พระอภัยมณี

พระอภัยมณี

ตอน
พระอภัยมณีหนีนางผีเสื้อสมุทร

ผู้เเต่ง

พระสุนทรโวหาร (สุนทรภู่)

ลักษณะคำประพันธ์

ลักษณะ นิทานคำกลอน

ตัวละครสำคัญ

พระอภัยมณี

โอรสของท้าวสุทัศน์ กษัตริย์แห่ง
กรุงรัตนากับนางปทุมเกสร มีน้องชาย
ชื่อศรีสุวรรณและได้ไปเรียนวิชาเป่าปี่จน
เชี่ยวชาญ สามารถทำให้ผู้ที่ได้ยินเสียงปี่
เคลิ้มหลับได้

ตัวละครสำคัญ

นางผีเสื้อสมุทร

ยักษ์ที่อาศัยอยู่ในถ้ำกลางทะเล
สามารถแปลงร่างเป็นหญิงสาวสวยได้
และเป็นผู้ลักพาตัวพระอภัยมณีมาที่ถ้ำ

ตัวละครสำคัญ

สิ น ส มุ ท ร

เป็นบุตรของพระอภัยมณี
และนางผีเสื้อสมุทรมีรูปร่างลักษณะเหมือน
กับพระอภัยมณี ตาสีแดง มีเขี้ยวเหมือนแม่
ว่ายน้ำได้อย่างคล่องแคล่ว และได้เรียนรู้
วิชาเป่าปี่จากพระอภัยมณี

ตัวละครสำคัญ

น า ง เ งื อ ก

ท่อนบนเป็นมนุษย์ ส่วนท่อนล่างมีหาง
อย่างปลา อาศัยอยู่กับพ่อและแม่ในทะเล
ซึ่งครอบครัวของนางเงือกเป็นผู้ช่วยพา
พระอภัยมณีหนี และนางเงือกยังมีลูกกับ
พระอภัยมณี ชื่อ สุดสาคร

ตัวละครสำคัญ

พ ร ะ โ ย คี

นักบวชผู้อาศัยอยู่บนเกาะแก้วพิสดาร
มีอายุพันปีเศษ กินผลไม้ เผือก และมัน
เป็นอาหารเชี่ยวชาญด้านเวทมนตร์ และเป็น
ผู้คอยช่วยเหลือพระอภัยมณีให้รอดพ้น
จากเหตุการณ์อันตรายหลายเหตุการณ์

จะกล่าวกลับจับความไปตามเรื่อง ถึงบาทเบื้องปรเมศพระเชษฐา

องค์อภัยมณีศรีโสภา ตกยากอยู่คูหามาช้านาน

กับด้วยนางอสุรีนิรมิต เป็นคู่ชิดเชยชมสมสมาน

ต้องรักใครไปตามยามกันดาร จนนางมารมีบุตรบุรุษชาย

พระอภัยมณี นั้นได้อาศัยอยู่กินกับนางผีเสื้อสมุทรที่เเปลงกายเป็นหญิงงาม
อาศัยอยู่ในถ้ำกลางทะเล จนมีลูกชายนามว่า สินสมุทร เขามีดวงตาสีแดง
มีเขี้ยวเหมือนแม่ และมีพละกำลังมหาศาล

วันหนึ่งนางผีเสื้อสมุทรออกจากถ้ำไปหาอาหาร
สินสมุทรวิ่งเล่นอยู่ในถ้ำ ซึ่งเขาได้ไปเจอแผ่นหิน
ที่ปิดทางอยู่ จึงผลักแผ่นหินนั้นจนพังทลายออก
มองเห็นหาดทราย ป่าเขาและทะเลอันกว้างใหญ่
สินสมุทรจึงออกมาว่ายน้ำเล่นในทะเลตลอดทั้งวัน

เจ้าเป็นตัวอะไร เมื่อเขาเห็นฝูงเงือกอยู่กลางทะเลก็คิดว่าเป็นคน
หัวเป็นคน แต่มีหางเหมือนปลา สินสมุทรจึงฉุดกระชากลากเงือก
หางเป็นปลา ขึ้นมาที่หาด แล้วมองดูด้วยความประหลาดใจ
ก่อนจะพาไปให้ พระอภัยมณีดูในถ้ำ

ปล่อยข้าเถิด !

เมื่อพระอภัยมณีเห็นเงือกและได้ทราบความจริง เเม่ของเจ้า
ทั้งหมดก็ตกใจมาก รีบเตือนสินสมุทรว่า ถ้าแม่รู้คงโกรธ เป็นยักษ์ลูกเอ๋ย
มากเพราะกลัวว่าถ้าสินสมุทรแข็งแรงขนาดนี้ อาจจะพา
พระอภัยมณีหนีไปได้ สินสมุทรจึงถามว่าทำไมแม่จึงต้อง
ทำเช่นนั้น พระอภัยมณีจึงเล่าความจริงว่าแม่ของสิน
สมุทรเป็นยักษ์และลักพาตัวพ่อมา

เมื่อเงือกได้ยินพระอภัยมณีและสินสมุทรคุยกัน ก็ค่อย ๆ ลุกขึ้นทั้งความเจ็บปวด
และประนมมือไหว้อ้อนวอนขอชีวิต อาสาจะหาทางพาพระอภัยมณีหนีออกจากถ้ำ

ข้ารู้จักโยคีอายุพันกว่าปี มีความเชี่ยวชาญ
เรื่องเวทมนตร์คาถา อาศัยอยู่ที่เกาะแก้ว
พิสดาร ถ้าพระอภัยมณีหนีไปถึงสำนัก
ของพระโยคีได้ก็คงรอดปลอดภัย

ตามกำลังของเงือกต้องใช้เวลา 7 คืนจึงจะถึงที่หมาย
ส่วนนางยักษ์ซึ่งมีกำลังมากราวกับปลาวาฬนั้นใช้เวลาเพียง
3 วันก็คงจะตามทันแล้ว แต่ถ้าลวงให้นางยักษ์ออกไปค้างคืน
ในป่า ก็จะมีเวลาเดินทางล่วงหน้า

พระอภัยมณี จึงสั่งให้สินสมุทรยกหินเพื่อเปิดทางและค่อย ๆ
ช่วยกันพยุงเงือกลงน้ำ พร้อมปิดปากถ้ำอย่างมิดชิด

เมื่อนางผีเสื้อสมุทรกลับมา ก็แปลงกายเป็นมนุษย์ที่มีหน้าตาสวยงาม
และนำผลไม้มาให้สินสมุทรและพระอภัยมณีทาน

ผัวเอ๋ยลูกเอ๋ย
เเม่กลับมาเเล้ว

ในคืนนั้น นางผีเสื้อสมุทรฝันว่ามีเทวดามาทำลายถ้ำ และเอาค้อนมาทุบตีนางแทบตาย
อีกทั้งยังควักลูกตาไปด้วย เมื่อตื่นขึ้นนางผีเสื้อสมุทรก็ตัวสั่นด้วยความกลัว นางจึงเล่า
ความฝันให้พระอภัยมณีช่วยทำนายฝันว่าร้ายหรือดี

ข้าฝันว่ามีคนมา เทวดาในฝันคือมัจจุราช
ทำลายถ้ำของเรา จะมาเอาชีวิต เจ้าต้องเข้าป่า
ทำนายฝันดูเถอะพี่ อดข้าวอดน้ำ 3 วัน 3 คืน

เเล้วเคราะห์จะพ้นไป

เมื่อได้ยินดังนั้น นางผีเสื้อสมุทรก็เชื่อสนิทใจและออกจากถ้ำไปตามที่พระอภัยมณีบอก

นางผีเสื้อเมื่อเเรกก็เเปลกจิต
ครั้งทรงฤทธิ์ปลอบลูกชายหายสงสัย
จึงรีบออกนอกคูหาเเล้วคลาไคล
ไปเขาใหญ่ในป่าพนาวัันฯ

เมื่อนางผีเสื้อสมุทรออกจากถ้ำ พระอภัยมณีปลอบสินสมุทรและหยิบปี่มาห่อด้วยผ้าและให้
สินสมุทร ผลักหินเปิดปากถ้ำเพื่อที่จะออกไปหาดทราย ส่วนเงือกว่ายน้ำในทะเลเพื่อมารอรับ
พระอภัยมณีตามสัญญา และชวนลูกสาวกับภรรยาเงือกมาหาพระอภัยมณีด้วย โดยเฒ่าเงือก
ขอให้พระอภัยมณีขึ้นนั่งบนบ่าส่วนสินสมุทรให้ขี่หลังภรรยาของตน

ปิดปากถ้ำให้ดีนะ ขอรับท่านพ่อ
สินสมุทร

ท่านพี่พระอภัยมณีหนี ฝ่ายนางผีเสื้อสมุทรนั่งอ่อนแรงอยู่ในป่า
ข้าไปหนใด เหตุใดจึงหนีข้า เพื่ออธิษฐานวอนขอชีวิต เมื่อครบ 3 วัน
ไปเช่นนี้ช่างเจ็บปวดเหมือน ร่างกายของนางอ่อนแรงและหัวใจของนาง
ควักหัวใจของข้าไปด้วยฮือ.. ก็เฝ้าคิดถึงแต่พระอภัยมณี นางจึงรีบเดิน
ทางกลับเข้าถ้ำ แต่ไม่พบใครและไม่เห็น
แม้แต่ปี่ของพระอภัยมณี ทำให้นางรู้ว่า
พระอภัยมณีและลูกหนีไปแล้ว

นางผีเสื้อสมุทรจึงกระโดดลงน้ำเพื่อตามหาพระอภัยมณี แต่ก็ไม่พบ ด้วยความโกรธ นางจึงรีบ
ออกตามหาด้วยอย่างไม่หยุดหย่อน เมื่อเงือกได้ยินเสียงคลื่นดังสนั่นหวั่นไหวก็รู้แน่แล้วว่า นาง
ผีเสื้อสมุทรกำลังตามมา สินสมุทรจึงบอกให้พระอภัยมณีหนีไปก่อน ส่วนเขาจะคอยติดตามไปแบบ
ห่าง มๆเาพตีเยเามพ่มงไ่เหมอเ่ตาใข่ชตเอ่จ้ย้องาักงเเจเแ้ษลา์ปทะกี่ลพรล้งัารบกนะบากอ้ายภานัอจยอมกณี
นหี่สครีืืดออำสตััตวแอวล์นะะ้ไวำ่ราทยเำปน็ไ้นมำตสตััาตวมวถ์มึบงากมี
เพราะสาเหตุใด ?

พ่อของเจ้าอยู่ไหน ?

สินสมุทรจึงถ่วงเวลา ด้วยการเสแสร้งว่าไม่เชื่อ พร้อมกับบอกว่า หากเป็นแม่ที่แท้จริงขอจงอย่า
ตามมา เพราะพ่อไม่ได้คิดหนี เพียงแต่คิดถึงญาติและบ้านเกิดเมืองนอน จึงจะกลับไปหา
ฝ่ายนางผีเสื้อสมุทรไม่เชื่อคำที่สินสมุทรบอก จึงแกล้งทำเป็นหายโกรธ และพูดจาอ่อนหวานกับสิน
สมุทร แต่สินสมุทรก็ไม่ยอมบอกว่าพระอภัยมณีอยู่ที่ไหน

โอมมม.............. หอายก่าเปต็นามแมม่าที่แเทพ้จรราิงะขพ่ออจง
สวามีของข้าอยู่เเห่งหนใด หไมา่บไดอ้คกิดไหม่วน่ีาพเเ่ตอ่ขอ้ายู่ที่ใด

นางผีเสื้อสมุทรจึงไล่ตามพระอภัยมณีไปเมื่อไล่ตามมาทัน ก็พบกับเฒ่าเงือกและภรรยา
นางจึงตะคอกถามด้วยความโมโหว่า พระอภัยมณีอยู่หนใดและ เหตุใดจึงต้องพรากเขาไปจากนาง
ส่วนเงือกเองก็เสแสร้งแกล้งบอกว่า..... พระอภัยมณีอยู่บนเขาที่เดินทางผ่านมา โดยจะอาสาพานาง
ผีเสื้อสมุทรไปหาพระอภัยมณี

นางผีเสื้อสมุทรรู้ทันว่าโดน
หลอกจึงจับพ่อเเละเเม่ของ
นางเงือกฉีกกินเป็นชิ้นๆ
เมื่อยังไม่หายเเค้นจึงเคี้ยว

กลืนจนหมดสิ้น

ณ เ ก า ะ เ เ ก้ ว พิ ส ด า ร

ที่เกาะแก้วพิสดารในยามบ่ายเกิดเสียงคลื่นดังสนั่นหวั่นไหวมาจากหน้าเกาะ
เมื่อดูลมก็เงียบสงัดดี พระโยคีจึงนั่งคำนวณฤกษ์ยามตามตำราแล้วบอกกับลูกศิษย์ว่า
วันนี้จะมีผู้ชายที่สูงศักดิ์เข้ามา นั่นก็คือพระอภัยมณี และมีนางผีเสื้อสมุทร เดินทางตาม
มาเช่นกัน พระโยคีจึงฉวยไม้ท้าวเดินออกไปที่หาดทราย ทันใดนั้น พระโยคีก็มองเห็น
มนุษย์แหวกว่ายกลางน้ำอยู่ไกล ๆ และมีนางผีเสื้อสมุทรตามหลังมา

ขอท่านโยคีผู้ทรงศีล พวกเจ้าไม่ต้องกลัวไป
โปรดเมตตาเราผู้ตกทุกข์ เกาะเเก้วพิสดารเเห่งนี้เหมือน
เขื่อนเพชร ภูติผีปีศาจรวม
ได้ยากด้วยเถิด ถึงยักษ์ตนใดก็ตาม เข้ามาที่
เเห่งนี้ไ่ม่ได้หรอก

อยู่ดีๆหนีเมีย กลับไป..เจ้าจงอย่าสร้าง อย่าจองล้างจองผลาญ
มาทำไม เวรสร้างกรรมเเก่ผู้ใดอีก สินสมุทรกับพระอภัยมณีอีกเลย

จะได้หมดเวรหมดกรรมต่อกัน
เลย ขอให้เราจบลง หากนางผีเสื้อสมุทรตายไป ก็จะ
ไอ้โยคี! เพียงเท่านี้เถิด... ได้ไปอยู่บนสวรรค์อย่างสุขสบาย

ฝ่ายนางผีเสื้อสมุทรเมื่อมาใกล้เกาะแก้วพิสดาร
ก็ได้ตะโกนร้องเรียก อ้อนวอนพระอภัยมณีให้ออก
มาหา พระอภัยมณีบอกให้นางผีเสื้อสมุทรกลับไป
อยู่ที่ถ้ำตามเดิมและอย่าสร้างความเดือดร้อน
จงรักษาศีล อย่าฆ่าสัตว์ตัดชีวิต และขออย่าให้เกิด
ความมัวหมองต่อกันอีกเลย

อย่ามาทำเป็นฉลาดแกม อุเหม ! อียักษาหน้าตา
โกง ที่มาอยู่ที่นี่เพราะ รูปร่างอัปลักษณ์ ปากก็พูดไม่คิด
ต้องการหนีการถูกเกณฑ์ นมทั้ง สองข้างก็ห้อยโตงเตง
จนพระอภัยมณีเบื่อหน่ายต้องหนี
เข้าทำงาน มาอาศัยกับข้าเเล้วโทษข้าได้รึ

นางผีเสื้อสมุทรโกรธมาก จึงตอบกลับไปว่า พระโยคีนั้นมาซ่องสุมกันที่เกาะแก้วพิสดารแล้วจะเกิดศีลได้
อย่างไร อย่ามาทำเป็นฉลาดแกมโกง ที่มาอยู่ที่นี่เพราะต้องการหนีการถูกเกณฑ์เข้าทำงานให้แก่บ้านเมือง
ขนาดพระโยคียังไม่อยู่ในศีลและนางเงือกก็มาแย่งสามีของคนอื่น เหตุใดต้องมายุ่งเรื่องของนาง

โอ๊ย.. โอ๊ยข้าเจ็บ "เเล้วเสกทรายปรายขว้างมากลางคลื่น
ดังลุกปืนยิงยักษ์ให้ตักษัย
ท่านพี่ช่วยด้วย
ผีเสื้อกลัวตัวสั่นเพียงบรรลัย
ก็หลบไปตามมวนชลธาร"

จากนั้นพระโยคีจึงเสกทรายขว้างไปกลางทะเล ราวกับใช้ปืนยิงนางผีเสื้อสมุทรให้สิ้นชีวิต
นางผีเสื้อสมุทรก็กลัวจนตัวสั่นและต้องหลบหนีไปอยู่ในทะเล

เเลดูปีี่ที่เป่าเล่าก็หาย นางยักษ์ร้านรู้ว่าพากันหนี
เสียน้ำใจในอารมณ์ไม่สมประดี สองมือตีอกตูมฟูมน้ำตา
ลงกลิ้งเกลือกเสือกกายร้องไห้โร่ เสียงโฮโอฮดังก้องห้องคูหา
พระรุปหล่อพ่อคุณของเมียอา ควรหรือมาทิ้งขว้างหมองหมางเมีย

ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง

๑. กเมืา่อรเพป็ลนัดพ่พอแรมา่กคจวารกพูสิด่งกทัี่บรัลกูกจดะีทๆำใพหู้ดเกดิ
้ดวทยุกเหข์ตุผลและความรัก ไม่ใช้อารมณ์
๒. เเละไม่ทำร้ายลูก

๓. ควรเป็นคนมีความเมตตากรุณา รู้จักช่วยเหลือผู้อื่นที่กำลังตกทุกข์ได้ยาก
๔. ไม่ควรฆ่าสัตว์และทำลายชีวิตผู้อื่น
๕. การที่ชีวิตคู่สามีภรรยาจะยืนยาวนั้น ทั้งสองฝ่ายต้องมีความเหมาะสมกัน
ทั้งด้านการดำเนินชีวิตและอุปนิสัยจึงจะอยู่ร่วมกันได้

จัดทำโดย
1.นางสาวกัญญาณัฐ เพ็ชรประสิทธิ์ 621031002
2.นางสาวภัทรวดี โพธิ์วิจิตร 621031031
3.นางสาวมุฑิตา มุลินิน 621031035

วิชาเอกการวัดเเละประเมินทางการศึกษา
วิชาโทภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา