กินอย่างไร

กินอย่างไร

เมื่อเป็นโรคมะเร็ง

โ ค ร ง ก า ร ใ ห้ ค ว า ม รู้เ พื่ อ ผู้ ป่ ว ย ม ะ เ ร็ง
หน่วยประสานบริการผู้ป่วยมะเร็ง
โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ

สารบัญ

โรคมะเร็ง.....................................................3

ภาวะขาดสารอาหารกับผู้ป่วย..........................4
โรคมะเร็ง

พลังงานและสารอาหารที่ควรได้รับต่อวัน..........5
ในผู้ป่วยโรคมะเร็ง

อาหารที่แนะนำ เมื่อเกิดผลข้างเคียง................6-8
ของการรักษา

การเสริมอาหารทางการแทย์...........................9

อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง...................................10

แหล่งอาหารโปรตีน.......................................11-12

เทคนิคการกินและการปรับอาหารให้ได้.............13-14
พลังงานและโปรตีนมากขึ้น

โรคมะเร็ง (Cancer)

มะเร็ง คือ โรคที่มีความผิดปกติของเซลล์
ในอวัยวะต่างๆของร่างกาย โดยเกิดการ
เปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมของเซลล์ก่อให้เกิด
เป็นเซลล์มะเร็งที่มีการเจริญเติบโต โดยไม่อยู่
ภายใต้การควบคุมที่เหมาะสม

อาการข้างเคียงของการรักษาโรคมะเร็ง
ต่อภาวะโภชนาการ

1. ความอยากอาหารลดลง
2. น้ำหนักเปลี่ยนแปลง (ลดลง)
3. เกิดแผลในช่องปาก
4. ปัญหาเหงือกและฟัน
5. การรับรสและกลิ่นเปลี่ยนไป
6. คลื่นไส้/อาเจียน
7. ท้องเสีย
8. ท้องผูก
9. อาการอ่อนเพลีย

3

ภาวะขาดสารอาหารกับผู้ป่วย
โรคมะเร็ง

ความรุนแรงของ
ภาวะทุพโภชนาการ ส่งผลต่อ
การตอบสนองต่อการรักษา
การเกิดโรคแทรกซ้อนและ
การติดเชื้อได้ ผู้ป่วยมะเร็งจะมีความต้องการ
พลังงานโปรตีนเพิ่มมากกว่าคนปกติ
หากร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ
ก ล้ า ม เ นื้ อ จ ะ ถูก ส ล า ย ไ ป ใ ช้เ ป็น พ ลั ง ง า น

4

พลังงานและสารอาหารที่ควร
ได้รับต่อวันในผู้ป่วยโรคมะเร็ง

พลังงาน
น้ำหนักตัวปกติ
ควรได้รับ 25-30 กิโลแคลอรี่/กก./วัน
น้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์
ควรได้รับ 30-35 กิโลแคลอรี่/กก./วัน
โปรตีน 15-25% ของพลังงานที่ควรได้รับต่อวัน
คาร์โบไฮเดรต 45-55% ของพลังงานที่ควรได้
รับต่อวัน
ไขมัน 30-35% ของพลังงานที่ควรได้รับต่อวัน

5

อาหารที่แนะน
ำ เมื่อเกิดผล
ข้างเคียงของการรักษา

การรับรสและกลิ่นเปลี่ยนไป

ใช้น้ำสมุนไพรช่วยในการรับรส
ผลไม้แช่เย็น มะนาวปั่ น น้ำมะนาวโซดา
น้ำสตอเบอรี่
ปากแห้ง

ให้ดื่มเครื่องดื่มเย็น เช่น น้ำ มะนาว
ให้จิบน้ำ บ่อยๆ

ปัญหาในช่องปากและฟัน
ปรับอุณหภูมิอาหารที่รับประทาน

ให้เท่ากับอุณหภูมิห้อง

6

อาหารที่แนะน
ำ เมื่อเกิดผล
ข้างเคียงของการรักษา

ความอยากอาหารลดลง
ทานอาหารครั้งละน้อยแต่บ่อยครั้ง

เป็นอาหารที่ให้พลังงานและโปรตีนสูง

ท้องเสีย

หลีกเลี่ยงอาหารที่มีกากใยและ
ไขมันสูง เช่น อาหารทอดต่างๆ
รับประทานผักที่มีกากใยต่ำ

ท้องผูก

ทานอาหารที่มีกากใยสูง เช่น
ข้าวกล้อง ขนมปังผสมธัญพืช
ผลไม้สด เช่น กล้วยน้ำว้า แอปเปิล สัม

7

อาหารที่แนะน
ำ เมื่อเกิดผล
ข้างเคียงของการรักษา

แผลในปาก

หลีกเลี่ยงอาหารรสจัดและมีฤทธิ์
เป็นกรด เช่น ปลาเค็ม อาหารรสเผ็ด
น้ำส้ม ควรรับประทานอาหารอ่อน รสไม่จัด
คลื่นไส้อาเจียน
ทานอาหารครั้งละน้อยๆ แต่บ่อยครั้ง
เช่น แบ่งมื้ออาหารเป็น 5 - 6 มื้อ
หลีกเลี่ยงอาหารที่มีกลิ่นฉุน อาหารที่มีรส
หวานจัด อาหารมันๆ หลีกเลี่ยงอาหารร้อน
หรือเผ็ดจัด จิบน้ำ ทุก 10 – 15 นาที

8

การเสริมอาหารทางการแพทย์

ทานอาหารโปรตีนสูงร่วมกับอาหาร
ทางการแพทย์
เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ทานอาหารได้บ้าง หรือ
ทานได้น้อย ดื่มเสริมอย่างน้อยวันละ 1-2 แก้ว
ได้พลังงานเสริม 250-500 แคลอรี่
โปรตีน 10-20 กรัม (ภายใต้การดูแลของแพทย์)

ทานอาหารทางการแพทย์แทนอาหาร
ธรรมดาทั้งหมด

เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่กินอาหารได้น้อยมาก
ให้ดื่มมื้อละ 1-2 แก้ว แทนอาหารปกติ
ในหนึ่งวันดื่ม 4-6 แก้ว ให้พลังงาน
1,000-1,500 แคลอรี่ โปรตีน 40-60 กรัม
(ภายใต้การดูแลของแพทย์)

9

อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง

อาหารที่ไม่ผ่านความร้อน เนื้อย่างสุกๆดิบๆ
ปลาที่มีกลิ่นคาว อาหารที่มีกลิ่นคาว
ชีส เนย มายองเนส
ผัก ผลไม้ที่ไม่ผ่านการล้างให้สะอาด

เมล็ดถั่ว หรือของแห้งที่มีเชื้อรา
และอาหารที่มีกลิ่นเครื่องเทศฉุนเกินไป

นมที่ไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้อ
เครื่องดื่มแอลกอฮอลล์

10

แหล่งอาหารโปรตีน

11

แหล่งอาหารโปรตีน

12

เทคนิคการกินและการปรับอาหาร
ให้ได้พลังงานและโปรตีนมากขึ้น

13

เทคนิคการกินและการปรับอาหาร
ให้ได้พลังงานและโปรตีนมากขึ้น

แหล่งที่มาข้อมูล




งานโภชนาการคลินิก
โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ

และ สมาคมโภชนาการแห่งประเทศ




ในพระราชูปถัมภ์

Artwork

ห มู แ อ้ ม กั บ ห มู ก้ อ ง