ว่าวเบอร์อามัส

มรดกวััฒนธรรมและภููมิิปััญญาท้้องถิ่่�นมลายููภาคใต้้ สุุทธิิศัักดิ์์� น้้ำทิิพย์์ ฉวีีวรรณ ขวััญชุุม สุทธิศักดิ์ น้ำทิพย และ ฉวีวรรณ ขวัญชุม มรดกวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้ องถิ่นมลายูภาคใต้

ว่่าวเบอร์์อามััส มรดกวััฒนธรรม และภููมิิปััญญาท้้องถิ่่�นมลายููภาคใต้้ ผู้้�เขีียน สุุทธิิศัักดิ์์� น้้ำทิิพย์์ [email protected] ฉวีีวรรณ ขวััญชุุม [email protected] พิิมพ์์ครั้้�งที่่� 1 มกราคม 2566 จำนวนหน้้า 93 หน้้า จํํานวน 40 เล่่ม ข้้อมููลบรรณานุุกรมของสํํานัักหอสมุุดแห่่งชาติ ISBN XXX-XXX-XXX-XXX-X สงวนลิิขสิิทธิ์์� ห้้ามลอกเลีียนแบบ ทํําซ้้ำ ดััดแปลง แก้้ไขส่่วนใดส่่วนหนึ่่�ง นอกจากได้้รัับอนุุญาต เป็็นลายลัักษณอัักษรจากผู้้�เขีียนเท่่านั้้�น จััดทำโดย สุุทธิิศัักดิ์์� น้้ำทิิพย์์ และ ฉวีีวรรณ ขวััญชุุม วิิทยาลััยชุุมชนปััตตานีี อำเภอเมืือง จัังหวััดปััตตานีี พิิมพ์์ที่ ่� ฝ่่ายเทคโนโลยีีและนวััตกรรมการเรีียนรู้้ สำนัักวิิทยบริิการ มหาวิิทยาลััยสงขลานคริินทร์์ วิิทยาเขตปััตตานีี 073 335 165 techno.oar

ก คำนำ ปััตตานีี เป็็นจัังหวััดหนึ่่�งของประเทศไทยที่่�มีีพััฒนาการทางประวััติิศาสตร์์และ อารยธรรมเจริิญรุ่่�งเรืืองมาเป็็นเวลานาน มีีวิิถีีชีีวิิตและวััฒนธรรมประเพณีีความเชื่่�อที่่�เป็็น เอกลัักษณ์์เฉพาะท้้องถิ่่�นอย่่างมากมาย ประชาชนโดยทั่่�วไปก่่อนนี้้�นัับถืือศาสนาพุุทธและ พราหมณ์์มาแต่่เดิิม และเปลี่่�ยนมานัับถืือศาสนาอิิสลามหลัังจากที่่�อาณาจัักรศรีีวิิชััยเสื่่�อม อำนาจลง ทำให้้เจ้้าเมืืองสมััยนั้้�นเปลี่่�ยนการนัับถืือศาสนาอิิสลามทั้้�งหมด มีีการก่่อสร้้างมััสยิิด สุุเหร่่า บาลาเซาะฮ์์ ศาลาริิมทางหรืือศาลาที่่�ใช้้ทำพิิธีีฝัังศพในสุุสานหรืือกููโบ ตลอดจนบ้้าน เรืือนไทยมุุสลิิม ซึ่่�งมีีการประดิิษฐ์์ลวดลายแกะสลัักไม้้บริิเวณช่่องลมและฝาเรืือน ซึ่่�งเป็็น ศิิลปกรรมที่่�เกี่่�ยวเนื่่�องกัับศาสนาอิิสลาม ไม่่เหมืือนกัับศิิลปะในศาสนาอื่่�น ๆ ที่่�จะเป็็นศิิลปะ ที่่�ตอบสนองความเชื่่�อทางศาสนา แต่่การสร้้างศิลปิะอิิสลามนั้้�นจะต้้องอยู่่�ในขอบเขตที่่�ศาสนา อนุุมััติิ จึึงไม่่แสดงออกที่่�เกี่่�ยวกัับกามารมณ์์ การร้้องรำทำเพลง การวาด/ปั้้�นรููปคนและสััตว์์ ซึ่่�งจะแตกต่่างจากศิิลปะตะวัันตกโดยสิ้้�นเชิิง ว่่าวเบอร์์อามััส เป็็นอีีกหนึ่่�งเรื่่�องราวอัันทรงคุุณค่่าด้้านศิิลปะและวััฒนธรรม ที่่�สะท้้อนให้้เห็็นเป็็นเอกลัักษณ์์ของชาวไทยเชื้้�อสายมลายูู ที่่�มีีมาตั้้�งแต่่สมััยปััตตานีีแบ่่งการ ปกครองออกเป็็น 7 หััวเมืือง ซึ่่�งเป็็นเวลากว่่า 200 ปีีมาแล้้ว คำว่่า “อามััส” หรืือ “อืือมััส” มาจากภาษามลายููกลางที่่�มีีความหมายว่่า “ทอง” บางครั้้�งจึึงรู้้จัักกัันในชื่่�อ “ว่่าวทองแห่่ง วิิถีีชีีวิิตชาวมลายูู” ซึ่่�งสัันนิิษฐานกัันว่่าเรื่่�องราวของว่่าวเบอร์์อามััสนั้้�น มาจากตำนานที่่�เล่่า ขานกัันมาเป็็นระยะเวลาที่่�ยาวนานผ่่านวรรณกรรมพื้้�นบ้้านจากบนละครเรื่่�อง แดวามููดอ ในการแสดงมะโย่่ง ที่่�ปรากฏเรื่่�องราวจากเอกสารต่่าง ๆ และอีีกที่่�มาหนึ่่�งของเรื่่�องราวว่่าว เบอร์์อามััสมาจากพิิธีีกรรมขึ้้�นว่่าวของเจ้้าเมืืองมลายููในอดีีต ซึ่่�งปรากฏจากคำบอกเล่่าของ คุุณลุุงแวฮามิิ วานิิ ครููศิิลป์์ของแผ่่นดิิน ผู้้สืืบทอดภููมิิปััญญาการทำว่่าวเบอร์์อามััสมาจาก บรรพบุุรุุษซึ่่�งเป็็นช่่างหลวงของเมืืองสายบุุรีีในอดีีต

ข หนัังสืือ “ว่่าวเบอร์์อามััส มรดกวััฒนธรรมและภููมิิปััญญาท้้องถิ่่�นมลายููภาคใต้้” เล่่มนี้้� เขีียนขึ้้�นจากประสบการณ์์ของผู้้เขีียนที่่�ได้้ทำงานวิิจััยภายใต้้โครงการศึึกษากลุ่่�มช่่าง ศิิลป์์ท้้องถิ่่�นงานแกะสลัักไม้้และงานว่่าวเบอร์์อามััสในพื้้�นที่่�จัังหวััดปััตตานีี (A Study of Local Cultural Artisans in Wood Carving and Beramas Kite in Areas of Pattani Province) ที่่�ได้้รัับทุุนอุุดหนุุนการทำกิิจกรรมส่่งเสริิมและสนัับสนุุนการวิิจััย และนวััตกรรม จากสำนัักงานการวิิจััยแห่่งชาติิ ประจำปีีงบประมาณ 2564 ซึ่่�งได้้ทำการ ศึึกษา ค้้นหา รวบรวมครูชู่่างศิลป์ิท้์ ้องถิ่่�นด้้านงานว่่าวเบอร์์อามััสในจัังหวััดปััตตานีี วิิเคราะห์์ คุณคุ่่า ความหมาย ความเสี่่�ยง และความอยู่่�รอด รวมทั้้�งถอดองค์์ความรู้้จากข้้อมูลสัูัมภาษณ์์ และลงมืือปฏิิบััติิการ และที่่�สำคััญพััฒนาเป็็นหลัักสููตรท้้องถิ่่�น “ช่่างศิิลป์์งานเครื่่�องกระดาษ การทำว่่าวเบอร์์อามััส” ทั้้�งนี้้�เพื่่�อให้้งานช่่างศิิลป์์ท้้องถิ่่�นได้้รัับการอนุุรัักษ์์ สืืบสาน และ ต่่อยอด/สร้้างสรรค์์ผลงาน ดำรงอยู่่�ได้้อย่่างสง่่างามท่่ามกลางกระแสความเปลี่่�ยนแปลง และสามารถต่่อยอดเป็็นอาชีีพที่่�ยั่่�งยืืน อัันจะช่่วยเสริิมสร้้างฐานรากการพััฒนาสัังคมและ วััฒนธรรมที่่�เข้้มแข็็งให้้กัับสัังคมไทย หวัังเป็็นอย่่างยิ่่�งว่่าหนัังสืือเล่่มนี้้� จะช่่วยให้้เกิิดการรัับรู้้สู่่�การร่่วมอนุุรัักษ์์ สืืบสาน และต่่อยอด/สร้้างสรรค์์ผลงานจากฐานภููมิิปััญญาของงานช่่างศิิลป์์ท้้องถิ่่�นการทำว่่าวเบอร์์ อามััสจากบรรพบุุรุุษ ให้้อยู่่�คู่่�กัับเยาวชนในสัังคมไทยปััจจุุบัันสืืบต่่อกัันไป สุุทธิิศัักดิ์์� น้้ำทิิพย์์ ฉวีีวรรณ ขวััญชุุม

สารบััญ ประวััติิความเป็็นมาของว่่าวเบอร์์อามััส 1 รููปลัักษณ์์ของว่่าวเบอร์์อามััส 5 การเตรีียมไม้้ไผ่่และส่่วนประกอบของว่่าวเบอร์์อามััส 9 การประกอบส่่วนประกอบต่่าง ๆ ของว่่าวเบอร์์อามััส 23 การแปะกระดาษรองพื้้�นกัับโครงว่่าวเบอร์์อามััส 37 ความหมายและหลัักการเขีียนลวดลายมลายููถิ่่�น 43 การแกะและติิดลวดลายว่่าวเบอร์์อามััส 51 การตกแต่่งพู่่และแอกที่่�เป็็นเครื่่�องทรงของว่่าวเบอร์์อามััส 63 การผููกสายป่่านว่่าวเบอร์์อามััส 79 บุุคลานุุกรม 85 ภาคผนวก 87 ค

ง

ปประวััติติิคววามเป็ป็็นมา ของว่ว่่าววเบอร์ร์์อามัมััส

2 ว่่าวเบอร์์อามััส เป็็นศิิลปะและวััฒนธรรมที่่�สะท้้อนให้้เห็็นเป็็นเอกลัักษณ์์ ของชาวไทยเชื้้�อสายมลายูู ที่่�มีีมาตั้้�งแต่่สมััยปััตตานีีแบ่่งการปกครองออกเป็็น 7 หััวเมืือง ซึ่่�งเป็็นเวลากว่่า 200 ปีีมาแล้้วคำว่่า “อามััส” หรืือ “อืือมััส” มาจากภาษามลายููกลาง ที่่�มีีความหมายว่่า “ทอง” บางครั้้�งจึึงรู้้จัักกัันในชื่่�อ “ว่่าวทองแห่่งวิิถีีชีีวิิตชาวมลายูู” ซึ่่�งสัันนิิษฐานกัันว่่าเรื่่�องราวของว่่าวเบอร์์อามััสนั้้�น มาจากตำนานที่่�เล่่าขานกัันมา เป็็นระยะเวลาที่่�ยาวนานผ่าน่วรรณกรรมพื้้�นบ้้านจากบนละครเรื่่�อง แดวามููดอ ในการแสดง มะโย่่ง ที่่�ปรากฏเรื่่�องราวจากเอกสารต่่างๆ และอีีกที่่�มาหนึ่่�งของเรื่่�องราวว่่าวเบอร์์อามััส มาจากพิิธีีกรรมขึ้้�นว่่าวของเจ้้าเมืืองมลายููในอดีีต ซึ่่�งปรากฏจากคำบอกเล่่าของ คุุณลุุงแวฮามิิ วานิิ ครููศิิลป์์ของแผ่่นดิิน ผู้้สืืบทอดภููมิิปััญญาการทำว่่าวเบอร์์อามััส มาจากบรรพบุุรุุษซึ่่�งเป็็นช่่างหลวงของเมืืองสายบุุรีี รููปลัักษณ์์ว่่าวเบอร์์อามััสในยุุคสมััยศาสนาพราหมณ์์-ฮิินดูู “มะโย่่ง หรืือเมาะโย่่ง” เป็็นศิลปิะ ประเภทการแสดงละครอย่่างหนึ่่�ง ที่่ป�รากฎ ให้้เห็็นในจัังหวััดชายแดนภาคใต้้ของไทย มาเลเซีีย และอิินโดนีีเซีีย ที่่�ได้้รัับอิิทธิิพล มาจากชวาครั้้�งโบราณที่่�ผ่านมา แ่ล้วจึึ ้งเป็็น ที่่�แพร่่หลายในกลุ่่�มของชาวมลายูู จนถืือ ได้้ว่่าเป็็นเอกลัักษณ์์ของชาวไทยเชื้้�อสาย มลายูู ซึ่่�งเป็็นศิิลปะที่่�แสดงถึึงเรื่่�องราว โดยมีีการ ขัับร้้อง ร่่ายรำ และมีีดนตรีี บรรเลงประกอบการแสดง ที่่�แสดงเพื่่�อ พิธีิีกรรมต่่างๆ เช่่น การแก้้บน การสะเดาะ เคราะห์์ การบำบััดโรค และแสดงเพื่่�อ เรื่่�องราวว่่าวเบอร์์อามััสจากวรรณกรรมพื้้�นบ้้านของบนละคร เรื่่�อง แดวามููดอ ในการแสดงมะโย่่ง

3 ให้้ความบัันเทิิง ซึ่่�งกล่่าวกัันว่่าเริ่่�มมีีการแสดง ขึ้้�นในรั้้�วในวัังเมืืองปััตตานีี เมื่่�อประมาณ 400 ปีีที่่�ผ่่านมา การแสดงมะโย่่งของชาวอำเภอโคกโพธิ์์�จัังหวััดปััตตานีี ในสมััยพระบาทสมเด็็จพระจุุลจอมเกล้้าเจ้้าอยู่่�หััว (ที่่�มา : https://th.wikipedia.org/wiki/มะโย่่ง) คำว่่า มะโย่่ง มาจากคำว่่า มะ หรืือ เมาะ แปลว่่าแม่่ ส่่วนโย่่งหรืือโยง เป็็น พระนามของเจ้้าหญิิงแห่่งชวา การแสดง มะโย่่งจึึงมีีตััวละครส่่วนใหญ่่เป็็นผู้้หญิิง มีตัีวพัระ เรีียกว่่า เปาะโย่่ง ซึ่่�งเป็็นตัวัหลััก ของการแสดง ตััวนาง เรีียกว่่า มะโย่่ง มีี พรานหนุ่่�มและพรานแก่่เป็็นตััวตลกที่่�ใช้้ ผู้้ชายแสดง เรื่่�องราวส่่วนใหญ่่ของการแสดง มะโย่่ง จะมีีเนื้้�อหาที่่�เกี่่�ยวกัับความรัักและ การดำเนิินเรื่่�อง เป็็นทำนองจัักรๆ วงศ์์ๆ อย่่างนิิทานไทย เรื่่�องที่่นิ�ิยมแสดงมีปีระมาณ 12 เรื่่�อง แต่่ที่่�ยอดนิิยมเล่่นกัันมากที่่�สุุด คืือ เรื่่�อง แดวามููดอ ซึ่่�งมีีเนื้้�อเรื่่�องเกี่่�ยว กัับว่่าว ของรายอหรืือพระมหากษััตริิย์์ ผู้้เป็็นพระราชบิิดาของเจ้้าชายแดวามููดอ และพระมารดาของเจ้้าชายได้้เก็็บรัักษา ว่่าวตัวนี้้ ั �ไว้้ ครั้้�นวัันหนึ่่�งเจ้้าชายแดวามููดอ ได้้รัับเชิิญจากเจ้้าหญิิงซึ่่�งเป็็นเทพธิิดา ณ สรวงสวรรค์์ โดยจารึึกคำเชิิญบนกลีีบบัวั ลอยมาตามกระแสน้้ำ เป็็นผลให้้เจ้้าชาย ขอยืืมว่่าววิิเศษจากพระมารดา แต่่พบ ว่่ามีีแค่่โครงว่่าว และสายแอก โหรจึึง ทำนายว่่าจะต้้องหาช่่างทำว่่าวจำนวน 7 คน มีีช่่างตาบอด ช่่างแขนด้้วน ขาด้้วน หููหนวก เด็็ก ผู้้หญิิง และคนแก่่ โดยจะต้้องมีีแผ่่นเงิิน แผ่่นทอง แผ่่นเพชร และกระดาษ เพื่่�อแปะว่่าว จากนั้้�นก็็จะใช้้ว่่าวเป็็นพาหนะไปสู่่�ทิิพย์์ วิิมานพร้้อมกัับมหาดเล็็กคนสนิิท 2 คน เมื่่�อครั้้�นถึึงอุุทยานเจ้้าชายและมหาดเล็็ก ปลอมตััวกลายเป็็นแมวและหนููวิ่่�งตรงมา ที่่�พระตำหนััก และเจ้้าชายก็็ได้้ลัักลอบ เข้้าไปพบกัับองค์์หญิิง แต่่ความลัับก็รั่่็ว�ไหล เพราะพี่่�เลี้้�ยงเจ้้าหญิิงทรงได้้ยิินเสีียง สนทนาจากห้้องบรรทม ในที่่สุ�ุดเย็็นวัันหนึ่่�ง ขณะที่่�เจ้้าชายกำลัังหนีีออกจากบััญชร ก็ถู็ูกยิิงด้้วยธนููสิ้้�นพระชนม์์ มหาดเล็็กนำ พระศพกลัับสู่่�บ้้านเมืือง โดยว่่าววิิเศษ ระหว่่างจััดงานพระศพ ปรากฏว่่าเจ้้าหญิิง เสด็็จลงมาแปลงกายเป็็นคนเก็็บสมุุนไพร เพื่่�อเข้้าไปช่่วยให้้เจ้้าชายฟื้้�นชีีพ เมื่่�อ ได้้ผลเจ้้าหญิิงก็็อัันตรธาน (หายลัับไป) เป็็นเหตุุให้้เจ้้าชายควบม้้าวิิเศษตามไปยััง วิิมานและมีีความสุุขอยู่่�ด้้วยกััน

4 เรื่่�องราวว่่าวเบอร์์อามััสจาก พิิธีีกรรมการขึ้้�นว่่าวของเจ้้าเมืือง มลายููในอดีีต คุุณลุุงแวฮามิิ วานิิ ครููศิิลป์์ของ แผ่่นดิิน ผู้้�สืืบทอดภููมิิปััญญาท้้องถิ่น่� การทำ ว่่าวเบอร์์อามััส จากบรรพบุุรุุษซึ่่�งเป็็น ช่่างหลวงของเมืืองสายบุรีุ เีล่่าว่่าสมััยปััตตานีี แบ่่งการปกครองออกเป็็น 7 หััวเมืือง ซึ่่�งก็็จะมีีหััวเมืืองปััตตานีี เมืืองหนองจิิก เมืืองยะหริ่่�ง เมืืองสายบุุรีี เมืืองระแงะ เมืืองยะลา และเมืืองรามััน เจ้้าเมืือง มลายููสมััยนั้้�นจะขึ้้�นว่่าวเบอร์์อามััส เพื่่�อประกอบพิิธีีกรรมหลัังจากช่่วงฤดูู เก็็บเกี่่�ยวข้้าว เพื่่�อการพยากรณ์์ดิินฟ้้า อากาศ และบููชาพระแม่่โพสพ สำหรัับ การทำนา หรืือการทำเกษตรในปีีต่่อไป ว่่าจะมีีลัักษณะดิินฟ้้า อากาศ เป็็นอย่่างไร โดยมีผู้้รู้้ ี ในสมััยนั้้�นเป็็นผู้้ทำนาย และก่่อน จะขึ้้�นว่่าวทุุกครั้้�งเจ้้าเมืืองจะต้้องประกอบ พิิธีีติิดแผ่่นทองที่่�หััวว่่าว จนเป็็นมาคำว่่า “อามััส” ในภาษามลายููกลาง ที่่�มีีความ หมายว่่า “ทอง” เช่่นเดีียวกัันกัับที่่ป�รากฏ ให้้เห็็นจากบทละคร เรื่่�อง แดวามููดอ ในการแสดงมะโย่่ง นายแวฮามิิ วานิิ ครููศิิลป์์ของแผ่่นดิิน ผู้้�สืืบทอดภููมิิปััญญาท้้องถิ่่�น การทำว่่าวเบอร์์อามััสจากบรรพบุุรุุษ ช่่างทำว่่าวเบอร์์อามััสในสมััยนั้้�น มีีช่่างทั้้�งหมดจำนวน 7 คน มีีช่่างหาไม้้ไผ่่ (ภาษามลายูู เรีียกว่่า จารีบูีูโล๊๊ะฮ.) ช่่างเหลา ไม้้ไผ่ (ภาษาม ่ลายูู เรีียกว่่า ฆอเฮาะบููโล๊๊ะฮ.) ซึ่่�งจะใช้้ไม้้ไผ่่จำนวน 27 ซี่่� ช่่างผููกโครงว่่าว (ภาษามลายูู เรีียกว่่า อีีกะกากอ) จะผููก ด้้วยด้้ายดิิบ 7 รอบ ช่่างวาดและแกะลาย (ภาษามลายูู เรีียกว่่า ลููกิิสตููโย๊๊ะจายอ) จะใช้้กระดาษ 7 สีี ช่่างติิดกระดาษ (ภาษามลายูู เรีียกว่่า แตแปะกืือตะห์์) ช่่าง ผููกสายยูู (ภาษามลายูู เรีียกว่่า อีีกะตายุฮุ .) และช่่างตรวจงานจะเป็็นคนตาบอด (ภาษา มลายูู เรีียกว่่า มาตอบููตอ) จากที่่�ปรากฏหลัักฐานต่่างๆ จึึง สัันนิิษฐานว่่า ว่่าวเบอร์์อามััส เป็็นว่่าว สำหรัับชนชั้้�นเจ้้าเมืืองในสมััยนั้้�นที่่�จะมีี สิิทธิ์์�ขึ้้�นว่่าวเบอร์์อามััสเท่่านั้้�น สามััญชน ไม่่มีีสิิทธิ์์�เล่่นว่่าวชนิิดนี้้� จึึงทำให้้ไม่่เป็็นที่่� รู้้จัักกัันอย่่างแพร่่หลายในปััจจุุบััน

รูรู ู ปลั ู ปลัักษณ์ณ์์ของ ว่ว่่าววเบอร์ร์์อามัมััส

6 ในช่่วงยุุคสมััยนั้้�นผู้้คนส่่วนใหญ่่ยัังคงนัับถืือศาสนาพราหมณ์์-ฮิินดูู รููปลัักษณ์์ ของว่่าวเบอร์์อามััสจึึงมีีลัักษณะเหมืือนเทพหรืือเทวดาตามคติิความเชื่่�อของศาสนา หรืือเปรีียบเสมืือนตััวเจ้้าชายแดวามููดอ ที่่�มีีรููปลัักษณ์์เสมืือนสรีีระของมนุุษย์์ ซึ่่�งมีีส่่วน หััวว่่าวเปรีียบเสมืือนมวยผมของแดวามููดอ ซึ่่�งมีีลัักษณะคล้้ายกัับงวงช้้างมีีการสวมใส่่ มงกุุฎ สวมใส่่เสื้้�อปีีกเทวดา ที่่�ประดัับประดาด้้วยเพชรพลอยที่่�มีีสีีสัันและแสงแวววาวส่่ง ประกายมีีสร้้อยคอขนาดใหญ่่ ส่่วนแขน ส่่วนขา มีีกำไลแขน กำไลขา นุ่่�งผ้้าคล้้ายกัับผ้้า โจงกระเบนสวมใส่่ มีีเข็็มขััดรััดเอว เหน็็บกริชิ สวมรองเท้้าที่่มี�ีลัักษณะปลายแหลม และ มีลวีดลาย ที่่�สวยงาม สง่่างาม ซึ่่�งเป็็นลวดลายดอกลายมลายูทู้้องถิ่่�นเท่่านั้้�นหรืือที่่�เรีียกว่่า “บููงอ มลายูู อััสลีี” เพราะถืือว่่าเป็็นดอกลายที่่�อยู่่�คู่่�กัับวััฒนธรรมท้้องถิ่่�นแห่่งนี้้�มาเป็็น ระยะเวลาอัันยาวนาน และส่่วนใหญ่่เจ้้าเมืืองมลายููในอดีีต ก็จ็ะใช้้ดอกลายมลายูทู้้องถิ่่�น ประดัับประดาไว้้บนว่่าวเบอร์์อามััสด้ว้ยเช่่นกััน เสมืือนการแต่่งองค์์ทรงเครื่่�องอย่่างเต็็มยศ ของเทวดา รููปลัักษณ์์และส่่วนต่่างๆ ของว่่าวเบอร์์อามััสในอดีีต

7 เมื่่�อว่่าวเบอร์์อามััสทะยานอยู่่�บนท้้องฟ้้า จะเสมืือนกัับช้้างต้้นที่่�กำลัังออกรบ ที่่�ตกแต่่งประดัับประดาอย่่างสวยงามและสง่่างามตามแบบฉบัับของช้้างออกรบ ภาษามลายูู เรีียกว่่า “ฆาเยาะยููแว” ครั้้�นเมื่่�อเข้้าสู่่�สมััยศาสนาอิิสลาม รูปูลัักษณ์์ของว่่าวจึึงได้ถูู้กลดทอน ลงไป เนื่่�องด้้วยขััดกัับหลัักความเชื่่�อของศาสนาอิิสลามที่่�นัับถืือกัันโดยทั่่�วไป รููปลัักษณ์์ จากส่่วนแขนก็็จะคล้้ายเป็็นปีีกนก ส่่วนขาก็็จะคล้้ายเป็็นหางปลา หากมองแล้้วจะเห็็น ว่่ามีีการผสมผสานระหว่่างว่่าววงเดืือนกัับว่่าวนกเข้้าด้ว้ยกััน และมีีความใกล้้เคีียงกัับว่่าว มโนราห์์ของชาวไทยพุุทธที่่�เล่่นกัันในภาคใต้้ หรืือในภาษามลายููถิ่่�นเรีียกว่่า “วานอฆอ” ที่่�มีีข้้อแตกต่่างในด้้านการสร้้างว่่าวตรงส่่วนของปีีกล่่าง หรืือในภาษามลายููถิ่่�นเรีียกว่่า “สายะสาแน” ว่่าวมโนราห์์จะผููกไม้้ไผ่่ที่่�กลางปีีกและผููกแค่่สามจุุดเท่่านั้้�น ส่่วนว่่าว เบอร์์อามััสจะผููกตั้้�งแต่่ปลายปีีกส่่วนบนลงไปยัังปีีกล่่างเป็็นจำนวน 4 จุุดด้้วยกััน รููปลัักษณ์์และส่่วนต่่างๆ ของว่่าวเบอร์์อามััสในปััจจุุบััน

8

การเตรีตรี ี ยยมไม้ม้้ไผ่่ และส่ส่ ่ ว ่ วนปประกอบของ ระกอบของ ว่ว่่าววเบอร์ร์์อามัมััส

10 การเตรีียมไม้้ไผ่่และส่่วนประกอบของว่่าวนั้้�นจะต้้องมีีความเข้้าใจเกี่่�ยวกัับ ไม้้ไผ่่ เช่่น การเลืือกไม้้ไผ่่ การดััดไม้้ไผ่่ การเหลาไม้้ไผ่่ และการวััดความสมดุุลของไม้้ไผ่่ สำหรัับการเลืือกไม้้ไผ่่ที่่�เหมาะสมสำหรัับทำว่่าวนั้้�น จะเลืือกใช้้ไม้้ไผ่่สีสุีุกที่่มี�ีอายุตัุ้้�งแต่่ 4 ป ขึ้้�นไป หรืือสัังเกตจากปล้้องไม้้ไผ่่จะต้้องแตกกิ่่�งไผ่่ออกมาไม่่น้้อยกว่่า 4-5 กิ่่�ง และปลาย ของลำไม้้ไผ่่จะต้้องไม่่หััก เพราะถ้้าหัักแสดงว่่าเนื้้�อไม้้ไผ่่ของลำนั้้�นจะไม่่มีีความยืืดหยุ่่�น เปราะหัักได้้ง่่าย จากนั้้�นนำไม้้ไผ่่ที่่�ตััดแล้้วมาผ่่าและนำไปตากแดดให้้แห้้ง ซึ่่�งปกติิจะต้้อง เก็็บไว้้เป็็นเวลา 1 ปีี ในสภาพแวดล้้อมทั่่�วๆ ไป จึึงนำมาทำว่่าวได้้ ไม้้ไผ่่สีีสุุกอายุุตั้้งแต่่ 4 ปีีขึ้้นไป จะต้้องแตกกิ่่�งไผ่่ออกมาไม่่น้้อยกว่่า 4-5 กิ่่�ง เมื่่�อได้้ไม้้ไผ่่ที่่�เหมาะสมสำหรัับจะทำว่่าวแล้ว้ก็จ็ะนำไม้้ไผ่มาผ่่าเ่ ป็็นซี่่�ๆ ตามสััดส่่วน ของส่่วนประกอบของว่่าว สำหรัับซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�เป็็นส่่วนประกอบของกระดููกสัันหลัังจะต้้องนำมา ดััดให้้ตรงด้้วยกระบวนการผ่่านความร้้อน ด้้วยเปลวไฟและดััดให้้ตรง พร้้อมลููบด้้วยน้้ำ ทำหลาย ๆ ครั้้�งจึึงกว่่าไม้้ไผ่่มีีความตรง จากนั้้�นนำไปตากแดดให้้แห้้ง การดััดไม้้ไผ่่ส่่วนกระดููกสัันหลััง ด้้วยกระบวนการผ่่านความร้้อนและลููบด้้วยน้้ำ

11 สำหรัับการเหลาไม้้ไผ่่จะต้้องเปิิดเนื้้�อไม้ทั้้้ �งด้้านซ้้ายและด้้านขวาเท่่าๆ กััน และด้้าน ที่่�เป็็นเนื้้�อไม้้ ซึ่่�งโดยปกติจิะต้้องเหลาไม้้ให้มี้ีลัักษณะเป็็นทรงกลม และที่่�สำคััญเปลืือกไม้้ ไม่่ควรเอาออกเด็็ดขาด เพราะส่่วนนี้้�จะทำให้้เนื้้�อไม้้มีีความแข็็งแรงและยืืดหยุ่่�นได้้ดีี สำหรัับส่่วนประกอบของว่่าวที่่�เป็็นซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�จะต้้องนำไปยึึดโยงเข้้ากัับกระดููกสัันหลััง ของว่่าว และมีีส่่วนที่่�ยื่่�นออกมาทั้้�งด้้านซ้้ายและด้้านขวาของกระดููกสัันหลััง ซี่่�ไม้้ไผ่่นี้้� จะต้้องมีีความสมดุุลของปริิมาณเนื้้�อไม้้ไผ่่ทั้้�งด้้านซ้้ายและด้้านขวา และความสมดุุลของ ความแข็็งอ่่อนเนื้้�อไม้้ ทั้้�งด้้านซ้้ายและด้้านขวาเท่่าๆ กััน เพื่่�อให้้ตััวว่่าวมีีความสมดุุลทั้้�ง ซ้้ายและขวา ตัวัอย่่างการทำว่่าวเบอร์์อามััสในเอกสารฉบัับนี้้� จะเป็็นว่่าวขนาด 1 เมตร ซึ่่�งขนาดของ ว่่าวเบอร์์อามััสนั้้�นจะวััดจากปลายปีีกข้้างหนึ่่�งไปยัังอีีกปลายปีีกข้้างหนึ่่�ง ดัังรููปภาพ ขนาดว่่าว 1 เมตร วััดจากระยะปลายปีีกแม่่ทั้้�ง 2 ข้้าง การวััดขนาดว่่าว 1 เมตร โดยวััดจากระยะห่่างปลายปีีกแม่่ทั้้ง 2 ข้้าง สำหรัับว่่าวเบอร์์อามััส ขนาด 1 เมตร จะประกอบด้ว้ยส่่วนประกอบต่่างๆ ของว่่าว ซึ่่�งจะเป็็นซี่่�ไม้้ไผ่่จำนวน 17 ซี่่� และกิ่่�งไม้้ไผ่่ (รููปตััว L) จำนวน 1 กิ่่�ง ซึ่่�งมีีรายละเอีียด ขนาดและจำนวนที่่�จะต้้องใช้้งาน ดัังรููปภาพ

12 ส่่วนประกอบต่่าง ๆ ของซี่่�ไม้้ไผ่่ สำหรัับการทำว่่าวเบอร์์อามััสขนาด 1 เมตร สำหรัับขั้้�นตอนการจััดเตรีียมไม้้ไผ่่ เพื่่�อนำไปใช้้เป็็นส่่วนประกอบต่่างๆ ของการ ทำว่่าว สามารถแบ่่งการจััดเตรีียมออกเป็็น 10 ส่่วน ดัังนี้้� ส่่วนที่่� 1 : กระดููกสัันหลััง จำนวน 1 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำกระดููกสัันหลััง ถืือได้้ว่่าเป็็นซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้เป็็นโครงสร้้างหลัักในการ ยึึดโยงซี่่�ไม้้ไผ่่อื่่�นๆ เข้้าด้้วยกัันทั้้�งหมด ดัังนั้้�นจะต้้องเป็็นซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�มีีความตรงหรืือดััดให้้มีี ความตรงก่่อนจะนำมาใช้้งาน ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้�

13 1. ผ่่าไม้้ไผ่่ขนาดความยาว 92 เซนติิเมตร (หรืือมีีความยาวมากกว่่าปีีกแม่่ ประมาณ 20 เซนติิเมตร) และกว้้างประมาณ 1 เซนติิเมตร 2. แบ่่งไม้้ไผ่่ออกเป็็น 3 ส่่วน ส่่วนที่่� 1 เรีียกว่่า หัวว่่ ัาว มีีระยะห่่างจากปลายไม้้ไผ่่ลงมาด้้านล่่าง 29 เซนติิเมตร ส่่วนที่่� 2 เรีียกว่่า ปีีกแม่่ มีีระยะห่่างจากส่่วนที่่� 1 ลงมาด้้านล่่าง 36 เซนติิเมตร ส่่วนที่่� 3 เรีียก ปีีกลููก มีีระยะห่่างจากส่่วนที่่� 3 ลงมาด้้านล่่าง 27 เซนติิเมตร จากนั้้�นแบ่่งส่่วนที่่� 3 ออกเป็็น 3 ส่่วนเท่่าๆ กััน แต่่ละส่่วนประมาณ 9 เซนติิเมตร 3. เหลาไม้้ไผ่่ส่่วนที่่� 1 และสองส่่วนแรกของส่่วนที่่� 3 ให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ เท่่ากััน ประมาณ 0.8 เซนติิเมตร 4. เหลาไม้้ไผ่่ส่่วนที่่� 2 และส่่วนสุุดท้้ายของส่่วนที่่� 3 ให้มี้ีความหนาของเนื้้�อไม้้เท่่า กััน แต่่ต้้องมีีความหนามากกว่่าส่่วนอื่่�นๆ ประมาณ 1 เซนติิเมตร ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนกระดููกสัันหลััง

14 ส่่วนที่่� 2 : ปีีกแม่่ จำนวน 2 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำปีีกแม่่ เป็็นส่่วนสำคััญที่่�ใช้้ในการรัับลมทั้้�งด้้านซ้้ายและขวาเมื่่�อว่่าว ขึ้้�นสู่่�ท้้องฟ้้า ดัังนั้้�นจะต้้องเป็็นซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�มีีความสมดุุลทั้้�งน้้ำหนััก และความแข็็งอ่่อนของ เนื้้�อไม้้ ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 1. ผ่่าไม้้ไผ่่ขนาดความยาว 84 เซนติิเมตร และกว้้างประมาณ 0.7 เซนติิเมตร โดยเลืือกไม้้ไผ่่ที่่�มีีข้้อเป็็นจุุดกึ่่�งกลางของปีีกแม่่จากนั้้�นวััดระยะไปด้้านซ้้ายและขวา เท่่าๆ กััน รวมแล้้วจะมีีระยะความยาว 84 เซนติิเมตร จำนวน 2 ซี่่� 2. เหลาไม้้ไผ่่จากจุุดกึ่่�งกลางลงไปด้้านซ้้ายและขวา ระยะประมาณ 7 – 8 เซนติิเมตร จากจุุดกึ่่�งกลาง จะต้้องเหลาให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้เท่่ากััน ประมาณ 0.7 เซนติิเมตร จากนั้้�นเหลาให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ลดลงเรื่่�อยๆ ซ้้ายและขวาของปลายไม้้ไผ่่ทั้้�ง สองด้้าน ซึ่่�งควรมีีความหนาของเนื้้�อไม้้ไม่่น้้อยกว่่า 0.3 เซนติิเมตร 3. ผ่่าปลายไม้้ไผ่่ทั้้�งสองด้้านในตำแหน่่งกึ่่�งกลางของเนื้้�อไม้้ ลึึกลงไปประมาณ 0.5 เซนติิเมตร เมื่่�อจััดเตรีียมไม้้ไผ่สำห ่รัับปีีกแม่่ทั้้�ง 2 ซี่่� เรีียบร้้อยแล้ว้ ให้้นำไม้้ไผ่่ทั้้�งคู่่�จัับมารวมกััน ณ จุุดกึ่่�งกลาง แล้้วงอปลายไม้้ไผ่่ลงมาพร้้อมกััน ไม้้ไผ่่ทั้้�ง 2 ซี่่� ควรจะมีีแนวโค้้งงอของ ไม้้ไผ่ในลัักษ ่ณะเดีียวกัันจึึงจะมีีความสมดุลุของความแข็็งอ่่อนของเนื้้�อไม้ที่่้ �เท่่ากัันทั้้�ง 2 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนปีีกแม่่

15 ส่่วนที่่� 3 : ปีีกลููก จำนวน 2 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำปีีกลููกเป็็นส่่วนที่่�ใช้้ยึึดโยงเข้้ากัับปลายปีีกแม่่ด้้านล่่าง ดัังนั้้�นจะต้้อง เป็็นซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�มีีความอ่่อนของเนื้้�อไม้้มากกว่่าปีีกแม่่ เมื่่�อยึึดโยงแล้้วจะทำให้้ปีีกแม่่ไม่่เสีีย รููปทรง ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 1. ผ่่าไม้้ไผ่่ขนาดความยาว 114 เซนติิเมตร สำหรัับปีีกบน และขนาดความยาว 136 เซนติิเมตร สำหรัับปีีกล่่าง โดยทั้้�ง 2 ส่่วนมีีกว้้างประมาณ 0.6 เซนติิเมตร 2. เหลาไม้้ไผ่่จากจุุดกึ่่�งกลางลงไปด้้านซ้้ายและขวา ระยะประมาณ 7 – 8 เซนติิเมตร จากจุุดกึ่่�งกลาง จะต้้องเหลาให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้เท่่ากััน ประมาณ 0.5 เซนติิเมตร จากนั้้�นเหลาให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ลดลงเรื่่�อยๆ จนถึึงปลายไม้้ไผ่่ทั้้�งสองด้้าน ซึ่่�งควร มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ไม่่น้้อยกว่่า 0.2 เซนติิเมตร ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนปีีกลููก ส่่วนที่่� 4 : ปีีกแขน จำนวน 4 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำปีีกแขน เป็็นส่่วนที่่ยื่่� �นออกมาจากปลายปีีกแม่่ ด้ว้ยการยึึดโยงเข้้ากัับ ปลายปีีกแม่่ด้้านบนและล่่าง ดัังนั้้�นจะต้้องเป็็นซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�มีีความอ่่อนของเนื้้�อไม้้ ที่่�มีีขนาด เท่่าๆ กััน ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้�

16 1. ผ่่าไม้้ไผ่่ขนาดความยาว 42 เซนติิเมตร และมีีกว้้างประมาณ 0.5 เซนติิเมตร จำนวน 4 ซี่่� 2. เหลาไม้้ไผ่่ให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ประมาณ 0.2 เซนติิเมตร และมีีขนาดเท่่า กัันตลอดทั้้�งซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนปีีกแขน ส่่วนที่่� 5 : ปีีกขา จำนวน 4 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำปีีกขา จะประกอบไปด้้วยซี่่�ไม้้ไผ่่ปีีกบนและซี่่�ไม้้ไผ่่ปีีกล่่าง ทั้้�งด้้าน ซ้้ายและด้้านขวา ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 1. ผ่่าไม้้ไผ่่ขนาดความยาว 42 เซนติิเมตร สำหรัับปีีกบน จำนวน 2 ซี่่� และขนาด ความยาว 38 เซนติิเมตร สำหรัับปีีกล่่าง จำนวน 2 ซี่่� โดยทั้้�ง 2 ส่่วนมีีกว้้างประมาณ 0.5 เซนติิเมตร 2. เหลาไม้้ไผ่่ให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ประมาณ 0.2 – 0.3 เซนติิเมตร และ มีีขนาดเท่่ากัันตลอดทั้้�งซี่่�

17 ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนปีีกขา ส่่วนที่่� 6 : ปีีกรััดคอ จำนวน 2 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำปีีกรััดคอ จะประกอบไปด้ว้ยซี่่�ไม้้ไผ่่ปีีกบนและซี่่�ไม้้ไผ่่ปีีกล่่าง ผููกยึึดโยง ไว้้กัับส่่วนของปีีกแม่่ด้้านบน ตำแหน่่งจุุดกึ่่�งกลาง ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 1. ผ่่าไม้้ไผ่่ขนาดความยาว 30 เซนติิเมตร และกว้้างประมาณ 0.4 เซนติิเมตร จำนวน 2 ซี่่� 2. เหลาไม้้ไผ่่ให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ประมาณ 0.2 เซนติิเมตร หรืือมีีขนาด ที่่�เล็็กกว่่าส่่วนของปีีกแขนและปีีกขา และมีีขนาดเท่่ากัันตลอดทั้้�งซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนปีีกรััดคอ

18 ส่่วนที่่� 7 : ปีีกรััดเอว จำนวน 2 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำปีีกรััดเอว จะประกอบไปด้ว้ยซี่่�ไม้้ไผ่่ปีีกบนและซี่่�ไม้้ไผ่่ปีีกล่่าง ผููกยึึดโยง ไว้้กัับส่่วนของปีีกแม่่ด้้านล่่าง ตำแหน่่งจุุดกึ่่�งกลาง ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 1. ผ่่าไม้้ไผ่่ขนาดความยาว 30 เซนติิเมตร และกว้้างประมาณ 0.4 เซนติิเมตร จำนวน 2 ซี่่� 2. เหลาไม้้ไผ่่ให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ประมาณ 0.2 เซนติิเมตร หรืือมีีขนาด ที่่�เล็็กกว่่าส่่วนของปีีกแขนและปีีกขา และมีีขนาดเท่่ากัันตลอดทั้้�งซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนปีีกรััดเอว ส่่วนที่่� 8 : หััวต่่อหงอน จำนวน 1 กิ่่�ง กิ่่�งไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำหัวต่่ ัอหงอน จะหมายถึึงส่่วนที่่�เป็็นตาไม้้ไผ่แ่ละกิ่่�งไม้้ไผ่่ที่่ยื่่� �นออกมา ผููกยึึดโยงไว้้กัับปลายกระดููกสัันหลัังส่่วนหััวว่่าว ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 1. ตััดส่่วนฐานหัวต่่ ัอหงอนที่่�เป็็นตาไม้้ไผ่ โดยใ ่ห้้ตาไม้้ไผ่่ยึึดติิดกัับเนื้้�อไม้้ไผ่่วััดจาก ตาไม้้ไผ่่ลงมาให้้มีีขนาดความยาว 7 เซนติิเมตร และกว้้างประมาณ 0.6 เซนติิเมตร จาก นั้้�นตััดกิ่่�งไม้้ไผ่่ โดยวััดจากตาไม้้ไผ่่ขึ้้�นไปให้้มีีขนาดความยาว 8 เซนติิเมตร รููปลัักษณ์์ จะมีีลัักษณะคล้้ายตััวอัักษร L

19 2. เหลาส่่วนฐานที่่�เป็็นเนื้้�อไม้้ไผ่่ ให้้มีีลัักษณะแบนและเรีียวเพื่่�อให้้ฐานสามารถ แนบเข้้ากัับปลายกระดููกสัันหลัังส่่วนหััวว่่าวได้้พอดีี ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนหััวต่่อหงอน ส่่วนที่่� 9 : หงอน จำนวน 1 ซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ที่่�ใช้้ทำหงอน เป็็นส่่วนที่่�ใช้ยึึ้ดติิดกัับกิ่่�งไม้้ไผ่่ที่่�เป็็นส่่วนหัวต่่ ั อหงอน ลัักษณะ โค้้งพาดยาวหลัังว่่าว ตั้้�งแต่่ปลายกระดููกสัันหลัังส่่วนหััวว่่าวจรดปลายกระดููกสัันหลััง ส่่วนหางว่่าว ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 1. ผ่าไ่ม้้ไผ่ขนาดค่วามยาว 120 เซนติิเมตร และกว้้างประมาณ 0.2 – 0.3 เซนติิเมตร 2. เหลาไม้้ไผ่่ให้้มีีความหนาของเนื้้�อไม้้ประมาณ 0.2 – 0.3 เซนติิเมตร และ มีีขนาดเท่่ากัันตลอดทั้้�งซี่่� ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนหงอน

20 ส่่วนที่่� 10 : แอก จำนวน 1 อััน การทำแอกว่่าวจะมีีรููปลัักษณ์์คล้้ายคลึึงกัับคัันธนูู ที่่�มีีลัักษณะโค้้งและยึึดตรึึง ด้้วยใบลานหรืือริิบบิ้้�น เพื่่�อให้้เกิิดเสีียงดััง ประกอบด้้วยส่่วนต่่างๆ ได้้แก่่ ซี่่�ไม้้ไผ่่สำหรัับ โครงแอก ซี่่�ไม้้ไผ่่สำหรัับใช้้ยึึดโครงแอกเข้้ากัับหััวว่่าว กิ่่�งไม้้ไผ่่สำหรัับทำปอกยึึดริิบบิ้้�น เข้้ากัับโครงแอก และริิบบิ้้�น ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนปีีกแอก ซี่่�ไม้้ไผ่่สำหรัับโครงแอก 1. ผ่่าไม้้ไผ่่ขนาดความยาวเท่่ากัับปีีกแม่่หรืือมีีขนาดยาวประมาณ 73 เซนติิเมตร และกว้้างประมาณ 1 เซนติิเมตร โดยเลืือกไม้้ไผ่่ที่่มี�ข้ี้อเป็็นจุุดกึ่่�งกลางของแอกว่่าว จากนั้้�น วััดระยะไปด้้านซ้้ายและขวาเท่่าๆ กััน ซึ่่�งรวมแล้วจ้ะมีีระยะความยาวเท่่ากัับปีีกแม่่หรืือมีี ขนาดยาวประมาณ 73 เซนติิเมตร 2. เหลาไม้้ไผ่่จากจุุดกึ่่�งกลางลงไปด้้านซ้้ายและขวา ลดขนาดลงไปเรื่่�อยๆ จาก 1 เซนติิเมตร ไปทางซ้้ายและขวาจนถึึงปลายไม้้ไผ่่ทั้้�งสองด้้าน ซึ่่�งควรมีีความหนาของเนื้้�อไม้้ ไม่่น้้อยกว่่า 0.7 เซนติิเมตร และบากเนื้้�อไม้้ไผ่ตำแห ่ น่่งกึ่่�งกลางให้ลึึ้กลงไปประมาณ 0.1 – 0.2 เซนติิเมตร และกว้้างประมาณ 0.5 เซนติิเมตร

21 3. วััดความสมดุุลของปริิมาณเนื้้�อไม้้ไผ่่ที่่�เหลืือทั้้�งสองด้้าน และความสมดุุลของ ความแข็็งอ่่อนของเนื้้�อไม้้ โดยใช้้มืือทั้้�งสองข้้างจัับปลายไม้้ไผ่่ทั้้�งสองด้้าน แล้้วโค้้งงอ ไม้้ไผ่่ลงมาในระดัับหนึ่่�ง สัังเกตความแข็็งอ่่อนของเนื้้�อไม้ด้้้านซ้้ายและขวาจะต้้องสมดุลกัุัน ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนโครงแอก ซี่่�ไม้้ไผ่่สำหรัับใช้้ยึึดโครงแอก 1. ผ่าไ่ม้้ไผ่ขนาดค่วามยาวประมาณ 9 เซนติิเมตร และกว้้างประมาณ 1 เซนติิเมตร 2. เหลาไม้้ไผ่่ให้้มีีลัักษณะแบนมีีความหนาประมาณ 0.2 เซนติิเมตร และมีีขนาด เท่่ากัันตลอดทั้้�งซี่่� โดยให้้เหลืือเนื้้�อไม้้ไผ่่ด้้านหนึ่่�งที่่�มีีความหนาประมาณ 0.4 เซนติิเมตร และความยาวประมาณ 0.5 เซนติิเมตร เพื่่�อใช้้เป็็นตำแหน่่งยึึดเข้้ากัับโครงแอก ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนยึึดโครงแอก

22 กิ่่�งไม้้ไผ่่สำหรัับทำปอกยึึดริิบบิ้้�น 1. ตััดกิ่่�งไม้้ไผ่ โดยเ ่ลืือกกิ่่�งที่่มี�ีขนาดใหญ่่กว่่าส่่วนปลายของไม้้ไผ่โครงแอกเ ่ล็็กน้้อย และมีีความยาวประมาณ 1.5 เซนติิเมตร จำนวน 2 อััน 2. เซาะเนื้้�อไม้้ไผ่ในตำแห ่ น่่งกึ่่�งกลาง ตามแนวของกิ่่�งไม้้ไผ่ใ่ห้้เป็็นร่่องสี่่�เหลี่่�ยมผืืนผ้้า ที่่�มีีความยาวและความกว้้างที่่�สามารถสอดปลายของไม้้ไผ่่โครงแอกได้้พอดีี ไม่่แน่่น หรืือหลวมจนเกิินไป ให้้ลึึกลงไปประมาณ 0.5 เซนติิเมตร โดยไม่่ให้้ทะลุุไปอีีกด้้านหนึ่่�ง ซี่่�ไม้้ไผ่่ส่่วนปอกยึึดริิบบิ้้น

การประกอบ ส่ส่ ่ ว ่ วนปประกอบต่ต่่าง ๆ ของว่ว่่าววเบอร์ร์์อามัมััส

24 การขึ้้�นโครงว่่าว คืือ การนำส่่วนประกอบต่่างๆ ของว่่าวมาผููกด้้วยเชืือกไนล่่อน เส้้นเล็็กขนาดเบอร์์ 6 ยึึดโยงส่่วนต่่างๆ เข้้าด้้วยกัันเพื่่�อขึ้้�นรููปโครงว่่าว แต่่กรณีีที่่�ว่่าวมีี ขนาดใหญ่่หรืือเล็็กกว่่า 1 เมตร ก็็สามารถเพิ่่�มหรืือลดขนาดของเส้้นไนล่่อนได้้ตามความ เหมาะสม ซึ่่�งวิิธีีการผููกเชืือกจะผููกในลัักษณะไขว้้กัันเป็็นรููปกากบาทจำนวน 7 รอบ แล้้ว มััดเชืือกไว้้ในรอบที่่� 7 ซึ่่�งสอดคล้้องตามธรรมเนีียมโบราณที่่�จะใช้้สููตร 7 รอบ ที่่�มีีความ หมายถึึง 7 หััวเมืืองของปััตตานีีในอดีีต และไม่่เพีียงแต่่ผููกเชืือก 7 รอบ กระดาษที่่�นำมา แปะว่่าวก็็จะนิิยมใช้้ 7 สีีเช่่นเดีียวกััน สำหรัับขั้้�นตอนการขึ้้�นโครงว่่าวนั้้�น จะสามารถแบ่่งขั้้�นตอนการนำส่่วนประกอบ ต่่างๆ ของว่่าวมาผููกยึึดโยงเข้้าด้้วยกัันได้้ 10 ขั้้�นตอน ดัังนี้้� ขั้้�นตอนที่่� 1 : การผููกปีีกแม่่ การผููกปีีกแม่่ทั้้�งด้้านซ้้ายและด้้านขวาจะทำในลัักษณะเดีียวกััน โดยจะเริ่่�มจาก การผ่่าตรงกลางปลายปีีกทั้้�ง 2 ข้้าง ระยะประมาณ 0.3-0.5 เซนติิเมตร จากนั้้�นนำส่่วน ปลายปีีก ในตำแหน่่งรอยผ่ามาสอด่ ประกบคู่่กั� ัน โดยให้ว้างซี่่�ไม้้ไผ่่ด้้านที่่มี�ีเนื้้�อไม้้ไผ่เ่ข้้าหา กัันทั้้�งคู่่� และผููกด้้วยเชืือกไนล่่อนเส้้นเล็็กให้้แน่่นในตำแหน่่งที่่� 1 จากนั้้�นทำอีีกด้้านหนึ่่�ง ในตำแหน่่งที่่� 2 ในลัักษณะเดีียวกััน ขั้้นตอนการผููกปีีกแม่่ * * 1 2

25 ขั้้�นตอนที่่� 2 : การนำปีีกแม่่ผููกกัับกระดููกสัันหลััง ก่่อนที่่จ�ะประกอบปีีกแม่่เข้้ากัับกระดููกสัันหลััง จะต้้องแบ่่งสััดส่่วนของกระดููกสัันหลััง โดยแบ่่งให้้ส่่วนละเท่่าๆ กััน ประมาณ 30 เซนติิเมตร คืือ ส่่วนที่่� 1 หััวว่่าว ส่่วนที่่� 2 ปีีกแม่่ และส่่วนที่่� 3 ปีีกลููก ส่่วนละเท่่าๆ กััน 30 เซนติิเมตร หลัังจากนั้้�นแบ่่งส่่วนที่่� 3 ออกเป็็นส่่วนย่่อยๆ 3 ส่่วนๆ ละ 10 เซนติิเมตร แต่่กรณีีที่่�เป็็นว่่าวขนาด 1 เมตร จะต้้อง ปรัับส่่วนที่่� 2 ให้้ขยายระยะช่่วงปีีกมากขึ้้�นกว่่าปกติิ โดยจะขยายขึ้้�นไปส่่วนของหััวว่่าว ประมาณ 1.5 เซนติิเมตร แล้้วขยายลงไปในส่่วนของปีีกลููก ประมาณ 3 เซนติิเมตร สำหรัับกรณีีที่่�เป็็นว่่าวขนาดใหญ่่กว่่านี้้� ก็็จะใช้้ตามขนาดปกติิที่่�แบ่่งไว้้ได้้เลย โดยไม่่ต้้อง ขยายช่่วงปีีกแม่่ การแบ่่งสััดส่่วนของกระดููกสัันหลััง หลัังจากแบ่่งสััดส่่วนกระดููกสัันหลััง ให้้ทำการประกอบปีีกแม่่ตามขั้้�นตอน ดัังนี้้� 1. นำจุุดกึ่่�งกลางของปีีกแม่่ด้้านบน มาวางซ้้อนทัับในตำแหน่่งที่่� 1 ของด้้านเนื้้�อ ไม้้ไผ่่ส่่วนที่่�เป็็นกระดููกสัันหลััง และผููกด้้วยเชืือกไนล่่อนเส้้นเล็็กให้้แน่่น จำนวน 7 รอบ 2. นำจุุดกึ่่�งกลางของปีีกแม่่ด้้านล่่าง มาวางซ้้อนทัับในตำแหน่่งที่่� 2 ของด้้านเนื้้�อ ไม้้ไผ่่ส่่วนที่่�เป็็นกระดููกสัันหลััง และผููกด้้วยเชืือกไนล่่อนเส้้นเล็็กให้้แน่่น จำนวน 7 รอบ ตำแหน่่งที่่� 1 ตำแหน่่งที่่� 2

26 ขั้้นตอนการนำปีีกแม่่ผููกกัับกระดููกสัันหลััง ขั้้�นตอนที่่� 3 : การผููกเชืือกโยงปีีกแม่่ การผููกเชืือกโยงปีีกแม่่เพื่่�อให้ปี้ ีกแม่่มีรูีปูทรงที่่�สมดุลุ สำหรัับการผููกจะต้้องใช้้เชืือก ไนล่่อนเส้้นเล็็กผููกโยงปีีกแม่่ด้้วยขั้้�นตอน ดัังนี้้� 1. วััดระยะห่่างตำแหน่่งผููกเชืือกจากปลายปีีกล่่างด้้านขวา 6 เซนติิเมตร กำหนดเป็็นจุุดที่่� 1 และวััดระยะห่่างออกมาจากจุุดที่่� 1 ระยะเดีียวกัันกำหนดเป็็นจุุดที่่� 4 จากนั้้�นวััดระยะในลัักษณะเดีียวกัันสำหรัับปลายปีีกล่่างด้้านซ้้าย กำหนดเป็็นจุุดที่่� 3 และ 6 ตามลำดัับ 2. วััดระยะห่่างตำแหน่่งผููกเชืือกจากปลายปีีกบนด้้านขวา 6 เซนติิเมตร กำหนด เป็็นจุุดที่่� 7 และวััดระยะห่่างออกมาจากจุุดที่่� 7 ระยะเดีียวกัันกำหนดเป็็นจุุดที่่� 10 จาก นั้้�นวััดระยะในลัักษณะเดีียวกัันสำหรัับปลายปีีกบนด้้านซ้้าย กำหนดเป็็นจุุดที่่� 9 และ 12 ตามลำดัับ 3. กำหนดให้้ตำแหน่่งที่่� 1 ของกระดููกสัันหลััง (จากขั้้�นตอนที่่� 2) เป็็นตำแหน่่งที่่� 2 และวััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 2 ลงมาด้้านล่่าง 6 เซนติิเมตร กำหนดเป็็นจุุดที่่� 5

27 4. กำหนดให้้ตำแหน่่งที่่� 2 ของกระดููกสัันหลััง (จากขั้้�นตอนที่่� 2) เป็็นตำแหน่่งที่่� 8 และวััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 8 ขึ้้�นไปด้้านบน 6 เซนติิเมตร กำหนดเป็็นจุุดที่่� 11 5. นำเชืือกไนล่่อนเส้้นเล็็กผููกตำแหน่่งที่่� 1 ตำแหน่่งที่่� 2 และตำแหน่่งที่่� 3 ให้้แน่่นตามลำดัับ 6. นำเชืือกไนล่่อนเส้้นเล็็กผููกตำแหน่่งที่่� 7 ตำแหน่่งที่่� 8 และตำแหน่่งที่่� 9 ให้้แน่่นตามลำดัับ 7. นำเชืือกไนล่่อนเส้้นเล็็กผููกตำแหน่่งที่่� 4 ตำแหน่่งที่่� 5 และตำแหน่่งที่่� 6 ให้้แน่่นตามลำดัับ 8. นำเชืือกไนล่่อนเส้้นเล็็กผููกตำแหน่่งที่่� 10 ตำแหน่่งที่่� 11 และตำแหน่่งที่่� 12 ให้้แน่่นตามลำดัับ ขั้้นตอนการผููกเชืือกโยงปีีกแม่่

28 ขั้้�นตอนที่่� 4 : การผููกปีีกลููก 1. นำจุุดกึ่่�งกลางของปีีกลููกที่่�มีีขนาดความยาว 114 เซนติิเมตร ผููกยึึดกัับ กระดููกสัันหลัังในตำแหน่่งที่่�สองของส่่วนที่่�สาม (หรืือจากภาพคืือ ตำแหน่่งที่่� 1) 2. นำจุุดกึ่่�งกลางของปีีกลููกมีีความยาวขนาด 136 เซนติิเมตร ผููกยึึดกัับกระดููก สัันหลัังในตำแหน่่งที่่�สาม ซึ่่�งเป็็นตำแหน่่งส่่วนปลายของกระดููกสัันหลััง (หรืือจากภาพ คืือตำแหน่่งที่่� 2 ) 3. นำปลายปีีกลููกทั้้�งสองซี่่�มาวางประกบกัับปลายปีีกแม่่ด้้านล่่าง โดยให้ปล้ายปีีก ลููกทั้้�งสองมีีขนาดเท่่ากััน และผููกยึึดด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ดกัับปลายปีีกแม่่ตำแหน่่งที่่� 3 สำหรัับปีีกด้้านขวา และตำแหน่่งที่่� 4 สำหรัับปีีกด้้านซ้้าย 4. วััดระยะจากปลายปีีกลงมาขนาด 6.5 เซนติิเมตร กำหนดให้้เป็็นตำแหน่่งที่่� 5 สำหรัับปีีกด้้านขวา และตำแหน่่งที่่� 6 สำหรัับปีีกด้้านซ้้าย 5. ผููกยึึดด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ดปีีกลููกทั้้�งสองซี่่�เข้้ากัับปลายปีีกแม่่ด้้านล่่าง ในตำแหน่่งที่่� 5 และตำแหน่่งที่่� 6 ตามลำดัับ ภาพ ขั้้นตอนการผููกปีีกลููก ขั้้นตอนการผููกปีีกลููก

29 ขั้้�นตอนที่่� 5 : การผููกปีีกรััดเอว 1. นำปีีกรััดเอวทั้้�งสองประกบกััน โดยให้ปล้ายทั้้�งสองเท่่ากััน จากนั้้�นนำจุุดกึ่่�งกลาง ของปีีกรััดเอวมาวางประกบกัับจุุดกึ่่�งกลางของปีีกแม่่ด้้านล่่าง และผููกยึึดด้ว้ยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด ในตำแหน่่งที่่� 1 2. วััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 1 ห่่างออกมาทางด้้านขวา 9 เซนติิเมตร เป็็นตำแหน่่งที่่� 2 จากนั้้�นผููกยึึดไม้้ซี่่�บนของปีีกรััดเอวเข้้ากัับปีีกแม่่ด้้านล่่าง ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 3. วััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 1 ห่่างออกมาทางด้้านซ้้าย 9 เซนติิเมตร เป็็นตำแหน่่งที่่� 3 จากนั้้�นผููกยึึดไม้้ซี่่�บนของปีีกรััดเอวเข้้ากัับปีีกแม่่ด้้านล่่างด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 4. วััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 1 ห่่างออกมาทางด้้านขวา 3 เซนติิเมตร เป็็นตำแหน่่งที่่� 4 จากนั้้�นผููกยึึดปีีกรััดเอวทั้้�งสองซี่่�เข้้ากัับปีีกแม่่ด้้านล่่างด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 5. วััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 1 ห่่างออกมาทางด้้านซ้้าย 3 เซนติิเมตร เป็็นตำแหน่่งที่่� 5 จากนั้้�นผููกยึึดปีีกรััดเอวทั้้�งสองซี่่�เข้้ากัับปีีกแม่่ด้้านล่่างด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 6. ประกบซี่่�ไม้้ไผ่่ปลายปีีกรััดเอว โดยให้้ปลายทั้้�งสองข้้างเท่่ากััน จากนั้้�นผููกยึึด ปลายปีีกทั้้�งสองข้้างด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ดในตำแหน่่งที่่� 6 และตำแหน่่งที่่� 7 ภาพ ขั้้นตอนการผููกปีีกรััดเอว ขั้้นตอนการผููกปีีกรััดเอว

30 ขั้้�นตอนที่่� 6 : การผููกปีีกแขน 1. วััดระยะปลายปีีกแม่่เข้้าหากระดููกสัันหลัังทั้้�งปีีกบนและปีีกล่่าง โดยแบ่่งระยะ เป็็น 3 ส่่วนเท่่าๆ กััน ทั้้�งด้้านซ้้ายและด้้านขวา พร้้อมทั้้�งกำหนดเป็็นตำแหน่่งที่่� 1 (ส่่วนแรกของปีีกบนด้้านขวา) ตำแหน่่งที่่� 2 (ส่่วนที่่�สองของปีีกล่่างด้้านขวา) ตำแหน่่ง ที่่� 4 (เป็็นส่่วนแรกของปีีกบนด้้านซ้้าย) และตำแหน่่งที่่� 5 (เป็็นส่่วนที่่�สองของปีีกล่่าง ด้้านซ้้าย) 2. นำปลายปีีกแขนซี่่ที่่� � 1 มาวางประกบกัับปีีกแม่่ด้้านบนขวาตำแหน่่งที่่� 1 ผููกยึึด ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด และผููกยึึดตำแหน่่งที่่� 7 เช่่นเดีียวกััน 3. นำปลายปีีกแขนซี่่ที่่� � 2 มาวางประกบกัับปีีกแม่่ด้้านล่่างขวาตำแหน่่งที่่� 2 ผููกยึึด ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด และผููกยึึดตำแหน่่งที่่� 9 เช่่นเดีียวกััน 4. นำปลายปีีกแขนซี่่�ที่่� 1 และ 2 ประกบปลายให้้เท่่ากัันตำแหน่่งที่่� 3 และผููกยึึด ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 5. นำปลายปีีกแขนซี่่ที่่� � 3 มาวางประกบกัับปีีกแม่่ด้้านบนซ้้ายตำแหน่่งที่่� 4 ผููกยึึด ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด และผููกยึึดตำแหน่่งที่่� 8 เช่่นเดีียวกััน 6. นำปลายปีีกแขนซี่่ที่่� � 4 มาวางประกบกัับปีีกแม่่ด้้านล่่างซ้้ายตำแหน่่งที่่� 5 ผููกยึึด ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด และผููกยึึดตำแหน่่งที่่� 10 เช่่นเดีียวกััน 7. นำปลายปีีกแขนซี่่�ที่่� 3 และ 4 ประกบปลายให้้เท่่ากัันตำแหน่่งที่่� 6 และผููกยึึด ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด

31 ขั้้นตอนการผููกปีีกแขน ขั้้�นตอนที่่� 7 : การผููกปีีกขา 1. วััดระยะจากจุุดกึ่่�งกลางของปีีกลููกด้้านบนออกไปทางด้้านซ้้ายและด้้านขวา ระยะ 8 เซนติิเมตรเท่่าๆ กััน พร้้อมทั้้�งกำหนดเป็็นตำแหน่่งที่่� 1 และตำแหน่่งที่่� 2 ตามลำดัับ 2. วััดระยะจากจุุดกึ่่�งกลางของปีีกลููกด้้านล่่างออกไปทางด้้านซ้้ายและด้้านขวา ระยะ 2.5 เซนติิเมตรเท่่าๆ กััน พร้้อมทั้้�งกำหนดเป็็นตำแหน่่งที่่� 3 และตำแหน่่งที่่� 4 ตามลำดัับ 3. วััดระยะจากจุุดกึ่่�งกลางของปีีกลููกด้้านล่่างออกไปทางด้้านซ้้ายและด้้านขวา ระยะ 17 เซนติิเมตรเท่่าๆ กััน พร้้อมทั้้�งกำหนดเป็็นตำแหน่่งที่่� 5 และตำแหน่่งที่่� 6 ตามลำดัับ 4. นำปลายปีีกขาซี่่�ที่่�มีีความยาว 42 เซนติิเมตร ทั้้�งสองซี่่�มาวางประกบคู่่�กัันด้้าน ซ้้ายและด้้านขวาของกระดููกสัันหลัังในตำแหน่่งที่่� A (ส่่วนย่่อยที่่� 1 ของส่่วนที่่� 3 กระดููก สัันหลััง) และผููกยึึดด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 5. ผููกซี่่�ปลายปีีกขาด้้านซ้้ายจากขั้้�นตอนที่่� 4 เข้้ากัับปีีกลููกด้้านบนซ้้ายใน ตำแหน่่งที่่� 1 ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด และผููกซี่่�ปลายปีีกขาด้้านขวาจากขั้้�นตอนที่่� 4 เข้้ากัับ ปีีกลููกด้้านบนขวาในตำแหน่่งที่่� 2 ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด

32 6. ผููกซี่่ปล�ายปีีกขาด้้านซ้้ายจากขั้้�นตอนที่่� 4 เข้้ากัับปีีกลููกด้้านล่่างซ้้ายในตำแหน่่งที่่� 5 ด้ว้ยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด และผููกซี่่ปล�ายปีีกขาด้้านขวาจากขั้้�นตอนที่่� 4 เข้้ากัับปีีกลููกด้้านล่่าง ขวาในตำแหน่่งที่่� 6 ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 7. นำปลายปีีกขาซี่่�ที่่�มีีความยาว 38 เซนติิเมตร ทั้้�งสองซี่่�มาวางประกบคู่่�กัันด้้าน ซ้้ายและด้้านขวาของกระดููกสัันหลัังในตำแหน่่งที่่� B (ส่่วนย่่อยที่่� 2 ของส่่วนที่่� 3 กระดููก สัันหลััง) และผููกยึึดด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 8. ผููกซี่่ปล�ายปีีกขาด้้านซ้้ายจากขั้้�นตอนที่่� 7 เข้้ากัับปีีกลููกด้้านล่่างซ้้ายในตำแหน่่งที่่� 3 ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด และผููกซี่่�ปลายปีีกขาด้้านขวาจากขั้้�นตอนที่่� 7 เข้้ากัับปีีกลููกด้้าน ล่่างขวาในตำแหน่่งที่่� 4 ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 9. ประกบปลายปีีกขาด้้านซ้้ายทั้้�งสองซี่่�เข้้าด้ว้ยกััน โดยให้ปล้ายปีีกเท่่ากัันในตำแหน่่งที่่� 7 และผููกยึึดด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 10. ประกบปลายปีีกขาด้้านขวาทั้้�งสองซี่่�เข้้าด้ว้ยกััน โดยให้ปล้ายปีีกเท่่ากัันในตำแหน่่ง ที่่� 8 และผููกยึึดด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด ขั้้นตอนการผููกปีีกขา

33 ขั้้�นตอนที่่� 8 : การผููกปีีกรััดคอ 1. นำปีีกรััดคอทั้้�งสองประกบกััน โดยให้ปล้ายทั้้�งสองเท่่ากัันทั้้�งสองข้้าง จากนั้้�น นำจุุดกึ่่�งกลางของปีีกรััดคอวางประกบกัับจุุดกึ่่�งกลางของปีีกแม่่ด้้านบน และผููกด้ว้ยเงื่่�อน ตะกรุุดเบ็็ดในตำแหน่่งที่่� 1 2. วััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 1 ห่่างออกมาทางด้้านขวา 9 เซนติิเมตร กำหนดเป็็น ตำแหน่่งที่่� 2 จากนั้้�นผููกยึึดไม้ซี่่้ล่่ �างของปีีกรััดคอเข้้ากัับปีีกแม่่ด้้านบนด้ว้ยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 3. วััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 1 ห่่างออกมาทางด้้านซ้้าย 9 เซนติิเมตร กำหนดเป็็น ตำแหน่่งที่่� 3 จากนั้้�นผููกยึึดไม้ซี่่้ล่่ �างของปีีกรััดคอเข้้ากัับปีีกแม่่ด้้านบนด้ว้ยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 4. วััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 1 ห่่างออกมาทางด้้านขวา 3 เซนติิเมตร กำหนดเป็็น ตำแหน่่งที่่� 4 จากนั้้�นผููกยึึดปีีกรััดคอทั้้�งสองซี่่�เข้้ากัับปีีกแม่่ด้้านบนด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 5. วััดระยะจากตำแหน่่งที่่� 1 ห่่างออกมาทางด้้านซ้้าย 3 เซนติิเมตร กำหนดเป็็น ตำแหน่่งที่่� 5 จากนั้้�นผููกยึึดปีีกรััดคอทั้้�งสองซี่่�เข้้ากัับปีีกแม่่ด้้านบนด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด 6. ประกบซี่่�ไม้้ไผ่่ปลายปีีกรััดคอ โดยให้้ปลายทั้้�งสองข้้างเท่่ากััน จากนั้้�นผููกยึึด ปลายปีีกรััดคอทั้้�งสองข้้างด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ดในตำแหน่่งที่่� 6 และตำแหน่่งที่่� 7 ขั้้นตอนการผููกปีีกรััดคอ

34 ขั้้�นตอนที่่� 9 : การผููกหััวต่่อหงอน 1. นำส่่วนฐานของหััวต่่อหงอนซึ่่�งเป็็นกิ่่�งไม้้ไผ่่ที่่�ได้้จััดเตรีียมไว้้ ประกบเข้้ากัับ ส่่วนปลายกระดููกสัันหลัังที่่�เป็็นหััวว่่าว โดยวางประกบไว้้ด้้านที่่�เป็็นเปลืือกไม้้ไผ่่หรืือด้้าน หลัังของว่่าว ให้้ตาไม้้ไผ่่ประกบกัับปลายกระดููกสัันหลัังเท่่ากัันพอดีี 2. ผููกยึึดฐานของหัวต่่ ัอหงอนกัับปลายกระดููกสัันหลัังในตำแหน่่งที่่� 1 และตำแหน่่งที่่� 2 โดยให้้มีีระยะห่่างกัันประมาณ 7.5 เซนติิเมตร ด้้วยเงื่่�อนตะกรุุดเบ็็ด ขั้้นตอนการผููกหััวต่่อหงอน ขั้้�นตอนที่่� 10 : การผููกเชืือกโยงแนวกระดููกสัันหลััง การผููกเชืือกโยงแนวกระดููกสัันหลัังจะเป็็นขั้้�นตอนสุุดท้้ายของการขึ้้�นโครงว่่าว ซึ่่�งจะใช้้เชืือกไนล่่อนเบอร์์ 12 (กรณีีว่่าวเบอร์์อามััสขนาด 1 เมตร) โดยยึึดจากหััวว่่าวโยง ไปถึึงปีีกแม่่และปีีกลููก ดัังนี้้� 1. ตััดเชืือกไนล่่อนเส้้นเล็็กขนาดความยาว 2 เมตร และนำจุุดกึ่่�งกลางของเชืือกมา ผููกยึึดไว้้กัับส่่วนที่่�เป็็นกิ่่�งไม้้ไผ่่ของหััวต่่อหงอนในตำแหน่่งที่่�สููงจากกระดููกสัันหลััง 2.5 เซนติิเมตร ในตำแหน่่งที่่� 1

35 2. ดึึงเชืือกเส้้นด้้านซ้้ายให้ตึึ้งแล้ว้นำมาผููกกัับปีีกแม่่ (ปีีกบน) ด้้านซ้้ายในตำแหน่่ง ที่่มี�ีระยะห่่างจากกระดููกสัันหลััง 3 เซนติิเมตร สำหรัับเชืือกเส้้นด้้านขวาก็็ทำในลัักษณะ เดีียวกัันเพีียงแต่่นำไปผููกกัับปีีกแม่่ (ปีีกบน) ด้้านขวาในระยะห่่างที่่�เท่่ากััน ในตำแหน่่ง ที่่� 2 และ 3 3. ดึึงเชืือกเส้้นด้้านซ้้ายให้ตึึ้งแล้ว้นำมาผููกกัับปีีกแม่่ (ปีีกล่่าง) ด้้านซ้้ายในตำแหน่่ง ที่่�มีีระยะห่่างจากกระดููกสัันหลััง 3 เซนติิเมตร สำหรัับเชืือกเส้้นด้้านขวาก็็ทำในลัักษณะ เดีียวกัันเพีียงแต่่นำไปผููกกัับปีีกแม่่ (ปีีกล่่าง) ด้้านขวาในระยะห่่างที่่�เท่่ากััน ในตำแหน่่งที่่� 4 และ 5 4. ดึึงเชืือกเส้้นด้้านซ้้ายให้ตึึ้งแล้ว้นำมาผููกกัับส่่วนที่่� 1 ของกระดููกสัันหลัังส่่วนที่่� 3 หรืือในตำแหน่่งเดีียวกัับปลายปีีกขาที่่�ผููกประกบคู่่�กัันไว้้กัับกระดููกสัันหลััง สำหรัับเชืือก เส้้นด้้านขวาก็็ทำในลัักษณะเดีียวกััน ในตำแหน่่งที่่� 6 5. ดึึงเชืือกเส้้นด้้านซ้้ายให้ตึึ้งแล้ว้นำมาผููกกัับปีีกลููก (ปีีกบน) ด้้านซ้้ายในตำแหน่่ง ที่่�มีีระยะห่่างจากกระดููกสัันหลััง 3 เซนติิเมตร สำหรัับเชืือกเส้้นด้้านขวาก็็ทำในลัักษณะ เดีียวกัันเพีียงแต่่นำไปผููกกัับปีีกลููก (ปีีกบน) ด้้านขวาในระยะห่่างที่่�เท่่ากััน ในตำแหน่่ง ที่่� 7 และ 8 6. ดึึงเชืือกเส้้นด้้านซ้้ายให้ตึึ้งแล้ว้นำมาผููกกัับปีีกลููก (ปีีกล่่าง) ด้้านซ้้ายในตำแหน่่ง ที่่�มีีระยะห่่างจากกระดููกสัันหลััง 3 เซนติิเมตร สำหรัับเชืือกเส้้นด้้านขวาก็็ทำในลัักษณะ เดีียวกัันเพีียงแต่่นำไปผููกกัับปีีกลููก (ปีีกล่่าง) ด้้านขวาในระยะห่่างที่่�เท่่ากััน ในตำแหน่่งที่่� 9 และ 10 ขั้้นตอนการผููกเชืือกโยงแนวกระดููกสัันหลััง

36

การแปะกระดาษ รองพื้ ้้�นกักัับโครง ว่ว่่าววเบอร์ร์์อามัมััส

38 การแปะกระดาษรองพื้้�น คืือ การนำกระดาษแก้้วขุ่่�นสีีขาวหรืือสีีเหลืืองหรืือ ใช้้สีีที่่�ไม่่ทึึบเกิินไป จำนวนประมาณ 3 แผ่่น แปะกัับโครงว่่าวเพื่่�อเป็็นกระดาษรองพื้้�น สำหรัับแปะลวดลายว่่าวในลำดัับต่่อไป โดยจะเริ่่�มจากการขยำกระดาษเพื่่�อให้้กระดาษมีี ความยืืดหยุ่่�น เมื่่�อเวลาว่่าวตกและกระแทกพื้้�นจะทำให้้กระดาษขาดได้้ยาก โดยแบ่่งพื้้�นที่่� การแปะกระดาษรองพื้้�นออกเป็็น 4 ส่่วน ดัังนี้้� 1. ส่่วนที่่� 1 (ส่่วนนี้้�รวมถึึงปีีกแม่่ ปีีกรััดคอ ปีีกรััดเอว หััวว่่าวบางส่่วน และเอว ด้้านบน) วิิธีีการส่่วนที่่� 1 จะแปะกระดาษจากด้้านหลัังไปด้้านหน้้า (สัังเกตจากกระดููก สัันหลัังส่่วนที่่�เป็็นเปลืือกไม้้ไผ่ เ่รีียกว่่า ด้้านหลัังว่่าว ส่่วนที่่�เป็็นเนื้้�อไม้้ไผ่ เ่รีียกว่่า ด้้านหน้้า) เนื่่�องจากเป็็นส่่วนปีีกแม่่จะทำหน้้าที่่�รัับลม จึึงต้้องแปะกระดาษจากด้้านหลัังซึ่่�งทำให้้ เกิิดลัักษณะเหมืือนแอ่่งที่่�มีีไม้้ไผ่่เป็็นขอบรองรัับลมได้้ดีี ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 1.1 ทากาวด้้านหลัังของกระดููกสัันหลัังในพื้้�นที่่�ส่่วนที่่� 1 จากนั้้�นนำกระดาษ จำนวน 1 แผ่่น มาวางโดยเน้้นให้้พื้้�นที่่�กระดาษครอบคลุุมในส่่วนของปีีกแม่่ ปีีกรััดคอ ปีีกรััดเอว เอวด้้านบน และส่่วนของหััวว่่าวบางส่่วน จากนั้้�นติิดกระดาษกัับกระดููก สัันหลัังให้้สนิิท 1.2 ใช้้กรรไกรตััดขอบกระดาษตามโครงว่่าว โดยการตััดจะต้้องให้้ขอบกระดาษ ที่่�ตััดห่่างจากโครงว่่าวออกมาเล็็กน้้อยประมาณ 1-2 เซนติิเมตร เพื่่�อความสวยงาม เวลาแปะกระดาษ 1.3 ใช้้กรรไกรตััดแบ่่งขอบกระดาษที่่�ได้้ตััดไว้้แล้้วออกเป็็นชิ้้�นเล็็กๆ จาก ขอบกระดาษลึึกลงไปถึึงโครงว่่าวในระยะเท่่าๆ กััน โดยให้้ตััดแบ่่งกระดาษแยกออกไป แต่่ละส่่วนของโครงว่่าว (ไม่่ควรตััดแบ่่งขอบกระดาษทั้้�งหมดครั้้�งเดีียว) และใช้้พู่่�กััน ทากาวทีีละชิ้้�น แปะพัับแต่่ละชิ้้�นทัับโครงว่่าวให้้แนบสนิิท จากนั้้�นทยอยทำลัักษณะ เดีียวกัันจนแปะขอบกระดาษเข้้ากัับโครงว่่าวได้้เรีียบร้้อย

39 การแปะกระดาษรองพื้้นโครงว่่าวสำหรัับส่่วนที่่� 1 2. ส่่วนที่่� 2 (ส่่วนนี้้�จะรวมถึึงเอวด้้านล่่าง ปีีกลููก และปีีกขา) วิิธีีการส่่วนที่่� 2 จะแปะกระดาษจากด้้านหน้้าไปด้้านหลััง ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� 2.1 ทากาวด้้านหน้้าของกระดููกสัันหลัังในพื้้�นที่่�ส่่วนที่่� 2 จากนั้้�นนำกระดาษ มาวาง โดยเน้้นให้้พื้้�นที่่�กระดาษครอบคลุุมในส่่วนของปีีกลููก ปีีกขา และส่่วนของอ่่าว ด้้านล่่าง จากนั้้�นติิดกระดาษกัับกระดููกสัันหลัังให้้สนิิท 2.2 ตััดขอบกระดาษตามโครงว่่าว ตััดแบ่่งขอบกระดาษออกเป็็นชิ้้�นเล็็กๆ และใช้้พู่่�กัันทากาวทีีละชิ้้�น แปะพัับแต่่ละชิ้้�นทัับโครงว่่าวให้้แนบสนิิท ซึ่่�งดำเนิินการตาม ขั้้�นตอนการแปะกระดาษในลัักษณะเดีียวกัันกัับการแปะกระดาษพื้้�นของส่่วนที่่� 1 การแปะกระดาษรองพื้้นโครงว่่าวสำหรัับส่่วนที่่� 2 3. ส่่วนที่่� 3 (ส่่วนนี้้�จะรวมถึึงปีีกแขนทั้้�งสองข้้าง) วิิธีีการส่่วนที่่� 3 จะแปะ กระดาษจากด้้านหน้้าไปด้้านหลััง ซึ่่�งมีีขั้้�นตอนดัังนี้้� ดัังนี้้�

40 3.1 ทากาวด้้านหน้้าของปีีกแม่่ส่่วนที่่�เป็็นรอยต่่อกัับปีีกแขนในพื้้�นที่่�ส่่วนที่่� 3 จากนั้้�นนำกระดาษมาวาง โดยเน้้นให้้พื้้�นที่่�กระดาษครอบคลุุมในส่่วนของปีีกแขนด้้าน หนึ่่�ง จากนั้้�นติิดกระดาษกัับปีีกแม่่ให้้สนิิท 3.2 ตััดขอบกระดาษตามโครงว่่าว ตััดแบ่่งขอบกระดาษออกเป็็นชิ้้�นเล็็กๆ และใช้้พู่่�กัันทากาวทีีละชิ้้�น แปะพัับแต่่ละชิ้้�นทัับโครงว่่าวให้้แนบสนิิท ซึ่่�งดำเนิินการ ตามขั้้�นตอนการแปะกระดาษในลัักษณะเดีียวกัันกัับการแปะกระดาษพื้้�นของส่่วนที่่� 1 สำหรัับปีีกแขนอีีกด้้านหนึ่่�งก็็จะทำลัักษณะเช่่นเดีียวกััน การแปะกระดาษรองพื้้นโครงว่่าวสำหรัับส่่วนที่่� 4 หลัังจากแปะกระดาษพื้้�นบนโครงว่่าวครบถ้ว้นทั้้�ง 4 ส่่วนแล้ว้ ขั้้�นตอนสุุดท้้าย คืือ การแปะกระดาษเส้้นเชืือกยึึดทุุกเส้้นบนปีีกแม่่ และกระดููกสัันหลัังส่่วนด้้านหน้้า จนถึึงส่่วนเอวด้้านบน ซึ่่�งมีีขั้้�นตอน ดัังนี้้� 1. ตััดกระดาษเดีียวกัันกัับกระดาษที่่�ใช้้แปะกระดาษรองพื้้�นขนาดความกว้้าง ประมาณ 1 เซนติิเมตร ส่่วนความยาวก็็ประมาณแนวเชืือกที่่�ต้้องการแปะทัับ 2. ทากาวตามแนวเชืือกและบริิเวณซ้้าย-ขวาของแนวเชืือก ระยะประมาณความ กว้้างของกระดาษที่่�จะนำมาแปะ ซึ่่�งในที่่�นี้้�ประมาณ 1 เซนติิเมตร จากนั้้�นวางกระดาษ ลงแปะทัับเชืือก และติิดกระดาษกัับแนวเชืือกบนปีีกแม่่ให้้สนิิท และทำลัักษณะเดีียวกััน นี้้�จนหมดทุุกเส้้นทั้้�งหมดบนปีีกแม่่

41 3. ตััดกระดาษเดีียวกัันกัับกระดาษที่่�ใช้้แปะกระดาษรองพื้้�น โดยให้้มีีขนาด ความกว้้างครอบคลุุมบริิเวณแนวเชืือกด้้านซ้้ายและขวาของกระดููกสัันหลััง (ต้้องแปะ ทัับแนวเชืือกด้้านซ้้าย กระดููดสัันหลััง และแนวเชืือกด้้านขวาให้้สนิิท) ซึ่่�งในที่่�นี้้�ประมาณ 8 เซนติิเมตร และมีีความยาวตั้้�งแต่่ปีีกแม่่ด้้านบนจนถึึงส่่วนเอวด้้านบนของว่่าว จากนั้้�น วางกระดาษลงแปะทัับแนวเชืือกด้้านซ้้าย กระดููกสัันหลััง และแนวเชืือกด้้านขวา และติิด กระดาษให้้สนิิท จากนั้้�นทำเช่่นเดีียวกัันในส่่วนเอวด้้านล่่างและแนวกระดููกสัันหลัังส่่วนที่่� เป็็นปีีกลููกเพีียงแต่่แปะกระดาษอีีกด้้านหนึ่่�ง โครงว่่าวที่่�แปะกระดาษรองพื้้นครบถ้้วนทุุกส่่วน

42

คววามหมายยและ หลัลัักการเขีขี ี ยยน ลววดลายยมลายููถิ่ มลายููถิ่ ่่�น

44 ลวดลายของว่่าวเบอร์์อามััสจะ เป็็นลายมลายููท้้องถิ่่�นแบบดั้้�งเดิิมหรืือที่่� เรีียกว่่า “บููงอ มลายูู อััสลีี” ซึ่่�งเป็็นลาย ตระกููลพืืชแฝงไปด้้วยปรััชญาและหลััก คำสอนของศาสนาอิิสลาม การวาดลวดลาย ของใบไม้จ้ะนิิยมใช้้ใบพืชพื้้�นเมืืองซึ่่�งจะต้้อง วาดไม่่ให้ปล้ ายใบชนกัันหรืือทิ่่�มแทงกััน คืือ จะต้้องหลบหลีีกกััน ซึ่่�งมีีความหมายว่่า การอยู่่�ร่่วมกัันต้้องให้้เกีียรติิซึ่่�งกัันและกััน ไม่่ทำร้้ายกััน ไม่่ว่่าจะเป็็นคำพููดหรืือการ กระทำ และคนสมััยเก่่าจะใช้้ใบพลููเป็็น ลายหลััก เพราะว่่าลายใบพลูู ถืือว่่าเป็็น ตััวแทนของเจ้้าเมืือง มีีลัักษณะรููปทรง คล้้ายๆ หััวใจ ซึ่่�งเชื่่�อว่่าเมื่่�อมีีแขกมา หรืือ คนต่่างถิ่่�นมาเยืือน ก็็จะหยิิบใบพลููขึ้้�นมา ต้้อนรัับ เป็็นตััวแทนของหััวใจคืือ ความ รู้้สึึกดีี ความรััก ความเข้้าใจ ความนอบน้้อม และอีีกอย่่างลัักษณะของใบพลูู คืือ เวลา ขึ้้�นจากต้้นอะไร ใบพลููก็็จะขึ้้�นอยู่่�ข้้างบน เสมอ ซึ่่�งหมายความว่่า ใบพลููจะรองรัับ แดด รัับลม รัับฝน แทนต้้นที่่�อยู่่�ข้้างล่่าง หมายความว่่า เจ้้าเมืืองจะต้้องรัับแบก ทุุกสิ่่�งทุุกอย่่างให้้กัับประชาชน บางครั้้�งก็็ อาจจะมีีการวาดเป็็นดอกไม้้ซึ่่�งจะนิิยมใช้้ ดอกพิิกุุล ซึ่่�งเปรีียบเสมืือนเป็็นตััวแทน ความร่่มเย็็นที่่�เจ้้าเมืืองมีีให้้แก่่ราษฎร และผลพิิกุุลจะใช้้สีีแดง ซึ่่�งบ่่งบอกถึึง ความกระปรี้้�กระเปร่่าหรืือความมีีชีีวิิต ชีีวา ความเป็็นผู้้นำและความกล้้าหาญ สำหรัับหลัักการเขีียนลวดลาย ของใบไม้้นั้้�นจะต้้องเขีียนไว้้ให้้อยู่่�ภายใน เส้้นกรอบเสมอ ซึ่่�งมีีความหมายว่่าเป็็น กรอบวััฒนธรรม กรอบศาสนา หรืือขอบเขต สิ่่�งต่่างๆ ที่่�กำหนดให้้อยู่่�ในหนทางที่่ดี�ีงาม เสมืือนว่่าทุุกคนจะต้้องประพฤติิ ปฏิิบััติิ ตนตามกรอบที่่�ศาสนากำหนด ตามกรอบ ขนบธรรมเนีียม และประเพณีีที่่ดี�ีงาม หรืือ จะต้้องเคารพและเชื่่�อฟัังคำสั่่�งสอนของ ครููบาอาจารย์์หรืือผู้้ใหญ่่ที่่�เคารพนัับถืือ