The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by Balm Parin, 2024-02-28 14:38:56

บทความวิจัย

บทความวิจัย

การเปรียบเทียบความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยที่ได้รับ การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน ปริญญาพร นันท์โพธิเดช1 ประภาพิศ ดวงคำจันทร์2 , ญาณี ช่อสูงเนิน3 ___________________________________________________________________________ บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยที่ได้รับ การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานและเปรียบเทียบความสามารถใน การคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเล่านิทาน กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 3/6 จำนวน 1 ห้องเรียน จำนวน 31 คน ใน ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนอนุบาลอุดรธานี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา อุดรธานี เขต 1 ซึ่งได้มาโดยวิธีการใช้การสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งกลุ่ม รูปแบบการวิจัยคือ แบบกลุ่มเดียว ทดสอบก่อนและหลัง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานผ่านการเล่านิทาน จำนวน 16 แผน ครั้งละ 60 นาที สัปดาห์ละ 2 ครั้ง ได้แก่ วันพุธ และวันศุกร์ เป็น เวลา 8 สัปดาห์ แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัย คือ t-test for Dependent Sample ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ผลการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่าหลังการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน มีคะแนนความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลในภาพรวมก่อนการจัด ประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานมีคะแนนเฉลี่ย 12.52 และมีคะแนน คะแนนความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลในภาพรวมหลังการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานผ่านการเล่านิทาน มีคะแนนเฉลี่ย 24.39 และเมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างคะแนนเฉลี่ย ก่อนและหลังในภาพรวมและรายด้าน ปรากฏว่าเด็กปฐมวัยมีคะแนนเฉลี่ยความสามารถในการคิดเชิง เหตุผลในภาพรวมก่อนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน อย่างมี นัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ค าส าคัญ : จัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน, ความสามารถในการ คิดเชิงเหตุผล


1นักศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 2ครู โรงเรียนอนุบาลอุดรธานี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1 3อาจารย์ประจำสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี _______________________________________________________________________ ความเป็นมาและความส าคัญ เด็กปฐมวัยในช่วงอายุระหว่าง 0-6 ปี ถือว่าเป็นช่วงโอกาสทองของการเรียนรู้ในวัย นี้สมองเติบโตอย่างรวดเร็ว ถ้าเด็กได้รับการ พัฒนาและได้รับการกระตุ้นด้วยวิธีการที่ ถูกต้อง จะช่วยสร้างเสริมให้มีความพร้อม สมบูรณ์ทั้งทางร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา การคิดเชิงเหตุผลเป็นลักษณะ ของการคิดประเภทหนึ่ง ที่มีความสำคัญต่อ เด็กปฐมวัยเนื่องจากการคิดเชิงเหตุผลเป็น ทักษะการคิดที่จำเป็นต้องใช้อยู่เสมอในการ ดำรงชีวิตประจำวัน เด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัด ประสบการณ์ให้ฝึกคิดเชิงเหตุผลตั้งแต่ เยาว์วัย จะช่วยให้มีทักษะและกระบวนการ คิดเป็นรากฐานที่มั่นคง การคิดเชิงเหตุผล ไม่ใช่ทักษะที่ใช้ได้บางเวลาหรือสถานการณ์ พิเศษเท่านั้น แต่เป็นทักษะที่สามารถใช้ได้ทุก วันคล้ายกับการพูดที่ต้องใช้อยู่เสมอสามารถ พัฒนาได้ด้วยการฝึกฝนซึ่งควรเริ่มต้นตั้งแต่ ระยะปฐมวัย เพราะถ้าเด็กได้รับการศึกษา และพัฒนาให้เกิดทักษะทางด้านการคิดเชิง เหตุผลแล้ว เด็กจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มี คุณภาพต่อไปภายหน้า การคิดอย่างมีเหตุผล เป็นส่วนประกอบที่สำคัญของการพัฒนา ลักษณะการคิดต่าง ๆ ได้แก่ การคิด วิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดสร้างสรรค์และ คิดอย่างมีวิจารณญาณ (ชีวัน สวนดอกไม้, 2557: 381-382) ช่วงทศวรรษที่ผ่านมานวัตกรรมและ การพัฒนาทางเทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลง อย่างรวดเร็ว และมีแนวโน้มที่จะพัฒนา อย่างต่อเนื่อง ทำให้ครูผู้สอนจะต้องจัดการ เรียนการสอนเพื่อเตรียมผู้เรียนให้มีทักษะที่ จำเป็นสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ตั้งแต่เด็กในระดับปฐมวัยซึ่งทักษะเหล่านั้น ได้แก่ ทักษะการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม ทักษะการสืบค้นข้อมูล ทักษะการสื่อสาร แ ล ะ ท ั ก ษ ะ ก า ร แ ก ้ ป ั ญ ห า ก า ร จ ั ด ประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานเป็นการสอนวิธีหนึ่งที่ช่วยส่งเสริมให้ เ ก ิ ด ท ั ก ษ ะ ด ั ง กล ่าว ซ ึ ่ ง ใ น ก า ร จ ัด ประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานสำหรับเด็กปฐมวัยนั้นควรจัดให้มีความ เหมาะสมกับพัฒนาการการเรียนรู้และความ สนใจของเด็ก รวมทั้งการสร้างความท้าทาย และส่งเสริมให้เด ็กได ้เรียนรู้ จา ก ประสบการณ์จริงด้วยตัวเด็กเองในระดับ ปฐมวัยซึ่งทักษะเหล่านั้น ได้แก่


ทักษะการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม ทักษะการ สืบค้นข้อมูล ทักษะการสื่อสาร และทักษะ การแก้ปัญหา การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเป็นการสอนวิธีหนึ่งที่ ช่วยส่งเสริมให้เกิดทักษะดังกล่าว ซึ่งในการ จัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานสำหรับเด็กปฐมวัยนั้นควรจัดให้มีความ เหมาะสมกับพัฒนาการการเรียนรู้และความ สนใจของเด็ก ธรรมชาติของเด็กปฐมวัยสนใจนิทาน เมื่อใช้นิทานเป็นเครื่องมือในการจัด ประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน จะมีขั้นตอนเริ่มต้นจากกำหนดประเด็นปัญหา จากนิทานให้เด็กร่วมกันอภิปราย วิเคราะห์ ปัญหา ประมวลความรู้และประสบการณ์เดิม เพื่อวิเคราะห์หาข้อมูลเพิ่มเติมที่จำเป็นต้องใช้ ในการแก้ปัญหา แล้วทำการสืบค้นข้อมูลและ เลือกวิธีการแก้ปัญหา ขั้นตอนสุดท้ายเป็นขั้น ที่เด็กอธิบายและนำเสนอวิธีการแก้ปัญหาโดย การเล่าให้เพื่อนฟังหรือวาดภาพหรือประดิษฐ์ ชิ้นงานเพื่อแสดงถึงวิธีการแก้ปัญหา (ชลาธิป สมาหิโต, 2559: 177) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานสำหรับเด็ก ปฐมวัยเป็นการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่ มุ่งเน้นให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการ แก้ปัญหาและกระบวนการกลุ่มเพื่อนำความรู้ มาแก้ปัญหา ครูสามารถตั้งประเด็นปัญหา จากนิทาน เมื่อเด็กได้รับประเด็นปัญหา ครูจะเป็นผู้ที่ช่วยกระตุ้นสอบถามความรู้ และประสบการณ์เดิมของเด็ก ๆ และ ร่วมกันคิด พิจารณาความรู้ที่เด็ก ๆ จำเป็นต้องรู้เพื่อให้ได้คำตอบ ครูจะเป็นผู้ที่ มีบทบาทสำคัญที่กระตุ้นให้เด็กช่วยกันหา คำตอบ และนำความรู้มาอภิปรายและลง ความเห็นเพื่อให้ได้วิธีการแก้ปัญหา เด็ก ๆ นำเสนอวิธีการแก้ปัญหาให้เพื่อน ๆ ในชั้น เรียน การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานช่วย ส่งเสริมทักษะทางภาษา ทักษะกระบวนการ คิดของเด็กปฐมวัย ทักษะกระบวนการกลุ่ม ทักษะการสืบค้นข้อมูล และทักษะการ สื่อสาร ซึ่งทักษะดังกล่าวเป็นทักษะที่จำเป็น ในการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ในการเลือก นิทานที่จะนำมาเล่าและตั้งประเด็นปัญหาที่ จะนำไปสู่การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐานในระดับเด็กปฐมวัย ครูควรจะพิจารณาถึงอายุและความสนใจ ของเด็กแต่ละคน ซึ่งมีความสนใจนิทานของ เด็กแต่ละช่วงวัยต่างกัน เด็กในช่วงวัยแรก เกิด-2 ขวบ เป็นช่วงวัยที่สนใจเรื่องสั้น ช่วง วัย 2-4 ขวบ จะสนใจคำคล้องจอง ดังนั้น นิทานที่เหมาะกับช่วงวัยนี้จะเน้นการเล่น เสียงของคำในขณะที่เด็กในช่วงวัย 4-6 ปี ก็ ยังมีความชอบนิทานเล่นคำ นิทานที่มีคำ คล้องจอง มีคำซ้ำ ๆ ที่น่าฟัง นิทานกระตุ้น จินตนาการรวมถึงนิทานที่มีคำทายให้คิด


แก้ปัญหา นอกจากนี้ครูควรพิจารณาเลือก นิทานที่มีเนื้อหาการดำเนินเรื่องราวไม่ ซับซ้อน มีปมประเด็นที่สามารถนำมาตั้งเป็น คำถาม ให้เด็ก ๆ ได้ร่วมกันคิดหาวิธีการแก้ไข ซึ่งโดยส่วนใหญ่นิทานที่มีปมประเด็นให้ตัว ละครในนิทานได้แก้ปัญหานั้นจะมีการดำเนิน เรื่องโดยตัวละครจะหาวิธีแก้ปัญหาจนปม ประเด็นปัญหาคลี่คลาย ประเด็นปัญหานั้น ควรเป็นประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้นได้จริงใน ชีวิตประจำวันในบริบทของการเรียนรู้ ในระดับปฐมวัย จากการสังเกตและศึกษารวบรวมผล การประเมินพัฒนาการตามสภาพที่พึง ประสงค์ของเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 3/6 ในภาคเรียนที่ 1 พบว่าเด็กส่วนมากมี ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลต่ำกว่า ความสามารถในด้านคิดด้านอื่น ดังนั้นผู้วิจัย จึงมีความสนใจที่จะใช้แนวคิดการจัดกิจกรรม โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน มา ออกแบบการจัดกิจกรรมให้เหมาะกับเด็ก ปฐมวัยระดับชั้น อนุบาลปีที่ 3 เพื่อส่งเสริม ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็กว่า ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลหลังจัด กิจกรรมมากกว่าก่อนการจัดกิจกรรมหรือไม่ อย่างไร และเพื่อเป็นแนวทางในการจัด ประสบการณ์แก่เด็กปฐมวัยต่อไป วัตถุประสงค์ของการวิจัย ในการวิจัยครั้งนี้ กำหนดวัตถุประสงค์ ของการวิจัย ดังนี้ 1. เพื่อศึกษาความสามารถในการคิด เชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัย ที่ได้รับการจัด ประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานผ่านการเล่านิทาน 2. เพื่อเปรียบเทียบความสามารถใน การคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัย ก่อนและ หลังการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน สมมติฐานของการวิจัย เด็กปฐมวัยอนุบาลปีที่ 3 ที่ได้รับการ จัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานผ่านการเล่านิทาน มีความสามารถใน การคิดเชิงเหตุผลหลังจัดประสบการณ์สูง กว่าก่อนการจัดประสบการณ์ ประโยชน์ที่จะได้รับ 1. ได้รับองค์ความรู้เกี่ยวกับการใช้ นวัตกรรมการเรียนรู้วิธีการหรือนวัตกรรม การเรียนรู้สิ่งประดิษฐ์ที่จะสามารถนำไปใช้ กับเด็กปฐมวัยเพื่อพัฒนาหรือแก้ปัญหา 2. เด็กมีความสามารถในการคิดเชิง เหตุผล สามารถนำไปใช้ในชีวิติประจำวันได้


3. ครูและผู้สนใจได้แนวทางในการจัด กิจกรรมเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิด เชิงเหตุผล โดยการจัดประสบการณ์การ เรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานให้กับเด็กปฐมวัย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ ผู้วิจัย ได้ทำการศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลจากการสำรวจ ข้อมูลเบื้องต้นและสร้างเครื่องมือที่สอดคล้อง กับวัตถุประสงค์ได้เครื่องมือในการวิจัย ดังนี้ 1. แผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานเพื่อ เปรียบเทียบความสามารถการคิดเชิงเหตุผล ของเด็กปฐมวัย จำนวน 16 แผน ๆ ละ 60 นาที 2. แบบทดสอบวัดความสามารถการคิด เชิงเหตุผลเป็นรูปภาพชนิดเลือกตอบ จำนวน 3 ด้าน จำนวน 15 ข้อ ประกอบด้วย แบบทดสอบ ดังนี้ 2.1 แบบทดสอบวัดความสามารถ การคิดเชิงเหตุผลด้านการเปรียบเทียบ จำนวน 5 ข้อ 2.2 แบบทดสอบวัดความสามารถ การคิดเชิงเหตุผลด้านการจัดประเภท จำนวน 5 ข้อ 2.3 แบบทดสอบวัดความสามารถ การคิดเชิงเหตุผลด้านการสรุปความ จำนวน 5 ข้อ วิธีด าเนินการวิจัย ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ประชากร เป็นเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาล ปีที่ 3 โรงเรียนอนุบาลอุดรธานี สำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เด็กปฐมวัยชั้น อนุบาลปีที่ 3/6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนอนุบาลอุดรธานี สำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1 จำนวน 31 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่ม แบบกลุ่ม (Cluster sampling) การดำเนินการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัย ดำเนินการทดลองและเก็บข้อมูลกับเด็ก ปฐมวัยชั้นปีที่ 3/6 โรงเรียนอนุบาลอุดรธานี อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี การดำเนินการ ทดลองและเก็บข้อมูลในแต่ละขั้น ดังนี้ 1. ทดสอบเด็กปฐมวัยก่อนการจัด กิจกรรม (Pretest) ด้วยแบบทดสอบวัด ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็ก ปฐมวัย ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น 2. ผู้วิจัยดำเนินการทดลอง โดยให้ กลุ่มทดลองทำกิจกรรมในช่วงกิจกรรมเสริม ประสบการณ์โดยใช้เวลาในการทดลอง 8 สัปดาห์ โดยทดลองสัปดาห์ละ 2 วัน โดยจัด กิจกรรมรวมทั้งสิ้น 16 ครั้ง


3. เมื่อดำเนินการทดลองครบ 8 สัปดาห์ ผู้วิจัยทำการทดสอบหลังการจัดกิจกรรม (P o s t t e s t ) โ ด ย ใ ช ้ แ บ บ ท ด ส อ บ ว ั ด ความสามารถการคิดเชิงเหตุผลของเด็ก ปฐมวัย ซึ่งเป็นชุดเดียวกับแบบทดสอบที่ใช้ ทดสอบก่อนการทดลอง การวิเคราะห์ข้อมูล ผู้วิจัยได้นำคะแนนจากแบบทดสอบวัด ความสามารถการคิดเชิงเหตุผล มาวิเคราะห์ ข้อมูลด้วยวิธีการทางสถิติ ดังนี้ 1. การวิเคราะห์ข้อมูล มีขั้นตอนดังนี้ ศึกษาสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าคะแนนเฉลี่ย ค่า ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน นำผลการทดลอง ความสามารถในการแก้ปัญหาก่อนการจัด กิจกรรมและหลังการจัดกิจกรรม นำมาหา ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน (Standard deviation) โดยใช้การ คำนวณในโปรแกรม SPSS for Windows 2. เปรียบเทียบความแตกต่างของ คะแนนการทดสอบวัดความสามารถในการ แก้ปัญหาก่อนและหลังการทดลอง โดยใช้การ ทดสอบทีแบบไม่อิสระ T-test แบบ Dependent Samples (บุญเชิด ภิญโญ อนันตพงษ์, 2521: 99) ผลการวิเคราะห์ข้อมูล ผลก า รศีกษ าแล ะเป รียบเทียบ คะแนนแบบทดสอบวัดความสามารถใน การคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยก่อนและ หลังการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน 1. ผลการศึกษาความสามารถในการ คิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยที่เรียนก่อน และการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน การศึกษาความสามารถในการคิดเชิง เหตุผลของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัด ประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานผ่านการเล่านิทาน ผู้วิจัยได้นำคะแนน ของเด็กเป็นราบบุคคลจากผลการวัดด้วย แบบทดสอบวัดความสามารถการในคิดเชิง เหตุผลของเด็กปฐมวัย ก่อนและหลังการจัด กิจกรรม มีจำนวนทั้งหมด 15 ข้อ คะแนน เต็ม 30 คะแนน มาวิเคราะห์ หาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ ค่าร้อยละ ดัง แสดงในตารางที่ 1


ตารางที่ 1 คะแนนค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ของความสามารถในการคิดเชิงเหตุผล ของเด็กปฐมวัย ก่อนและหลังการได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเล่านิทาน


ตารางที่ 1 คะแนนค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ของความสามารถในการคิดเชิงเหตุผล ของเด็กปฐมวัย ก่อนและหลังการได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเล่านิทาน (ต่อ) จา กต า ร า งที่ 1 พ บว ่า คะแนน ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็ก ปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน ก่อน การจัดประสบการณ์ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 12.52 คิดเป็นร้อยละ 41.73 และหลังการจัด ประสบการณ์ มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 24.39 คิด เป็นร ้อยละ 81.30 ซึ่งหลังกา รจั ด ประสบการณ์เด็กปฐมวัยมีความสามารถใน การคิดเชิงเหตุผลไม่น้อยกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 ที่กำหนดไว้ 2. ผลการเปรียบเทียบคะแนนของแบบ ทดสอบวัดความสามารถในการคิดเชิงเหตุผล ของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์ การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่า นิทาน ก่อนการจัดกิจกรรมและหลังการจัด กิจกรรม การเปรียบเทียบความสามารถในการคิด เชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประ สบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่าน การเล่านิทาน และแยกเป็น ด้านการเปรียบ เทียบ ด้านการจัดประเภท และด้านสรุปความ โดยแต่ละ ด้านคะแนนเต็ม 10 คะแนน รวม 30 คะแนน ก่อนและหลังการจัดประสบการณ์ การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่า นิทาน โดยใช้การทดสอบแบบทีแบบไม่อิสระ ดังแสดงในตารางที่ 2


ตารางที่1 คะแนนเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบคะแนนแบบวัดความสามารถในการ คิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหา เป็นฐานผ่านการเล่านิทาน ในภาพรวมและรายด้าน จากตารางที่ 2 ผลการวิเคราะห์ข้อมูล พบว่า การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน คะแนน แบบวัดความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของ เด็กปฐมวัยในภาพรวมมีคะแนนเฉลี่ยก่อนการ จัดประสบการณ์ 12.52 และคะแนนเฉลี่ย หลังการจัดประสบการณ์ 24.39 และเมื่อ เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างคะแนน เฉลี่ยก่อนการจัดประสบการณ์และหลังการ จัดประสบการณ์ทั้งในภาพรวม และรายด้าน ปรากฏว่า เด็กปฐมวัยมีคะแนนเฉลี่ยใน ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลหลังการจัด ประสบการณ์สูงกว่าก่อนการจัดประสบการณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 สรุปผลการวิจัย จากการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อตรวจสอบ สมมติฐานการวิจัยพบว่า เด็กปฐมวัยที่ได้รับ การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหา เป็นฐานผ่านการเล่านิทาน มีคะแนน ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผล มีค่าเฉลี่ย ก่อนการจัดกิจกรรม เท่ากับ 12.52 คิดเป็น ร้อยละ 41.73 และค่าเฉลี่ยหลังการจัด ประสบการณ์ เท่ากับ 24.39 คิดเป็น ร้อยละ 81.30 โดยค่าเฉลี่ยหลังการจัดประสบการณ์ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 และความสามารถใน การคิดเชิงเหตุผลหลังการจัดประสบการณ์ สูงกว่าก่อนการจัดประสบการณ์ มีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .05


อภิปรายผลการวิจัย ผลการวิจัยครั้งนี้ พบว่า เด็กปฐมวัยที่ ได้รับการจัดกิจกรรมโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเล่านิทาน มีความสามารถในการคิด เชิงเหตุผลสูงขึ้น และเด็กปฐมวัยที่ได้รับการ จัดกิจกรรมโดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่า นิทาน มีความสามารถในการคิดเชิงเหตุผล หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองทั้งใน ภาพรวมและแยกเป็นรายด้าน อย่างมี นัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แสดงว่า การ จัดกิจกรรมโดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่า นิทาน สามารถพัฒนาความสามารถในการคิด เชิงเหตุผลให้กับเด็กปฐมวัยได้ อภิปรายผลได้ ดังนี้ 1. เด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรม โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานมี ความก้าวหน้าในการคิดเชิงเหตุผลสูงขึ้น ทั้งนี้ เนื่องจาก 1.1 นิทานปัญหาที่นำมาจัด กิจกรรมการเรียนรู้เป็นปัญหาใกล้ตัวเด็ก ที่ เกิดขึ้นตามสภาพจริง โดยพิจารณาเลือก ปัญหาที่สามารถฝึกทักษะการเปรียบเทียบ กา ร จัด ปร ะเภท และกา ร สร ุปค ว า ม ความสำคัญของปัญหาที่เป็นเรื่องเร่งด่วนตาม บริบทและสภาพจริงที่เป็นปัญหาในขณะนั้น เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้นำองค์ความรู้ไปใช้ใน ชีวิตประจำวัน ไปสู่ปัญหาของเด็กเกี่ยวข้อง กับผู้อื่น ลักษณะของปัญหาที่มีเนื้อหา ใกล้เคียงกันจัดเข้าอยู่ในกลุ่มเดียวกัน สอดคล้องกัน โดยเป็นปัญหาที่มีความยาก ง่าย เหมาะสมกับพื้นฐานของผู้เรียน ส่งเสริม ความรู้ด้านเนื้อหาทักษะสอดคล้องกับ หลักสูตรการศึกษา 1.2 ลักษณะของการจัดกิจกรรม การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่า นิทาน เป็นการจัดประสบการณ์ที่ยึดผู้เรียน เป็นสำคัญ และใช้ปัญหาเป็นจุดเริ่มต้นของ การเรียนรู้ โดยการให้เด็กทำงานร่วมกันเป็น กลุ่มย่อย มีกิจกรรมให้เด็กช่วยกันระดม ความคิด อภิปราย แสดงความคิดเห็น เลือก แนวทางปฏิบัติที่สามารถนำไปใช้ใน ชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสมกับวัย มี ขั้นตอนและกระบวนการส่งเสริมให้เด็กได้ฝึก ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลด้านการ เปรียบเทียบ การจัดประเภท และการสรุป ความ 2. เด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรม โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานมี ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลหลังการ ทดลองสูงกว่าก่อนการทดลอง โดยค่าเฉลี่ย หลังการจัดประสบการณ์ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เป็นไปตามสมมุติฐานที่ตั้งไว้ ผลการวิจัยในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า การจัดกิจกรรมโดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่าน ก า ร เ ล ่ า น ิ ท า น ส า ม า ร ถ ส ่ ง เ ส ร ิ ม ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็ก ปฐมวัยได้ดังนั้น ครูและผู้เกี่ยวข้องที่สนใจ


ศึกษาการจัดกิจกรรมโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเล่านิทาน ที่ส่งเสริมความสามารถใน การคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัย สามารถ ศึกษาการจัดกิจกรรมโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเล่านิทาน เพื่อใช้เป็นแนวทางในการ จัดประสบการณ์ให้กับเด็กปฐมวัยเพื่อส่งเสริม ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็ก ปฐมวัยต่อไป ข้อเสนอแนะ ข้อเสนอแนะในการนำผลการวิจัยไปใช้ 1. ก่อนดำเนินกิจกรรมครูควรสร้าง ข้อตกลงร่วมกัน แนะนำมารยาทในการฟัง และการพูด 2. ครูควรใช้คำถามกระตุ้น และให้การ เสริมแรงทางบวกเมื่อเด็กทำได้ 3. การเลือกนิทานที่มีประเด็นปัญหา ควรเป็นปัญหาที่เกี่ยวข้องกับเด็ก เด็กสามารถ นำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ ปัญหาต้องมี ความยากง่ายเหมาะสมกับวัย จะช่วยให้เด็ก เข้าใจปัญหา สามารถหาคำตอบเพื่อแก้ปัญหา ได้ ยิ่งจะส่งผลให้เด็กเกิดความภาคภูมิใจใน ตนเอง และอยากจะร่วมกิจกรรมครั้งต่อไป ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป 1. ควรมีการศึกษาผลการจัดกิจกรรม โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานที่มีต่อ ความสามารถในด้านอื่น ๆ เช่น การคิดริเริ่ม ความสามารถในการสื่อสาร พฤติกรรมความ ร่วมมือ 2. ควรมีการศึกษาผลการจัดกิจกรรม โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทานที่มี ต่อความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลในชั้น เรียนคละอายุ และระดับชั้น 3. ควรมีการศึกษาผลของการจัด กิจกรรมอื่น ๆ เช่น การจัดกิจกรรมโดยใช้ ปรากฎการณ์เป็นฐาน โดยใช้ศิลปะการ จัดการเรียนรู้แบบโครงการ ที่มีผล ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็ก ปฐมวัย


เอกสารอ้างอิง เกตุทิพย์ โยธา. (2547). การใช้นิทานประกอบค าถามปลายเปิดเพื่อส่งเสริมความสามารถในการ คิดเชิงเหตุผล ของเด็กอนุบาล 1 โรงเรียนพิงครัตน์ จังหวัดเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: ชุมนุม สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. จิระนันท์ ชินพา. (2555). ผลของกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์จากวัสดุธรรมชาติโดยใช้กระบวนการ กลุ่มสัมพันธ์ที่มีต่อความสามารถการคิดเชิงเหตุผลและพฤติกรรมความร่วมมือส าหรับ เด็กปฐมวัย. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี. ชนาธิป บุปผามาศ. (2553). การคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรมการเล่านิทาน อีสปประกอบค าถาม. กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. ชีวัน สวนดอกไม้ และคณะ. (2556). ผลการจัดกิจกรรมโดยใช้ปัญหาเป็นฐานที่มีต่อการ คิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยโรงเรียนวรนคร จังหวัดน่าน. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. ชลาธิป สมาหิโต. (2559). การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานผ่านการเล่านิทาน ส าหรับเด็กปฐมวัย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. ประภาพิศ ดวงคำจันทร์. (2555). ผลของกิจกรรมเล่านิทานสร้างสรรค์ภาพสามมิติเสริมด้วย ค าถามปลายเปิดต่อความคิดสร้างสรรค์และความรับผิดชอบของเด็กปฐมวัย. วิทยานิพนธ์ ปริญญาครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.


พัชรี กัลยา. (2551). ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรม เกมการศึกษามิติสัมพันธ์. ปริญญานิพนธ์หลักสูตรปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. พนิดา ชาตยาภา. (2560). การพัฒนาการคิดวิจารณญาณของนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย โดยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารบัณฑิตศึกษา ปีที่ 11 ฉบับที่ 3 มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. มาริษา สาฆ้อง และคณะ. (2564). การพัฒนาความคิดรวบยอดและการคิดเชิงเหตุผลของ นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบมโนทัศน์ร่วมกับเทคนิคผังกราฟิก. วารสารสังคมศาสตร์วิจัย ปีที่ 12 ฉบับที่ 1 หลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชา หลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. ยศวดี วัณณกุล. (2563). การจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ที่มีผลต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณของเด็กปฐมวัย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. วิไลวรรณ โพธิกะ และรุ่งลาวัลย์ ละอำคา. (2566). การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบใช้ ปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตของเด็กปฐมวัย. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์ ปีที่ 8 ฉบับที่ 2 มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. สุภาพร สายสวาท. (2548). การพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหาของเด็กปฐมวัยโดยการจัด ประสบการณ์แบบใช้ปัญหาเป็นหลัก. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาศึกษาศาสตร์ มหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการนิเทศ ภาควิชาหลักสูตรและการสอน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.


สมคิด ศรไชย. (2557). การคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดทักษะพื้นฐาน ทางวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. สยุมพู สัตย์ซื่อ. (2560). การพัฒนาการคิดเชิงเหตุผลโดยใช้กิจกรรมการเล่านิทานประกอบ ค าถามปลายเปิดส าหรับเด็กปฐมวัยศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์. วิทยานิพนธ์ปริญญา ครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม. สุรีพร ประภาหาร. (2560). ผลการใช้คู่มือการจัดประสบการณ์แบบร่วมมือร่วมกับการใช้ ปัญหาเป็นฐานที่มีต่อทักษะการคิดแก้ปัญหาพัฒนาการและพฤติกรรมการช่วยเหลือ ของเด็กปฐมวัย. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการวิจัยและพัฒนา การศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. สุรารักษ์ แก้วชะมอญ. (2563). การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานด้วยเทคนิค การเสริมแรงบวกผ่านการเล่านิทานเพื่อพัฒนาพฤติกรรมด้านคุณธรรมและจริยธรรม ของเด็กระดับชั้นปฐมวัย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น. Amoriggi, H. D. (1981). The effect of story telling on young children's sequencing Ability. Dissertation Abstracts International. 49(6), 1366A 1367A,. Freeman, J. B. (1988). Thinking Logically Basic Consepts for Reasoning. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall. Gagne, R. M. (1970). The conditions of learning. New York: Holy, Rinehart and Winston.


Krulik, S. & Rudnick, J.A. (1995). A New Sourcebook for Teaching Reasoning and Problem Solving in Elementary School. Massachusetts: A Simon & Schuster. Renner, J.W. and Stafford, D.G. (1979). The Relationship between Intellectual Development and Written Response to Science Question. Journal of Research in Science Teaching, 16(5), 279-299.


Click to View FlipBook Version