บทที่1 ความรู้พื้นฐานทางธุรกิจดิจิทัล

E-Book 30204-2001
ความรูพ้ ื้นฐานธรุ กจิ ดจิ ทิ ัล

บทที่ 1 ความรู้พน้ื ฐานทางธรุ กิจดจิ ิทัล
ระดบั ประกาศนยี บตั รวิชาชพี ช้นั สูง(ปวส.)

ความร้พู น้ื ฐานธรุ กิจดจิ ิทลั 30204-2001

จดุ ประสงคร์ ายวชิ า

เขา้ ใจเก่ยี วกบั ความรพู้ ื้นฐานทางธุรกิจดจิ ทิ ัล โครงสร้างพื้นฐานธุรกิจ
ดจิ ิทลั นวัตกรรมสาหรบั ธรุ กิจดิจทิ ลั ธุรกรรมในธรุ กจิ ดจิ ทิ ลั ส่ือสงั คม
ออนไลน์ ความปลอดภัยในการทาธรุ กรรมดิจทิ ัล มีทักษะในการวิเคราะห์
กรณศี กึ ษาทางธุรกจิ ดจิ ทิ ลั มีเจตคติและกิจนสิ ัยทีด่ ีในการปฏิบัตงิ าน
ดว้ ยความรับผดิ ชอบ ซ่ือสัตย์ ละเอยี ดรอบคอบ

คาอธบิ ายรายวิชา

ศกึ ษาและปฏบิ ตั เิ กี่ยวกับธรุ กจิ ดิจทิ ลั และโครงสรา้ งพื้นฐานธุรกิจดิจิทัล
นวัตกรรมสาหรับธุรกจิ ดจิ ิทัล ระบบการทาธรุ กรรมในธุรกิจดิจิทัล สือ่ สงั คม
ออนไลน์กับธุรกิจดจิ ิทลั ธรุ กจิ ดิจิทัลโมบาย ความมนั่ คงในการทาธุรกรรมดจิ ทิ ลั
กฎหมายและจริยธรรมและการทาธุรกรรมดิจทิ ลั กรณศี ึกษาธุรกจิ ดิจิทลั

สมรรถนะรายวชิ า

• แสดงความรูเ้ กย่ี วกับธุรกิจดิจทิ ลั และเทคโนโลยีที่เกย่ี วกับธุรกิจดจิ ิทลั
• วเิ คราะหก์ รณีศึกษาธุรกิจดิจทิ ัล
• ประยกุ ตใ์ ช้หลักการเพม่ิ ประสิทธิภาพและการบรหิ ารงานคุณภาพเพ่อื

พัฒนาองค์กร

สารบัญ

หนว่ ยท่ี ชื่อหน่วยการเรยี นรู้

1 ความรู้พ้ืนฐานทางธุรกจิ ดจิ ิทลั

2 โครงสรา้ งพนื้ ฐานธรุ กิจดจิ ิทัล

3 นวตั กรรมสาหรบั ธุรกจิ ดิจิทัล

4 ระบบการทาธุรกรรมในธุรกจิ ดจิ ิทลั

5 สอ่ื สังคมออนไลน์กับธุรกจิ ดจิ ิทัล

6 ธุรกิจดจิ ิทลั โมบาย

7 ความมั่นคงปลอดภัยในการทาธุรกรรมดิจิทัล

8 กฎหมายและจรยิ ธรรมและการทาธรุ กรรมดจิ ิทัล

หนว่ ยที่ 1 ความรพู้ ื้นฐานทางธรุ กิจดิจิทัล

หวั ข้อเร่ือง (Topics) วตั ถุประสงค์เชงิ พฤตกิ รรรม
(Behavioral Objectives)
1.1 ความหมายของธุรกจิ
1.2 ความสาคัญของธรุ กิจ 1.1 บอกความหมายของธุรกจิ และธรุ กจิ
1.3 วัตถุประสงค์ของธุรกจิ ดจิ ทิ ัลได้
1.4 องคป์ ระกอบของธุรกจิ 1.2 อธบิ ายความสาคญั และองค์ประกอบ
1.5 ปัจจยั พืน้ ฐานในการดาเนินธรุ กิจ ของกจิ กรรมทางธรุ กจิ ได้
1.6 ความหมายของธุรกจิ ดิจทิ ัล 1.3 อธิบายแนวคิดในการดาเนนิ ธรุ กจิ
1.7 ประเภทของธรุ กจิ ดจิ ทิ ัล ดิจิทัลได้
1.8 วิวัฒนาการของธุรกิจดจิ ิทัล
1.9 เปรียบเทยี บลักษณะของธุรกิจยุค 1.4 ยกุ ต์ในการดาเนนิ ธุรกจิ ดิจิทลั ได้
ดัง้ เดมิ และธรุ กจิ ยุคดจิ ทิ ัล
1.10 แนวคิดในการดาเนินธรุ กิจดจิ ิทลั 1.5 มีเจตคตทิ ี่ดี ปฏบิ ัติงานดว้ ยความ
11.ดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชนั รบั ผิดชอบ ซ่อื สตั ย์ ละเอยี ดรอบคอบ
12. ตัวอยา่ งธุรกจิ ท่ที า Digital
Tranformation ประสบความสาเรจ็

ความหมายของธุรกิจ เพ่อื ประโยชนแ์ กผ่ ูท้ ี่ต้องการ กิจกรรม
ของธรุ กจิ จึงรวมทง้ั การผลติ ซือ้ ขาย การ
คาวา่ "ธรุ กิจ" ตรงกับคาใน จาแนกแจกจ่ายสินคา้ การขนส่ง การ
ภาษาองั กฤษว่า "Business" ซ่ึงมาจาก ธนาคาร การประกันภยั และอื่น ๆ
คาวา่ Busy ทีแ่ ปลว่า ยุ่ง,วุ่น, มงี านมาก,
มธี รุ ะยุง่ ดังน้นั ธุรกิจจงึ เป็นเรอ่ื งที่จะต้อง 2. ธุรกจิ หมายถงึ กจิ กรรมต่างๆ ท่ที าใหม้ ี
คดิ ตอ้ งแกป้ ัญหา และตอ้ งพฒั นาอยู่ การผลิตสนิ คา้ และบริการ มีการซ้อื ขาย
ตลอดเวลา ความจรงิ คาว่า ธรุ กจิ น้ี แลกเปล่ยี น จาหนา่ ย และกระจายสินค้า
เป็นคากลาง ๆ ไมไ่ ดห้ มายความว่าเป็น และมปี ระโยชน์ หรอื กาไรจากกิจกรรมนนั้
เรือ่ งของเอกชนหรือของรัฐบาล และ ธรุ กิจมคี วามสาคญั ต่อการดาเนนิ ชวี ติ ของ
กจิ กรรมตา่ ง ๆ ทก่ี ระทากันโดยทว่ั ๆ ไป มนษุ ย์ ในสงั คมปัจจุบันมากเพราะนอกจาก
น้นั กถ็ อื ว่าเปน็ ธุรกจิ เพียงแต่เวลาทเี่ รา จะเป็นองคก์ ารทผี่ ลติ สินคา้ หรอื บรกิ ารที่
พดู ถึงธรุ กิจเรามักจะรบั รวู้ ่าเปน็ เร่ืองของ เป็นปัจจยั พ้นื ฐานของการดารงชีวติ หรือ
เอกชน เป็นเรอ่ื งขอการมงุ่ หวังกาไร ปจั จยั 4 การประกอบธุรกจิ ตา่ งๆ ไม่ว่าจะ
เพราะฉะนั้นความหมายท่ีรับรู้กัน ณ เปน็ ขนาดเลก็ หรือใหญ่แค่ไหนกต็ าม สงิ่ ท่ี
วนั นกี้ ค็ ือวา่ ธุรกิจเป็นเรอ่ื งของกิจการท่ี สาคัญ คือ กาไร เพราะเป็นแรงจงู ใจของ
เข้ามารับความเสยี่ ง การดาเนนิ การทางธรุ กจิ ก่อใหเ้ กดิ การ
แขง่ ขันและการขยายตัวทางธุรกจิ ให้
ความหมายของธรุ กิจ เจริญก้าวหน้ามากย่งิ ขึน้
(Meaning of business)
3. ธุรกิจ หมายถงึ ความพยายามทเี่ ปน็
1. ธุรกิจ หมายถึง องค์การ หรือกจิ การที่ แบบแผนของนักธรุ กิจในการผลิต และขาย
กอ่ ให้เกดิ สินคา้ และบริการ สินค้า หรือบรกิ าร เพอื่ สนองความต้องการ
ของสังคมโดยมงุ่ หวงั กาไร ความสาคญั ของ
ธุรกิจ เป็นกระบวนการท้ังหมดของ ธุรกิจ ความหมายของธุรกิจและการ
การนาเอาทรพั ยากร ธรรมชาติ มา ประกอบธุรกจิ
เปลีย่ นสภาพ ตามกรรมวิธีการผลิตด้วย
แรงคน และเครอื่ งจกั รใหเ้ ปน็ สินคา้

ความสาคัญของธุรกิจ

ธุรกิจเปน็ หวั ใจสาคญั ของสังคม สงั คมจะเจริญก้าวหนา้ มคี วามเป็นอยทู่ ่ีดี เปน็ ทยี่ อมรับ
ของชาวตา่ งประเทศ กต็ อ้ งอาศัยความเจริญของธุรกจิ ซึง่ อาจสรปุ ความสาคัญของธุรกิจดงั นี้
1. ชว่ ยให้เศรษฐกจิ ของประเทศมคี วามกา้ วหน้าและมั่นคง เนอื่ งจากมีการลงทนุ ประกอบธุรกจิ ทา
ให้มกี ารหมนุ เวียน มกี ารกระจายรายได้ ประชาชนมีฐานะความเป็นอยดู่ ขี ึ้น
2. ช่วยให้รัฐมรี ายไดเ้ พม่ิ ขึน้ จากการที่ประชาชนมรี ายได้ จาเปน็ ตอ้ งเสยี ภาษอี ากรและ
คา่ ธรรมเนียมต่างๆ ใหร้ ฐั เพื่อทจ่ี ะนารายไดเ้ หลา่ นไี้ ปพัฒนาประเทศในดา้ นตา่ งๆ
3. ช่วยใหเ้ กิดความกา้ วหนา้ ทางเทคโนโลยี การทาธรุ กจิ ย่อมตอ้ งมีการศึกษาค้นควา้ วจิ ยั อยูเ่ สมอ
เพ่ือเปน็ การพฒั นาผลติ ภณั ฑ์ของตนให้เปน็ ท่ียอมรับของผบู้ รโิ ภค และทันคู่แข่งขัน
4. ช่วยใหป้ ระชาชนมมี าตรฐานการครองชีพดีข้ึน ทงั้ น้ีเพราะธุรกจิ ทใหม้ กี ารจ้างงาน ประชาชนมี
รายได้
5. ช่วยลดปญั หาทางดา้ นสงั คม คือปัญหาเร่ือง การวา่ งงาน ถา้ ประชาชนมีการวา่ งงานจานวนมาก
จะไมม่ รี ายได้ ปญั หาเกดิ ขน้ึ ตามมา เชน่ การเกดิ อาชญากรรม

วตั ถุประสงค์ของธรุ กิจ

การประกอบธรุ กจิ ตา่ ง ๆ ไม่ว่าจะเปน็ ธรุ กิจประเภทใดกต็ าม สงิ่ ท่ผี ปู้ ระกอบธรุ กจิ ต้องการ
คือ กาไรแตน่ อกเหนือจากกาไรแลว้ ยงั มสี ง่ิ อ่นื อกี ทธี่ ุรกจิ จะต้อง คานึงถึง เช่น ความรบั ผดิ ชอบตอ่
ผ้บู ริโภค ความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คม ความรบั ผิดชอบต่อลูกจา้ งพนักงาน ฯลฯ วตั ถุประสงคข์ อง
ธุรกจิ (Business Goals) ทสี่ าคญั มีดงั น้ี

1. เพ่อื ความมน่ั คงของกจิ การ เมอ่ื ธรุ กิจเรมิ่ ดาเนินการขึ้น เจ้าของธรุ กจิ กม็ ีความประสงค์จะผลติ
สินค้า หรือบริการเพ่อื สนองความต้องการของผูบ้ รโิ ภค ตอ่ ไป อยา่ งตอ่ เนือ่ งโดยไมม่ ที สี่ น้ิ สดุ
2. เพือ่ ความเจรญิ เตบิ โตของธรุ กจิ นอกจากความมนั่ คงของกิจการแลว้ ธุรกิจยงั ต้องการทจี่ ะ
เจริญเตบิ โตขึน้ เรือ่ ย ๆ โดยการขยายกจิ การใหใ้ หญข่ น้ึ มสี าขาเพิ่มขน้ึ มีพนกั งานเพ่ิมขน้ึ เพือ่ ใหเ้ กดิ
ความมน่ั คงท้งั ทางการเงินและฐานะทางสงั คม
3. เพือ่ ผลประโยชนห์ รือกาไร สงิ่ ทีจ่ งู ใจให้เจ้าของธรุ กิจดาเนนิ ธรุ กิจตอ่ ไป คือ กาไร ถา้ ธุรกจิ ไม่มี
กาไรกิจการน้ันกไ็ ม่สามารถดาเนนิ ตอ่ ไปได้ การทธ่ี ุรกจิ จะมกี าไรได้น้ันคอื ตอ้ งจาหนา่ ยสินค้าหรอื
ไดร้ ับค่าบรกิ ารในราคาสูงกวา่ คา่ ใชจ้ า่ ย หรอื ต้นทนุ ทไ่ี ดเ้ สยี ไปในการผลติ สินคา้ หรอื บริการนัน้

http://thitapha1122.blogspot.com/p/blog-page_59.html

องคป์ ระกอบของธุรกจิ

4. เพอื่ ความรับผดิ ชอบตอ่ สงั คม การดาเนนิ 4. การบญั ชแี ละการเงนิ คือกำรเก็บบนั ทกึ
ขอ้ มลู กำรดำเนินงำนกำรจดั ทำงบกำรเงิน
ธรุ กิจจะตอ้ งคานึงถึงจารตี ประเพณศี ีลธรรม งบประมำณ กำรจดั หำเงินทนุ กำรใชเ้ งินทนุ
และลงทนุ อย่ำงมปี ระสิทธิภำพ โดยบรหิ ำร
อันดีงามของสังคมด้วย ธรุ กิจจะตอ้ งไม่ ใหเ้ งินทนุ หมนุ เวียนอย่ำงพอเหมำะ

ดาเนนิ การทข่ี ดั ตอ่ กฎหมายหรอื ขดั ต่อ

ประเพณี ศีลธรรมอนั ดงี ามของสังคม ธรุ กจิ

จะตอ้ งคานึงถงึ ผู้บริโภค คานงึ ถงึ

สภาพแวดล้อมต้องช่วยพฒั นาชวี ิตและ 5. การจดั หาวตั ถุดบิ มาป้อนโรงงาน คือ
ความเป็นอยูข่ องสังคมให้ดขี นึ้ เช่น การไม่ กิจกรรมในกำรจดั ซอื้ และควบคมุ กำรจดั ซอื้
ปลอ่ ยนา้ เสยี ลงในแมน่ ้าลาคลอง การไม่ วตั ถดุ บิ รวมทงั้ กำรตรวจนบั สนิ คำ้ คงคลงั
ผลติ สนิ ค้าทม่ี สี ารพษิ ตกค้าง การไม่ตดั ไม้

ทาลายป่า การไมก่ อ่ ให้เกดิ มลพิษ ฯลฯ 6. การบริหารงานบุคคล คือกำร
ดำเนินกำรจดั สรรพนกั งำน กำรฝึกอบรม
องค์ประกอบของธรุ กิจ กำรจดั หำรูปแบบของกำรจงู ใจและ
สวสั ดกิ ำรต่ำงๆ เพ่อื ประสิทธิภำพในกำร
การดาเนินธุรกจิ มอี งคป์ ระกอบของ บรหิ ำรบคุ คลซง่ึ สง่ ผลตอ่ ควำมสำเรจ็ ของ
การประกอบธุรกจิ ดงั นี้ องคก์ ร
1. การจดั องคก์ ร คือกิจกรรมท่ที ำให้
องคก์ ำรสำมำรถจดั รูปแบบกำรทำงำนของ 7. การจดั การระบบสารสนเทศและ
บคุ ลำกรภำยในองคก์ รไดอ้ ยำ่ งมี คอมพวิ เตอร์ คอื กำรนำเอำเทคโนโลยี
ประสิทธิภำพ สมยั ใหมเ่ ขำ้ มำใชเ้ พอ่ื ควำมมีประสทิ ธิภำพ
2. กำรผลติ และปฏิบตั ิกำร คือกิจกรรมของ ในกำรดำเนินงำนดำ้ นตำ่ งๆ
กำรนำเอำวตั ถดุ ิบมำผ่ำนกระบวนกำรใน
กำรผลติ เพ่อื ทำใหเ้ กิดมีสินคำ้ หรอื บรกิ ำร 8. การวจิ ยั และพฒั นา คอื กิจกรรมเพ่ือเนน้
3. การตลาด คอื กำรดำเนินกำรเพ่อื จะทำ ควำมคิดสรำ้ งสรรค์ คน้ ควำ้ นวตั กรรมใหมๆ่
ใหส้ ินคำ้ หรอื บรกิ ำรท่ผี ลิตแลว้ ไดร้ บั กำร ในผลิตภณั ฑต์ ่ำงๆเพอ่ื ควำมพงึ พอใจของ
เปลย่ี นมือไปถงึ มอื ผบู้ รโิ ภค ผบู้ รโิ ภคอย่ำงสงู สดุ

ทม่ี า : http://sme-article.blogspot.com/2009/08/blog-post.html

ปจั จยั พน้ื ฐานในการดาเนินธรุ กจิ ปัจจัยพ้นื ฐานในการดาเนินธรุ กิจ

การท่ีจะกลา่ วหรือ อธิบายถึง องค์ประกอบ 1.3 Material หมายถึง ตวั สินค้าหรอื
ของระบบว่า ประกอบดว้ ยอะไรบ้างนน้ั ขน้ึ อยู่กับ วสั ดุที่ใชใ้ นการผลิตสินคา้ ซ่งึ เปน็ อกี องคป์ ระกอบ
ความคิดเหน็ ของผเู้ ก่ียวข้องกบั ระบบ ซงึ่ จะไม่ หนึง่ ทม่ี คี วามสาคญั ของระบบไม่นอ้ ย ปญั หาใน
เหมอื นกัน แตโ่ ดยทั่ว ๆไปแล้วมักจะแบ่ง เรื่อง Material หรอื สินคา้ และวัสดนุ ี้ มี 2 ประการ
องคป์ ระกอบ ออกเป็น 2 องค์ประกอบใหญ่ ๆ คอื ใหญๆ่
1. องคป์ ระกอบแบบ 6’M
1.3.1 ประเภทแรกเป็นการขาดแคลดวัสดุ
- Man (คน) เช่น การขาดวตั ถุดบิ สาหรับใช้ในการผลิต
- Money (เงนิ ) สินคา้ ของโรงงานอุตสาหกรรม
- Material (วัสด)ุ 1.3.2 ประการทีส่ อง คอื การมวี ัตถุดบิ มาก
- Machine (เครอื่ งจักร) เกินต้องการ เช่น มสี นิ ค้าท่จี าหนา่ ย หรอื
- Management (การบริหารระบบ) ขายไมอ่ อกมากเกิดไปน่นั เอง
- Morale (ขวัญและกาลังใจ)
ดังรายละเอยี ดต่อไปนี้ 1.4 Machine หมายถงึ เครอื่ งจกั ร
1.1 Man หมายถึง บุคลากร หรือ ผ้ทู ี่ อุปกรณ์ และเคร่อื งมือเครื่องใช้ในโรงงาน หรือใน
จะตอ้ งเกย่ี วข้องกะระบบงาน หรอื หมายถงึ ทุกคน สานกั งาน ซ่ึงนบั ว่าเป็นองค์ประกอบที่สร้างปญั หา
ทเี่ กี่ยวข้องกับระบบนัน่ เอง อาจจะประกอบไป ใหก้ ับระบบอยา่ งสาคญั ประการหน่งึ เหมอื นกนั
ดว้ ยผูบ้ ริหารระดับตา่ งๆ ซงึ่ จะมีทัง้ ผู้บริหาร
ระดับสูง ระดบั กลาง และระดบั ปฏบิ ตั ิงาน และ 1.5 Management หมายถึง การบรหิ าร
อาจจะประกอบด้วยนกั วิชาการในระดับต่างๆ แต่ ระบบ ซงึ่ เป็นอีกเรือ่ งหนึ่งท่ที าใหร้ ะบบเกิดปญั หา
จะนบั รวมลกู คา้ หรือ ผู้บริโภค ซงึ่ เปน็ ผทู้ มี่ ี เพราะการบรหิ าร ที่ไม่ดีหรอื การบรหิ าร ทีไ่ มท่ ัน
ความสาคญั ไม่นอ้ ยของระบบดว้ ยหรือไม่ ก็ยอ่ ม ต่อการเปลีย่ นแปลง ขอสภาวะแวดล้อม หรอื ไม่
สุดแล้วแตน่ กั วิชาการทางด้านบรหิ ารระบบจะ ทนั ตอ่ การเปลีย่ นแปลงของสงั คม เศรษฐกจิ และ
ตัดสินใจ การเมือง

1.2 Money หมายถึง เงินหรือทรัพยส์ นิ ที่ 1.6 Morale หมายถึง ขวัญและกาลังใจ
มคี า่ เปน็ เงนิ ของระบบ เช่น เงนิ ทุน เงินสด เงนิ ของบคุ คลในระบบ หรือหมายถงึ ค่านยิ มของคนท่ี
หมุนเวยี น เงินคา่ ใชจ้ า่ ย หรอื เงินรายรบั รายจ่าย มตี อ่ ระบบหรอื ต่อองคก์ รมากกวา่ ซงึ่ เปน็ คา่ นยิ ม
ตา่ งๆ เหลา่ น้ี เปน็ ต้น ถา้ การเงินของระบบไมดี ของคนในระบบที่มขี วัญและกาลงั ใจ ในการ
พอแล้ว ระบบน้นั ยอ่ มจะประสบกบั ความยงุ่ ยาก ปฏบิ ตั ิงานอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ
หรอื อาจถงึ แกก่ ารหายนะได้ เพราะฉะนั้น ระบบ
ธรุ กิจทุกชนดิ จะต้องมีความระมดั ระวัง ในเรือ่ ง https://sites.google.com/site/xxkbaebrabb/bth-thi-1-
ของการเงินเปน็ พิเศษ rabb-system/xngkh-prakxb-khxng-rabb

องค์ประกอบของกิจกรรมทางธุรกิจ ความหมายของธุรกจิ ดิจิทัล

2. องค์ประกอบแบบ 4 ส่วน Digital Business คือ การนา

2.1 Input ขอ้ มลู หรือระบบขอ้ มลู ที่ เทคโนโลยตี ่างๆ เขา้ มาพัฒนาธรุ กจิ ท่ที าอยู่
ใชเ้ ข้าส่รู ะบบเพ่อื ประโยชน์ในการนาไปใช้
ในการสารสนเทศเพือ่ การบรหิ าร หรอื เพอ่ื เพ่ือเพม่ิ ความสะดวกสบายให้ทั้ง
การตัดสินใจ ข้อมูลหลายอย่างมีอยหู่ ลาย
ลักษณะด้วยกัน เช่น ใบเสร็จรับเงิน ใบสงั่ ผู้ประกอบการและผู้บริโภคในการเลือกซือ้
ซอื้ สินคา้ เป็นต้น
สินคา้ หรอื บรกิ ารต่างๆแตจ่ ดุ ประสงค์หลกั ๆ
2.2 Processing กระบวนการ คอื
การแสดงถึงการทางานแต่ละ ขั้นตอนซึ่ง ก็คอื การหาทางเพมิ่ ยอดขายให้กับธรุ กิจ
อธิบายใหเ้ ห็น คือ - ส่ิงทถ่ี ูกกระทา
นัน่ เอง เชน่ การนา Application มาช่วยใน
- จะทาเม่อื ไร
- ใครเป็นคนทา การเขา้ ถงึ ผบู้ รโิ ภคยคุ ใหม่ท่ีชอบใช้ smart
- จะทาอย่างไร
phone, การสร้างชอ่ งทางขายผ่าน
2.3 Output ผลการปฏิบตั ิงาน
ต่างๆ สื่อ Social mediaตา่ งๆ และการทา

2.4 Feedback ข้อมลู ย้อนกลับ โฆษณารวมไปถงึ การส่งั ซื้อและจดั สง่ สินคา้
หรอื ผลสะท้อนที่ไดจ้ ากการปฏิบัตงิ าน
ในแบบ online เป็นต้น ภาพรวม

ของ Digital Business คอื การเปลีย่ นแปลง

ธรุ กจิ ทมี่ ีอยู่แบบเดิมให้เป็นธุรกิจแบบทีม่ ี

การใช้เทคโนโลยเี ข้ามาช่วยปรบั เปลี่ยน

โครงสร้าง (https://www.sub-

brain.com/business/digital-business/)

ประแภทของธรุ กจิ ดิจทิ ัล

ธุรกิจดจิ ิทลั แบง่ ได้เปน็ 4 ประเภท ดังนี้

1. ธรุ กิจแบบพื้นฐาน ธุรกจิ ขนาดเลก็ ในระดบั นี้มสี ถานะการใชเ้ คร่อื งมือดจิ ทิ ลั ทยี่ งั ไม่พัฒนา
ยงั พึง่ พาวิธกี ารทางการตลาดแบบดงั้ เดิม เช่น การสง่ อีเมลโ์ ดยตรง การโฆษณาสิ่งพิมพ์ ไม่มี
เว็บไซต์ หรือส่อื สังคมออนไลน์ โดยพ้นื ฐานแลว้ เครื่องมอื ดจิ ทิ ัลตัวเดยี วท่ีใช้ คอื ท่อี ยู่อีเมลล์
ธุรกิจ

2. ธุรกจิ แบบระดับกลาง ในระดบั นี้ ธรุ กิจขนาดเลก็ จะใชเ้ คร่อื งมอื ดิจิทัล เชน่ เว็บไซตท์ เี่ รยี บ
งา่ ย (ไม่มอี ีคอมเมริ ์ซหรือความสามารถในการใช้โทรศพั ท์ มอื ถือ) ใชเ้ ครื่องมอื ทางการตลาด
ออนไลนข์ น้ั พ้ืนฐานบางอยา่ ง เช่น การแสดงในไดเรคทอรีออนไลน์ (Directoty Online) หรือ
การอยู่ในมารเ์ ก็ตเพลท (Market Place)

3. ธุรกิจระดับสูง ธรุ กิจระดบั สงู มเี ว็บไซตข์ ั้นสูง คือ ลูกค้าใช้โทรศัพท์มอื ถอื เพ่ือการจอง
ออนไลน์ หรอื ความสามารถในการทา อคี อมเมริ ์ซ มสี ว่ นร่วมกับสื่อสงั คมออนไลนแ์ ละชอ่ งทาง
การตลาดออนไลนม์ ากมาย นอกจากนีย้ ังใช้เครือ่ งมือดจิ ทิ ลั ภายใน เชน่ Video Conferencing
หรอื Cloud Software เพอื่ เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธผิ ลของธรุ กิจ

4. ธุรกิจระดบั ขน้ั สูงมาก เป็นธุรกิจดิจทิ ัลทแี่ ทจ้ รงิ ที่ใช้เครือ่ งมอื ดิจทิ ลั ทัง้ หมดขา้ งต้น แต่อยู่
ในระดบั ท่ีสงู ขนึ้ นอกจากน้ียังใชเ้ ครอ่ื งมือดิจทิ ลั ที่ซับซ้อนกว่า เช่น การพฒั นาแอปพลเิ คชัน
บนอุปกรณ์เคลื่อนท่ี หรอื ใช้การวิเคราะห์ข้อมลู เพือ่ เรยี นรู้เพ่ิมเติมเกีย่ วกบั ความชอบของ
ลกู คา้ หรือแนวโนม้ การขาย

ววิ ัฒนาการของธุรกิจดจิ ทิ ลั

Analog Web E-Business Digital Marketing Digital Business
(E-Commerce)

จดุ เนน้ แข่นขนั ขยาย สรา้ งช่องทาง อาศัยกล่มุ พัฒนากลไกท่ีจะ สร้าง

ดว้ ยราคา ความสมั พันธ์ การคา้ ใหม่ (New เทคโนโลยีCloud, คุณค่าให้ ลกู ค้า

และ กับ ลูกค้า Business Social, Mobility นอกจาก ไม่ให้

ความสัม และ Channel) ขยาย และ Information ความสาคัญ กับลกู ค้า

พนั ธ์ พนั ธมิตรสู่ ไปทว่ั ภมู ภิ าคและ analytic หล่อหลอม แลว้ ยังให้ความสาคัญ

สว่ นตัว ตลาด ใหม่ ทั่วโลก กนั กับ “Thing” ท่ี ช่วย

ทัว่ โลก สร้างคณุ คา่ ได้ เช่น

RFID, Sensors, สนิ คา้

เครอ่ื งจักรกลที่

อจั ฉรยิ ะ etc.

เป้าหมาย เกิด ขยาย พฒั นาชอ่ งทาง การปฏิสัมพันธ์ สร้างรปู แบบธุรกจิ
ระหวา่ งธรุ กจิ ลูกคา้ ใหม่ (New Business
ความสมั ความสัมพันธ์ การคา้ ใหเ้ ขม้ แข็ง และพนั ธมิตร Models)

พันธท์ ่ีดี ท่ี ดกี ับทุกคน

กบั ลกู ค้า ใน เครือขา่ ย

สิง่ เกี่ยวขอ้ ง ตัวบคุ คล ตัวบคุ คลและ ตวั บคุ คลและตัว ตัวบคุ คลและตัว ตวั บคุ คลตวั บรษิ ัท
และทกุ สิง่ ทีอ่ ย่างที่
เป็นหลัก ตวั บริษัท บรษิ ัท บริษัท ชว่ ยสร้างคุณค่าได้

Disruption อาศัย อินเทอรเ์ นต็ สรา้ งกระบวนการ สรา้ งความสัมพนั ธ์ สร้างคุณค่าใหม่ ๆ
เทคโนโล และ ทางธรุ กจิ ท่ที กบั ลูกค้าและเขา้ ใจ และลกู ค้ากลุ่มใหม่ที่
ยี ใหม่ ๆ เทคโนโลยี างาน อตั โนมัตไิ ด้ ลกู ค้าอย่างลกึ ซงึ้ เป็น Non-Human
ดิจิทลั อ่นื ๆ เช่น ตู้เย็น
เครอ่ื งปรบั อากาศ
รถยนต์ ฯลฯ

เทคโนโลยี ระบบ ระบบ CRM ระบบ EDI, BI, Mobile, Big Data, Sensors, เครอ่ื งพิมพ์
CRP, และ Web Portals, etc.
CRM, Social, Cloud สามมติ ิ เคร่ืองจักรกล
SCM,
etc. Computing อจั ฉรยิ ะ

เปรยี บเทยี บลกั ษณะของธรุ กิจยคุ ดั้งเดิมและธรุ กิจยคุ ดจิ ิทลั

ธรุ กิจด้งั เดิม (Traditional Business) ธรุ กิจยคุ (Digital Business)

1. มขี นาดเลก็ ถงึ ปานกลาง แต่เดิมมกั เป็น 1. การทางานเปน็ แบบมอื อาชีพ กล่าวคือ

ธุรกิจในครัวเรือน เชน่ SMEs การ บริหาร จะปฏบิ ัตโิ ดยผ้ทู ี่มคี วามรู้และความ

จัดการแบบเครือญาติ ชานาญ

2. เนน้ การใชแ้ รงงานมากกว่าใช้เทคโนโลยี 2. ใชเ้ ทคโนโลยขี น้ั สงู เขา้ มาช่วยในการ
การประเมินจะพิจารณาจาก พ้นื ที่ คน ดาเนินการ
และวตั ถดุ ิบ

3. ใชเ้ ทคโนโลยกี ารสื่อสารพ้นื ฐาน คอื 3. ใชร้ ูปแบบการส่ือสารทีร่ วดเร็วสง่ ข้อมลู
จดหมายโทรสาร และโทรศพั ท์ ผ่านเครอื ข่ายเข้าสู่คอมพิวเตอร์ ทันทีโดย
ไม่มีการหยดุ พักจงึ สามารถทางานต่อเน่อื ง
ได้ทันที

4. การบนั ทึกขอ้ มูลจะใช้วธิ ีการจดจา และ 4. ใช้ฐานข้อมลู คอมพิวเตอร์ ในการจดั เก็บ

บันทกึ ลงสมดุ ขอ้ มลู

5. ใชร้ ะบบเสน้ สายในการบรหิ ารงาน การ 5. บรหิ ารงานดว้ ยข้อมลู ขา่ วสาร การ
ตดั สนิ ใจมักพิจารณาจากแรง สังหรณ์ ตดั สนิ ใจจะพจิ ารณาจากขอ้ มลู เปน็ หลกั
มากกว่าขอ้ มูล

6. ขาดยทุ ธศาสตร์เชงิ รกุ 6. ใช้ ICT ในการกาหนดยทุ ธศาสตร์เชงิ รกุ
โดยเน้นนวตั กรรมทีน่ าหนา้ คแู่ ขง่ และมี
การมองสถานการณ์ในอนาคต

http://www.cvc.ac.th/cvc2011/files/16121604447436
3_20092719192834.pdf

เทคโนโลยที ่ีสนับสนนุ ธุรกจิ ดจิ ทิ ลั

แพลตฟอร์มดิจิทัล หมายถึง โครงสร้างพื้นฐาน หรือแหล่งรวบรวม
สินค้า บริการ เคร่ืองมือ และข้อมูลดิจิทัลเพื่อใช้ในการสร้างสินค้าหรือบริการ
ใหม่ในทางธุรกิจ เป็นสิ่งที่ช่วยสร้างผลกระทบเครือข่าย (Network Effects)
คือ ย่ิงมีคนใช้งานแพลตฟอร์มดิจิทัลจานวนมากจะส่งผลให้เกิดต้นทุนต่อู้ใช้
งานลดลงและประโยชนต์ อ่ ผใู้ ชเพ่ิมขน้ึ

เทคโนโลยีแฟลตฟอรม์ (technology Platform) ได้แก่

1. สื่อสังคมออนไลน์ (Social Media)

สือ่ สงั คมออนไลน์ หมายถึง ส่ือดิจทิ ัลท่ีเปน็ เคร่อื งมอื ในการปฏิบัตกิ ารทางสังคม
(Social Tool) เพ่ือใชส้ ่ือสารระหวา่ งกนั ในเครือขา่ ยทางสังคม (Social Network) ผ่าน
ทางเว็บไซต์และโปรแกรมประยุกต์บนสื่อใด ๆ ท่ีมีการเช่ือมต่อกับอินเทอร์เน็ต โดยเน้นให้
ผูใ้ ชท้ ้งั ที่เปน็ ผู้ส่งสารและผรู้ ับสารมีส่วนรว่ ม
(Collaborative) อยา่ งสร้างสรรค์ ในการผลิตเน้ือหาขึ้นเอง (User-Generate Content :
UGC) ในรูปของข้อมลู ภาพ และเสียง

2. โมบาย (Mobile) คือ อุปกรณ์ส่ือสารไร้สายท่ีเคล่ือนที่ได้ เช่น โทรศัพท์มือถือ หรือ
สมาร์ทโฟน (Smart Phone) แท็บเล็ต (Tablet) หรืออุปกรณ์ท่ีมีความสามารถในการ
ติดต่อสื่อสารแบบเคล่ือนท่ีได้ (Mobility) การใช้โมบายแอปพลิเคช่ัน (Mobile
Application)

3. การวเิ คราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data Analytics) หรือที่เรียกภาษาไทยง่าย ๆ
ว่า การวิเคราะห์ข้อมูล เป็นศาสตร์อย่างหนึ่ง ที่เก่ียวข้องกับสายงาน Digital
Marketing, Marketing Research, Strategic Planning โดย Data Analytic จะใช้
ข้อมูลขององค์กรทั้งหมด (Big Data) ไม่วา่ จะเป็น เอกสารที่เก่ียวข้องกับองค์กร เอกสาร
ขอ้ มูลลูกค้า เอกสารซื้อขาย เอกสารสถิติ รวมไปถึงข้อมลู ทีเ่ ปน็ รปู ภาพ เสยี ง วิดีโอ

4. การประมวลผลกลุ่มเมฆ (Cloud Computing) หรือ (Cloud) คือบริการที่
ครอบคลุมถึงการใช้กาลงั ประมวลผล หนว่ ยจัดเก็บขอ้ มูล และระบบออนไลน์ต่างๆ จาก
ผใู้ ห้บรกิ าร และลดต้นทนุ ในการสร้างระบบคอมพิวเตอร์เครือขา่ ยเอง

5. อินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (Internet Of Things : IoT) คือ สิ่ท่ีทาให้วตั ถุสามารถรับรู้
สภาพแวดล้อมและถูกควบคุมได้จากระยะไกลผ่านโครงสร้างพื้นฐานเครือข่ายที่มีอยู่
แล้ว ทาให้เราสามารถผสานโลกกายภาพกับระบบคอมพิวเตอร์ไดแ้ นบแน่นมากขึ้น ผลท่ี
ตามมาคือประสิทธิภาพ ความแม่นยา และประโยชน์ทางเศรษฐกิจท่ีเพิ่มมากขึ้น ซึ่ง
รวมถงึ เทคโนโลยอี ยา่ ง กริดไฟฟ้าอัจริยะ (สมาร์ตกริด) บ้านอัจฉริยะ (สมาร์ตโฮม) ระบบ
ขนส่งอัจฉริยะ (อินเทลลิเจนต์ทรานสปอร์ต) และเมืองอัจฉริยะ (สมาร์ตซิตี้) วัตถุแต่ละ
ชิ้นสามารถถูกระบุได้โดยไม่ซ้ากันผ่านระบบคอมพิวเตอร์ฝังตัว และสามารถทางาน
ร่วมกนั ได้บนโครงสรา้ งพืน้ ฐานอนิ เทอรเ์ น็ตที่มีอยแู่ ล้วในปจั จุบนั

ดจิ ิทลั ทรานส์ฟอร์เมชั่น (Digital Transformation)

ดิจิทัลทรานส์ฟอร์ช่ัน (Digital Transformation) คือการเปลี่ยนแปลงองค์กร
เพ่ือช่วยให้เศรษฐกิจดิจิทัลมีการแข่งขันด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล เป็นการปรับเปล่ียนองค์กร
ให้ใช้ประโยชน์จากดิจิทัลให้มากที่สุด ต้ังแต่การกาหนดเป้าหมายธุรกิจ วางแผน พันา
ผลิตภัณฑ์ ตลอดจนช่องทางการส่งอบสินค้าและบริการให้ผู้บริโภค เพื่อเปลี่ยนแปลง
องค์การให้เป็นองค์กรดิจิทัลท่ีมีวันธรรมดิจิทัลเป็นตัวต้ังต้น และพันาองค์กรให้เติบโต
ด้วยเทคโนโลยีต่อไป ซึ่งดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมช่ันในธุรกิจสามารถเปลี่ยนแปลงไป 3 ด้าน
คือ

1. การเปล่ียนแปลงดา้ นรปู แบบการดาเนินธุรกจิ (Business Model)

รูปแบบของธุรกิจ (Business Model) คือ ภาพรวมการทางานของธรุ กิจประเภท
นั้นๆ ครอบคลุมตั้งแตว่ ิธีการดาเนินธรุ กิจ กลุ่มลูกค้า (Customer Segment) การได้
รายรับ (Revence) รายจา่ ย (Cost) ซ่งึ แต่ละกลุ่มของธุรกิจจะแตกต่างกันออกไป เม่ือ
เกิดการดจิ ทิ ลั ทรานส์ฟอร์เมชั่นขึ้น บางธรุ กิจโมเดลน้ีจะเกิดการเปลี่ยนแปลงในบางส่วน
หรืออาจเกดการเปล่ียนแปลงหมดทั้งโมเดลก็ได้ตัวอย่างูรกิจที่เห็นได้ชัดเจน เช่น การ
บริการขนส่งแบบแกร็บ (Grab) รูปแบบธุรกิจประเภทนี้ก็เปล่ียนไป หรือจะเป็นการส่ง
อาหาร เชน่ แกร็บฟดู (Grabfood) ไลน์แมน (Lineman) เปน็ ต้น

ท่ีมำ : https://promotions.co.th/smartphone/inapps-discount/ordered-foodpanda-
lineman-grab-and-didnt-receive-items-and-do-not-pay-will-find-what.html

2. เปล่ยี นแปลงดานการปฏิบัติการ (Business Operation)

ในการทางานแบบยุคก่อนดจิ ิทัลนัน้ พงึ่ พากาลังมนุษยเ์ ป็นหลกั อาจมซี อฟต์แวร์บางตวั ท่ี
ช่วยให้ทางานง่ายขึ้น โปรแกรมบางอย่างท่ีช่วยในการเก็บสต็อกสินค้า นั้นคือการนา
เทคโนโลยีมาใชใ้ นยคุ แรกๆ แตเ่ มื่อเกิดดิจิทัลทรานส์ฟอร์ชั่น ก็ได้ช่วยเปล่ียนวธิ ีการทางาน
และระบบปฏิบัติการให้พึ่งพาเทคโนโลยีมากข้ึน ลดทอนการใช้กาลังมนุษย์ และความ
ซับซ้อนในวิธีการทางานให้น้อยลง เพราะธรรมชาติของดิจิทัลนั้นมีความแม่นยามากกว่า
และช่วยลดความข้อจากัดด้านเวลา สถานที่ ในการทางานน้อยลง เราจะทางานท่ีไหนก็ได้
เพราะดิจิทัลเข้ามาช่วยให้การส่ือสารง่ายขึ้น ทาให้แต่ละส่วนในองค์กรทางานอย่างสอด
ประสานกนั ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพมากขึ้น

3. เปลย่ี นแปลงประสบการณข์ องลูกคา้
(Customer Experience)

เม่ือองค์กรผู้ผลิตสินค้าและบริการ ทม่ี า : https://stepstraining.co/strategy/what-is-
เริ่มต้นด้วยดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชั่น customers-experience
สิ่ง ที่ลู กค้ าจ ะไ ด้รั บย่ อม มีค วา ม
แตกตา่ งออกไป สิ่งที่เทคโนโลยีดิจิทัล
สามารถทาได้ในแง่ประสบการณ์
เป็นไปได้ต้ังแต่ความรู้สึก เช่น ง่าย
กว่า เร็วกว่า มากกว่า ไปจนถึงส่ิงท่ี
เป็นชิ้นเป็นอันจับต้องได้จริง เช่น
การใช้บริการผ่านแอปพลิเคชั่นโม
บายแบงค์กิง ในโทรศัพท์มือถือท่ี
เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง แ ล ะ ล ด ท อ น ก า ร ใ ช้
ทรัพยากรตา่ งๆ ลงไปได้มาก

แบบทดสอบหลงั เรยี น หน่วยท่ี 1 E-Book

ความรพู้ นื้ ฐานธรุ กิจดิจิทลั