มองลิทธิคอมมิวนิสต-และพระศรีอาริย-ในงานจิตรกรรมของ พชร ป=ยะทรงสุทธนายสุธิพงษ+ สุดสังข+ 01610110 คณะจิตรกรรมฯ มหาวิทยาลัยศิลปากร (ภาพที่1) พรช ป.ยะทรงสุทธ5, Host, พ.ศ. 2561, สีน้ำมันบนผCาใบ, ไมFทราบขนาด, ที่มาภาพ http://www.fineart-magazine.com/wp-content/uploads/2019/04/Host-2018-1-1.jpg “Host” คือหนึ่งในผลงานจากชุดการแสดงเดี่ยวของ พชร ปRยะทรงสุทธ+ ที่ถูกจัดแสดงในนิทรรศการ Anatomy of Silence (กายวิภาคของความเงียบ) ณ ARTIST+RUN Gallery ซอย นราธิวาสฯ 22 กรุงเทพฯ เมื่อ ปn พ.ศ. 2561 ซึ่งประกอบไปดrวยผลงานจิตรกรรมสีน้ำมันกวuา 7 ชิ้น ที่พชรไดrลงพื้นที่วาดภาพทิวทัศน+ ในบริเวณ ตuาง ๆ ของหมูuบrานนาบัว ต. โคกหินแฮu จ.นครพนม อันเปzนการสะทrอนภาพประวัติศาสตร+การตuอสูrระหวuางรัฐไทย และพรรคคอมมิวนิสต+แหuงประเทศไทยในอดีต ณ หมูuบuานแหuงนี้ พชร ปRยะทรงสุทธ+ เปzนศิลปRนชาวไทยที่เกิดและเติบโตในกรุงเทพฯ เริ่มเขrาศึกษาศิลปะในระดับอุดมศึกษา ที่คณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ+ มหาวิทยาลัยศิลปากร ขณะนั้นพชรเลือกเรียนสาขาวิชาภาพพิมพ+ และทำงานประเภทภาพพิมพ+เปzนหลัก จนกระทั่งจบการศึกษาในปn พ.ศ.2551 จึงไดrเริ่มทำงานจิตรกรรม ซึ่งศิลปRน
ไดrใหrเหตุผลวuา เกิดจากป|จจัยในดrานการพิมพ+ที่ตrองใชrสตูดิโอสำหรับการพิมพ+โดยเฉพาะและมีตrนทุนในการทำงาน คuอนขrางสูงประกอบกับสารเคมีที่ใชrในการพิมพ+คuอนขrางมีผลเสียตuอรuางกายในระยะยาว ป|จจุบันจึงเลือกทำงาน ประเภทจิตรกรรมเปzนหลักและเริ่มมีชื่อเสียงเปzนที่รูrจักจากนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกในชื่อนิทรรศการดังกลuาวและ จะกลuาวถึงผลงานหนึ่งชิ้นที่ผูrเขียนเห็นวuามีความนuาสนใจตuอไปนับจากนี้ “Host” หรือ “เจrาบrาน” (ชื่อผลงาน) เมื่อพินิจพิจารณาองค+ประกอบและสัญลักษณ+ที่ปรากฏอยูuในภาพ จะเห็นไดrวuาศิลปRนวาดภาพภูมิทัศน+ปÅาไมrซึ่งศิลปRนไดrใหrขrอมูลวuาเปzนภูมิทัศน+ของปÅาไมrในหมูuบrานนาบัวซึ่งเปzนจุด ปะทะกันระหวuาง พคท.1 และรัฐบาลไทย เมื่อวิเคราะห+ดูภาพภูมิทัศน+ดังกลuาว จะเห็นไดrวuาศิลปRนจงใจใชrสีที่ใหrคuาสี หมuน ซึ่งจะชuวยผลักใหrภาพจีวรในสuวนตรงกลางของภาพมีความโดดเดuนขึ้นมาอยuางชัดเจน และสuงเสริมใหr บรรยากาศของภาพดูสงบนิ่งและชวนพิศวง นัยนี้เปzนความพิศวงที่เกิดจากพื้นที่ที่เคยเปzนจุดปะทะกันของ พคท. และรัฐบาลไทย กลuาวคือ เปzนพื้นที่ที่เคยมีคนตายและอีกนัยหนึ่ง “จีวร” จากตำนานความเชื่อของคนในภาคอีสาน ในอดีตที่เชื่อวuาเมื่อยุคของพระพุทธเจrาองค+ป|จจุบัน (พระโคตมพุทธเจrา) สิ้นสุดลงจะเกิดกลียุค ขrาวยากหมากแพง และเกิดภัยพิบัติตuาง ๆ และจะมีผูrมีบุญหรือนักบุญปรากฏตัวขึ้นซึ่งเปzนอาวตารของพระศรีอาริย+ หรือ พระศรีอริย เมตไตรย พระพุทธเจrาองค+ใหมuที่จะมาแทนที่พระพุทธเจrาองค+เดิม ซึ่งเปzนที่ผูrมีบุญญาธิการมากและจะมาชuวยปลด ทุกขภัยใหrกับมวลมนุษย+ จนกระทั่งมีผูrที่แสดงตนวuาเปzนผูrมีบุญมาเกิดไดrใหrคำพยากรณ+และถูกสuงตuอเผยแพรu ออกไปอยuางแพรuหลายทั้งในฝ|Éงขวาและซrายของแมuน้ำโขง ซึ่งมีเนื้อความโดยประมาณวuา “กรวดแรuนั้นจะกลายเปzน เงินทองตัวไหมจะกลายเปzนงู แลเงือกถอดเขี้ยวขบกัดเจrาของ หมูและกระบือเขาตูrจะกลายเปzนยักษ+เที่ยวกินคน”2 จึงทำใหrผูrตuางกลัวภัยดังกลuาว และเริ่มมีการรวมตัวกันของชาวบrานซึ่งลrวนแลrวแตuเปzนชาวนาที่ประสบณ+กับป|ญหา ความทุกข+ยาก เพื่อเขrารuวมกลุuมกับผูrมีบุญซึ่งจะสามารถนำพาผูrคนไปสูuชีวิตทีดีกวuาหรือสังคมในอุดมคติตามที่ ตำนานไดrกลuาวไวr3 “...ศาสนายุคพระศรีอาริย5นั้นเปรียบไดCกับสังคมอุดมคติที่เต็มไปดCวยความบริบูรณ5ทุกอยFาง ความเชื่อดังกลFาว เปrนที่แพรFหลายในสังคมโดยเฉพาะชาวพุทธที่นับถือนิกายเถรวาท ดังนั้นพุทธศาสนิกชนจึงมีความปรารถนาที่ เกิดในยุคพระศรีอาริย5 หรือรอคอยการมาของยุคพระศรีอาริย5 บFอยครั้งที่ความเชื่อนี้ถูกแสดงออกมาทางสังคม 1 พคท. พรรคคอมมิวนิสต5แหFงประเทศไทย 2 เดอะอีสานเรคคอร5ด, ซีรีส,ชุดผีบุญในอีสาน (4) – กลอนลำ ตำราพยากรณ, อดุมการณ, : อาวุธสูGรบของกบฏผีบุญกับ กทม., , เขCาถึงเมื่อ 13 ตุลาคม 2564, เขCาถึงไดCจาก https://theisaanrecord.co/2021/06/02/phi-bun-rebellion-4/ 3 เรื่องราวของผูCมีบุญหรือขบถผีบุญนั้นถูกเลFาผFานงานเขียนของนักเขียนและนักวิชาการหลายทFาน โดยแนวเครื่องหลัก ๆ คือหนึ่งเลFาผFานมุมมองจากกรุงเทพสูFอีสานคือใหCเปrนผีบCาผีบุญหรือคนบCา สองคือเลFาผFานมุมมองจากภาคอีสานไปสูF กรุงเทพ ซึ่งขบวนการผูCมีบุญในขณะนั้นเปรียบเปrนนักสูCเพื่อความเปrนไทในตัวเอง กลFาวคือ ในสมัยนั้น (พ.ศ. 2444) อยูF ในชFวงของการปฏิรูปสยาม ซึ่งคนในอีสานยังไมFไดCมีจิตสำนึกถึงความเปrนชาติไทย
ในระดับที่ตFางกันออกไป จากกระบวนการทางความคิดก็แปรเปลี่ยนไปเปrนพฤติกรรมตามความเชื่อนั้น จน กลายเปrนสภาพเปrนขบวนการทางสังคมและการเมือง”4 อนึ่งเปzนกลอุบายของผูrมีบุญในการรวมพรรคพวกเพื่อตuอสูrกับรัฐไทยในขณะนั้น ซึ่งมีผูrอrางตนวuาเปzนผูrมีบุญอยูu หลายทuาน5 อาจกลuาวไดrวuาภาคอีสานตuอสูrกับรัฐบาลไทยมาโดยตลอดจนถึงกระทั่งป|จจุบัน ซึ่งขบวนการ ดังกลuาวก็ไดrแปรเลี่ยนรูปแบบไปตามยุคสมัยและภาคอีสานนั้นก็ถูกเอารัดเอาเปรียบอยูuเรื่อยมา ซึ่งป|ญหาก็คือ เรื่องของการเรียกรrองประชาธิปไตยโดยแทrจริง (ภาพที่2) ขบถผีบุญถูกทหารไทยควบคุมตัวไวr ณ ทุuงศรีเมือง เมืองอุบลราชธานี ปn พ.ศ. 2444 ที่มาภาพ https://www.silpa-mag.com/history/article_8986 ฉะนั้นเราจะพบวuาสภาพสังคมของภาคอีสานตั้งแตuอดีตมีควาเปราะบางในแงuของการปกครองเปzนอยuาง มาก ทำใหrพื้นที่อีสานเหมาะกับการเปzนพื้นที่จัดตั้งพรรคคอมมิวนิสต+และหมูuบrานนาบัวซึ่งเปzนจุดที่มั่นสุดทrายของ พคท. ศิลปRนพยายามที่จะสะทrอนเหตุการณ+ผuานภาพผลวuา นักบุญหรือพระสงค+นั้นเปzนดังเจrาบrาน เพราะนิสัยของ คนในพื้นที่สมัยกuอนเชื่อและเครuงในศาสนามาก ลัทธิคอมมิวนิสต+จึงผนวกเขrามาในรูปแบบของศาสนาไดrงuายและ แพรuกระจายไดrอยuางรวดเร็วเหมือนกับเรื่องราวของผูrมีบุญที่ไดrกลuาวไป ในที่นี่ศิลปRนไมuไดrชี้หรือตัดสินใหrเห็นวuา ฝ|Éง ใดถูกหรือฝ|Éงใดผิด แตuเปzนการหยิบเอาเรื่องราวทางประวัติศาสตร+ทrองถิ่นมาเลuาใหมuผuานงานศิลปะ 4 รัตนากร ฉัตรวิไล, ความเชื่อที่ปรากฏในขบวนการผูCมีบุญ พ.ศ. 2444-2445 กรณีศึกษากลุFมองค5มั่น*วารสารการเมือง การบริหาร และกฎหมาย 3, 3 (กันยายน-ธันวาคม 2554): 217 5 อFานประวัติศาสตร5อีสานเพิ่มเพิ่มไดCในหนังสือ ประวัติศาสตร,อีสาน ฉบับ เติม วิภาคย5พจนกิจ