National Coordinating Committee on Food and Nutrition (NCCFN) Siri Panduan !"#$%&'(')*"' Kementerian Kesihatan Malaysia
Pengenalan Panduan Diet Malaysia Penerbitan Panduan Diet Malaysia (PDM) bermula pada tahun 1999. PDM disemak dan dikemas kini setiap 10 tahun, iaitu pada tahun 2010 dan 2020 berpandukan kepada saranan pengambilan makanan terkini, bukti-bukti saintifik pemakanan semasa serta mengambil kira status pemakanan penduduk. Panduan Diet Malaysia 2020 memfokuskan kepada orang dewasa berusia 18 tahun dan ke atas. 1999 2010 2020 2
Siapakah pengguna utama Siri Panduan Diet Malaysia ini? Profesional Kesihatan Pembuat Dasar Pengeluar makanan Penyelidik Pendidik Memberi pendidikan pemakanan sihat sama ada secara langsung atau tidak langsung kepada masyarakat 3
Evolusi Piramid Makanan Malaysia Piramid Makanan Malaysia merupakan terjemahan visual yang lebih mudah difahami berdasarkan saranan pengambilan makanan harian yang terkandung dalam Panduan Diet Malaysia. Evolusi Piramid Makanan Malaysia Dalam Garis Panduan Diet Malaysia Nota: • Bilangan sajian dikira berdasarkan 1500 hingga 2300 kcal. • Piramid ini adalah untuk populasi berumur 7 tahun dan ke atas sahaja; bagi populasi 7 tahun ke bawah, rujuk saranan pengambilan makanan dalam Malaysian Dietary Guidelines (MDG) for Children and Adolescents. • Bagi remaja berumur 13 hingga 15 tahun, cadangan sajian bagi buah-buahan adalah 2-3 sajian serta susu dan produk tenusu 2-3 sajian. • Bagi remaja berumur 16 hingga <18 tahun, cadangan sajian bagi buah-buahan adalah 2-3 sajian, susu dan produk tenusu 2-3 sajian serta nasi, bijirin lain, produk makanan berasaskan bijirin penuh dan ubi-ubian 3-6 sajian. * Termasuk ultra-processed foods yang mengandungi bahan-bahan tiruan seperti pewarna, pemanis, penambah perisa, pengawet dan bahan tambahan yang lain. *Hadkan pengambilan lemak, minyak, gula dan garam Ikan: 1 sajian Ayam, itik, dsbg/ telur/ daging: 1-2 sajian Legum: 1 sajian Nasi, bijirin lain, produk makanan berasaskan bijirin penuh dan ubi-ubian: 3-5 sajian Buah-buahan: 2 sajian Susu dan produk tenusu: 2 sajian Sayur-sayuran: > 3 sajian Air kosong: 6-8 gelas 1 gelas = 250 ml PIRAMID MAKANAN MALAYSIA 2020 Panduan Pengambilan Makanan HARIAN Anda *Hadkan pengambilan lemak, minyak, gula dan garam Ikan: 1 sajian Ayam, itik, dsbg/ telur/ daging: 1-2 sajian Legum: 1 sajian Nasi, bijirin lain, produk makanan berasaskan bijirin penuh dan ubi-ubian: 3-5 sajian Buah-buahan: 2 sajian Susu dan produk tenusu: 2 sajian Sayur-sayuran: > 3 sajian Air kosong: 6-8 gelas 1 gelas = 250 ml Panduan Pengambilan Makanan HARIAN Anda Air kosong: 6-8 gelas 1999 2010 2020 4
Penerbitan Siri Panduan Diet Malaysia Untuk Kumpulan Spesifik Inclusion of maternal nutrition to the enabling strategy of promoting infant and young child nutrition Inclusion of promotion of maternal nutrition to the enabling strategies of infant and young child nutrition in line with Global Monitoring Framework for Maternal, Infant and Young Child Nutrition, especially in the following areas: • Strengthening the maternal nutrition strategies (e.g: anaemia/ IDD/ GDM/ appropriate weight gain among pregnant mothers). • Greater emphasis on nutrition during the first 1000 days of life (e.g: breastfeeding and complementary feeding). • Strengthening the Code of Ethics for the Marketing of Infant Foods and Related Products. The following facilitating strategies during NPANM II, 2006-2015 have also been reviewed and strengthened: • Standard nutrition guidelines for various age groups. - To review the existing guidelines in line with global, regional and national targets and needs (RNI, MDG). • Institutional and community capacity building for nutrition. - Accessibility of nutrition information and services by strengthening nutrition training and work force. • Nutrition research and development. - Establishment of a National Institute of Nutrition (NIN) as a focal point for nutrition research and training. Strenghthening the facilitating strategies in providing standard nutrition guidelines for various age groups and community capacity for nutrition Pembentukan siri Panduan Diet Malaysia (PDM) yang spesifik untuk kumpulan sasar adalah salah satu aktiviti yang tersenarai dalam National Plan of Action for Nutrition of Malaysia (NPANM), III, 2016-2025. 5
6 Penerbitan Panduan Diet Malaysia Adalah Di bawah Penyelarasan Kumpulan Kerja Teknikal Garis Panduan Pemakanan 2016-2025 Mekanisme Pelaksanaan NPANM III Majlis Keselamatan Makanan dan Pemakanan (MKMPK) Dasar Pemakanan Kebangsaan Malaysia Pelan Tindakan Pemakanan Kebangsaan (NPANM) III 2016-2025 NCCFN Peringkat antarabangsa (WHO, Agensi UN, negara ASEAN, dll) Peringkat kementerian/ agensi lain Peringkat KKM (IPKKM, negeri, daerah) KKT Dasar KKT Garis Panduan KKT Penyelidikan KKT Latihan KKT Advokasi KKT Sekuriti Makanan & Pemakanan
7 Siri Panduan Diet Malaysia Bagi memastikan rakyat mendapat maklumat pemakanan yang tepat dan konsisten, Siri Panduan Diet Malaysia diterbitkan mengikut peringkat umur dan kumpulan sasar yang spesifik: 1. Panduan Diet Malaysia untuk Kanak-kanak dan Remaja (lahir hingga kurang 18 tahun) 2. Panduan Diet Malaysia untuk Wanita di Usia Reproduktif (15-49 tahun), Wanita Hamil dan Menyusukan Bayi 3. Panduan Diet Malaysia untuk Warga Emas (59 tahun dan ke atas) 4. Panduan Diet Malaysia untuk Vegetarian
Panduan Diet Malaysia Untuk Kanak-Kanak dan Remaja Kanak-kanak dan remaja merupakan aset masa depan negara. Masalah beban berganda malpemakanan kanakkanak di Malaysia perlu diberi perhatian serius Status Terkini Kajian Tinjauan Kebangsaan Malaysia melaporkankan: Masalah malpemakanan dalam kalangan kanak-kanak ini akan meningkatkan risiko penyakit tidak berjangkit berkaitan pemakanan pada masa akan datang. 1 daripada 2 ( 46.5% ) kanak-kanak umur bawah 5 tahun mengalami masalah Anemia (NHMS 2022) 1 daripada 3 kanak-kanak sekolah rendah (7- 12 tahun) berlebihan berat badan dan obes. (NHMS 2019) 1 daripada 3 kanak-kanak sekolah menegah (13- 17 tahun) berlebihan berat badan dan obes. (NHMS 2022) 8 Keadaan Kanak-kanak Kekurangan Zat Makanan di Kalangan Umur Bawah Lima Tahun di Malaysia (NHMS, 2022)
Mesej Utama 1 : Amalkan penyusuan susu ibu secara esklusif dari lahir hingga 6 bulan dan meneruskan penyusuan sehingga berusia 2 tahun Mesej Utama 2 : Beri makanan pelengkap yang bersesuain kepada kanak-kanak yang berumur 6 bulan hingga 2 tahun Mesej Utama 3 : Makan pelbagai jeis makanan mengikut saranan pengambilan Mesej Utama 4 : Capai berat badan yang sihat untuk pertumbuhan optimum Mesej Utama 5 : Bergerak aktif setiap hari Mesej Utama 6 : Makan sayur-sayuran dan buah-buahan secukupnya setiap hari Mesej Utama 7 : Makan secukupnya nasi, bijirin lain, produk berasaskan bijirin penuh dan ubi-ubian Mesej Utama 8 : Makan ikan, telur, daging tanpa lemak dan ayam, kacang dan kekacang yang kaya dengan protien dalam jumlah yang disarankan. Mesej Utama 9 : Ambil susu dan produk tenusu setiap hari Mesej Utama 10 : Pilih pelbagai jenis lemak dan minyak dalam jumlah yang bersesuian Mesej Utama 11 : Hadkan pengambilan garam dan sos dalam hidangan harian Mesej Utama 12 : Ambil makanan dan minuman yang rendah gula Mesej Utama 13 : Minum banyak air setiap hari Mesej Utama 14 : Ambil makanan dan minuman yang selamat Mesej Utama 15 : Mendidik kanak-kanak dan remaja tentang penggunaan maklumat pemakanan pada label makanan. 9
10 Panduan Diet Malaysia Untuk Maternal Memastikan wanita dapat mencapai status kesihatan dan pemakanan yang baik adalah penting ke arah melahirkan generasi yang sihat. Status Terkini 1 daripada 3 (29.9%) wanita di usia reproduktif (15 - 49 tahun) mengalami masalah Anemia (NHMS 2022). *45.4% wanita di usia reproduktif (15 - 49 tahun) mengalami masalah berlebihan berat badan dan obesiti (NHMS 2016). Menurut NHMS 2019, 52.9% wanita di usia reproduktif (15 - 49 tahun) mengalami masalah berlebihan berat badan dan obesiti. *reanalysed data 1 daripada 5 (19.3%) wanita hamil mengalami masalah Anemia (NHMS 2022) 14.6% wanita hamil mengalami masalah obesiti (NHMS 2016).
11 Pilih pelbagai jenis makanan bagi memenuhi keperluan tenaga untuk kehamilan sihat dan semasa penyusuan M E S E J U TA M A ! Pilih makanan yang pelbagai dan padat nutrien M E S E J U TA M A " Capai berat badan optimum untuk kehamilan sihat M E S E J U TA M A # Kekal aktif secara fizikal M E S E J U TA M A $ Pilih makanan yang bersih dan selamat M E S E J U TA M A % Panduan Diet Malaysia Bagi Ibu Hamil Dan Menyusukan Bayi
Panduan Diet Malaysia Untuk Warga Emas Panduan Diet Malaysia untuk Warga Emas diterbitkan untuk meningkatkan status pemakanan warga emas ke arah memastikan populasi ini dapat menikmati kehidupan berkualiti dan pada masa yang sama masih dapat menyumbang kepada pembangunan agama, keluarga, masyarakat dan negara. Status Terkini Masalah beban berganda malpemakanan dalam kalangan warga emas (NHMS, 2018): 24% risiko malnutrisi (MNA-SF) 9 daripada 10 warga emas tidak mengambil buah dan sayur yang cukup 10% “food insecurity” 54.7% berlebihan berat badan dan obes 12
Kekalkan berat badan dan komposisi tubuh untuk penuaan yang sihat M E S E J U TA M A " Makan pelbagai jenis makanan yang berkhasiat mengikut keperluan sajian anda M E S E J U TA M A ! Aktifkan diri secara fizikal untuk kesihatan optimum M E S E J U TA M A # Minum air kosong yang mencukupi setiap hari M E S E J U TA M A $ Ambil makanan dan minuman yang rendah lemak, garam dan gula M E S E J U TA M A % Amalkan keselamatan makanan semasa membeli, menyedia, memasak dan menyimpan makanan M E S E J U TA M A & Panduan Diet Malaysia Untuk Warga Emas 13
Panduan Diet Malaysia Untuk Vegetarian Menurut NHMS sebanyak 4.5% rakyat Malaysia merupakan pengamal vegetarian. Amalan pemakanan vegetarian adalah disebabkan faktor seperti keagamaan, penghormatan terhadap hak asasi haiwan, faktor kesihatan dan lain-lain lagi. Sekiranya perancangan menu vegetarian tidak memenuhi saranan pengambilan nutrient, ia boleh menyebabkan risiko kekurangan nutrient utama, sebagai contoh Vitamin B12, zat besi dan zink. Oleh itu, matlamat MDGV adalah untuk memberi panduan pemakanan sihat ke arah mencapai semua keperluan nutrient utama dalam diet harian pengamal vegetarian. Kategori Vegetarian: Lacto-ovo vegetarian - Diet tidak termasuk daging, ikan, dan ayam, tetapi membenarkan produk tenusu dan telur. Ovo-vegetarian - Diet tidak termasuk daging, ayam, makanan laut, dan produk tenusu, tetapi membenarkan telur. Lacto-vegetarian - Diet tidak termasuk daging, ikan, ayam dan telur, serta makanan yang mengandunginya tetapi mengambil produk tenusu seperti susu, keju dan yogurt. Vegan - Diet berasaskan tumbuhan sahaja dan mengelakkan semua produk haiwan termasuk daging, ayam, ikan, telur dan produk tenusu serta makanan yang mengandungi produk ini. 14
Makan banyak sayur-sayuran dan buah-buahan setiap hari M E S E J U TA M A " Makan pelbagai jenis makanan mengikut saranan sajian M E S E J U TA M A ! Makan secukupnya nasi, bijirin lain, produk berasaskan bijirin penuh dan ubi-ubian M E S E J U TA M A # Makan legum dan kacang dalam kuantiti yang mencukupi serta telur dalam jumlah yang sederhana M E S E J U TA M A $ Minum susu dan makan produk tenusu dalam jumlah yang mencukupi M E S E J U TA M A % Ambil jumlah dan jenis lemak yang bersesuaian di dalam diet M E S E J U TA M A & Guna maklumat pada label secara berkesan M E S E J U TA M A ' Panduan Diet Malaysia Untuk Vegetarian 15
NutritionistKKM “PENERAJU PEMAKANAN NEGARA” Nutrition Division Level 1, Block E3, Complex E, Precinct 1, Federal Government Administration Office, 62590 Putrajaya, Malaysia. Tel: 03-8892 4503 • Fax: 03-8892 4511 http://nutrition.moh.gov.my