1
ก ค ำน ำ ด้วยศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ เป็นศูนย์ที่จัดฝึกอบรมด้านอาชีพในท้องถิ่นตามพระราชด าริของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ อนุรักษ์อาชีพให้ประชาชนมีรายได้ และเพื่อศึกษาค้นคว้า วิจัยพัฒนาอาชีพความรู้ต่าง ๆ จากภูมิปัญญา ท้องถิ่นตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ที่ส าคัญ คือใช้เป็นแหล่งเรียนรู้และจัดกิจกรรมการศึกษานอก ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยในทุกรูปแบบ ได้แก่ เป็นศูนย์สาธิต ทดลอง จัดแสดงและจัดจ าหน่าย ผลิตภัณฑ์ของศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ และผลิตภัณฑ์จากโครงการพระราชด าริ รวมถึงการสนับสนุน ประสานงานร่วมกับภาคีเครือข่ายในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และการศึกษาอาชีพให้เพื่อการมีงานท า เพื่อให้การด าเนินงานเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการจัดตั้งศูนย์ที่เน้นเรื่องการมีอาชีพเพื่อการมีงาน ท า มีรายได้ และสืบสานอนุรักษ์อาชีพต่าง ๆ ให้คงอยู่ โดยเฉพาะในเรื่องของอาหารคาวและขนมไทยในจังหวัด อุทัยธานีประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตรมีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากร นอกจากนี้ยังน า ศาสตร์พระราชามาใช้ในการด าเนินชีวิต แต่ในปัจจุบันสภาพทางเศรษฐกิจสังคม โครงสร้างประชากรเปลี่ยนไป มีเทคโนโลยีใหม่ ๆ เกิดขึ้นมากมาย จึงท าให้วิถีชีวิต การใช้ชีวิตของคนรุ่นใหม่เปลี่ยนไป กระแสวัฒนธรรมเรื่อง อาหารการกินมีการเปลี่ยนแปลง ชีวิตคนรุ่นใหม่ต้องการความสะดวก รวดเร็ว ไม่มีเวลาจะมาท ากิจกรรมที่ต้อง ใช้เวลายุ่งยากและซับซ้อน จึงท าให้ภูมิปัญญาท้องถิ่นบางอย่างก าลังจะสูญหายไป ซึ่งหมายรวมถึงขนมและ อาหารไทย ดังนั้นศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ได้ตระหนักถึงความส าคัญและต้องการสืบสานการอนุรักษ์ด้าน อาหารไทยของจังหวัดอุทัยธานีจึงได้คัดเลือกอาหารและขนมไทยที่ก าลังจะสูญหายมาจัดท าเป็นหลักสูตรเพื่อ เผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไปได้มีความรู้ ความเข้าใจสามารถน าไปประกอบอาชีพต่อไป ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ ขอขอบคุณผู้ทรงคุณวุฒิ วิทยากรวิชาชีพ และนักวิชาการศึกษาจาก ส านักงาน กศน. ที่ได้ร่วมพัฒนาหลักสูตรและจัดท าแผนการเรียนรู้รวมทั้งสื่อต่าง ๆ ให้ส าเร็จไปด้วยดีและหวัง เป็นอย่างยิ่งว่าหลักสูตรอาหารไทยเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อวิทยากรและผู้เรียนต่อไป ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ กรกฎาคม 2562
ข สำรบัญ หน้ำ ค ำน ำ ควำมรู้เกี่ยวกับวัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในกำรท ำอำหำรและขนมไทย ควำมรู้พื้นฐำนในกำรจัดกำรเรียนรู้ตำมหลักสูตรกำรท ำทอดมันปลำกรำย หลักสูตรกำรท ำทอดมันปลำกรำย ความเป็นมา จุดประสงค์การเรียนรู้ กลุ่มเป้าหมาย ระยะเวลา เนื้อหาหลักสูตร การจัดการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล การจบหลักสูตร เอกสารหลักฐานการศึกษา การเทียบโอนผลการเรียน แผนกำรจัดกระบวนกำรเรียนรู้หลักสูตรกำรท ำทอดมันปลำกรำย ใบความรู้ ทอดมันปลากราย ใบความรู้ วิธีท าทอดมันปลากราย ใบงานจดบันทึกขั้นตอนการท าทอดมันปลากราย ใบความรู้ คุณค่าอาหารทางโภชนาการ ใบความรู้ การค านวณต้นทุน ก าไร ใบงาน การคิดต้นทุน ก าไร ใบความรู้ การบรรจุหีบห่อ ใบความรู้ ช่องทางการตลาด แบบวัดและประเมินผลการจัดท าทอดมันปลากราย ใบงาน แบบประเมินผลงานผู้เรียน บรรณำนุกรม รำยชื่อคณะผู้จัดท ำหลักสูตร
1 ควำมรู้เกี่ยวกับวัสดุและอุปกรณ์ที่ใช้ในกำรท ำอำหำรและขนมไทย วัสดุและอุปกรณ์ที่ใช้ในกำรท ำอำหำรและขนมไทย ก่อนที่ผู้เรียนจะเข้าสู่การเริ่มต้นท าอาหารและขนมไทย ผู้เรียนควรเรียนรู้เกี่ยวกับวัสดุและอุปกรณ์ที่ ใช้ในการท าอาหารและขนมไทย ได้แก่ เครื่องครัว เครื่องใช้ เครื่องปรุงรสที่จ าเป็นต้องใช้ก่อน โดยขอแนะน า ทั้งวิธีการเลือกซื้อ การเก็บรักษา และการน ามาใช้ในการประกอบอาหารและขนมไทย ดังนี้
2 อุปกรณ์ กำรชั่ง ตวง การท าขนมไทยนั้นในสมัยก่อนไม่มีการชั่ง ตวง แต่อาศัยความช านาญในการท า โดยจะดูจากความข้น เหลวของส่วนผสม เช่น ในการท าสังขยาสมัยก่อนจะขย าไข่กับน้ าตาล พอน้ าตาลละลายหมด เพียงเอามือจุ่ม ลงในอ่างผสม ก็จะบอกได้ว่าหวานพอหรือยัง ผู้เขียนเคยถามคุณแม่ว่า ท่านทราบได้อย่างไรว่ารสหวานพอดี แล้ว ท่านบอกว่ามันจะเย็นมือแสดงว่าหวานพอดีแล้ว แต่ถ้าเป็นในยุคปัจจุบัน จะใช้วิธีแบบโบราณท่านคงไม่ได้ เพราะสมัยนี้คนส่วนมากจะเก็บไข่ไว้ในตู้เย็น อุณหภูมิจึงไม่อาจเป็นตัววัดได้ ฉะนั้นการชั่ง ตวง จึงมีความ จ าเป็นที่จะต้องรู้อีกอย่างหนึ่งในการท าขนม และถ้าจะต้องท าขนมในปริมาณมาก ๆ ควรใช้มาตราส่วนในการ ชั่งจากกิโลกรัมจะแน่นอนกว่าการตวง เครื่องชั่ง เครื่องชั่งมีความส าคัญกับการท าขนมเป็นอย่างมาก ซึ่งจะมีผลต่อลักษณะของตัวขนมเอง ในการท า แต่ละครั้งควรจะต้องมีการชั่งอย่างถูกวิธี ปัจจุบันเครื่องชั่งมีอยู่หลายชนิดหลายขนาดทั้งแบบดิจิตอลและแบบ เข็ม ซึ่งแบบดิจิตอลนั้นราคาจะสูงมาก เนื่องจากเครื่องชั่งชนิดนี้สามารถให้ค่าน้ าหนักเป็นมาตรฐานมาก และ ยังมีความละเอียดสูง ส่วนเครื่องชั่งแบบเข็มนั้นสามารถชั่งของที่มีน้ าหนักตั้งแต่ 5 กรัมขึ้นไป โดยตัวเครื่องไม่สามารถบอก รายละเอียดได้ดีเท่ากับแบบดิจิตอล ส่วนการรักษาเครื่องทั้งสองชนิดนั้น สิ่งแรกที่ควรระวังคือ การชั่งสิ่งของที่ มีน้ าหนักเกินกว่าเครื่องชั่งก าหนด เพราะการชั่งสิ่งของที่เกินน้ าหนักอาจจะท าให้เข็มของเครื่องชั่งนั้นตีกลับ และสปริงของเครื่องค้างก็เป็นได้ หลังจากการใช้งานเสร็จควรท าความสะอาดและเช็ดให้แห้ง
3 ถ้วยตวง ถ้วยตวงเป็นอุปกรณ์อีกชนิดหนึ่งที่ช่วยก าหนดความเป็นมาตรฐานในการท าขนมในแต่ละครั้งให้คงเดิม ซึ่งรองลงมาจากเครื่องชั่ง โดยถ้วยตวงในบ้านเราสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ 1. ถ้วยตวงของแห้ง เป็นถ้วยตวงที่ใช้ส าหรับการชั่งตวงสิ่งของที่มีลักษณะแห้งและของที่มีลักษณะกึ่งเหลว โดยส่วนมาก จะนิยมใช้แทนเมื่อไม่สามารถหาเครื่องชั่งได้ เช่น แป้ง น้ าตาลทราย น้ าตาลทรายแดง นมผง เนยสด น้ าตาล ปี๊บ เป็นต้น เวลาตวงควรพิจารณาวัตถุดิบบางตัวว่าควรกดหรือเคาะหรือไม่ เช่น การตวงแป้งไม่ควรกดหรือ เคาะเด็ดขาดจะท าให้ส่วนผสมแน่นเกินไป แต่ถ้าเป็นเนยหรือน้ าตาลปี๊บควรกดให้แน่นเพราะจะท าให้ส่วนผสม เกิดช่องโหว่หรือส่วนผสมไม่ได้อัตราส่วนที่สูตรระบุไว้ให้ ในถ้วยตวง 1 ชุด จะประกอบไปด้วย 1 ถ้วยตวง 1/3 ถ้วยตวง และ 1/4 ถ้วยตวง ซึ่งมีจ าหน่ายทั้งแบบพลาสติก อะลูมิเนียม และสเตนเลส 2. ถ้วยตวงของเหลว จะมีลักษณะเป็นแก้วหรือพลาสติกใส เป็นถ้วยตวงที่ใช้ส าหรับการชั่งตวงสิ่งของที่มีลักษณะเหลวทุก ชนิด โดยด้านข้างถ้วยตวงจะมีขีดบอกปริมาตรโดยขนาดที่มีจ าหน่ายนั้นมีตั้งแต่ 1 ถ้วยตวง ไปจนถึง 5 ลิตรขึ้น ไปก็มี สิ่งของที่ใช้ตวงส่วนใหญ่จะเป็นพวกนมสด กะทิ น้ าผลไม้ น้ ามันพืช และไข่ไก่ เวลาวัดปริมาตรถ้วยแบบ นี้จะต้องให้ถ้วยตวงนั้นอยู่ในระดับสายตาเสียก่อนจึงค่อยอ่านค่าออกมา
4 ช้อนตวง ช้อนตวงเป็นเครื่องมือส าหรับชั่งตวงอีกชนิดหนึ่งที่ส าคัญเป็นอย่างมาก เนื่องจากส่วนผสม บางอย่างนั้นใช้ปริมาณที่น้อย ช้อนตวงจึงเหมาะส าหรับตวงส่วนผสม เช่น ผงฟู สารเสริมคุณภาพ ยีสต์ หรือ เครื่องปรุงต่าง ๆ ช้อนตวง 1 ชุด มี4 ขนาดดังนี้ คือ 1 ช้อนโต๊ะ, 1 ช้อนชา, 1/2 และ 1/4 ช้อนชา กรวยหยอดไข่แมงดำ ใช้ใบตองม้วนเป็นกรวย หรือใช้กรวยฝอยทองแต่ให้เลือกที่รูใหญ่หน่อย สมัยก่อนจะท าจากทองเหลือง ปัจจุบันท าจากสเตนเลส
5 กระทะทองเหลือง สามารถท าได้ทั้งอาหารคาวและอาหารหวาน โดยมีคุณสมบัติไม่เก็บกลิ่นของอาหารมี 2 แบบ คือแบบ หล่อ และแบบตีขึ้นรูป แบบหลังจะราคาสูงกว่าและทนกว่า แบบหล่อจะหนักและถ้าตกบ่อย ๆ จะแตกได้ กระทะทองเมื่อน ามากวนหรือทอดจะได้ลักษณะอาหารที่ดีเพราะความร้อนสม่ าเสมอ ทั้งช่วยให้ขนมมีสีสวย สดใส เช่น ทองหยิบ ทองหยอด ผ้ำขำวบำง ใช้ส าหรับกรองส่วนผสม และคลุมขนมเพื่อป้องกันไม่ให้ขนมแห้ง ลักษณะบาง โป่ง มีสีขาวสะอาด สามารถซักสิ่งสกปรกออกได้ง่าย แห้งเร็ว
6 ลังถึง ใช้ส าหรับท าขนมประเภทนึ่งมีให้เลือกสองชนิด คือ อะลูมิเนียมและสเตนเลส มีหลายขนาดสามารถ เลือกใช้ได้ตามความเหมาะสม ด้านล่างก้นเรียบ ใช้ส าหรับใส่น้ า ด้านบนก้นเจาะรูขนาดใหญ่เพื่อให้ไอน้ าขึ้นไป ท าให้อาหารสุก มี 2 ชั้น มีฝา ทรงสูง ก่อนน าขนมขึ้นนึ่งให้เช็ดฝาให้สะอาด ปิดฝา เมื่อขนมสุกให้รีบเปิดฝา ระวังน้ าจะหยดใส่หน้าขนมท าให้ขนมหน้าเป็นรอยบุ๋มไม่สวย ถ้านึ่งครั้งต่อไปต่อจากครั้งแรก ให้เช็ดหยดน้ าบน ฝาลังถึงให้แห้งสนิท จึงปิดฝา พำยไม้ ใช้ส าหรับท าขนมประเภทกวน ควรเลือกขนาดให้เหมาะกับกระทะที่ใช้กวน พายไม้มีลักษณะปลาย แบนยาว มีด้ามส าหรับถือถนัดมือ
7 ถ้วยตะไล ลักษณะเป็นถ้วยเคลือบดินเผา มีทั้งปากแคบและปากกว้างใช้ส าหรับท าขนมประเภทนึ่ง เช่น ขนม ถ้วยฟู และขนมถ้วย ตะแกรงร่อนแป้ง ใช้ส าหรับร่อนแป้ง เพื่อกรองสิ่งสกปรกและท าให้เม็ดแป้งเกิดการกระจายตัวเมื่อน าไปผสมกับ ของเหลวจะท าให้ส่วนผสมเข้ากันได้ง่ายขึ้น
8 กระชอนกรองกะทิ ใช้ส าหรับกรองกะทิออกจากกากมะพร้าว ตะกร้อมือ มีลักษณะเป็นซี่ลวดลวดท าจากสเตนเลสใช้ส าหรับคนส่วนผสมให้เข้ากัน
9 กระต่ำยจีน เป็นแผ่นไม้กระดาษแผ่นยาว รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ด้านหน้าตอกด้วยลวดทองเหลืองหรือสเตนเลส ด้านหลังเรียบ ใช้ส าหรับขูดมะพร้าว และมันส าปะหลังที่ต้องการให้เป็นฝอย มือแมว ใช้ส าหรับขูดมะพร้าวทึนทึกให้มีลักษณะเป็นเส้นใช้ส าหรับโรยหน้าขนมหรืท าไส้ขนม
10 กระต่ำยขูดมะพร้ำว เป็นเครื่องมือส าหรับขูดมะพร้าวที่ยังไม่ได้กะเทาะเปลือกออก ใช้เหล็กมาตีเหล็กแผ่นบาง ๆ ตัดรูปโค้ง มน ใช้ตะไบถู ท าซี่ละเอียดปลายเหล็กคมเรียกว่า "ฟันกระต่าย" น าส่วนเหล็กขูดฟันกระต่ายนี้ไปประกบหรือ เข้าเดือยกับรูปตัวสัตว์ที่เตรียมไว้จนเป็นกระต่ายขูดมะพร้าว หัวบีบ ใช้ส าหรับบีบขนมและตกแต่งหน้าขนมให้สวยงามน่ารับประทาน
11 ถ้วยหรือพิมพ์ใส่ขนม ใช้ส าหรับใส่ขนม เพื่อความสะดวก และเพิ่มความน่ารับประทานให้กับขนม นอกจากนั้นขนมธรรมดา เมื่อใส่ถ้วยหรือพิมพ์ท าให้ขนมดูดีสามารถเพิ่มราคาของขนมได้ ที่จับจีบ ใช้ในการจับจีบขนมที่ต้องใช้ความประณีตในการจับจีบตัวแป้ง ให้เป็นรูปดอกไม้ และตัวนก ท าให้หา ทานได้ยาก เนื่องจากต้องใช้เวลาในการจับจีบขึ้นรูป
12 กรวยหยดขนม ใช้ส าหรับใส่ส่วนผสมของเหลว หยอดลงในภาชนะเพื่อความสะดวกและไม่หกเลอะเทอะ หาซื้อได้ตาม ร้านอุปกรณ์เบเกอรี่ พิมพ์ขนม ลักษณะของพิมพ์เป็นทองเหลือง ขึ้นรูปเป็นทรงกระทง มีรูปร่างกลมหรือสี่เหลี่ยมเป็นจีบหรือเป็นดอก ด้ามท าด้วยไม้หรือโลหะ วิธีการใช้ควรแช่พิมพ์ในน้ ามันให้พิมพ์ร้อนก่อนจึงค่อยจุ่มลงในแป้ง แป้งจะเกาะติด พิมพ์และน าไปจุ่มในน้ ามัน
13 ควำมรู้พื้นฐำนในกำรจัดกำรเรียนรู้ตำมหลักสูตรกำรท ำทอดมันปลำยกรำย ความรู้พื้นฐานในการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรการท าทอดมันปลายกราย มีความสัมพันธ์และเชื่อมโยง อย่างใกล้ชิดกับวิถีชีวิต ประเพณีและวัฒนธรรมไทย มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่น เป็นลักษณะเฉพาะไปในแต่ละภาคของ ประเทศ การเรียนรู้การท าทอดมันปลายกราย จึงเป็นการเรียนรู้วิถีชีวิต สังคม ประเพณี วัฒนธรรม และ ประวัติศาสตร์ของชาติไทย และแต่ละภาคของประเทศ ซึ่งมีเสน่ห์ มีความหลากหลาย และน่าศึกษาค้นคว้า ด้วยเหตุนี้ธุรกิจด้านการท าทอดมันปลายกราย จึงเป็นที่นิยมและเป็นที่ชื่นชอบส าหรับคนไทยและคนต่างชาติเพื่อ ขยายตลาดให้สอดคล้องกับความต้องการบริโภคศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ จึงมีนโยบายในการจัดการเรียนรู้การ ฝึกอาชีพด้านการท าทอดมันปลายกราย ตามความต้องการของท้องถิ่นและเมื่อผู้เรียนส าเร็จจากการเรียนรู้ไปแล้ว สามารถน าความรู้และทักษะไปเป็นแนวทางในการประกอบอาชีพได้ต่อไป ในการจัดการเรียนรู้การท าทอดมันปลากราย เป็นการจัดการเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้เกี่ยวกับความ เป็นมา ลักษณะ ประเภท วัตถุดิบและวัสดุอุปกรณ์เทคนิคการท า ประโยชน์และคุณค่า ช่องทางการจัดการตลาด การบรรจุหีบห่อ เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจ พร้อมทั้งมีทักษะได้อย่างถูกต้องเหมาะสม และมีความคิดริเริ่ม สร้างสรรค์ในการประยุกต์อาหารไทยให้เข้ากับยุคสมัยโดยคงไว้ซึ่งเอกลักษณ์ด้วย
14 หลักสูตรกำรท ำทอดมันปลำยกรำย 1. ประวัติควำมเป็นมำ ปลากราย เป็นปลาน้ าจืดที่เริ่มหายากและมีราคาแพง เนื้อปลากราย เมื่อน ามาขูดและนวด จะมีความเหนียวนุ่ม เมื่อน ามาคลุกเคล้ากับพริกแกงแล้วน าไปทอดมันจะมีรสชาติอร่อย โดยเฉพาะเมื่อ รับประทานควบคู่กับน้ าจิ้มที่มีรสหวานและเปรี้ยว ซึ่งเข้ากันได้เป็นอย่างดีปัจจุบันทอดมันปลากรายเป็น อาหารที่นิยมรับประทานเป็นของว่างหรือกับข้าวได้อย่างดีเป็นที่ชื่นชอบทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ดังนั้น ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ ซึ่งรับผิดชอบการจัดฝึกอบรมด้านอาชีพของจังหวัด อุทัยธานี ตามพระราชด าริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี จึงได้สืบสานและอนุรักษ์การท าทอดมันปลากรายขึ้น เพื่อให้ผู้สนใจได้มีความรู้ความเข้าใจการท าทอดมันปลา กราย และต่อยอดท าเป็นอาชีพและสร้างรายได้ให้กับตนเองรวมทั้งยังเป็นการอนุรักษ์การท าทอดมันปลากราย ซึ่งเป็นอาหารคาวโบราณให้คงอยู่ต่อไป 2. จุดประสงค์กำรเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียน 2.1 อธิบายความเป็นมาของการท าทอดมันปลากรายได้ 2.2 อธิบายวัสดุ อุปกรณ์และเลือกใช้ได้อย่างเหมาะสม 2.3 อธิบายขั้นตอนการท าทอดมันปลากรายได้ 2.4 ปฏิบัติการท าทอดมันปลากรายตามขั้นตอนได้ 2.5 อธิบายคุณค่าอาหารทางโภชนาการของทอดมันปลากรายได้ 2.6 จัดหาหรือจัดท าการบรรจุหีบห่อได้อย่างเหมาะสม 2.7 คิดต้นทุน ก าไรจากการจ าหน่ายทอดมันปลากรายได้ 2.8 อธิบายช่องทางการจัดการการตลาดของทอดมันปลากรายได้ 3. กลุ่มเป้ำหมำย ประชาชนทั่วไป 4. ระยะเวลำ ภาคทฤษฎี 2 ชั่วโมง ภาคปฏิบัติ 4 ชั่วโมง 5. เนื้อหำหลักสูตร 5.1 ความเป็นมาของการท าทอดมันปลากราย 5.2 วัสดุ อุปกรณ์และการเลือกใช้ 5.3 ขั้นตอนการท าทอดมันปลากราย 5.4 การปฏิบัติการท าทอดมันปลากราย 5.5 คุณค่าอาหารทางโภชนาการของทอดมันปลากราย 5.6 การจัดหาหรือจัดท าการบรรจุหีบห่อ 5.7 การคิดต้นทุน ก าไรจากการจ าหน่ายทอดมันปลากราย 5.8 ช่องทางการจัดการการตลาดของทอดมันปลากราย
15 6. กำรจัดกำรเรียนรู้ การบรรยายให้ความรู้ การสาธิต การลงมือปฏิบัติ การอภิปรายแลกเปลี่ยนประสบการณ์การเรียนรู้ 7. สื่อกำรเรียนรู้ 7.1 สื่อสิ่งพิมพ์ เช่น หนังสือ ใบความรู้ 7.2 สื่ออิเล็กทรอนิกส์ 7.3 สื่อบุคคล เช่น ผู้รู้ ภูมิปัญญา 7.4 แหล่งเรียนรู้ในชุมชน 8. กำรวัดและประเมินผล ประเมินความรู้ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติจากการสอบถาม แบบทดสอบ การสังเกต การมีส่วนร่วม และจากชิ้นงาน/ผลงาน 9. กำรจบหลักสูตร 9.1 มีเวลาเรียนและฝึกปฏิบัติตามหลักสูตรไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 9.2 มีผลการประเมินผ่านตลอดหลักสูตรไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 9.3 มีผลงาน/ชิ้นงาน ผ่านการประเมินตามมาตรฐานและคุณภาพ 10. เอกสำรหลักฐำนกำรศึกษำ วุฒิบัตรออกโดยสถานศึกษา 11. กำรเทียบโอนผลกำรเรียน เทียบโอนเป็นรายวิชาเข้าสู่หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยพิจารณาจาก จ านวนชั่วโมง และความสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดหลักสูตรสถานศึกษา รายวิชาเลือก สาระการประกอบอาชีพไม่น้อยกว่าร้อยละ 60
แผนกำรจัดกระบวนกำรเรียนรู้หลักเรื่อง จุดประสงค์กำรเรียนรู้ เนื้อหำ กำร1. ความเป็นมาของการ ท าทอดมันปลากราย 1. อธิบายความเป็นมาของ การท าทอดมันปลากรายได้ 1. ความเป็นมาของการท า ทอดมันปลากราย 1. วิทเป็นม2. วัสดุ อุปกรณ์และการ เลือกใช้ 2.อธิบายวัสดุ อุปกรณ์และ เลือกใช้ได้อย่างเหมาะสม 2. วัสดุ อุปกรณ์และการ เลือกใช้ 2. วิทอุปกรในกา3. ขั้นตอนการท า ทอดมันปลากราย 3. อธิบายขั้นตอนการท า ทอดมันปลากรายได้ 3. ขั้นตอนการท าทอดมัน ปลากราย 3. วิทท าทอ4. การปฏิบัติการท า ทอดมันปลากราย 4. ปฏิบัติการท าทอดมันปลาก รายได้ 4. การปฏิบัติการท า ทอดมันปลากราย 4.1 วิทอดมผู้เรียบันทึ4.2 วิแลกเ
16 กสูตรกำรท ำทอดมันปลำกรำย รจัดกระบวนกำรเรียนรู้ สื่อกำรเรียนรู้ วัดและ ประเมินผล ชั่วโมง ทฤษฏี ปฏิบัติ ทยากรอธิบายความ มาของทอดมันปลากราย 1. ใบความรู้ ความ เป็นมาของทอดมันปลา กราย 1. สังเกตความ สนใจ 2. ซักถาม 3. การมีส่วนร่วม 4. ชิ้นงาน/ ผลงาน 5. ประเมินผล งานผู้เรียนโดยใช้ ใบงานที่ก าหนด 10 นาที ทยากรอธิบายวัสดุ รณ์และให้ผู้เรียนเลือกใช้ ารท าทอดมันปลากราย 2.1 รูปภาพ 2.2 ของจริง 10 นาที ทยากรอธิบายขั้นตอนการ อดมันปลากราย 3.1 ใบความรู้เรื่อง วิธีการท าขนมจีน ซาวน้ า 3.2 วิธีจัดเสิร์ฟ 3.3 ใบงานการท า ทอดมันปลากราย 30 นาที 3 ชั่วโมง วิทยากรสาธิตวิธีท า มันปลากรายและให้ นลงมือปฏิบัติพร้อม กลงในใบงาน วิทยากรและผู้เรียน เปลี่ยนเรียนรู้
เรื่อง จุดประสงค์กำรเรียนรู้ เนื้อหำ กำร5. คุณค่าอาหารทาง โภชนาการของทอดมัน ปลากราย 5. อธิบายคุณค่าอาหารทาง โภชนาการของทอดมันปลาก รายได้ 5. คุณค่าอาหารทาง โภชนาการของทอดมันปลา กราย 5.1 วิผู้เรีย5.2 วิร่วมกัเรียนทางโปลาก5.3 วิ6. การจัดหาหรือจัดท า บรรจุหีบห่อ 6. จัดหาหรือจัดท าบรรจุหีบ ห่อได้อย่างเหมาะสม 6. การจัดหาหรือจัดท า บรรจุหีบห่อ 6. วิทจัดหา7. การคิดต้นทุน ก าไร จากการจ าหน่ายทอดมัน ปลากราย 7. คิดต้นทุน ก าไรจากการ จ าหน่ายทอดมันปลา กรายได้อย่างถูกต้อง 7. การคิดต้นทุน ก าไร จาก การจ าหน่ายทอดมันปลา กราย 7.1 วิเกี่ยวก าไร 7.2 ใก าไร 8. ช่องทางการจัดการ การตลาดของทอดมัน ปลากราย 8. อธิบายช่องทางการจัดการ การตลาดของทอดมันปลา กรายได้ 8. ช่องทางการจัดการ การตลาดของทอดมันปลา กราย 8. วิทเกี่ยวของท
17 รจัดกระบวนกำรเรียนรู้ สื่อกำรเรียนรู้ วัดและ ประเมินผล ชั่วโมง ทฤษฏี ปฏิบัติ วิทยากรแจกใบความรู้ให้ นศึกษา วิทยากรและผู้เรียน กันอภิปรายแลกเปลี่ยน รู้เกี่ยวกับคุณค่าอาหาร ภชนาการของทอดมัน กราย วิทยากรสรุปองค์ความรู้ 5.1 ใบความรู้เรื่องคุณค่า อาหารทางโภชนาการ 5.2 ประเด็นอภิปราย “ทอดมันปลากรายให้ คุณค่าอาหารทาง โภชนาการอะไรบ้าง” 20 นาที ทยากรอธิบายเทคนิคการ าหรือจัดท าบรรจุหีบห่อ 6.1 ตัวอย่างการบรรจุหีบ ห่อ 6.2 ใบความรู้ 10 นาที วิทยากรให้ความรู้ กับวิธีการค านวณต้นทุน ให้ผู้เรียนฝึกคิดต้นทุน 7.1 ใบความรู้วิธีการ ค านวณ ต้นทุน ก าไร 7.2 ใบงานการคิด ต้นทุน ก าไร 20 นาที 1 ชั่วโมง ทยากรแลกเปลี่ยนเรียนรู้ กับช่องทางการตลาด ทอดมันปลากราย 8. ใบความรู้ช่องทาง การตลาด 20 นาที
18 ใบควำมรู้ ควำมเป็นมำของทอดมันปลำยกรำย ควำมเป็นมำ ทอดมันปลากราย จัดเป็นเครื่องเคียงชนิดหนึ่ง แต่ในปัจจุบันนอกจากจะกินเป็นกับข้าวแล้ว ยังสามารถกินเป็นอาหารว่างได้อีกด้วย เนื้อปลาที่นิยมใช้ท าทอดมันมากที่สุด คือ ปลากราย เพราะเมื่อโขลก แล้วเนื้อปลาจะเหนียว ท าให้ได้ทอดมันที่เหนียวอร่อย เวลาทอดจะฟูสวย ทอดมันปลากรายที่ดี เนื้อปลาต้อง สด รสชาติมีเค็มน า มีรสหวานตามธรรมชาติของเนื้อปลากรายและรสเผ็ดเล็กน้อยจากเครื่องแกง ปัจจุบันปลากรายค่อนข้างหายากและมีราคาแพง จึงประยุกต์ใช้เนื้อปลาอย่างอื่นแทนได้เช่น ปลาน้ าดอกไม้ หรือปลาอินทรี แต่จะให้ได้ทอดมันที่มีเนื้อเหนียวและอร่อยเท่าปลากรายคงเป็นไปไม่ได้ วิธีสังเกตปลากรายแบบง่าย ๆ (จะได้ไม่ถูกหลอกในกรณีที่จะเลือกซื้อปลากรายมาท าเอง) คือ ล าตัว ปลากรายจะมีจุดกลมขนาดใหญ่ สีด า ขอบขาวเรียงเป็นแถว จ านวน 5 - 10 จุด มีเกล็ดกลมขนาดเล็กทั่วตัว ล าตัวเป็นสีขาวเงิน ส่วนหัวและส่วนหลังมีสีคล้ ากว่าล าตัว
19 ใบควำมรู้ เรื่อง ส่วนผสมและวิธีกำรท ำทอดมันปลำกรำย ส่วนผสม 1. เนื้อปลากรายขูด 500 กรัม 2. น้ าเกลือส าหรับนวดปลา 1/4 ถ้วยตวง 3. ใบมะกรูดหั่นฝอย 1 ช้อนโต๊ะ 4. น้ าพริกแกง ¼ ถ้วยตวง ส่วนผสมพริกแกง 1. พริกแห้ง เม็ดแหงแกะเมล็ดแช่น้ าให้นุ่ม 3 เม็ด 2. เกลือป่น ½ ช้อนชา 3. ตะไคร้ซอย 1 ช้อนโต๊ะ 4. กระเทียมซอย 2 ช้อนโต๊ะ 5. รากผักหั่นละเอียด 1 ช้อนโต๊ะ 6. หอมแดงซอย 2 ช้อนโต๊ะ ส่วนผสมน้ ำจิ้ม 1. น้ าตาลทราย ¾ ถ้วยตวง 2. น้ าส้มสายชู ½ ถ้วยตวง 3. น้ าสะอาด ½ ถ้วยตวง 4. พริกชี้ฟ้าแดงหั่นแว่น 2 เม็ด 5. กระเทียม 4 ช้อนชา 6. ถั่วลิสงป่น 2 ช้อนโต๊ะ 7. แตงกวาผ่าซีกหั่นตามขวางหนา ½ เซนติเมตร ½ ถ้วย 8. เกลือป่น 1 ช้อนชา 9. ผักชีโรยหน้า วิธีท ำทอดมันปลำกรำย 1. โขลกพริกแห้งกับเกลือเข้าด้วยกันให้ละเอียด ใส่ตะไคร้ รากพักชีโขลกต่อจนละเอียด ตามด้วยหอมแดง กระเทียมโขลกให้ละเอียดเข้ากันดีเป็นน้ าพริก 2. ผสมน้ าสมชายชู น้ าเปล่า น้ าตาลทรายเข้าด้วยกันตั้งไฟอ่อนเคี้ยวจนข้นเหนียว ยกลงพักใว้จนเย็น เติมแตงกวา พริกชี้ฟ้า โรยด้วยถั่วลิสงเป็นน้ าจิ้ม 3. นวดเนื้อปลากรายกับน้ าเกลือ นวดจนเหนียวใส่น้ าพริกแกงนวดให้เข้ากันและเหนียวใส่ใบมะกรูดหั่นฝอยนวด ให้เข้ากัน
20 4. ปั้นส่วนผสมปลาเป็นก้อนกลม ขนาด 1 ช้อนโต๊ะ กดตรงกลางให้แบน ใส่ทอดในน้ ามันมาก น้ ามันร้อนจัด ไฟ ร้อนปานกลางทอดให้สุกเหลืองตัก ขึ้นให้สะเด็ดน้ ามัน 5. จัดใส่จานเสิร์ฟ ตกแต่งจานด้วยผักกาดหอม เสิร์ฟพร้อมน้ าจิ้ม เคล็ดลับควำมอร่อย 1. ปลากรายจะต้องสด 2. การใส่น้ าเกลือขณะนวดปลาจะท าให้เนื้อปลามีความเหนียวมากขึ้น 3. การปั้นทอดมัน ควรจุ่มมือลงในน้ าก่อนเพื่อไม่ให้เนื้อปลาเหนียวติดมือ 4. ใช้ไฟปานกลาง น้ ามันร้อนทอดพอสุก 5. อย่าให้นานเกินไปเนื้อปลาจะแห้งไม่อร่อย 6. สีของทอดมันจะออกสีน้ าตาลออกเหลืองไม่ใช่สีแดงเข้ม 7. มีกลิ่นหอมของเนื้อปลาและเครื่องพริกแกง หอมใบมะกรูดหั่นฝอย ซึ่งจะช่วยดับกลิ่นคาวปลาด้วย 8. ควรรับประทานขณะยังร้อน
21 ใบงำน กำรท ำแบบบันทึก กำรท ำทอดมันปลำกรำย ให้ผู้เรียนจดบันทึก ขั้นตอนกำรท ำทอดมันปลำกรำย ขณะที่วิทยำกรบรรยำย ส่วนผสม ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………….…………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ขั้นตอนการท าขนมจีนซาวน้ า ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………...…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………….………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… .............................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................... ........................................... .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………...…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………...…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ความคิดเห็นส่วนตัว ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………...…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………...................................................................................................................................................
22 ใบควำมรู้ คุณค่ำอำหำรทำงโภชนำกำร ร่างกายของมนุษย์ควรได้รับสารอาหารที่เป็นประโยชน์ เพื่อให้ร่างกายสามารถท ากิจกรรม ต่าง ๆ ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ เนื่องจากการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์จะท าให้ร่างกายแข็งแรง ป้องกันการเจ็บป่วยได้ง่าย หากต้องการให้ร่างกายมีความสมบูรณ์แข็งแรงและไม่เป็นโรคภัยไข้เจ็บง่าย ก็ควร ใส่ใจรับประทานอาหารให้ครบทั้ง 5 หมู่เป็นประจ าทุกวัน รายละเอียดของอาหารหลัก 5 หมู่ของคนไทยดังนี้ อำหำรหลักหมู่ที่ 1 เนื้อสัตว์ นม ไข่ ถั่ว และผลิตภัณฑ์จำกเนื้อ นม ไข่ อาหารหลักหมู่ที่ 1 ประกอบด้วยอาหารประเภทเนื้อสัตว์ นม ไข่ และถั่วต่าง ๆ ซึ่งอาหาร ประเภทนี้จะให้สารอาหารประเภทโปรตีนแก่ร่างกาย เพื่อให้ร่างกายมีความเจริญเติบโต รวมทั้งท าให้ร่างกายมี ความแข็งแรงขึ้น นอกจากนั้น ยังท าหน้าที่ช่วยเสริมภูมิต้านทานเพื่อป้องกันโรคให้แก่ร่างกายได้เป็นอย่างดี ส าหรับร่างกายที่ได้รับบาดเจ็บจากการเกิดอุบัติเหตุจนท าให้ร่างกายเกิดการสึกหรอ สารอาหารเหล่านี้จะช่วย ซ่อมแซมในส่วนที่สึกหรอ ในส่วนของสารอาหารประเภทนี้ยังถูกน าไปสร้างกระดูก เลือด กล้ามเนื้อ ผิวหนัง น้ าย่อย เม็ดเลือด และฮอร์โมน รวมทั้งภูมิต้านทานเชื้อโรคต่าง ๆ ดังนั้นจึงถือว่าอาหารที่อยู่ในหมู่ที่ 1 นี้ จัดเป็นอาหารหลักที่มีความส าคัญในการสร้างโครงสร้างของร่างกายในการเจริญเติบโต และช่วยท าให้อวัยวะ ต่าง ๆ ในร่างกายสามารถท างานได้เป็นปกติยิ่งขึ้น
23 ประโยชน์ของอาหารหลักหมู่ที่ 1 1. โปรตีนเป็นสารอาหารที่มีความจ าเป็นต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย 2. ร่างกายมีความต้องการโปรตีนอยู่เสมอเพื่อน าโปรตีนไปซ่อมแซมเนื้อเยื่อในส่วนที่สึกหรออยู่ทุกวัน 3. โปรตีนมีส่วนช่วยรักษาสมดุลน้ า เพราะโปรตีนที่มีอยู่ในเซลล์และหลอดเลือดจะช่วยรักษาปริมาณน้ า ในเซลล์และหลอดเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ที่มีความเหมาะสม 4. ช่วยรักษาสมดุลของ กรด – ด่างของร่างกาย เนื่องจากกรดอะมิโนนั้นจะมีหน่วยคาร์บอกซีลที่มีฤทธิ์ เป็นกรดและเป็นด่าง ดังนั้นโปรตีนจึงมีคุณสมบัติช่วยรักษาสมดุลของ กรด – ด่าง ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งส าคัญต่อการ เกิดปฏิกิริยาต่าง ๆ ภายในร่างกาย โปรตีนเป็นสารอาหารที่มีความส าคัญต่อร่างกายเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะการช่วยเสริมสร้างการ เจริญเติบโตของร่างกายและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ดังนั้นเมื่อขาดโปรตีนหรือได้รับโปรตีนจากอาหารน้อย เกินไป ก็จะมีผลต่อร่างกายดังต่อไปนี้ 1. กล้ามเนื้ออ่อนแรง มีอาการเหน็บชา และเป็นตะคริวบ่อยครั้ง 2. รู้สึกอ่อนเพลีย เจ็บป่วยง่าย ในผู้หญิงอาจพบปัญหาประจ าเดือนมาไม่สม่ าเสมอ 3. ผิวแห้ง ผมเสียขาดความเงางาม เล็บเปราะบาง แตกหักได้ง่าย 4. มีอาการทางระบบประสาท ความจ าไม่ดี จดจ าอะไรไม่ได้ คิดอะไรไม่ออก ร่วมกับมีความรู้สึกหดหู่ กังวลใจ 5. หากขาดโปรตีนในวัยเด็ก จะส่งผลให้เด็กมีร่างกายแคระแกร็น ไม่สามารถเจริญเติบโตได้เต็ม เหมือนกับเด็กในวัยเดียวกัน อำหำรหลักหมู่ที่ 2 แป้ง น้ ำตำล ข้ำว มัน และเผือก อาหารหลักหมู่ที่ 2 ประกอบไปด้วยแป้ง น้ าตาล ข้าว มัน และเผือก เป็นต้น ซึ่งอาหารประเภทนี้จะ ให้สารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตแก่ร่างกาย คือการให้พลังงานแก่ร่างกาย ท าให้ร่างกายสามารถท างานได้ อย่างเต็มที่ รวมทั้งให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย ในส่วนของพลังงานที่ได้รับจากการรับประทานอาหารประเภทนี้ โดยส่วนใหญ่จะหมดไปเป็นวันต่อวัน จากการท ากิจกรรมต่าง ๆ เช่น การท างาน การออกก าลังกาย เป็นต้น แต่หากรับประทานอาหารประเภทนี้มากเกินความต้องการของร่างกาย จะท าให้พลังงานถูกเปลี่ยนเป็นไขมัน ท าให้เกิดโรคอ้วนได้
24 ประโยชน์ของอาหารหลักหมู่ที่ 2 1. มีความจ าเป็นต่อการเผาผลาญไขมันในร่างกายให้เป็นไปตามปกติ 2. มีความส าคัญต่อการท างานของสมอง 3. สงวนคุณค่าของโปรตีนไม่ให้เกิดการเผาผลาญเป็นพลังงาน หากร่างกายได้รับพลังงานจาก คาร์โบไฮเดรตที่เพียงพอ 4. คาร์โบไฮเดรตเป็นสารอาหารที่ให้พลังงานไม่ต่ ากว่าร้อยละ 50 ของแคลอรีทั้งหมดที่ร่างกายได้รับ แต่ละวัน 5. กรดกลูคูโรนิกซึ่งเป็นสารอนุพันธุ์ของกลูโคสนั้น จะคอยท าหน้าที่ในการเปลี่ยนสารพิษที่เข้าสู่ ร่างกายเมื่อสารพิษเหล่านั้นผ่านไปที่ตับให้มีพิษลดลง อีกทั้งยังท าให้สารพิษอยู่ในสภาพที่ขับถ่าย ออกมาได้ อำหำรหลักหมู่ที่ 3 ผักสด อาหารหลักหมู่ที่ 3 ประกอบไปด้วยผักสดต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นต าลึง ผักกาด ผักบุ้ง ผักใบเขียวต่าง ๆ และผักชนิดอื่น ๆ ที่สามารถน ามารับประทานได้โดยไม่ก่อให้เกิดอันตราย ซึ่งอาหารประเภทนี้จะมีส่วนในการ ให้วิตามินและเกลือแร่แก่ร่างกาย อีกทั้งยังช่วยเสริมสร้างให้ร่างกายมีความแข็งแรง มีภูมิต้านทานต่อเชื้อโรค ชนิดต่าง ๆ และท าให้อวัยวะในร่างกายสามารถท างานได้เป็นปกติ ประโยชน์ของอาหารหลัก หมู่ที่ 3 1. ช่วยในการมองเห็นของดวงตา โดยเฉพาะในสถานที่ที่มีแสงสว่างน้อย 2. ช่วยเผาผลาญโปรตีนที่อยู่ในร่างกาย เพื่อเสริมสร้างให้ร่างกายแข็ง มีภูมิคุ้มกัน 3. มีส่วนส าคัญต่อการท างานของเซลล์ในร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นระบบประสาท ไขกระดูก หรือทางเดิน อาหาร 4. ช่วยในการท างานของระบบขับถ่าย
25 อำหำรหลัก หมู่ที่ 4 ผลไม้ อาหารประเภทนี้ประกอบไปด้วยผลไม้ชนิดต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น กล้วย ส้ม มะละกอ แอปเปิล ล าไย มังคุด และอื่น ๆ ซึ่งผลไม้เหล่านี้จะให้สารอาหารประเภทวิตามินและเกลือแร่ ซึ่งเป็นสารที่จะช่วยท าให้ ร่างกายมีความแข็งแรงพร้อมทั้งมีภูมิต้านทานโรค และยังมีกากใยอาหารที่ช่วยท าให้การขับถ่ายของล าไส้ เป็นไปตามปกติ ประโยชน์ของสารอาหารหมู่ที่ 4 1. ช่วยควบคุมความเป็นกรด – ด่างในร่างกาย 2. ช่วยควบคุมความสมดุลน้ า 3. มีส่วนช่วยในการเร่งปฏิกิริยาที่มีความเกี่ยวข้องกับการเผาผลาญกลูโคสให้เกิดพลังงาน หากขาดวิตามินเหล่านี้ไปก็จะส่งผลกระทบต่อร่างกายได้ดังนี้ 1.ท าให้ระบบภูมิต้านทานต่ าลง และเกิดการเจ็บป่วยได้ง่ายหรือมีสุขภาพที่อ่อนแอลงอย่างเห็นได้ชัด 2.มักจะมีอาการท้องผูก ท าให้ระบบการขับถ่ายแปรปรวนได้ เพราะได้รับใยอาหารที่มีในผลไม้น้อย เกินไป 3.เสี่ยงต่อการเป็นโรคกระดูกอ่อนหรือกระดูกพรุน เนื่องจากขาดวิตามินและเกลือแร่ส าคัญที่จะช่วย เสริมสร้างความแข็งแรงให้กับกระดูก 4.อาจมีปัญหาตาฝ้าฟางและระบบประสาทผิดปกติ อำหำรหลัก หมู่ที่ 5 ไขมัน
26 อาหารหลัก หมู่ที่ 5 ไขมัน ประกอบไปด้วย กะทิมะพร้าว น้ ามันร า น้ านมถั่ว เหลือง และน้ ามัน ปาล์ม เป็นต้น ซึ่งอาหารประเภทนี้จะมีส่วนในการให้สารอาหารประเภทไขมันแก่ร่างกาย ที่สร้างความอบอุ่น แก่ร่างกาย มีการสะสมพลังงานที่ได้จากอาหารประเภทนี้ไว้ใต้ผิวหนังตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น บริเวณ สะโพก หน้าท้อง และบริเวณต้นขา เป็นต้น และไขมันที่สะสมเป็นพลังงานเก็บไว้ใช้ในเวลาที่จ าเป็นระยะยาว อีกด้วย ประโยชน์ของอาหารหลักหมู่ที่ 5 ไขมัน 1. ไขมันในปริมาณ 1 กรัม จะให้พลังงานมากถึง 9 กิโลแคลอรี ให้กรดไขมันที่จะเป็นต่อการช่วยใน การดูดซึมของวิตามินเอ วิตามินดี วิตามินอี และวิตามินเค 2. ไขมันจะท าให้รสชาติของอาหารถูกปาก แต่ทั้งนี้ก็ต้องมีไขมันในปริมาณที่พอเหมาะ จะเห็นได้ว่าการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่นั้นมีความส าคัญ เพราะร่างกายไม่สามารถรับ สารอาหารประเภทใดประเภทหนึ่งแต่เพียงเท่านั้น อีกทั้งหากรับประทานอาหารไม่ครบถ้วนในอาหารหลัก 5 หมู่ เพียงพอหรือหากขาดสารอาหารชนิดใดชนิดหนึ่ง จะส่งผลกระทบต่อร่างกาย ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพใน ด้านอื่น ๆ ดังนั้น เพื่อร่างกายจะได้รับสารอาหารไปใช้งานอย่างเต็มประสิทธิภาพและเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้ สุขภาพ จึงต้องพิถีพิถีใส่ใจเรื่องการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเน้นสารอาหารให้ครบถ้วนอาหารหลัก 5 หมู่เป็นประจ าทุกมื้อถึงจะดีที่สุด จะท าให้โรคภัยไข้เจ็บไม่กล้ามาเบียดเบียน มีอายุยืนยาว การรับประทาน อาหารให้ครบทั้ง 5 หมู่เป็นสิ่งที่ดี แต่ต้องแบ่งสัดส่วนการรับประทานตามช่วงวัยด้วย โดยชาวไทยวัยท างานนั้น กระทรวงสาธารณสุขแนะน า ดังนี้ 1. หมู่ที่ 1 โปรตีน : 6 ส่วน 2. หมู่ที่ 2 ข้าว แป้ง : 9 ส่วน 3. หมู่ที่ 3 พืชผัก : 4 ส่วน 4. หมู่ที่ 4 ผลไม้ : 3 ส่วน 5. หมู่ที่ 5 ไขมัน : 2-3 ส่วน
27 ใบควำมรู้ กำรบรรจุหีบห่อ การบรรจุหีบห่อ หมายถึง การน าเอาวัสดุ เช่น กระดาษ พลาสติก แก้ว โลหะ ไม้ ประกอบเป็นภาชนะ หุ้มห่อสินค้า เพื่อประโยชน์ในการใช้สอย การค้า ความสวยงาม ดึงดูดความสนใจ ท าให้เกิดความพึงพอใจจาก ผู้ซื้อสินค้า วัตถุประสงค์หลักของการบรรจุหีบห่อ 1. เพื่อป้องกันสินค้า ไม่ให้แตก หัก บุบ สลาย 2. เพื่อสะดวกต่อการจ าหน่าย 3. เพื่อประชาสัมพันธ์ และดึงดูดความสนใจของผู้ซื้อ ส าหรับการบรรจุหีบห่อ สิ่งที่ต้องค านึงถึงคือการเลือกซื้อวัสดุที่จะใช้ในการบรรจุหีบห่อ ที่จะคงคุณค่า ทางอาหาร และท าให้เป็นที่สนใจของผู้ซื้อ เช่น 1. บรรจุถุงพลาสติกใส 2. บรรจุในกล่องพลาสติก 3. บรรจุลงในปิ่นโต 4. บรรจุกล่องกระดาษ 5. ห่อด้วยใบตอง ฯลฯ
28 ใบควำมรู้ กำรค ำนวณต้นทุน ก ำไร การค านวณต้นทุนเป็นส่วนหนึ่งของระบบบัญชีและการเงินของกิจการเป็นการบันทึกการวัดผลและ รายงานข้อมูลเกี่ยวกับต้นทุนของสินค้าของกิจการโดยทั่วไป การค านวณต้นทุนจะใช้เวลาและลงรายละเอียด มากในกิจการที่ผลิตสินค้าแต่ไม่ได้หมายความว่ากิจการประเภทอื่น เช่น กิจการขายส่ง ขายปลีก ร้านอาหาร หรือบริการต่าง ๆ ไม่มีความส าคัญในการที่ต้องค านวณต้นทุนเลย การค านวณต้นทุนสามารถน าไปใช้ได้ในทุก กิจการเพราะมีความส าคัญต่อการบริหารจัดการธุรกิจ ดังนี้ 1. เพื่อให้ทราบถึงต้นทุนการผลิตและต้นทุนขายของธุรกิจ 2. เพื่อสามารถน าต้นทุนทั้งหมดของกิจการมาเปรียบเทียบกับรายได้จากการขายเพื่อจะได้ทราบว่ามี ก าไรหรือขาดทุนในการขายสินค้า 3. เพื่อค านวณหรือตีราคาสินค้าคงเหลือที่ขายได้ไม่หมดว่ามีมูลค่าเท่าไหร่ 4. เพื่อใช้ในการวางแผนและควบคุมการซื้อสินค้าและจัดท างบประมาณในการซื้อสินค้า รวมทั้ง ต่อรองราคากับผู้ขายวัตถุดิบ 5. เพื่อใช้ในการตัดสินใจว่าสินค้าใดควรขายต่อไปและสินค้าใดควรเลิกขาย (ในกรณีที่ผู้ผลิตมีสินค้า หลายชนิด) ต้นทุนแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ 1. ต้นทุนผันแปร คือต้นทุนที่ผันแปรตามจ านวนหน่วยที่ผลิตหรือขาย เช่น วัตถุดิบ ค่าแรงทางตรง ค่าใช้จ่ายในการผลิตทางตรง เป็นต้น 2. ต้นทุนคงที่คือต้นทุนที่เกิดขึ้นไม่ว่ากิจการจะได้ขายสินค้าหรือไม่ต้นทุนนี้จะไม่เปลี่ยนแปลงตาม จ านวนหน่วยที่ผลิตหรือขาย เช่น เงินเดือนพนักงานหน้าร้าน ค่าเช่าร้าน ค่าเสื่อมราคา ค่าประกันภัย เป็นต้น ดังนั้น ต้นทุนการผลิตจะประกอบไปด้วยวัตถุดิบ+ค่าแรงงาน +ค่าใช้จ่ายในการผลิต ซึ่งทั้งสาม รายการนี้เป็นเพียงส่วนของการผลิตเท่านั้นหากจะคิดต้นทุนรวมของสินค้าแล้วจ าเป็นต้องน าค่าใช้จ่ายในการ ขายและด าเนินการมารวมด้วย เช่น เงินเดือน ค่าคอมมิชชั่นพนักงานขาย ค่าแรงพนักงานขายหน้าร้าน ค่า การตลาด (โฆษณา แผ่นพับ) ค่าเช่าส านักงานและร้าน ค่าไฟฟ้าและน้ าประปา ค่าโทรศัพท์ ค่าน้ ามันรถ ดอกเบี้ย ค่าเช่ารถ ค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ด ฯลฯ เพื่อการค านวณต้นทุนให้ใกล้เคียงความจริง หากค านวณแค่ วัตถุดิบ ค่าแรงงานและค่าน้ า ค่าไฟฟ้าก็อาจท าให้ได้ต้นทุนสินค้าที่น้อยกว่าความเป็นจริงและมีผลท าให้ตั้ง ราคาขายที่ต่ าไปและอาจขาดทุนได้ การค านวณแบบง่าย ๆ นี้เหมาะกับผู้ประกอบการรายเล็กที่มีสินค้าหรือผลิตภัณฑ์น้อยชนิด อาจขาย เพียงน้ าพริก หรือแชมพูก็ได้ซึ่งเหมาะกับการค านวณสินค้าประเภท OTOP ที่มีความชัดเจนในเรื่องการใช้ วัตถุดิบ ค่าแรงงานต่อรอบการผลิตและไม่มีการเก็บสต๊อกวัตถุดิบไว้การค านวณจ าเป็นต้องคิดเพื่อให้ทราบถึง ต้นทุนผลิตต่อหน่วยและน าต้นทุนผลิตไปรวมกับค่าใช้จ่ายในการด าเนินการเพื่อให้ทราบถึงต้นทุนรวมของ สินค้าอีกครั้งหนึ่ง
29 ตัวอย่ำง กำรคิดต้นทุน ก ำไร กำรผลิตและค่ำใช้จ่ำยในกำรท ำแกงจืดสำมกษัตริย์ วัน เดือน ปี รำยกำร จ ำนวนสิ่งของ จ ำนวนเงิน (บำท) หมำยเหตุ 1 มี.ค 2561 ค่ำใช้จ่ำย (ต้นทุน) การก าหนดราคา ขาย คิดจากต้นทุน + ก าไรที่ต้องการ เนื้อไก่หั่นชิ้น 1 ก.ก 80 หมูสันนอกหั่นชิ้น 1 ก.ก 130 กุ้งสดปอกเปลือก 0.5 ก.ก 120 หัวไชโป๊หั่นเส้น 100 กรัม 10 กระเทียมทุบ 4 กลีบ 30 รากผักชีทุบ 1 ราก พริกไทยเม็ด ครึ่งช้อนชา น้ าปลา 2 ช้อนชา เกลือป่น ครึ่งช้อนชา ต้นหอม ผักชี 4 ช้อนโต๊ะ ค่าเบ็ดเตล็ด (ค่าไฟฟ้า ค่า น้ า ค่าแก๊ส) - 30 ค่าแรง 1 คน 200 รวมค่ำใช้จ่ำย 600 รำยได้ ขายแกงจืดสามกษัตริย์ 30 ถุง ๆละ 28 บาท 840 การก าหนดราคาขายต่อหน่วย ดังนี้ 1. ก าหนดก าไรที่ต้องการได้จากต้นทุน X (ก าไรที่ต้องการหารด้วย 100) ตัวอย่าง ขายแกงจืดสามกษัตริย์จากต้นทุน 600 บาท ต้องการก าไรร้อยละ 40 ดังนั้น ก าไรที่ต้องการ = 600 X 40 หาร 100 = 240 2. การก าหนดราคาขายต่อหน่วย ได้มาจากต้นทุน + ก าไร หารด้วยจ านวนหน่วย ตัวอย่าง ท าแกงจืดสามกษัตริย์ได้ 30 ถุง จากต้นทุน 600 บาท และก าไรที่ต้องการ 240 บาท ฉะนั้น ราคาขายต่อถุง = 600 บาท + 240 บาท หารด้วย 30 ถุง = 28 บาท หมำยเหตุ การก าหนดก าไรที่ต้องการขึ้นอยู่กับสิ่งเหล่านี้ด้วย เช่น ราคาตลาด ลักษณะของสินค้าและบริการ เป็นสินค้าหายาก เป็นสินค้าเฉพาะกลุ่ม หรือมีฤดูกาลเข้ามาเกี่ยวข้องก็สามารถที่จะก าหนดก าไรที่ต้องการสูง ได้ การตั้งราคาให้สามารถแข่งขันได้นั้นต้องอยู่บนพื้นฐานความสมดุลระหว่างความพึงพอใจของผู้ซื้อและผู้ขาย ด้วย ถ้าสินค้าโดยทั่วไปมีขายกันแพร่หลาย มีคู่แข่งมากก็ต้องก าหนดก าไรน้อยลงไป
30 ใบงำน กำรคิดต้นทุน ก ำไร ผู้เรียน/กลุ่ม........................................................................................................................................................ เรื่อง .................................................................................................................................................................... วัน เดือน ปี รำยกำร จ ำนวนสิ่งของ จ ำนวนเงิน (บำท) หมำยเหตุ ค่าใช้จ่าย (ต้นทุน) .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. 1. ให้ก าหนดก าไรที่ ต้องการเป็นร้อยละก่อน 2. แล้วค านวณหาราคาต่อ หน่วยจึงจะทราบรายได้ 3. น ารายได้ที่ได้มาใส่ ตารางนี้ รวมค่ำใช้จ่ำย รายได้จากการขาย .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. รวมรำยได้ 1. ก าไรที่ต้องการ = ต้นทุน x ( ร้อยละของก าไรที่ต้องการหารด้วย 100 ) 2. ก าหนดราคาขายต่อหน่วย = ต้นทุน + ก าไร = ____________ จ านวนหน่วย
31 ใบควำมรู้ ช่องทำงกำรตลำด ช่องทางการขายเป็นส่วนส าคัญอย่างมากในการด าเนินธุรกิจ ช่องทางการขายหรือช่องทางการจัด จ าหน่ายมีความหมายเดียวกันซึ่งเป็นหนึ่งในสี่ P ของส่วนประสมการตลาด (Marketing mix) ที่นักการตลาด นิยมน าส่วนประสมทั้งสี่มาวางเป็นกลยุทธ์ทางการตลาดและการขายในยุคปัจจุบัน ดังนั้นช่องทางการจัด จ าหน่าย (Marketing channel) จึงถูกเข้ารวมอยู่ใน P=Place นั่นคือสถานที่ขาย แหล่งขาย ช่องทางการขาย สินค้านั่นเอง สินค้าแต่ละชนิดอาจมีช่องทางขายที่แตกต่างกัน ไปสินค้าอุปโภคมีช่องทางการขายผ่านร้าน สะดวกซื้อ อาหารสดก็มีช่องทางการขายหน้าร้านหรือหน้าบ้านของผู้ผลิต อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ เสื้อผ้า ส าเร็จรูปอาจใช้ช่องทางการขายได้หลายช่องทางเช่น ขายทางออนไลน์ ขายหน้าร้านตนเอง ขายในตลาดนัด ขายในห้างสรรพสินค้า มีการแบ่งช่องทางการจ าหน่ายในยุคปัจจุบันได้เป็นประเภทใหญ่ๆ 2 ประเภทคือ 1. ช่องทางการจ าหน่ายทางตรง คือผู้ผลิตขายสินค้าไปยังผู้ใช้หรือผู้บริโภคด้วยตนเอง 2. ช่องทางการจ าหน่ายทางอ้อม คือผู้ผลิตขายสินค้าผ่านตัวกลาง ตัวแทนจ าหน่าย ร้านค้าส่งและ ร้านค้าปลีกเพื่อจ าหน่ายไปยังผู้ใช้หรือผู้บริโภค ช่องทางการจ าหน่ายทั้งสองประเภทนี้ยังแบ่งเป็นช่องทางขายได้อีกหลายๆทางโดยจะกล่าวถึง ช่องทางขายที่ส าคัญๆดังต่อไปนี้ ช่องทำงจ ำหน่ำยทำงตรงมีช่องทำงขำยดังนี้ 1. ขายผ่านหน้าร้านแบบไม่เคลื่อนที่ เป็นการขายผ่านหน้าร้าน, สาขาทั้งเป็นร้านค้าของตนเองหรือ เช่าหน้าร้านตามห้างสรรพสินค้า, Modern trade, เช่าพื้นที่ขายในปั้มน้ ามัน, ขายออกบูทตามงานแสดงสินค้า, เช่าพื้นที่ในอาคารส านักงานเป็นต้น 2. ขายผ่านหน้าร้านที่เคลื่อนที่ไปมา เช่น ขายผลไม้ในรถบรรทุกที่ย้ายไปขายตามสถานที่ต่างๆได้ ตามความต้องการ, เปิดท้ายขายของตามตลาดนัดต่างๆ, หาบเร่, แผงลอย เป็นการขายแบบอิสระ เปลี่ยน เส้นทางขายบ้าง เปลี่ยนสินค้าขายบ้าง สินค้าที่ขายอาจเป็นสินค้าตามฤดูกาลหรือเป็นสินค้าที่ผู้ขายไปหาซื้อ ได้มาในช่วงเวลานั้นๆ 3. ขายผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ สื่อออนไลน์การขายลักษณะ E-commerce นี้จะขายผ่านหน้าโฮมเพจ ของตนเองโดยมีตะกร้าให้ซื้อและมีการโอนเงินก่อนซื้อซึ่งมีบริษัทใหญ่ๆหลายแห่งเพิ่มช่องทางการขายทาง อิเล็กทรอนิกส์จ านวนมากเช่น 7-11 ขายโดยให้ลูกค้าเลือกซื้อใน 7-Catalogue ส าหรับการขายผ่าน Social media เป็นการขายที่นิยมกันในกลุ่มคนที่ยังท างานประจ าและใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์และกลุ่มอาชีพ อิสระที่ต้องการขายสินค้าเป็นอาชีพเสริม การขายประเภทนี้จะขายผ่านFacebook, Intragram, Line 4. ขายผ่านสื่อการขายที่เป็นอุปกรณ์ทันสมัย เช่น ขายผ่านโทรศัพท์มือถือ ผ่านเครื่องเอทีเอ็ม ผ่านตู้ หยอดเหรียญต่างๆเช่น น้ าอัดลม กาแฟ เกมส์ เครื่องกดน้ าดื่ม เครื่องซักผ้า ฯลฯ การขายผ่านเครื่องใช้เหล่านี้ ท าให้ประหยัดเรื่องแรงงานคนท าให้ต้นทุนการขายต่ าไปด้วย 5. ขายผ่านพนักงานขาย แม้ว่าการขายผ่านพนักงานจะเป็นวิธีเก่าๆที่ใช้กันมานานแต่ก็เป็นวิธีที่ดีที่สุด ส าหรับสินค้าที่ขายให้กับอุตสาหกรรมเพราะต้องการการสาธิต การอธิบายวิธีการใช้และรายละเอียดคุณสมบัติ ของสินค้า สินค้าใหม่ที่ต้องการการอธิบายและเข้าถึงกลุ่มลูกค้าเป้าหมายจ าเป็นต้องใช้การขายผ่านพนักงาน ขายเพื่อให้รู้จักสินค้าและทราบถึงคุณสมบัติของสินค้าก่อน นอกจากนั้นการขายผ่านพนักงานขายท าให้กิจการ ได้รับ Feedback จากลูกค้าว่าพอใจหรือไม่พอใจในสินค้าของกิจการซึ่งท าให้เจ้าของกิจการน ามาปรับปรุง แก้ไขได้ภายหลัง
32 ช่องทำงกำรจ ำหน่ำยโดยอ้อมมีช่องทำงกำรขำยดังนี้ 1. ขายผ่านตัวแทนจ าหน่าย สินค้าจ าเป็นต้องมีการแต่งตั้งตัวแทนขายเพื่อกระจายสินค้าได้ทั่ว ประเทศเช่นรถยนต์ เครื่องจักรต่างๆ ยางรถยนต์ อะไหล่รถยนต์ สินค้าบางประเภทจ าเป็นต้องมีตัวแทน จ าหน่ายหากผู้ผลิตไม่เชี่ยวชาญในการตลาดแต่มีความเชี่ยวชาญในการผลิตมากกว่า การขายผ่านตัวแทนยัง เหมาะกับการขายสินค้าที่เป็นบริการเช่นขายกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์และประกันชีวิตเป็นต้น 2. ขายผ่านคนกลางทั้งผู้ค้าส่งหรือผู้ค้าปลีก ส าหรับผู้ผลิตสินค้าอุปโภคและบริโภคมักจะใช้วิธีการขาย ผ่านผู้ค้าส่งตามอ าเภอและจังหวัดต่างๆเพื่อกระจายสินค้า ส าหรับผู้ผลิตรายเล็กก็อาจขายผ่านผู้ค้าปลีกที่ขาย ตรงให้กับกลุ่มลูกค้าเป้าหมายได้ 3. ขายผ่านระบบแฟรนไชส์ผู้ผลิตที่มีการขายแฟรนไชส์ให้กับบุคคลภายนอกสามารถใช้วิธีการขาย ผลิตภัณฑ์ผ่านเครือข่ายหรือแฟรนไชส์ของตนเองได้เช่น ราชาบะหมี่, ชายสี่หมี่เกี้ยว, ข้าวมันไก่มิดไนท์เป็นต้น ส าหรับผู้ประกอบการที่ด าเนินธุรกิจส่งออกสินค้าไปต่างประเทศก็มีช่องทางการขายสองทางเช่นกัน คือเป็นผู้ส่งออกเองโดยขายตรงให้กับลูกค้าและอีกทางหนึ่งคือขายสินค้าผ่าน trader ที่เป็นตัวกลางขายสินค้า ให้กับต่างประเทศ ปัจจุบันธุรกิจขนาดใหญ่มักใช้ช่องทางการขายทั้งทางตรงและทางอ้อมร่วมไปด้วยกันโดย ขายผ่านหน้าร้าน ผ่านสื่อออนไลน์ ผ่านสาขา ผ่านตัวแทนจ าหน่ายและใช้กลยุทธ์ต่างในการส่งเสริมการขาย และประชาสัมพันธ์อย่างกว้างขวางเพื่อท าให้ธุรกิจเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว
33 แบบวัดและประเมินผล ประเด็นที่เกี่ยวข้อง 1. กำรจัดเตรียมอุปกรณ์ เครื่องมือ 1.1 เลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ ได้เหมาะสมกับประเภทและปริมาณ 1.2 ท าความสะอาดบ ารุงรักษาและจัดเก็บอุปกรณ์เครื่องมือได้อย่างถูกต้อง 2. จัดเตรียมวัตถุดิบ 2.1 เลือกใช้วัตถุดิบได้อย่างเหมาะสม 2.2 เตรียมวัตถุดิบได้อย่างเหมาะสม 2.3 จัดเก็บวัตถุดิบได้อย่างถูกต้องตามประเภทของวัตถุดิบ 3. ทักษะกำรท ำ 3.1 ท าได้ตามคุณลักษณะและมีเอกลักษณ์ที่ถูกต้อง 4. ทักษะกำรจัดตกแต่ง และน ำเสนอ 4.1 จัดตกแต่งและน าเสนอได้อย่างเหมาะสม
34 ใบงำน แบบประเมินผลงำนผู้เรียน ชื่อ - นามสกุล ..................................................................................………………............…. หลักสูตร ......................................................... กลุ่ม……………….………………...................... ค ำชี้แจง : ให้ผู้ประเมินขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ประเด็นที่ประเมิน ผู้ประเมิน ตนเอง เพื่อน วิทยากร 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 1. จัดเตรียมอุปกรณ์ เครื่องมือ 1.1 เลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ ได้อย่างเหมาะสม 1.2 ท าความสะอาดบ ารุงรักษาและจัดเก็บเครื่องมือได้อย่าง ถูกต้อง 2. จัดเตรียมวัตถุดิบ 2.1 เลือกใช้วัตถุดิบได้อย่างเหมาะสม 2.2 เตรียมใช้วัตถุดิบได้อย่างเหมาะสม 2.3 จัดเก็บวัตถุดิบได้อย่างเหมาะสม 3. ทักษะการท า 3.1 ทักษะฝีมือด้านการท า 3.2 รสชาติ 3.3 ความสะอาด 3.4 ความปลอดภัย 4. ทักษะการจัดตกแต่งและน าเสนอ 4.1 มีความเป็นระเบียบ 4.2 มีความคิดสร้างสรรค์ 5. การบรรจุหีบห่อ 5.1 จัดท าหรือจัดหาบรรจุหีบห่อได้อย่างเหมาะสม 6. คิดต้นทุน ก าไร 6.1 คิดต้นทุน ก าไร ก าหนดราคาขายได้ถูกต้อง รวม รวมทุกรายการ เฉลี่ย ผู้ประเมิน ......................................................(ตนเอง) ผู้ประเมิน........................................................ (เพื่อน) ผู้ประเมิน ................................................................ (วิทยากร)
35 บรรณำนุกรม แหล่งอ้ำงอิงออนไลน์ ต ารับอาหารไทย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.inmu.mahidol.ac.th/gallery/inmucooking/Central_Region_food/ทอดมัน ปลากราย.html (วันที่สืบค้นข้อมูล 10 กรกฎาคม 2561). honestdocs. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.honestdocs.co/5-food-group-and-its-benefit (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 มิถุนายน 2562). กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://bsc.dip.go.th/th/category/marketing2/fs-salechannelpresent (วันที่สืบค้นข้อมูล 18 มิถุนายน 2562). ร้านทวีผล. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.taweephon.com/product/34/กระต่ายจีน (วันที่สืบค้นข้อมูล: 4 กรกฎาคม 2562).