้�

ชนดิ พชื พ้นื ที่ / (ไร่) ผลผลิต ราคา ต้นทุน รายได้รวม
ข้าว กก. / (ไร่) (บาท / กก.) (บาท / ไร่) บาท
พืชหลงั นา

- ข้าวโพด
-
-

79

ขั้นตอนที่ ๕ การคืนข้อมูลและประเมนิ ความพร้อมชุมชน

๕.๑ ชดุ ปฏบิ ตั กิ ารประจ�ำตำ� บล ร่วมกับ ช่างองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน กำ� นัน ผู้ใหญ่บ้าน ท้องท่ี ท้องถ่นิ ครู
ภมู ิปัญญา แก่เหมือง แก่ฝาย จัดประชุมประชาคมหมู่บ้าน นำ� เสนอผลการส�ำรวจและวิเคราะห์ข้อมูลการส�ำรวจพ้ืนที่
ดำ� เนนิ งานโครงการฯ ได้แก่ ความเสยี หายของฝาย อ่างเก็บน้�ำ ระบบส่งน้�ำ รปู แบบการซ่อมแซม และประโยชน์ท่จี ะ
ได้รับ ให้ท่ปี ระชุมพจิ ารณาแสดงความคดิ เหน็ ตรวจสอบความถกู ต้องของข้อมลู

๕.๒ มตทิ ปี่ ระชุมประชาคม ต้องให้ความเหน็ ชอบให้ด�ำเนินงานตามโครงการ ไม่ต่�ำกว่า ร้อยละ ๗๐ ของผู้รบั
ประโยชน์ และมีบันทึกข้อตกลงประชาชนในหมู่บ้านสละแรงงานหมุนเวียนมาร่วมซ่อมแซม ตลอดระยะเวลาด�ำเนิน
โครงการฯ จนกว่าจะแล้วเสรจ็ ตามก�ำหนด

๕.๓ ชดุ ปฏิบตั กิ ารประจ�ำตำ� บล จัดส่งเอกสาร/ข้อมลู การส�ำรวจพน้ื ท่ีดำ� เนินตามโครงการฯ ทผ่ี ่านมตปิ ระชาคม
หมู่บ้านเสนออำ� เภอเพอ่ื รวมรวมโครงการฯ ส่งจงั หวดั

ขั้นตอนที่ ๖ การกล่นั กรองโครงการ

๖.๑ จงั หวัดแต่งตัง้ คณะกรรมการกลน่ั กรองโครงการซ่อมแซม ปรับปรงุ เสรมิ ฝาย อ่างเกบ็ น�ำ้ การส่งน้�ำด้วย
ระบบท่อฯ ประกอบด้วย ผู้แทนส่วนราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ ผู้แทนภาคประชาสงั คม มีหน้าทพ่ี จิ ารณากลั่น
กรองโครงการฯ และจดั ลำ� ดบั ความสำ� คญั ของโครงการฯ เสนอผวู้ า่ ราชการจงั หวดั โดยมเี กณฑก์ ารพจิ ารณาโครงการฯ ดงั น้ี
๑) เป็นโครงการปรบั ปรุง ซ่อมแซม ไม่สร้างใหม่ และนำ� นำ้� ไปใช้เพือ่ การเกษตร

๒) ระบคุ วามช�ำรดุ เสียหาย โดยลงพ้ืนทร่ี ่วมกนั ผญบ. ช่าง อปท. แก่เหมอื ง-ฝาย
๓) การเขยี นแบบ ถอดแบบ ประมาณการวสั ดุ และค่าใช่จ่าย (ปรับแบบตามภูมปิ ระเทศ)
๕) หลกั ฐานการประชาคมประเมนิ พร้อมชาวบ้าน และการเสยี สละแรงงานมาร่วมทำ� งาน
๖) คดิ ค�ำนวณประโยชน์ทีช่ าวบ้านได้รบั ก่อนและหลงั การซ่อมแซมปรบั ปรงุ
๖.๒ จงั หวัดมคี ำ� สงั่ แต่งตัง้ คณะทำ� งานตรวจสอบการออกแบบตามโครงการฯ ประกอบด้วย ผู้แทนช่างของส่วน
ราชการ ผแู้ ทนชา่ งองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ผแู้ ทนมลู นธิ ปิ ราชญช์ าวบา้ น และฝา่ ยเลขาคณะกรรมการกลนั่ กรองฯ เพอ่ื
ทำ� หนา้ ทพ่ี จิ ารณาโครงสรา้ งในกรณที โ่ี ครงการฯ ใดต้องพจิ ารณาความมน่ั คงแขง็ แรงของโครงสร้างเปน็ พเิ ศษอกี ครง้ั หนงึ่
ก่อนเสนอคณะกรรมการกล่นั กรองฯ


ข้นั ตอนที่ ๗ การอนุมตั ิโครงการฯ

๗.๑ คณะกรรมการกลนั่ กรองฯ จดั ทำ� รายละเอยี ดโครงการฯ ทผี่ า่ นความเหน็ ชอบของคณะกรรมการกลน่ั กรองฯ
เสนอผู้ว่าราชการจงั หวดั อนมุ ตั ิโครงการฯ

๗.๒ จังหวัดแจ้งการอนุมัติโครงการฯ ให้อ�ำเภอด�ำเนินการตามโครงการซ่อมแซมฯ โดยคืนข้อมูลและช้ีแจง
ประชาชนได้รับทราบถึงโครงการฯ ท่ีได้รับอนุมัติ พร้อมจัดท�ำแผนปฏิบัติการฯ ให้ประชาชนในหมู่บ้านสละแรงงาน
หมุนเวยี นมาร่วมซ่อมแซม

๗.๓ แจ้งส�ำนักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมจงั หวัดน่าน เพ่อื ประสานการใช้พ้ืนท่ี ในการด�ำเนนิ งาน
โครงการฯ กบั หน่วยงานทเ่ี กย่ี วข้องในสงั กัดกระทรวง

80

ขั้นตอนท่ี ๘ เร่มิ กิจกรรมปรับปรงุ ซอ่ มแซมฝาย อา่ งเกบ็ น้ำ� การสง่ นำ้� ด้วยระบบท่อ

จดั เตรียมวสั ดอุ ปุ กรณ์ เช่น กล่องเกเบ้ยี น ท่อพีวซี ี เหลก็ เส้น ปนู หิน ทราย ฯลฯ ที่ใช้ในการซ่อมแซม ส่งเข้าพนื้ ที่
ก่อนเริ่มดำ� เนนิ การ ๗ วนั

81

การตรวจติดตามผลการดำ� เนินงาน
และสนบั สนนุ การจดั ท�ำแผนพัฒนาอาชพี

๑. การตรวจติดตามผลการดำ� เนินงาน

จงั หวดั นา่ นมคี �ำสง่ั แต่งตง้ั คณะท�ำงานตรวจตดิ ตามการด�ำเนนิ การตามโครงการฯ เพอ่ื ใหก้ ารขบั เคลอ่ื นโครงการฯ
เปน็ ไปตามแนวทางและบรรลผุ ลส�ำเรจ็ ตามวตั ถปุ ระสงคข์ องโครงการฯ โดยแบง่ คณะตรวจตดิ ตามเปน็ ๒ ชดุ ไดแ้ ก่ ชดุ ที่ ๑
รองผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธานคณะท�ำงาน และชุดที่ ๒ ปลัดจังหวัดเป็นประธานคณะท�ำงาน โดยมีหน่วยงานท่ี
เก่ยี วข้องร่วมลงตรวจตดิ ตามในพนื้ ท่ี

๒. แนวทางการจัดท�ำแผนพัฒนาอาชพี ในพ้ืนทรี่ บั ประโยชน์ของโครงการซอ่ มแซม
ปรบั ปรงุ เสริมฝาย อา่ งเกบ็ นำ้� การสง่ นำ้� ดว้ ยระบบทอ่ ฯ

๒.๑) ภายหลงั การด�ำเนินงาน โครงการซ่อมแซม การผลติ รายได้ การตลาด รอบการเพาะปลกู ขา้ ว และพชื
ปรบั ปรงุ เสริมฝาย อ่างเกบ็ น้�ำ การส่งน้�ำด้วยระบบท่อฯ หลงั นาใน ๑ ปี จดุ รบั ซอ้ื ผลผลติ เสน้ ทางการขนสง่ เปน็ ตน้
ระหว่างเดอื นพฤศจกิ ายน ๒๕๕๗ – พฤษภาคม ๒๕๕๘
มโี ครงการแล้วเสรจ็ รวม ๖๐๐ โครงการ ๒๔๔ หมู่บ้าน ๒.๓) การวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน (Zoning)
ในพื้นทร่ี บั ประโยชน์ ๑๐๔,๔๐๐ ไร่ ซง่ึ เกษตรกรจะมนี ้�ำ ด้วยการใช้ข้อมูลแผนท่ีภาพถ่ายดาวเทียมมาตราส่วน
ท�ำการเกษตรท้ังในฤดูฝนและฤดูแล้ง หน่วยงานใน ๑:๔,๐๐๐ เน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนที่เก่ียวข้อง
สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประชุมการจัดท�ำแผน และชเี้ ปา้ ใหห้ นว่ ยงานไปดำ� เนนิ งานทสี่ อดคลอ้ งกบั สภาพ
พัฒนาการเกษตร ประกอบด้วย ๑) การจัดท�ำข้อมูล ปัญหาเฉพาะเร่อื ง เช่น การวเิ คราะห์ตวั อย่างดนิ ตรวจหา
ด้านการเกษตรและวิเคราะห์หมู่บ้านเป้าหมายตามยุทธ โครงสรา้ งดนิ และธาตอุ าหาร การปรบั ปรงุ ดนิ ใหเ้ หมาะสม
ศาสตร์ฯ โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน กบั ชนดิ ของพชื การไถกลบตอซงั ขา้ วเพอื่ ลดตน้ ทนุ การใช้
การแปรรูป และการตลาด ๒) การจดั ทำ� แผนพัฒนาด้าน พชื ตะกูลถ่วั และจลุ ินทรยี ์ในการปรบั ปรุงดิน
การเกษตร ๕ ปี ๓) โครงสร้างการบริหารจัดการกลุ่ม
เกษตรและหน่วยงานภาครัฐท่ีก�ำหนดให้มีผู้จัดการพ้ืนท่ี ๒.๔) แผนงาน/โครงการ ของหน่วยงานราชการ
เป้าหมาย ต้องตอบสนองปัญหาและความต้องการของประชาชน
(Demand Side) ด้วยการท�ำประชาคม ให้เกษตรกร
๒.๒) หน่วยงานสังกัดกระทรวงเกษตรและ ตัดสินใจเลือกชนิดพืช พันธุ์สัตว์ ฯลฯ การบูรณาการ
สหกรณ์ น�ำรูปแบบ MRCF มาประยุกต์ใช้ในพ้ืนท่ีเพื่อ งานด้านเทคนิค เช่น เกษตร ปศุสัตว์ ประมง, งาน
พัฒนาเกษตรกรในระบบรายย่อยโดยจัดเก็บข้อมูลที่ถูก ด้านการจัดท�ำบัญชีครัวเรือน และบัญชีฟาร์ม การรวม
ต้อง เป็นจรงิ และครบถ้วนรายแปลงทไ่ี ด้รับประโยชน์จาก กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และด้านฐานข้อมูลราย
การซ่อมแซมฝาย น�ำไปประมวลผลวิเคราะห์เข้าสู่ระบบ แปลงของพื้นท่ีท่ีได้รับประโยชน์จากการปรับปรุงระบบ
mapping มขี อ้ มลู ชอื่ สกลุ ขนาดพน้ื ที่ ชนดิ พชื ทป่ี ลกู ตน้ ทนุ น�้ำของเกษตรกร เพ่ือให้บรรลุเป้าหมาย เพิ่มผลผลิต
ลดรายจ่าย เพ่มิ มลู ค่าสนิ ค้าเกษตร และการตลาด

82

๒.๕) เสนอเมนูพืชที่เหมาะสมกับพื้นท่ีท่ีมีตลาด ช่วงเวลาปลูกท่ีจะได้ราคาดี การเก็บเก่ียวคัดคุณภาพ
รองรับในประเทศ สามารถท�ำการแปรรูปส่งออกไปยัง ผลผลิต ระบบการขนส่ง จดุ รบั ซอื้ การช�ำระเงิน ฯลฯ
ต่างประเทศ รวม ๒๙ ชนิด เช่น ปริมาณการรับซื้อ
และชว่ งเวลาทเ่ี หมาะสม คณุ ภาพผลผลติ และการประกนั - ตัวอย่างการปลูกข้าวโพดในพื้นท่ีราบ
ราคาผลผลติ ขน้ั ต�่ำ ฯลฯ และที่ราบเชิงเขา เพื่อลดการบุกรุกป่าปลูก
พืชเชิงเดี่ยวบนพ้ืนท่ีสูง ซึ่งเป็นสาเหตุการตัด
๒.๖) การปลูกพืชแบบดั้งเดิมและการปลูกพืช ไม้ท�ำลายป่า โดยให้เลือกพันธุ์ท่ีเหมาะสมกับ
ตามเมนูที่เกษตรกรเลือก ที่สร้างรายได้เพ่ิมและยั่งยืน สภาพพน้ื ท่ี เทคนคิ การใช้ปุ๋ย เพอื่ ลดต้นทนุ เพมิ่
โดยใช้แนวทางของเกษตรทฤษฎีใหม่ตามพระราชด�ำริ ผลผลิตการปลูกข้าวโพดแบบเดมิ ๘๐๐ กก./ไร่
โดยบรษิ ทั ใหค้ วามรกู้ ารปรบั ปรงุ ดนิ การคดั เลอื กเมลด็ พนั ธ์ุ เพิ่มเป็น ๑,๐๐๐ -๑,๓๐๐ กก./ไร่
การดแู ลรกั ษา การปอ้ งกนั โรค การคดั แยกคณุ ภาพผลผลติ
รวมทั้งมีแปลงสาธิตประยุกต์ใช้แนวทางของเกษตร - ตัวอย่างการปลูกพืชเกษตรปลอดภัย
ทฤษฎีใหม่ตามพระราชด�ำริ ทกุ ต�ำบลในจังหวดั น่าน เพ่ือลดการใช้สารเคมี และยาฆ่าแมลง มีราคา
ประกันรับซื้อตลอดทั้งปี เช่น การปลูกข้าวก�่ำ
๒.๗) เมนูการเกษตรท่ีบริษัทเอกชนน�ำเสนอ (พันธ์ุลืมผวั ) ข้าวหอมมะลทิ ับทมิ ข้าวหอมมะลิ
ทกุ หนว่ ยงานบรู ณาการใหม้ คี วามเข้าใจตรงกนั เกษตรกร ธรรมศาสตร์ ๑ เพือ่ คดั เมลด็ พนั ธุ์ การปลกู พรกิ
โดยชาวบา้ นทพ่ี รอ้ มและสมคั รใจลงทนุ เอง เมอ่ื จดั ทำ� แลว้ ซปุ เปอร์ฮอท เพ่อื ส่งออก พรกิ เม็ดใหญ่ เพ่อื ส่ง
เสร็จจะเสนอผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อนัดผู้ประกอบการ เขา้ โรงงานผลติ ซอส การปลกู กลว้ ยไขเ่ พอ่ื สง่ ออก
เอกชนประชุมชี้แจงท�ำความเข้าใจ ก�ำนัน ผู้ใหญ่บ้าน มะเขือเทศราชนิ ี อบแห้งเพ่อื ส่งออก เป็นต้น
และเกษตรกร ใหเ้ ขา้ ใจถงึ ระบบการซอื้ ตามความตอ้ งการ
ของตลาด เช่น ชนิดพันธ์ุของเมลด็ พนั ธุ์ เทคนิคการปลกู

แนวทางการจดั ท�ำแผนพัฒนาอาชพี
ในพ้ืนที่รบั ประโยชนข์ องโครงการซ่อมแซม ปรับปรงุ เสรมิ ฝาย อา่ งเก็บน้�ำ
การสง่ น�้ำดว้ ยระบบท่อฯ ตามยทุ ธศาสตรข์ ับเคลอ่ื นการพัฒนาตามปรชั ญา

ของเศรษฐกิจพอเพียงในภาคการเกษตรและชนบทของจังหวัดนา่ น

๑. ผู้วา่ ราชการจงั หวดั นา่ น (นายอกุ รชิ พึ่งโสภา) เปน็ ประธานการสมั มนาจัดทำ� แผนการพัฒนา

อาชพี ในพ้ืนทีโ่ ครงการซ่อมแซม ปรบั ปรุง เสรมิ ฝาย อ่างเก็บน้�ำฯ เมอ่ื วนั ท่ี ๘ มกราคม ๒๕๕๘

หารอื กบั หนว่ ยงานในสงั กดั หนว่ ยงานของกระทรวง กุญชร) ผู้แทนส�ำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและส่ิง
มหาดไทย กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวง แวดลอ้ มจงั หวดั นา่ น และหนว่ ยงานในสงั กดั รวม ๒๑๙ คน
ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ ม ภาคประชาคม บรษิ ทั ที่ประชุมมีมติให้วางแผนต่อยอดโครงการซ่อมแซม
เอกชน ผู้ร่วมประชุมประกอบด้วย รองปลัดกระทรวง ปรับปรุง เสริมฝาย อ่างเกบ็ น้�ำฯ ทีแ่ ล้วเสรจ็ โดยวางแผน
มหาดไทย (นายจรินทร์ จักกะพาก), รองอธิบดีกรมการ การเกษตรเพิ่มผลผลิตต่อพื้นที่ การลดต้นทุนต่อหน่วย
ปกครอง (นายบุญธรรม เลิศสุขีเกษม), ผู้ช่วยรองปลัด การเพิ่มมูลค่าการผลิต และการหาตลาดรองรับผลผลิต
กระทรวงมหาดไทย (นายสฤษดิ์ วิฑูรย์), ผู้ช่วยปลัด แลว้ จดั ทำ� เป็นรายการพชื เศรษฐกจิ ใหเ้ กษตรกรเลอื กตาม
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (นายโอภาส ทองยงค์), ความต้องการของแต่ละพ้นื ที่
ผู้ตรวจราชการกรมการพัฒนาชุม (นายสมเดช ไพจิตร

83

๒. ผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (นายสรุ จติ ต์ อนิ ทรชิต)

มอบแนวทางที่ได้รับข้อสั่งจากปลัดกระทรวง ๒) แผนระยะยาว ๔ ปี ๒๕๕๙-๒๕๖๒
เกษตรและสหกรณ์เพ่ือต่อยอดการพัฒนาด้านอาชีพ ให้ทุกส่วนราชการน�ำความต้องการของประชาชน
การเกษตรหลงั จากมีระบบน้�ำเตม็ ศกั ยภาพแล้ว เม่อื วันท่ี เสนอข้ึนมาตามล�ำดับขั้น คือ แผนชุมชน ต�ำบล
๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘ โดยให้เตรียมแผนงานและ อ�ำเภอ และจังหวัด โดยเร่งด�ำเนินการให้ทันวงรอบ
เตรียมคน ดงั นี้ การพิจารณาจัดสรรงบประมาณ ทั้งระดับจังหวัด กรม
กระทรวง และส�ำนักงบประมาณ เพื่อเกษตรกรใน
๒.๑ การจัดท�ำแผนการเกษตร ให้หน่วยงานใน พื้นที่โครงการฯ ได้รับประโยชน์ตามที่คาดการณ์ไว้
สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จัดท�ำแผนการเกษตร ๒.๒ ก�ำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมาย การ
ในพนื้ ทร่ี บั ประโยชนจ์ ากโครงการซอ่ มแซม ปรบั ปรงุ เสรมิ วางแผนการเกษตรเพอ่ื ใหไ้ ดร้ บั ประโยชนต์ ามทค่ี าดการณ์
ฝาย อา่ งเกบ็ นำ�้ การสง่ นำ้� ดว้ ยระบบทอ่ ฯ เพอื่ ใหเ้ กษตรกร ไว้ ให้ก�ำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมายการพัฒนา ๔
ไดร้ บั ประโยชนต์ ามทป่ี ระมาณการไว้ โดยประสานงานกบั ด้าน คอื ๑) การเพมิ่ ผลผลติ ต่อพื้นท่ี ๒) การลดต้นทนุ
หน่วยงานในพื้นท่ีและจัดท�ำแผนการเกษตรให้แล้วเสร็จ ตอ่ หนว่ ย ๓) การเพมิ่ มลู คา่ การผลติ เชน่ ผลติ นอ้ ยแตร่ าย
ภายในเดอื นกุมภาพนั ธ์ โดยจัดทำ� แผนเป็น ๒ ระยะ ดงั นี้ ได้สูง หรือพัฒนามาตรฐานคณุ ภาพผลผลติ ๔) มตี ลาด
รองรับผลผลติ
๑) แผนระยะสั้น ปี ๒๕๕๘ โดยปรับ
แผนพัฒนาปี ๒๕๕๘ ให้มีงบประมาณมาด�ำเนินการใน ๒.๓ การเตรียมคนและองค์ความรู้ ให้เกษตร
โครงการฯ ที่แล้วเสร็จ ได้แก่ งบประมาณของกระทรวง ต�ำบลท�ำหน้าท่ีเป็นผู้จัดการโครงการแผนการเกษตร รับ
งบประมาณผู้ว่าราชการจังหวัด งบประมาณองค์กร ผดิ ชอบรายตำ� บล โดยนำ� เจา้ หนา้ ทเี่ กษตรเขา้ รบั การอบรม
ปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ เมอ่ื แผนผา่ นความเหน็ ของประชาชน ด้านการบรหิ ารจดั การแผนงานโครงการแบบ area-based
แล้วจึงน�ำเสนอต่อคณะอนุกรรมการพัฒนาการเกษตร
ซ่ึงกระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีนโยบายให้รวม ๒.๔ การเตรียมข้อมูลสนับสนุนการพัฒนา
คณะกรรมการชุดต่างๆ ในพ้ืนที่ให้เป็นชุดเดียวกันโดยมี เกษตรแบบ area-based หนว่ ยงานพฒั นาทด่ี นิ จะจดั เตรยี ม
ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน เพื่อให้แผนการเกษตร แผนทม่ี าตราสว่ น ๑:๔๐๐๐ ในพนื้ ทรี่ บั ประโยชนข์ องโครง
ได้รับความเห็นชอบร่วมกัน สามารถด�ำเนินการได้ทัน การฯ แตม่ ปี ญั หาเรอื่ งพน้ื ทร่ี บั ประโยชนย์ งั ไมต่ รงกนั มอบ
ฤดูการผลติ ใหส้ ถานพี ฒั นาทดี่ นิ นา่ น ดำ� เนนิ การจดั ทำ� และปรบั ขอ้ มลู
แผนท่ี ใหส้ ามารถสนบั สนนุ งานตอ่ ยอดการเกษตรในพนื้ ท่ี
โครงการฯ ได้

๓. มติท่ีประชมุ คณะกรรมการกล่นั กรองโครงการซอ่ มแซม ปรับปรุง เสรมิ ฝาย อา่ งเกบ็ นำ้� การ
สง่ น้�ำด้วยระบบทอ่ เมอ่ื วันท่ี ๑๓ กุมภาพนั ธ์ ๒๕๕๘

โดยรองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน (นายชัยรัตน์ พฒั นาโครงสรา้ งพน้ื ฐานทางธรรมชาติ ซง่ึ เรม่ิ จากแหลง่ นำ�้
ธาราสนั ตสิ ขุ ) เปน็ ประธาน พจิ ารณาเหน็ วา่ การดำ� เนนิ งาน เพื่อการเกษตร จึงมอบหมายให้เกษตรจังหวัดน่าน
ตามโครงการซ่อมแซม ปรับปรุง เสริมฝาย อ่างเก็บน้�ำ พิจารณาจัดตั้งคณะท�ำงานเพื่อต่อยอดการขับเคลื่อน
และการส่งน้ำ� ด้วยระบบท่อฯ เป็นกจิ กรรมในยทุ ธศาสตร์ ยุทธศาสตร์ดังกล่าว โดยเช่ือมโยงกับงานด้านการ
การบูรณาการการขับเคล่ือนการพัฒนาตามปรัชญา ปรบั ปรงุ บ�ำรงุ ดนิ ปัจจยั การผลติ การประกอบอาชพี และ
ของเศรษฐกิจพอเพียง (พ.ศ. ๒๕๕๗-๒๕๖๐) ด้านการ การบริหารจัดการในลักษณะกลุ่ม/กองทุน โดยจัดสรร

84

ผลประโยชน์ให้เกษตรกรท่วั ถงึ เรมิ่ จาก การเพิ่มผลผลิต โครงสร้างพื้นฐานการผลิตระดับชุมชน
๑) ระดบั ครวั เรอื น ให้ชาวบ้านมอี าหารกนิ เช่น โรงสขี ้าว ลานตากข้าว

ตลอดปี ลดรายจา่ ย สรา้ งรายไดภ้ าคเกษตร ไดแ้ ก่ พชื หลงั ๓) ระดับพ้ืนที่และภูมิภาค ศูนย์กลาง
นา ประมง ปศสุ ตั ว์ และนอกภาคเกษตร ไดแ้ ก่ หตั ถกรรม วิสาหกิจชุมชน เห็นแผนการผลิต การแปรรูป และการ
ตลาด ระบบการขนส่งเพ่ือสนับสนุนการผลิตระดับครัว
๒) ระดบั ชมุ ชน รวมกลมุ่ และแบง่ ปนั การใช้ เรอื นและชมุ ชน
ทรัพยากรร่วมกนั เพ่ือลดต้นทนุ การผลติ สร้างรายได้โดย

๔. ส�ำนักงานเกษตรจงั หวดั ส�ำนกั งานเกษตรและสหกรณ์จงั หวดั และผู้ประกอบการภาคเอกชน ได้
จัดสัมมนาร่วมกนั วนั ท่ี ๒๔ ก.พ.๕๘ เพื่อจดั ทำ� เมนูพชื ทางเลอื กทมี่ ีตลาดรองรับ

๔.๑ เสนอเมนูพืชที่เหมาะสมกับพ้ืนท่ีท่ีมีตลาดรองรับ สามารถท�ำการแปรรูปส่งออกไปยังต่างประเทศได้ เช่น
บรษิ ทั ศภุ ดถิ ี กรงุ เทพฯ

๔.๒ การปลกู พชื แบบดง้ั เดมิ สกู่ ารปลกู พชื ทส่ี รา้ งรายไดเ้ พมิ่ และยง่ั ยนื โดยใชแ้ นวทางของเกษตรแบบผสมผสาน
เช่น บรษิ ทั เบทาโกร จ�ำกดั (มหาชน)

๔.๓ การปลูกข้าวโพดในพน้ื ท่รี าบ เพ่ือลดการบุกรกุ การปลกู พชื เชงิ เด่ยี วบนพน้ื ทสี่ งู และให้เลือกพนั ธ์ุทเ่ี หมาะ
สมกับสภาพพื้นท่ี เช่น บรษิ ทั เจริญโภคภณั ฑ์อาหาร จ�ำกดั (มหาชน)

๔.๔ การปลกู พชื ท่ีลดการใช้สารเคมี และมรี าคาประกนั รบั ซ้อื ตลอดท้งั ปี เช่น บริษัท เกาลี่ จำ� กดั
๔.๕ การปลูกพชื ผกั ออร์แกนิกเมอื งหนาว มปี รมิ าณรบั ซ้อื วนั ละ ๒.๕ ตัน เช่น บรษิ ัท ลีฟว่ิงฟาร์ม จำ� กัด

ตวั อยา่ งการด�ำเนนิ งานจัดท�ำแผนพฒั นาอาชีพในระดบั พ้ืนที่

๑) เกษตรจังหวัดน่าน เสนอพื้นท่ีรับประโยชน์ของอ่างเก็บน้�ำน้�ำเลียบ บ้านดอนแทน
อ.เชยี งกลาง เปน็ พนื้ ทน่ี ำ� รอ่ งในการทำ� แผนพฒั นาอาชพี ซงึ่ หนว่ ยงานเกษตรอำ� เภอ สำ� นกั งาน
พฒั นาชมุ ชน สำ� นกั งานปศสุ ตั วอ์ ำ� เภอ ไดจ้ ดั ประชมุ ประชาคมชาวบา้ นดอนแทน่ ทรี่ บั ประโยชน์
จากอา่ งเกบ็ นำ�้ นำ�้ เลยี บ เพอ่ื วางแผนการเกษตร เสนอเมนพู ชื ๑๑ ชนดิ ทม่ี ตี ลาดรองรบั วางแผน
ปรับปรงุ ดินในพ้นื ทีท่ ไ่ี ม่ได้ท�ำการเกษตรมา ๓๐ ปี โดยทำ� ปุ๋ยหมักชวี ภาพ การท�ำข้อมลู ราย
แปลงของผู้รบั ประโยชน์ การเพาะเหด็ ฟาง และส่งเสรมิ การขดุ สระเกบ็ น้�ำในไร่นา

๒) บรษิ ทั เบทาโกร จำ� กดั (มหาชน) ดำ� เนนิ การทบี่ า้ นดอนแทน อ.เชยี งกลาง โดยวางแผน
สง่ เสรมิ อาชพี หลกั ทชี่ าวบ้านท�ำอยเู่ ดมิ และสง่ เสรมิ องคค์ วามรตู้ ลอดห่วงโซ่การผลติ ให้ได้ตรง
ตามความต้องการของตลาด ต้ังแต่ด้านปัจจัยการผลิต กระบวนการผลิต การพัฒนาพ่อค้า
คนกลางท่มี คี ุณธรรม และการบรหิ ารรบั ซอื้

๓) บรษิ ทั ผรู้ บั ซอื้ และจำ� หนา่ ยเมลด็ พนั ธ์ุ จดั ทมี รบั ผดิ ชอบแตล่ ะอำ� เภอ สง่ เสรมิ องคค์ วามรู้
การคดั เลอื กเมลด็ พนั ธ์ุทเ่ี หมาะสมกบั สภาพพนื้ ที่ การตรวจดนิ ระยะการปลูก การหยอดเมลด็
การให้น้�ำ ช่วงเวลาการใส่ปุ๋ย (ชนิดของปุ๋ยอินทรีย์/เคมีในแต่ละช่วง) การเก็บเก่ียว การลด
ต้นทนุ ฯลฯ ท้งั ในแปลงสาธติ และแปลงพน้ื ทร่ี าษฎรสมคั รใจปลกู ข้าวโพด

85

ภาคผนวก ฉ.

กรอบการประเมนิ ความพร้อมของพน้ื ที่เป้าหมายข้นั ต้น

ตัวชว้ี ัดกระบวนการ ๕ ดา้ น :

สะท้อนความสามคั คี การใช้เหตผุ ลความรู้ ความร่วมมอื และการขยายผล

ผูป้ ระเมินคือ

คณะกรรมการหรอื คณะท�ำงานของพ้นื ทใี่ นแต่ละระดบั

การให้คะแนน

ตวั ช้วี ดั ๕ ด้าน ด้านละ ๕ คะแนน คะแนนเตม็ ๒๕ คะแนน
- ระดบั A : ๒๐ - ๒๕ คะแนน
- ระดบั B : ๑๕ - ๑๙ คะแนน
- ระดบั C : ๑๐ - ๑๔ คะแนน
- ระดบั D : ๕ - ๙ คะแนน
- ระดบั F : ตำ่� กว่า ๕ คะแนน

ระดับพนื้ ท่ี ๑. กลไก ๒. ขอ้ มลู ๓. การเรยี นรู้ ๔. การขยายผลและ ๕. งบสนบั สนนุ
การจดั ท�ำข้อมลู ดี ภาคคี วามรว่ มมอื

หมู่บ้าน กลไก แกนน�ำ การจดั ทำ� ข้อมูลดี การจัดเวทเี รยี นรู้ ความร่วมมอื กับภาคี มแี หล่งเงนิ ใน
ระดับหมู่บ้านดี ระดับหมู่บ้าน และ ในพืน้ ท่ีดเี หนยี วแน่น หมู่บ้านร่วมสนบั
ทีมงานเข้มแขง็ ใช้ข้อมลู ดี สมำ�่ เสมอ สนุนโครงการตาม
เกิดการเรยี นรู้ของ แผนชมุ ชน อาทิ
ชาวบ้านทเ่ี ข้าร่วม จากกลุ่มสหกรณ์
กองทุนหมู่บ้าน

ต�ำบล กลไก แกนนำ� การจัดเวทเี รียนรู้ ความร่วมมอื กบั อปท. ร่วมสนบั สนุน
ระดบั ตำ� บลดี และใช้ข้อมูลระดบั ภาคใี นพน้ื ทดี่ ี และนำ� แผนชุมชนท่ี
ทีมงานเข้มแขง็ ตำ� บลดี สมำ�่ เสมอ เหนียวแน่น เกดิ ขนึ้ จากข้อมูล
เกิดการเรยี นรู้ของ ไปสู่การทำ� ข้อ
ชาวบ้านท่เี ข้าร่วม บญั ญัตงิ บประมาณ

86

ระดับพื้นที่ ๑. กลไก ๒. ขอ้ มูล ๓. การเรียนรู้ ๔. การขยายผลและ ๕. งบสนบั สนุน
อำ� เภอ กลไก แกนน�ำ การจดั ทำ� ข้อมูลดี ภาคคี วามรว่ มมอื
ระดบั อ�ำเภอดี
ทมี งานเข้มแขง็ การจัดเวทเี รียนรู้ เกดิ การขยายผล อปท. ร่วมสนบั สนุน
และใช้ข้อมูลระดบั ออกสู่พน้ื ท่ตี ำ� บลอนื่ และนำ� แผนชุมชนท่ี
อ�ำเภอดี สมำ่� เสมอ ในอำ� เภอ เกดิ ขนึ้ จากข้อมลู ไปสู่
เกิดการคิดแผนงาน การทำ� ข้อบญั ญตั ิ
โครงการต่อยอดได้ งบประมาณ

จังหวัด กลไก แกนน�ำ การจัดท�ำข้อมูลดี การจดั เวทเี รียนรู้ เกิดการขยายผล ส่วนราชการร่วม
ระดับจงั หวดั ดี ทีม และใช้ข้อมูลระดบั ออกสู่พน้ื ที่ตำ� บลอื่น สนบั สนนุ แผนงาน
งานเข้มแขง็ อำ� เภอดี สมำ่� เสมอ ในอำ� เภอ โครงการ และ
เกดิ การคดิ แผนงาน งบประมาณเพอ่ื
โครงการต่อยอดได้ หนนุ ข้อเสนอจาก
ล่างขนึ้ บน

87

ภาคผนวก ช.

แบบบญั ชีครวั เรอื น

ค�ำอธิบายการจดบันทึกรายรับ - รายจ่ายครวั เรอื น

๑. สมุดบันทึกครัวเรือนนีใ้ ชจ้ ดบนั ทกึ รายรับ - รายจ่าย เงินออมหลักประกนั หนส้ี นิ ที่เปน็ เงินสดของสมาชิก
ทุกคนในครวั เรือน

๒. แบบบนั ทึกน้ีมีทัง้ หมด ๖ ชดุ ชุดละ ๑ เดือน ชุดหนง่ึ ใช้ในการลงบันทึกรายรบั รายจา่ ย เงินออม และหลัก
ประกัน หนสี้ นิ แบบบนั ทึกท้ังเลม่ นใี้ ช้ในการบนั ทกึ เปน็ เวลา ๖ เดอื น จัดพิมพใ์ นกระดาษลายปรุ สามารถฉกี
แบบบนั ทึกแต่ละเดอื นหรือแตล่ ะชุดออกจากเล่มได้

๓. แบบบนั ทึก ๑ ชดุ ประกอบด้วยกระดาษจำ� นวน ๕ หนา้ จะมีหมายเลขก�ำกับ ตงั้ แต่ ๑ - ๕

หน้าที่ ๑ สรปุ รายรบั รายจ่าย เงนิ ออมและหลกั ประกัน หน้ีสนิ

ใชบ้ นั ทกึ ยอดเงนิ รวมทไี่ ดร้ บั และจา่ ยออกของแตล่ ะเดอื น รวมถงึ คำ� ถาม ความเหน็ ขอ้ สงั เกตของครวั เรอื นตอ่ ขอ้ มลู
ทจ่ี ดบันทกึ

หน้าที่ ๒ เปน็ รายรบั

ใชบ้ นั ทกึ “จำ� นวนเงนิ สด” ทไ่ี ด้รบั เขา้ มาในเดอื นนนั้ ๆ ให้ตรงกบั รายละเอยี ดชอ่ งรายการทจี่ ดั ไว้ ซง่ึ มี ๘ รายการ

หน้าที่ ๓ เป็นรายจา่ ย

ใช้บันทึก “จ�ำนวนเงินสด” ท่ีได้รับเข้ามาในเดือนน้ันๆ ให้ตรงกับรายละเอียดช่องหมวดและรายจ่าย
ที่จดั ไว้ ซ่งึ แบ่งจ่าย

ออกเป็น ๗ หมวด ดงั นี้
หมวดท่ี ๑ ค่าใช้จ่ายในการประกอบอาชพี
หมวดที่ ๒ ค่าใช้จ่ายในการบริโภคในครวั เรือน
หมวดที่ ๓ ค่าใช้จ่ายค่ายา และเครอ่ื งนุ่งห่ม
หมวดที่ ๔ ค่าใช้จ่ายเรอ่ื งทีอ่ ยู่อาศยั
หมวดท่ี ๕ ค่าใช้จ่ายเพ่อื การลงทนุ งานสังคม
หมวดท่ี ๖ ค่าใช้จ่ายเพ่อื การศกึ ษา
หมวดที่ ๗ ค่าใช้จ่ายท่ไี ม่จ�ำเป็น

หนา้ ท่ี ๔ เปน็ เงนิ ออมหลกั ประกนั

ใช้บันทึก “จ�ำนวนเงนิ สด” ทจี่ ่ายออกในเดอื นนนั้ ๆ ให้ตรงกบั รายละเอียดช่องหมวดและรายจ่ายท่จี ดั ไว้ ซ่งึ มี ๕
รายการ

หนา้ ที่ ๕ เปน็ หนีส้ นิ

ใช้บันทึก “จ�ำนวนเงินสด” ที่เป็นเงินกู้ท่ีรับมาในเดือนนั้นๆ และเงินสดท่ีจ่ายออกในเดือนนั้นๆ
เพอ่ื ผ่อนชำ� ระเงินกู้และดอกเบย้ี ให้ตรงกบั รายละเอียดช่องหมวดท่จี ดั ไว้ซง่ึ มี ๔ รายการ

88

สรปุ รายรับ - รายจ่ายครวั เรือน

หน้าท่ี ๑

 มกราคม  กุมภาพนั ธ์  มนี าคม  เมษายน  พฤษภาคม  มถิ นุ ายน
 กรกฎาคม  สงิ หาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจกิ ายน  ธนั วาคม

๑. รวมรายรบั
๒. รวมรายจา่ ย

หมวดท่ี ๑ หมวดค่าใช้จ่ายในการประกอบอาชพี
หมวดท่ี ๒ ค่าใช้จ่ายในการบรโิ ภคในครวั เรอื น
หมวดท่ี ๓ ยา และเครอ่ื งนุ่งห่ม
หมวดท่ี ๔ ที่อยู่อาศยั
หมวดท่ี ๕ ค่าใช้จ่ายเพอ่ื การลงทนุ งานสงั คม
หมวดท่ี ๖ ค่าใช้จ่ายในการศกึ ษา
หมวดท่ี ๗ ค่าใช้จ่ายทไ่ี ม่จ�ำเป็น

สรปุ เงินคงเหลอื หรือตดิ ลบ (รวมรายรับ - รายจา่ ย)

๓. รวมเงินออมและหลกั ประกัน
๔. รวมหน้ีสนิ

89

แบบบันทกึ รายรบั ครัวเรอื น หน้าท่ี ๒
เร่มิ วันจนั ทร์ที่ ...................... เดอื น ....................... พ.ศ. ................... รหัสครัวเรอื น _ _ /_ _ /_ _ /_ _ /_ _ _
จังหวัด/ อำ� เภอ/ ตำ� บล/ หมู่บ้าน/ หมายเลขครวั เรอื น
จ�ำนวนสมาชกิ ในครวั เรอื น.......................คน

รายรบั สัปดาหท์ บี่ นั ทกึ รายการ (วันจันทร์ - วันอาทติ ย์) รวม

๑๒๓๔

๑. ขายผลผลิตจากการท�ำนา ทำ� ไร่ ท�ำ
สวน เช่น ข้าว พืช ผัก ผลไม้ ต้นไม้
ฯลฯ รวมท้ังการขายพืชหรือสัตว์ที่หา
ได้จากแหล่งน้ำ�
๒. ขายสตั ว์เลย้ี ง เช่น หมู วัว เป็ด ไก่
แพะ แกะ ปลา กุ้ง หอย ปู สนุ ัข และ
ผลผลติ จากสตั ว์เลย้ี ง เช่น ไข่ มูลสัตว์
ซากสัตว์ ฯลฯ
๓. การค้าขายสินค้าที่ซื้อมา การขาย
อาหาร ขายผลติ ภัณฑ์

๔. ค่าจ้างการทำ� งานหรอื ให้บริการ

๕. เงินเดอื น เบย้ี เล้ยี ง
ค่าคอมมชิ ชน่ั
๖. รายได้จากการเส่ยี งโชค

๗. เงนิ ที่ลูก หลาน ญาติพี่น้อง ทอี่ าศยั
อยู่นอกครวั เรอื น หรอื อยู่ท่อี ่ืนส่งมาให้
๘. รายได้จากแหล่งอ่นื ๆ เช่น เงนิ ท่ผี ู้
อ่ืนช่วยงานต่างๆ ดอกเบ้ยี เงินปันผล
เงนิ สงเคราะห์เงนิ หรอื ลาภลอย ฯลฯ

90

แบบบนั ทกึ รายจ่ายครวั เรอื น หน้าท่ี ๓
รหสั ครัวเรอื น _ _ /_ _ /_ _ /_ _ /_ _ _
เริม่ วนั จนั ทร์ที่ ...................... เดอื น ....................... พ.ศ. ................... จังหวัด/ อ�ำเภอ/ ตำ� บล/ หมู่บ้าน/ หมายเลขครวั เรือน
รายรบั จ�ำนวนสมาชกิ ในครวั เรอื น.......................คน

หมวดที่ ๑ : คา่ ใชจ้ า่ ยเพ่ือการประกอบอาชพี สปั ดาห์ทบ่ี นั ทกึ รายการ (วนั จนั ทร์ - วันอาทติ ย์) รวม
๑.๑ ค่าจ้างแรงงาน
๑๒๓๔

รวมหมวดท่ี ๑

๑.๒ ค่าเช่า/ซ้อื วัสดอุ ปุ กรณ์ หรอื ลงทุน เครือ่ ง
มอื ในการประกอบอาชพี เช่น เช่า หรอื ซื้อรถไถ
เครื่องปั่นไฟ รถเกย่ี วข้าว สร้างโรงเรอื นเพาะ
ปลูกหรอื สตั ว์เล้ยี ง ขดุ บ่อเลยี้ งปลา ซ้อื ถ้วย ชาม
ผ้า ค่าเมลด็ พนั ธุ์พืช ค่าอาหารสตั ว์ ฯลฯ
๑.๓ ค่าพลงั งานและน้�ำมนั ในการประกอบอาชพี

๑.๔ ค่าปุ๋ยชวี ภาพ หรือปุ๋ยอนิ ทรีย์ เช่น ปุ๋ยหมกั
ปุ๋ยคอก ปุ๋ยพชื สด ปุ๋ยจลุ ินทรยี ์ ฯลฯ รวมท้งั ยา
ขับไล่แมลงชวี ภาพ
๑.๕ ค่าปุ๋ยเคมี เช่น ปุ๋ยยูเรยี ปุ๋ยเคมสี ูตรต่างๆ
ฮอร์โมน ฯลฯ
๑.๖ ยาฆ่าแมลง ยาปราบศตั รูพชื

๑.๗ ซ้ือสัตว์เพ่อื ประกอบอาชพี เช่น ววั นก
ปลา หมู ไก่ ฯลฯ
๑.๘ ซื้อสินค้าเพ่อื มาจ�ำหน่าย

๑.๙ ค่าใช้จ่ายอ่นื นอกจากทร่ี ะบุ

หมวดที่ ๒ : ค่าใชจ้ ่ายเพอื่ การบริโภคในครัวเรอื น รวมหมวดท่ี ๒
๒.๑ ข้าวสารทกุ ชนดิ

๒.๒ เน้ือสตั ว์ทใ่ี ช้เป็นอาหาร

๒.๓ ผักสด เคร่อื งเทศ ผลไม้

๒.๔ ไข่ทุกชนดิ

๒.๕ อาหารแห้ง อาหารกระป๋อง อาหารหมกั
ดองทุกชนดิ อาหารส�ำเรจ็ รปู และเคร่อื งปรงุ
อาหาร เช่น กะปิ น้ำ� ปลา ฯลฯ
๒.๖ อาหารสำ� เรจ็ ท่ีซอ้ื จากร้าน เช่น ข้าวผดั
ก๋วยเตยี๋ ว กบั ข้าวถุง ขนมหวาน ไอศครมี
๒.๗ น้�ำด่ืมสะอาด เช่น น้�ำแร่ นำ้� โพลารสั ฯลฯ

๒.๘ น�้ำอดั ลม ชา กาแฟ เคร่อื งด่มื เกลอื แร่ เช่น
สปอนเซอร์ ฯลฯ นมทกุ ชนิด โอวลั ติน ไมโล
โกโก้ นำ้� ผลไม้
๒.๙ ค่าเชอ้ื เพลิงในการหงุ ต้ม เช่น แก๊ส
ถ่าน ฟืน ฯลฯ

91

หมวดที่ ๓ : คา่ ใชจ้ า่ ยค่ายา และเคร่ืองน่งุ ห่ม รวมหมวดท่ี ๓
รวมหมวดที่ ๔
๓.๑ ค่ายาและค่ารกั ษาพยาบาล รวมหมวดท่ี ๕
รวมหมวดท่ี ๖
๓.๒ เส้ือผ้า เคร่อื งแต่งกาย และเครอ่ื งนอนของ
สมาชิกในครวั เรือน
๓.๓ ค่าใช้จ่ายในการเสรมิ สวย เช่น ตัดผม ดดั
ผม ย้อมผม เคร่อื งส�ำอาง ครมี บ�ำรงุ ผิว ฯลฯ

๓.๔ ของใช้ประจำ� วนั เช่น สบู่ ยาสฟี ัน
แปรงสีฟัน ยาสระผม ผงซกั ฟอก จาน ชาม
ช้อน ผ้าอนามยั ของเดก็ เล่น ฯลฯ

หมวดที่ ๔ : ค่าใชจ้ ่ายดา้ นท่ีอยอู่ าศัย

๔.๑ ซ่อมแซม ต่อเตมิ หรือปลูกบ้าน หรอื
ปรับปรงุ บริเวณบ้าน
๔.๒ ค่าซ่อมหรอื ซอ้ื เคร่อื งใช้ในบ้าน เช่น
โทรทศั น์ ตู้เยน็ พดั ลม วิทยุ โทรศัพท์
คอมพวิ เตอร์ เฟอร์นเิ จอร์
๔.๓ ค่าไฟฟ้า และค่าน้�ำประปา

๔.๔ ค่าโทรศพั ท์ท้งั ครวั เรอื น ทจ่ี ่ายเป็นราย
เดือน และค่าบตั รโทรศพั ท์เตมิ เงิน
๔.๕ ค่าภาษตี ่าง ๆ เช่น ภาษบี �ำรุงท้องท่ี ท่ดี ิน
ป้าย ร้านค้า ภาษโี รงเร่อื น ค่าเกบ็ ขยะ ฯลฯ

หมวดท่ี ๕ : ค่าใช้จา่ ยเพือ่ การลงทุนและงานสงั คม

๕.๑ จ่ายดอกเบ้ยี และผ่อนใช้หน้เี งนิ กู้ เงนิ ยมื
เล่นแชร์
๕.๒ เงินท�ำบญุ หรอื เงนิ ช่วยงาน เช่น งาน
แต่งงาน งานศพ บวชนาค ฯลฯ
๕.๓ เงนิ เดอื นหรอื เงนิ ท่สี ่งไปช่วยเหลอื ญาตใิ น
ครอบครัวท่อี ยู่ทอ่ี ื่น
๕.๔ จ่ายเพอ่ื พกั ผ่อนหย่อนใจ เช่น ค่าตว๋ั ดู
หนัง ดนตรี ลิเก และการแสดงอ่นื ๆ รวมถงึ
ค่าหนงั สือพมิ พ์ หนงั สือ นติ ยสาร ซื้อสัตว์เล้ียง
หรอื ไม้ดอกไม้ประดบั ฯลฯ

หมวดท่ี ๖ : คา่ ใชจ้ ่ายในการศึกษา

๖.๑ ค่าเทอม ค่าเรยี นพิเศษ ค่ากจิ กรรมพิเศษ

๖.๒ ค่าอุปกรณ์การเรยี น และชดุ นักเรียน ชุด
พละ ชุดลูกเสือ เนตรนารี ยวุ กาชาด
๖.๓ ค่าขนมท่ใี ห้เด็กไปโรงเรยี นรายวัน หรอื ราย
เดือน
๖.๔ ค่ารถรบั ส่งเด็กไปโรงเรยี นแบบประจ�ำและ
รายเดือน

92

หมวดท่ี ๗ : ค่าใช้จา่ ยทไี่ ม่จำ� เปน็ รวมหมวดท่ี ๗

๗.๑ ขนมขบเค้ยี ว ขนมกรบุ กรอบ ลูกอม

๗.๒ เครือ่ งด่มื ชูก�ำลงั เช่น ลโิ พ กระทิงแดง เอม็
๑๐๐ เอม็ ๑๕๐ ฯลฯ
๗.๓ เหล้า เบยี ร์ ยาดอง ไวน์ กระแช่ สาโท

๗.๔ ยาสบู บุหร่ี หมาก ยานตั ถุ์ ฯลฯ

๗.๕ เงนิ ท่เี สยี ไปโดยไม่เต็มใจ เช่น ท�ำเงนิ หาย
ถกู ลักขโมย ถูกปรบั
๗.๖ เงินทจ่ี ่ายเพอื่ การเส่ียงโชค และเงนิ เสี่ยง
ดวงในรปู แบบต่าง ๆ เช่น ซ้อื หวย ลอ็ ตเตอรี่
หรือสลากกนิ แบ่ง

93

แบบบันทกึ เงินออมและหลกั ประกนั หน้าท่ี ๔
เริม่ วนั จนั ทร์ท่ี ...................... เดอื น ....................... พ.ศ. ................... รหสั ครวั เรอื น _ _ /_ _ /_ _ /_ _ /_ _ _
จ�ำนวนทด่ี นิ (ทีอ่ ยู่อาศยั และทที่ �ำกิน) รวม...........ไร่..........ตารางวา จังหวัด/ อ�ำเภอ/ ตำ� บล/ หมู่บ้าน/ หมายเลขครวั เรือน
จ�ำนวนสมาชกิ ในครวั เรอื น.......................คน
เป็นเจ้าของ...........ไร่..........ตารางวา
เช่า ..........ไร่..........ตารางวา

เงินออมและหลักประกัน สัปดาหท์ บ่ี นั ทกึ รายการ (วันจนั ทร์ - วนั อาทิตย)์ รวม
๑. จ่ายเบี้ยประกันชีวิต เบี้ยประกัน
สขุ ภาพ และเบย้ี ประกันภัย ๑๒๓๔

๒. ฝากธนาคาร ซื้อพันธบัตร ฝาก
สหกรณ์ออมทรพั ย์ ออกเงนิ กู้

๓.ซ้ือทอง เงนิ นาก เพชร พลอย และ
เคร่อื งประดบั ทม่ี ีค่าอน่ื ๆ

๔. เงนิ สด เงนิ ดาวน์ หรือเงนิ ผ่อน เพ่ือ
ซื้อหรอื เช่าทด่ี ินหรอื สง่ิ ก่อสร้างอน่ื ๆ

๕. เงนิ สด เงินดาวน์ หรอื เงินผ่อน เพื่อ
ซอ้ื ยานพาหนะ เช่น รถยนต์ รถกระบะ
จกั รยาน มอเตอร์ไซค์ เรอื

94

แบบบันทึกหน้ีสนิ หน้าท่ี ๕
เรม่ิ วนั จนั ทร์ที่ ...................... เดอื น ....................... พ.ศ. ................... รหสั ครวั เรอื น _ _ /_ _ /_ _ /_ _ /_ _ _
จังหวัด/ อำ� เภอ/ ตำ� บล/ หมู่บ้าน/ หมายเลขครวั เรอื น
จ�ำนวนสมาชกิ ในครัวเรอื น.......................คน

หนสี้ นิ สัปดาห์ทบ่ี ันทึกรายการ (วนั จนั ทร์ - วันอาทิตย์) รวม

๑๒๓๔

๑. ยอดเงินกู้ในระบบ

๑.๑ เพ่อื การลงทนุ และการประกอบอาชพี
อตั ราดอกเบย้ี ...........%

๑.๒ เพอ่ื การศกึ ษาบุตรหลาน
อตั ราดอกเบ้ยี ...........%

๑.๓ เพอ่ื การใช้จ่ายอ่นื ๆ
อตั ราดอกเบ้ยี ...........%

๒. ยอดเงนิ กู้นอกระบบ
๒.๑ เพอ่ื การลงทนุ และการประกอบอาชพี
อตั ราดอกเบย้ี ...........%

๒.๒ เพื่อการศกึ ษาบุตรหลาน
อตั ราดอกเบ้ยี ...........%

๒.๓ เพือ่ การใช้จ่ายอน่ื ๆ
อตั ราดอกเบ้ยี ...........%

รวมหน้สี นิ ท้ังหมด
๓. การผ่อนใช้หนเ้ี งนิ กู้ในระบบ

เงนิ ต้น

ดอกเบ้ยี

๔. การผ่อนใช้หนเ้ี งินกู้นอกระบบ
เงินต้น

ดอกเบีย้

รวมการผ่อนใช้หน้ี

95

ภาคผนวก ซ.

แบบเสนอโครงการเพ่อื ขอรับการสนบั สนุนงบประมาณโครงการขบั เคลอื่ นการพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

แบบเสนอโครงการเพอื่ ขอรบั การสนบั สนนุ งบประมาณ
โครงการขบั เคล่อื นการพฒั นาตามปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

(หน่วยงานของรฐั )

๑. ผขู้ อรบั การสนับสนนุ
ชอ่ื หนว่ ยงานทขี่ อรบั การสนบั สนนุ งบประมาณ และสงั กดั ...............................................................................................
.......................................................................................................................................................................................
๒. ขอ้ มูลโครงการ
๒.๑ ชอื่ โครงการ...............................................................................................................................................................
๒.๒ หลกั การและเหตุผล
.......................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................
๒.๓ สถานภาพของโครงการ โครงการใหม่ โครงการต่อเนอื่ ง
๒.๔ วตั ถุประสงค์ของโครงการ
.......................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................
๒.๕ เป้าหมาย ตวั ช้วี ดั ผลผลติ และผลลัพธ์ของโครงการ พร้อมท้งั ประโยชน์ทค่ี าดว่าจะได้รับ
๒.๕.๑ เป้าหมายแผนงาน/โครงการ
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
๒.๕.๒ จำ� นวนหมู่บ้าน/ชุมชน/ครัวเรือน จ�ำนวนคน และพืน้ ที่ท่คี าดว่าจะได้รบั ประโยชน์
..........................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
๒.๕.๓ ตัวชีว้ ัดผลผลติ และผลลัพธ์
.....................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................

96

๒.๕.๔ ประโยชน์ทก่ี ลุ่มเป้าหมายจะได้รบั
.................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
๒.๕.๕ ประโยชน์ท่ชี ุมชนจะได้รบั
...................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
๒.๕.๖ ประโยชน์ท่สี ังคมโดยรวมจะได้รบั
....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
๒.๕.๗ ความคมุ้ ทนุ ของการลงทนุ (คำ� นงึ ถงึ ต้นทนุ ของการด�ำเนนิ งาน และผลตอบแทนทไี่ ด้รบั เปน็ ตวั เงนิ )
..................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
๒.๕.๘ ความคุ้มค่าของการลงทนุ (ผลท่มี ตี ่อการพฒั นาคุณภาพคน ชุมชน สังคม จิตใจ)
....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
๒.๖ ความสอดคล้องของโครงการ (สอดคล้องกบั ยุทธศาสตร์ใดยุทธศาสตร์หนึ่งดงั ต่อไปน้ี)
ส่งเสริมการขบั เคลอ่ื นการพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งในภาคการเกษตรและชนบท
ส่งเสรมิ การขบั เคลอื่ นการพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งในภาคการศกึ ษา
สง่ เสรมิ การขบั เคลอื่ นการพฒั นาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งในภาคธรุ กจิ บรกิ าร การทอ่ งเทยี่ ว
อุตสาหกรรมและผู้ประกอบการรายย่อย
ส่งเสรมิ การขบั เคลอ่ื นการพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการต่างประเทศ
การประชาสมั พันธ์
การพัฒนาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้านความมัน่ คง
การบรหิ ารจดั การในการขับเคลอ่ื นหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
อนื่ ๆ .......................................................................................................
๒.๗ ชอ่ื ผู้ประสานงาน
ชอ่ื -สกลุ ...................................................................................... ต�ำแหน่ง .......................................................
สถานทตี่ ดิ ตอ่ ...........................................................................................................................................................
โทรศพั ท.์ ...................................... โทรสาร............................................... E-mail.......................................................
๒.๘ สถานทด่ี ำ� เนนิ งาน.......................................................................................................................................................
เลขท.ี่ ......................หม.ู่ .................ถนน.................................แขวง/ตำ� บล.................................................................
เขต/อำ� เภอ........................................................จงั หวดั ..........................................................................................

97

๒.๙ ระยะเวลาด�ำเนนิ การ (ระยะเวลาเร่มิ ต้นและระยะเวลาสิ้นสุด หากมรี ะยะเวลาการด�ำเนนิ งานเกนิ กว่า ๑ ปี
ให้ระบเุ หตผุ ลและความจำ� เป็นเพอ่ื ประกอบการพจิ ารณา)
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
๒.๑๐ วิธกี ารและขัน้ ตอนการดำ� เนินงานตามแผนงาน/โครงการ
ระบรุ ายละเอยี ดวธิ ดี ำ� เนนิ งาน กจิ กรรม ขน้ั ตอน และระยะเวลาทจ่ี ะดำ� เนนิ การภายใตแ้ ผนงาน/โครงการทเี่ สนอ
ขอรบั การสนับสนนุ งบประมาณ

วิธีการ/กจิ กรรม/ข้ันตอน ระยะเวลา

๒.๑๑ ความพร้อมของโครงการ
ดำ� เนนิ การได้ทนั ที
อยู่ระหว่างเตรยี มการ
๒.๑๒ วงเงินงบประมาณ
งบประมาณทข่ี อรบั การสนับสนุน จำ� นวน...........................บาท
(ตวั หนงั สอื ) .................................................................................

แสดงรายละเอยี ดการใช้จา่ ยเงินงบประมาณ (โดยจำ� แนกราคา/หน่วย)

รายการ ปรมิ าณงาน งบประมาณ

ค่าตอบแทน
กจิ กรรม..................................................
ค่าใช้สอย
กิจกรรม..................................................
ค่าวัสดุ
กิจกรรม..................................................
ค่าใช้จ่ายอน่ื ๆ
กจิ กรรม..................................................
รวม

98

๒.๑๓ การจา่ ยเงนิ โครงการ สำ� นกั งานจะโอนเงนิ งบประมาณใหก้ บั หนว่ ยงานในลกั ษณะของการเบกิ จา่ ยงบประมาณ
แทนกัน (กรณกี ารดำ� เนนิ โครงการทไ่ี ม่แล้วเสรจ็ ภายใน ๑ ปี และมีการจ่ายเงนิ เป็นงวด ๆ)

ท่ี งวดที่ ๑ แผนงาน/กจิ กรรม จ�ำนวนเงิน ระยะเวลาท่ีขอเบกิ หมายเหตุ
๑ งวดที่ ๑ สรปุ แผนงาน/กจิ กรรม ระบุจำ� นวนเงนิ (บาท) ระบวุ นั ท่หี รอื เดือน
การน�ำเงนิ ไปด�ำเนนิ การ ที่จะขอเบกิ เงนิ
๒ งวดที่ ๒ สรุปแผนงาน/กจิ กรรม ระบจุ �ำนวนเงนิ (บาท) ระบวุ นั ทห่ี รอื เดอื น
การน�ำเงนิ ไปด�ำเนินการ ทจี่ ะขอเบกิ เงนิ
๓ งวดท่ี ๓ สรุปแผนงาน/กจิ กรรม ระบุจ�ำนวนเงนิ (บาท) ระบุวันทห่ี รอื เดือน
การน�ำเงินไปด�ำเนินการ ทีจ่ ะขอเบิกเงนิ

๒.๑๔ การเบกิ เงนิ งบประมาณแทนกนั
ช่ือส่วนราชการผู้เบกิ แทน ................................................................................................................................
รหสั หนว่ ยงาน.......................................................................................................................................................
รหสั หน่วยเบกิ จา่ ย ............................................................................................................................................
๒.๑๕ ความเหน็ ของผู้ว่าราชการจงั หวดั
...............................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................
. ...............................................................................................................................................................................

ขอรับรองว่าโครงการที่เสนอขอรับการสนับสนุนงบประมาณ เป็นโครงการที่ไม่ได้รับการสนับสนุนเงินเพ่ือดำ� เนิน
การจากทางราชการหรอื แหล่งเงนิ อน่ื ใด หรือได้รับแต่ไม่เพยี งพอ

๒.๑๖ (ลงชอื่ ).............................................................. ผู้เสนอโครงการ
(........................................................)
ต�ำแหน่ง.....................................................................

๒.๑๗ (ลงช่ือ).............................................................. ผู้อนมุ ตั โิ ครงการ
(........................................................)
ต�ำแหน่ง.....................................................................

99

คำ� อธิบายแบบเสนอโครงการเพ่ือขอรบั การสนบั สนนุ งบประมาณจาก
โครงการขับเคลอื่ นการพฒั นาตามปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

(หน่วยงานของรัฐ)

๑. ผู้ขอรบั การสนบั สนุน
ระบุช่อื หน่วยงานทข่ี อรบั การสนับสนุนงบประมาณ พร้อมสังกดั ของหน่วยงาน
๒. ข้อมูลโครงการ
๒.๑ ให้ระบุช่ือโครงการท่จี ะดำ� เนนิ การ
๒.๒ หลกั การและเหตผุ ล ระบสุ ภาพปญั หาความเดอื ดรอ้ นของกลมุ่ เปา้ หมาย ประชาชน หรอื ความตอ้ งการของ
กลุ่มเป้าหมาย และเหตผุ ลการจดั ทำ� โครงการ
๒.๓ สภานภาพของโครงการ ให้ใส่เครอ่ื งหมาย 3 ในช่อง  ทกี่ �ำหนดเพยี ง ๑ ข้อ
๒.๔ วตั ถปุ ระสงคข์ องโครงการ หมายถงึ การกำ� หนดจดุ หมายซง่ึ ตอ้ งการจะบรรลผุ ลของโครงการ ขอ้ ความควรจะ
สน้ั กระชับ เข้าใจง่าย
๒.๕ เปา้ หมาย ระบเุ ปา้ หมายของโครงการ จำ� นวนหมบู่ า้ น ชมุ ชน ครวั เรอื น ประชากร และประโยชนท์ ค่ี าดวา่ จะไดร้ บั
ทั้งผลผลติ และผลลพั ธ์ ความคุ้มค่าจากการลงทนุ ว่าจะได้คนื ในปีท่ีเท่าไร
๒.๖ ความสอดคล้องของโครงการ ให้ใส่เคร่อื งหมาย 3 ในช่อง  ที่กำ� หนดเพียง ๑ ข้อ
๒.๗ ชอื่ ผปู้ ระสานงาน ระบุ ชอ่ื -สกลุ ตำ� แหนง่ สถานทต่ี ดิ ตอ่ โทรศพั ท์ โทรสาร E-mail ทสี่ ามารถตดิ ตอ่ ประสานงานได้
๒.๘ สถานท่ีดำ� เนินงาน ระบุสถานทด่ี �ำเนนิ งานโดยระเอยี ด
๒.๙ ระยะเวลาดำ� เนินการ ให้ระบุระยะเวลาเร่มิ ต้นและระยะเวลาส้ินสดุ การด�ำเนินงาน
๒.๑๐ วิธีการและข้ันตอนการด�ำเนินงานระบุรายละเอียดวิธีด�ำเนินงาน กิจกรรม ขั้นตอน และระยะ
เวลาทจ่ี ะดำ� เนินการตามตารางท่กี �ำหนด
๒.๑๑ ความพร้อมของโครงการ ให้ใส่เครอ่ื งหมาย 3 ในช่อง  ท่กี ำ� หนดเพยี ง ๑ ข้อ
๒.๑๒ วงเงนิ งบประมาณ ระบวุ งเงนิ งบประมาณทขี่ อรบั การสนบั สนนุ พรอ้ มทง้ั แสดงรายละเอยี ดคา่ ใชจ้ า่ ย/หนว่ ย
โดยละเอยี ด
๒.๑๓ การจ่ายเงินโครงการ กรณีการด�ำเนินโครงการที่ไม่แล้วเสร็จภายใน ๑ ปี และมีการจ่ายเงินเป็นงวด ๆ
ส�ำนกั งานจะโอนเงนิ ให้เป็นงวด ๆ ตามงวดงานทจ่ี ะด�ำเนนิ งาน
๒.๑๔ การเบกิ เงินงบประมาณแทนกัน ให้ระบุชอ่ื หน่วยงานผู้เบิกงบประมาณแทนรหสั หน่วยงาน และรหสั หน่วย
เบิกจ่าย
๒๑๕ โครงการทเี่ สนอขอรบั การสนบั สนนุ งบประมาณอยใู่ นพน้ื ทจี่ งั หวดั ใดขอใหเ้ สนอผา่ นผวู้ า่ ราชการจงั หวดั นน้ั
ด้วย
๒.๑๖ ลงชอ่ื ให้ลงลายมอื ช่อื และตำ� แหน่ง ของผู้เสนอโครงการ
๒.๑๗ ลงชอื่ ใหล้ งลายมอื ชอื่ และตำ� แหนง่ ของหวั หนา้ หนว่ ยงานทเี่ สนอโครงการและเปน็ ผอู้ นมุ ตั ใิ หเ้ สนอโครงการ

100