1
ก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระเมตตาห่วงใย ต่อพสกนิกร ทุกหมู่เหล่า และทรงมีพระราชหฤทัยมุ่งมั่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ดีขึ้นโดยผ่าน กระบวนการทางการศึกษา ให้ประชาชนสามารถน าความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการด ารงชีวิต ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ เป็นศูนย์ฝึกอาชีพราษฎรตามพระราชด าริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้จัดตั้ง ศูนย์ฝึกอาชีพราษฎร เพื่อเพิ่มพูนทักษะและมีช่องทางการประกอบอาชีพ สร้างรายได้ให้กับครอบครัว โดยโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ส านักงาน ส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษา ตามอัธยาศัย กระทรวงศึกษาธิการเป็นหน่วยงานหลักในการด าเนินงาน โครงการศูนย์ฝึกอาชีพราษฎร ตามพระราชด าริ และพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในการก่อสร้าง จ านวน 10,600,000.- บาท (สิบล้านหกแสนบาทถ้วน) บนที่ดินในพระนามาภิไธยซึ่งนางสาววงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ ได้น้อมเกล้า น้อมกระหม่อมถวาย และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานชื่อว่า “ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์” โดยเสด็จพระราชด าเนินทรงวางศิลาฤกษ์อาคารวงเดือน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2559 และเสด็จพระ ราชด าเนินเปิดศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ เมื่อวันพุธที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2561 ศูนย์วงเดือน อาคมสุทัณฑ์ มีบทบาท ภารกิจคือ จัดฝึกอบรมด้านอาชีพตามพระราชด าริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี และอาชีพในท้องถิ่น จังหวัดอุทัยธานีเพื่อการอนุรักษ์และการมีงานท า ศึกษา ค้นคว้า วิจัยและ พัฒนาการศึกษาจากภูมิปัญญาท้องถิ่นและอาชีพที่เหมาะสมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส าหรับประชาชนใน พื้นที่เป็นแหล่งเรียนรู้และการจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบและการศึกษา ตามอัธยาศัยในทุกรูปแบบเป็นศูนย์สาธิต ทดลอง จัดแสดง และจ าหน่ายผลิตภัณฑ์ของศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ และโครงการพระราชด าริ ส่งเสริม สนับสนุน ประสานงานร่วมกับหน่วยงานภาคีเครือข่ายในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้การศึกษาอาชีพเพื่อการ มีงานท า และส่งเสริม สนับสนุน ประสานงานการจัดอบรมวิชาชีพศิลปวัฒนธรรมไทยแก่ประชาชนทั่วไปในรูปแบบต่าง ๆจัดฝึกอบรมทักษะอาชีพ ให้กับประชาชนในพื้นที่จังหวัดอุทัยธานี และจังหวัดอื่น ๆ เพื่อส่งเสริมพัฒนาการเรียนรู้ สู่คุณภาพชีวิตที่ดี ของประชาชน ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ ศูนย์ฝึกอาชีพราษฎรตามพระราชด าริ จังหวัดอุทัยธานี
ข หน้า ค าน า ก สารบัญ ข ประวัติความเป็นมาหลักสูตรการประดิษฐ์ลวดดัดไม้มงคล ๑ ๑.ลวดดัดไม้มงคลขนาดเล็ก ๑๐ ๒.ต้นทองไหลมา ๑๒ ๓.ต้นมณีนพรัตน์ ๑๔ ๔.ต้นพวงองุ่นไข่มุกสายรุ้ง ๑๗ ๕.ต้นส้มมงคลสีทอง ๒๑ ๖.ดอกเดซี่คริสตัล ๒๕ ภาพกิจกรรมการเรียนการสอนหลักสูตรลวดดัดไม้มงคล ๒๘ คณะผู้จัดท า สารบัญ
๑ ประวัติความเป็นมาหลักสูตรการประดิษฐ์ลวดดัดไม้มงคล คนไทยมีวิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติมาช้านาน รู้จักใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติใน หลาย ๆด้านโดยเฉพาะอย่างยิ่งคือต้นไม้คนไทยในอดีตจนถึงปัจจุบันเรียนรู้ที่จะใช้ประโยชน์จากต้นไม้ มากมาย คนไทยทั่วทุกภาคจึงนิยมปลูกต้นไม้เอาไว้ในบริเวณพื้นที่รอบ ๆ ที่อยู่อาศัยของตนเอง การ ใช้ประโยชน์จากต้นไม้มีมากมายหลากหลายชนิด เช่น พืชผักเก็บมาท าอาหารภายในครอบครัว บาง ชนิดน ามาท ายา บางชนิดน ามาท าเป็นเสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม หรือของใช้ต่าง ๆ ต้นไม้จึงมีความสัมพันธ์ กับวิถีชีวิตมนุษย์มาช้านานและมีประโยชน์ต่อมนุษย์มากมายเช่นกัน ด้วยความที่วิถีชีวิตของคนไทยมี ความสัมพันธ์กับต้นไม้มาช้านานเช่นนี้ ต้นไม้จึงมีอิทธิพลต่อชีวิตคนไทยเกิดเป็นความเชื่อหรือพิธีกรรม ที่มีต้นไม้เป็นส่วนเกี่ยวข้องด้วยที่เห็นได้เด่นชัดคือคนไทยมีคติความเชื่อเกี่ยวกับความเป็นมงคลของ ต้นไม้แต่ละชนิด " ต้นไม้ " ถือเป็นสิ่งมีชีวิตที่สร้างความร่มรื่นและสวยงามให้กับธรรมชาติ ซึ่งนอกจาก โลกจะสร้างต้นไม้ชนิดต่าง ๆ ขึ้นมาเพื่อให้เกิดความอุดมสมบูรณ์และความสมดุลทางธรรมชาติแล้ว ต้นไม้ยังถือเป็นสิ่งที่มีคุณค่าอย่างยิ่งส าหรับมวลมนุษยชาติและสรรพสัตว์ทั้งหลาย เพราะสิ่งมีชีวิตทุก ชีวิตคงไม่สามารถด ารงชีวิตอยู่ได้หากขาดต้นไม้ซึ่งเป็นสิ่งที่สร้างความสดชื่นร่มเย็น สร้างอากาศ บริสุทธิ์ให้แก่มนุษย์และสิ่งมีชีวิตบนโลก และที่ส าคัญยังเป็นถิ่นที่อยู่อาศัย เป็นแหล่งอาหารที่ส าคัญ ของสัตว์บางชนิดอีกด้วย เมื่อเป็นเช่นนี้ คนไทยจึงนิยมปลูกต้นไม้ไว้โดยรอบบริเวณบ้าน เพราะเชื่อว่า นอกจากจะช่วยท าให้บ้านดูร่มรื่นแล้ว ต้นไม้บางชนิดที่ปลูกไว้นั้นอาจจะ ให้ดอกที่มีสีสันสวยงาม ช่วย ตกแต่งบ้านให้ดูน่าอยู่และเป็นที่ประทับใจของผู้ที่ผ่านไปมาได้ต้นไม้ทุกชนิดนั้นให้คุณประโยชน์แก่ผู้ ปลูกทั้งสิ้นและมีบางชนิดที่พิเศษไปจากต้นไม้อื่น ๆ คือสามารถสร้างสิ่งที่เป็นสิริมงคลให้แก่เจ้าของ หรือผู้ปลูกอีกด้วย วัฒนธรรมของคนไทย นิยมมอบของขวัญให้แก่กันในโอกาสและเทศกาลต่าง ๆ การมอบ ของขวัญของฝากให้แก่กันด้วยสิ่งที่เป็นมงคลแก่ชีวิต เป็นเรื่องที่คนไทยนิยมกระท าต่อกันมาช้านาน โดยเฉพาะผู้น้อยที่ควรมอบความนับถือแก่ผู้ใหญ่ สิ่งของที่มอบให้กันมีอยู่ด้วยกันมากมายตามความ ต้องการของผู้ที่จะให้ ต้นไม้มงคล เป็นของขวัญอีกชนิดหนึ่งที่นิยมมอบให้แก่กัน ด้วยความเชื่อที่ว่า เป็นการมอบซึ่งความเป็นศิริมงคลแก่ชีวิตนั่นเอง และถ้าเป็นต้นไม้มงคลที่ประดิษฐ์ขึ้นด้วยวัสดุอย่าง คริสตัล ลูกปัด และหินมงคลด้วยแล้ว ยิ่งท าให้ต้นไม้มงคลนี้มีทั้งความเป็นมงคลและมีคุณค่ามากขึ้น โดยเฉาพะอย่างยิ่งไม่ต้องเสียเวลาในการดูแลรดน้ าอีกด้วย ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ ศูนย์ฝึกอาชีพราษฏรตามพระราชด าริ สมเด็จพระกนิษฐา ธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีมีหน้าที่จัดฝึกอบรมด้านอาชีพจึงได้ จัดท า “หลักสูตรการประดิษฐ์ลวดดัดไม้มงคล” ขึ้น เพื่อให้ผู้สนใจสามารถท าเป็นของขวัญของฝาก รวมถึงสามารถสร้างเป็นอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ ด้วยรูปแบบของชิ้นงานที่สามารถผลิตเพื่อการจ าหน่าย ได้ในทุกช่วงโอกาสและได้รับความนิยมอย่างมากในปัจจุบัน ประวัติความเป็นมา
๒ ประโยชน์ของงานศิลปประดิษฐ์ “การประดิษฐ์ลวดดัดไม้มงคล” 1. เพื่อเป็นการฝึกสมาธิ และใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ 2. เพื่อน าความรู้ที่ได้ไปประดิษฐ์ต้นไม้มงคลเป็นของขวัญ ของช าร่วย และของที่ระลึก 3. เพื่อน าความรู้ที่ได้ไปประกอบเป็นอาชีพ หรืออาชีพเสริม เพิ่มรายได้
๓ ลวดไม้ไหวเงา เลื่อมใบไม้ดิสโก้
๔ เลื่อมกลีบแฉก ลูกปัดสี
๕ คริสตัลสี หินเกล็ด กระถางรูปแบบต่าง ๆ ดินน้ ามัน
๖ ฟลอร่าเทป คีมปากแหลม คีมตัดลวด กาวลาเท๊กซ์ เส้นเอ็น
๗ วิธีการดัดล าต้น ๑. แบ่งเส้นลวดเป็นสองข้างเท่า ๆ กันตามที่ต้องการ ๒. จับเส้นลวดทั้งสองด้านให้เท่ากันแล้วบิดลวดไปในทิศทางเดียวกัน เป็นล าต้น ความยาวตามต้องการ ๓. แยกเส้นลวดเพื่อท ากิ่ง และชั้นตามแบบที่ต้องการ หากต้องการท าหลายชั้นให้บิดเป็นล าต้นขึ้นไป ประมาณ 1-2 นิ้ว ก่อนแยกกิ่ง วิธีการใส่ใบ ๑. เสียบเลื่อมใบไม้เข้ากับปลายลวดจากทางด้านล่างขึ้นด้านบน ๒. ตัดลวดส่วนเกินออกให้เหลือปลายลวดไว้ประมาณ 1 เซนติเมตร ๓. ม้วนปลายลวดให้เป็นห่วงด้านหลังเลื่อมใบด้วยคีมปากจิ้งจก ไว้ด้านหลังของเลื่อมใบไม้ ความรู้พื้นฐานในการประดิษฐ์ลวดดัดไม้มงคล
๘ วิธีการท าผล ๑. ตัดลวดขนาด ๓-๕ เซนติเมตร หักปลายลวดด้วยคีมปากจิ้งจกเป็นวงกลม ๒. ใส่ลูกปัด หิน หรือคริสตัล กลีบแฉก ตามที่ออกแบบ ๓. ม้วนลวดเป็นตะขอด้วยคีมม้วน เพื่อรอน าไปใส่ในห่วงใต้ใบ ๔. จับเส้นลวดทั้งสองด้านให้เท่ากันแล้วบิดลวดไปในทิศทางเดียวกัน เป็นล าต้น ความยาวตามต้องการ ๕. แยกเส้นลวดเพื่อท ากิ่ง และชั้นตามแบบที่ต้องการ หากต้องการท าหลายชั้นให้บิดเป็นล าต้นขึ้นไป ประมาณ 1-2 นิ้ว ก่อนแยกกิ่ง วิธีการติดผล 1. งอปลายลวดของผลที่ประกอบแล้วเป็นตะขอด้วยคีมปากจิ้งจก 2. น าไปแขวนไว้ใต้ในห่วงใต้ใบที่ต้องการ 3. บีบตะขอให้สนิทด้วยคีมปากจิ้งจก ความรู้พื้นฐานในการประดิษฐ์ลวดดัดไม้มงคล
๙ วิธีการท าเถาต าลึง ๑. ม้วนลวดเป็นเกลียวบนไม้จิ้มฟัน ความยาวตามต้องการ ๒. บีบเกลียวเข้าหาด้วยด้วยมือทั้งข้าง แล้วดึงไม้จิ้มฟันออก ๓. จัดตกแต่งให้สวยงาม วิธีกาท ากระถาง ๑. ใส่ดินน้ ามันลงในกระถางที่ โดยให้เหลือพื้นที่ปากกระถาง ประมาณ 5 มิลลิเมตร ๒. ผสมหินเกร็ดกับกาวลาเท็กซ์ ลงในชามผสม สวมถุงมือคลุกเคล้าหินเกร็ดกับกาวลาเท็กซ์ให้เข้ากัน ๓. วางหินที่คลุกเคล้าเข้ากันแล้ว เกลี่ยให้ทั่วกระถาง โดยไม่ให้เห็นดินน้ ามัน และเกลี่ยหินเกร็ดให้ ตรงกลางกระถางนูนขึ้นเล็กน้อย ๔. ตากแดดกระถางให้กาวแห้งสนิท ก่อนน าไปใช้งาน ๕. ก่อนการใช้งาน ให้ใช้ของแหลมเจาะตรงกลางกระถาง ส าหรับใส่ต้นไม้ที่ส าเร็จแล้ว ความรู้พื้นฐานในการประดิษฐ์ลวดดัดไม้มงคล
๑๐ วัสดุ - อุปกรณ์ 1. ลวดเบอร์ 26 สีเงิน หรือสีทอง 6 เส้น ๔. เลื่อมกลีบแฉกสีเงิน หรือสีทอง 7 กลีบ 2. เลื่อมใบสีเขียว หรือสีตามชอบ 33 ใบ ๕. คีมตัดลวด คีมปากจิ้งจก 3. ลูกปัดสีเงิน หรือสีทอง 7 ลูก วิธีการท า 1. พับครึ่งลวดเบอร์ 26 จ านวน 6 เส้น ใช้คีมตัดเส้นลวดออกจากกัน 2. เมื่อตัดครึ่งแล้ว จะได้เส้นลวด จ านวน 12 เส้น ให้พับครึ่ง จะได้ลวด 24 เส้น 3. บิดลวดเป็นเกลียวให้ได้ประมาณ 1 นิ้ว เพื่อเป็นล าต้น 4. ดึงลวดแยกออกมา 2 เส้น เป็นหนึ่งกิ่ง โดยชั้นที่หนึ่งจะมี 4 กิ่ง ชั้นที่สอง 4 กิ่ง ชั้นที่สาม 3 กิ่ง โดย ท าสับหว่างกันในแต่ละชั้น และเหลือบนสุด 2 เส้น เพื่อท าเถาต าลึง ๑.ลวดดัดไม้มงคลจิ๋ว
๑๑ วิธีการใส่ใบ 1. ร้อยเลื่อมใบลงในเส้นลวด ของแต่ละกิ่ง เส้นละ 1 ใบ ให้เท่ากัน 2. ดึงเลื่อมใบเข้ามาแต่ไม่ต้องลงไปสุดลวด เพื่อให้มีเนื้อที่เหลือในการบิดลวด เมื่อเสร็จ 2 ใบข้างแล้ว ให้น าเส้นลวดที่ยาวที่สุด ใส่ใบที่ 3 เป็นใบกลางให้สูงกว่าสองใบข้างเพื่อความสวยงาม 3. ท าแบบเดิมไปเรื่อย ๆ จนครบทุกกิ่ง และทุกชั้น หากมีเส้นลวดเหลือให้ม้วนเป็นเถาต าลึง 4. ร้อยลูกปัดเข้ากับลวดความยาวประมาณ 1 ½ นิ้ว แล้วน าไปติดกับต้น โดยใส่ชั้นที่หนึ่ง 2 ลูก ชั้นที่สอง 2 ลูก และชั้นที่สาม 3 ถูก สับหว่างกัน 5. จุ่มต้นไม้ที่ท าส าเร็จแล้วกับกาวลาเท๊กซ์เล็กน้อย จากนั้นเสียบต้นไม้ ลงบนกระถางที่เตรียมไว้ ข้อแนะน า หากกิ่งไหน ไม่สามารถใส่ใบครบทั้งสามใบได้ก็ไม่เป็นไร เพราะสาเหตุเกิดจากการบิดลวด ท าให้ลวดแต่ ละเส้นอาจไม่เท่ากันได้
๑๒ วัสดุ - อุปกรณ์ 1. ลวดเบอร์ 26 สีทอง 14 เส้น ๕. ลูกปัดสีทอง เม็ดใหญ่ 27 ลูก 2. เลื่อมใบสีทอง 27 ใบ ๖. ลูกปัดสีทอง เม็ดเล็ก 27 ลูก 3. เลื่อมกลีบพิกุลสีทอง 27 ใบ ๗. คีมตัดลวด คีมปากจิ้งจก 4. เลื่อมกลีบแฉกสีทอง 27 ใบ วิธีการท า 1. ดัดลวดเบอร์ 26 สีทอง จ านวน 14 เส้น เป็นล าต้นตามวิธีการท าการดัดต้น (หน้า ๗) ความยาวประมาณ 2-3 นิ้ว 2. ดึงลวดออกมา 4 เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ 3 กิ่ง ความยาวกิ่งละ 3 นิ้ว เป็นชั้นที่หนึ่ง 3. ดึงลวดออกมา 3 เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ 3 กิ่ง ความยาวกิ่งละ 3 นิ้ว เป็นชั้นที่สอง 4. ดึงลวดออกมา 2 เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ 3 กิ่ง ความยาวกิ่งละ 2 นิ้ว เป็นชั้นที่สาม 5. เหลือเส้นลวดด้านบนสุดหนึ่งเส้น ให้พันเป็นเถาต าลึง ๒.ต้นทองไหลมา
๑๓ 6. ใช้ตะเกียบม้วนล าต้น และม้วนทุกกิ่ง ดัดตกแต่งรูปทรงตามต้องการ โดยให้แต่ละชั้น มีความยาวไล่ระดับกัน 7. ตัดลวดส่วนเกินออก ให้เหลือไว้ส าหรับติดใบประมาณ 2 นิ้ว วิธีการใส่ใบ 1. ใส่ใบที่ปลายลวดทุกเส้น แล้วเก็บลวดเป็นห่วงวงกลมเล็ก ๆ ไว้ใต้ใบทุกใบ ตามวิธีการท า การใส่ใบ (หน้า ๗) 2. ตัดเส้นลวดใหม่เพื่อท าเป็นก้านส าหรับใส่ผล ความยาวประมาณ 3-4 เซนติเมตร ตามวิธีการท า การท าผล (หน้า ๘) จากนั้นใส่เลื่อม ลูกปัดใหญ่ เลื่อม ลูกปัดเล็กตามล าดับเป็นหนึ่งก้านผล ท าจนครบ 27 ก้าน 3. แขวนผลไว้ในห่วงใต้ใบ จนครบทุกใบ ตามวิธีการท าการติดผล (หน้า ๘) เมื่อครบแล้วจัดตกแต่ง รูปทรงต้นให้สวยงามอีกครั้ง 4. น าต้นไม้ที่ท าส าเร็จแล้วจุ่มกาวลาเท๊กซ์เล็กน้อย จากนั้นเสียบต้นไม้ ลงบนกระถางที่เตรียมไว้
๑๔ วัสดุ - อุปกรณ์ 1. ลวดเบอร์ 26 สีทอง 20 เส้น 2. เลื่อมใบเงิน หรือสีตามชอบ 40 ใบ 3. ลูกปัดคริสตัล สีต่าง ๆ ขนาด 4 มิลลิเมตร 4. คีมตัดลวด คีมปากจิ้งจก วิธีการท า 1. ดัดลวดเบอร์ 26 สีทอง จ านวน 20 เส้น เป็นล าต้นตามวิธีการท า การดัดต้น (หน้า ๗) ความยาวประมาณ 2-3 นิ้ว 2. แบ่งลวดออกมา 8 เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ 2 กิ่ง ความยาวกิ่งละ 3 นิ้ว เป็นชั้นที่หนึ่ง ในแต่ ละกิ่งให้แบ่งลวดออกเป็นข้าง ๆ ละ 4 เส้น แล้วบิดลวดแต่ละข้างความยาวประมาณ 2 นิ้ว 3. บิดลวดที่เหลือรวมกันความยาว ประมาณ 3 เซ็นติเมตร เป็นชั้นที่สอง แบ่งลวดออกมา 8 เส้น บิดรวมกันเป็น หนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ 2 กิ่ง ความยาวกิ่งละ 2 นิ้ว หรือตามความยาวของลวดแต่ให้สั้นกว่าชั้นที่หนึ่ง ในแต่ละกิ่ง ให้แบ่งลวดออกเป็นข้างละ 4 เส้น แล้วบิดลวดแต่ละข้างความยาวประมาณ 2 นิ้ว ๓.ต้นมณีนพรัตน์
๑๕ วิธีการท า 4. บิดลวดที่เหลือรวมกันความยาว ประมาณ 3 นิ้ว เป็นชั้นที่สาม แบ่งลวดออกมาข้างละ 4 เส้น บิดรวมกัน แต่ละข้างความยาวประมาณ 2 นิ้ว 5. ม้วนล าต้น และกิ่งด้วยตะเกียบ ดัดตกแต่งรูปทรงตามต้องการ วิธีการใส่ใบและคริสตัล 1. แยกปลายลวดออก ร้อยคริสตัลสีตามชอบ เส้นละ 4 เม็ด ม้วนลวดให้เป็นวงกลม บิดลวด 2-3 รอบ
๑๖ 2. เสียบเลื่อมใบที่ปลายลวดที่เหลือ แล้วม้วนเก็บปลายลวดเป็นห่วงวงกลมเล็ก ๆ ไว้ใต้ใบ ตามวิธีการท า การติดใบ (หน้า 10) 3. ท้าแบบเดิมตามข้อ 2 จนครบ 40 เส้น โดยสามารถสลับสีคริสตัลได้ตามชอบ ให้ครบ 9 สี 4. น าต้นไม้ที่ท าส าเร็จแล้วจุ่มกาวลาเท๊กซ์เล็กน้อย จากนั้นเสียบต้นไม้ ลงบนกระถางที่เตรียมไว้
๑๗ วัสดุ - อุปกรณ์ 1. ลวดเบอร์ 26 สีเงิน หรือสีตามชอบ 15 เส้น ๔. เลื่อมแฉกสีทอง 27 ใบ 2. เลื่อมใบเมเปิ้ลคละสี 27 ใบ ๕. คีมตัดลวด คีมปากจิ้งจก 3. ลูกพวงองุ่นไข่มุก 27 ลูก (วิธีการท า หน้า 20) วิธีการท า 1. ดัดลวดเบอร์ 26 สีทอง จ านวน 15 เส้น เป็นล าต้นตามวิธีการท าการดัดต้น (หน้า ๗) ความยาวประมาณ 2-3 นิ้ว 2. ดึงลวดออกมา 3 เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ 3 กิ่ง ความยาวกิ่งละ 3 นิ้ว เป็นชั้นที่หนึ่ง 3. ดึงลวดออกมา 3 เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ 3 กิ่ง ความยาวกิ่งละ 2 นิ้ว หรือตามความยาวของลวด แต่ให้สั้นกว่าชั้นที่หนึ่ง เป็นชั้นที่สอง 4. ดึงลวดออกมา 3 เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ 3 กิ่ง ความยาวกิ่งละ 2 นิ้ว หรือตามความยาวของลวด แต่ให้สั้นกว่าชั้นที่สอง เป็นชั้นที่สา 5. เหลือเส้นลวดสามเส้น ด้านบนสุด ให้พันเป็นเถาต าลึง ๔.ต้นพวงองุ่นไข่มุกสายรุ้ง
๑๘ 6. ม้วนล าต้น และกิ่งด้วยตะเกียบ ดัดตกแต่งรูปทรงตามต้องการ วิธีการใส่ใบและผล 1. ใส่ใบที่ปลายลวดทุกเส้น แล้วม้วนเก็บปลายลวดเป็นห่วงวงกลมเล็กๆไว้ใต้ใบ ตามวิธีการท า การติดใบ (หน้า ๗) 2. น าก้านพวงองุ่นที่ท าส าเร็จแล้ว จ านวน 27 ก้าน ไปแขวนไว้ในห่วงใต้ใบ จนครบทุกใบ ตามวิธีการท าการติดผล (หน้า ๘) เมื่อครบแล้วจัดตกแต่งรูปทรงต้นให้สวยงามอีกครั้ง 3. น าต้นไม้ที่ท าส าเร็จแล้วจุ่มกาวลาเท๊กซ์เล็กน้อย จากนั้นเสียบต้นไม้ ลงบนกระถางที่เตรียมไว้
๑๙ วัสดุ - อุปกรณ์ 1. เส้นเอ็น เบอร์ 25 2. ไข่มุก ขนาด 3 มิลลิเมตร 3. เส้นลวดสีทอง ความยาว 5 เซนติเมตร ม้วนปลายวงกลม 27 เส้น 4. กลีบแฉกสีทอง 5. กรรไกร วิธีการท า 1. ตัดเส้นเอ็นยาวประมาณ 30 เซนติเมตร จ านวน 1 เส้น ร้อยไข่มุก 4 ลูก 2. ร้อยสวนเอ็นในไข่มุกเม็ดที่ 4 3. ร้อยไข่มุก 1 เม็ด ๑ ข้าง ๒ เม็ด ๑ ข้าง ร้อยสวนเอ็นในไข่มุกเม็ดบนสุดของข้างที่มี ๒ เม็ด การท าพวงผลองุ่นไข่มุก
๒๐ 4. ร้อยไข่มุกข้างละ 1 เม็ด ทั้ง 2 ข้าง 5. ร้อยสวนเอ็นในไข่มุก 1 เม็ด 6. ร้อยไข่มุกข้างละ 1 เม็ด 7. ร้อยสวนเอ็นในเม็ดไข่มุกเม็ดเริ่มต้น ผูกปมให้แน่น ตัดเศษเอ็นทิ้งให้เรียบร้อย 8. ใส่ไข่มุก 1 เม็ด พวงไข่มุก กลีบแฉกสีทอง ตามด้วยไข่มุกอีก 1 เม็ด ลงบนก้านลวดที่ม้วนปลายเป็นวงกลม ตาม ภาพ (พวงองุ่นไข่มุก 1 พวง จะใช้ ไข่มุก ทั้งหมด 13 เม็ด)
๒๑ วัสดุ - อุปกรณ์ ๑. ลวดเบอร์ ๒๖ สีทอง ๒๐ เส้น ๒. เลื่อมใบ สีเขียว ๔๐ ใบ ๓. ผลส้มมงคล ๔๐ ลูก (วิธีการท า หน้า ๒๓) ๔. คีมตัดลวด คีมปากจิ้งจก วิธีการท า 1. ดัดลวดเบอร์ ๒๖ สีทอง จ านวน ๒๐ เส้น เป็นล าต้นตามวิธีการท าการดัดต้น (หน้า ๗) ความยาวประมาณ ๒-๓ นิ้ว 2. ดึงลวดออกมา ๘ เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ ๒ กิ่ง ความยาวกิ่งละ ๓-๔ นิ้ว จากนั้นในแต่ละกิ่ง แยกลวดออกเป็น ๔ เส้น แล้วบิดรวมกัน เหลือเส้นลวด ความยาว ๒-๓ นิ้ว ไว้เพื่อใส่ใบ เป็นชั้นที่หนึ่ง ๓. บิดลวดที่เหลือเป็นล าต้นขึ้นไปประมาณ ๒ นิ้ว ดึงลวดออกมา ๘ เส้น บิดรวมกันเป็นหนึ่งกิ่ง โดยท าแบบนี้ ๒ กิ่ง ความยาวกิ่งละ ๒-๓ นิ้ว จากนั้นในแต่ละกิ่ง แยกลวดออกเป็น ๔ เส้น แล้วบิดรวมกัน เหลือเส้นลวด ความยาว ๒-๓ นิ้วเพื่อใส่ใบ เป็นชั้นที่สอง ให้สับหว่างกับชั้นที่หนึ่ง ๕.ต้นส้มมงคลสีทอง
๒๒ ๔. บิดลวดที่เหลือเป็นล าต้นขึ้นไปประมาณ ๒ นิ้ว แล้วแยกลวดออกเป็น ๔ เส้น แล้วบิดรวมกัน เหลือเส้นลวดความ ยาว ๒-๓ นิ้วเพื่อใส่ใบ เป็นชั้นที่สาม ให้สับหว่างกับชั้นที่สอง ๕. ม้วนล าต้น และกิ่งด้วยตะเกียบ ดัดตกแต่งรูปทรงตามต้องการ วิธีการใส่ใบและผล 1. ใส่ใบที่ปลายลวดทุกเส้น แล้วม้วนเก็บปลายลวดเป็นห่วงวงกลมเล็ก ๆ ไว้ใต้ใบ ตามวิธีการท า การติดใบ (หน้า ๗) 2. แขวนก้านผลส้มมงคลที่ท าส าเร็จแล้ว จ านวน 40 ก้าน ไว้ในห่วงใต้ใบ จนครบทุกใบ ตามวิธีการท าการติดผล (หน้า ๘) เมื่อครบแล้วจัดตกแต่งรูปทรงต้นให้สวยงามอีกครั้ง 3. น าต้นไม้ที่ท าส าเร็จแล้วจุ่มกาวลาเท๊กซ์เล็กน้อย จากนั้นเสียบต้นไม้ ลงบนกระถางที่เตรียมไว้
๒๓ วัสดุ - อุปกรณ์ 1. เส้นเอ็น เบอร์ 25 ๔. เลื่อมสีทอง 2. ลูกปัดแก้วสีส้ม ขนาด 3 มิลลิเมตร ๕. กลีบแฉก หรือกลีบพิกุลสีเขียว 3. ลูกปัดสีทอง ๖. กรรไกร วิธีการท า 1. ตัดเส้นเอ็นยาวประมาณ 50 เซนติเมตร จ านวน 1 เส้น มัดเส้นเอ็นติดกับลูกปัดสีทอง ให้เหลือปลายข้างหนึ่ง ประมาณ 5 เซนติเมตร 2. ร้อยลูกปัดแก้วสีส้มประมาณ 9 เม็ด กับเส้นเอ็นเป็นแถวที่ 1 ร้อยสอดเอ็นในลูกปัดสีทอง 3. แถวที่ 2 ร้อยลูกปัดแก้วสีส้ม ประมาณ 8 เม็ด ร้อยสอดเอ็นในลูกปัดสีทอง จะได้แถวที่ 2 4. จากนั้นร้อยลูกปัดแก้วสีส้มสลับแถวจนรอบลูกปัดสีทอง 5. จัดแถวลูกปัดแก้วสีส้มให้เป็นระเบียบ ดึงเอ็นให้ตึงผูกปมกับปลายที่เหลือไว้ให้แน่น ตัดเศษเอ็นทิ้งให้เรียบร้อย การท าผลส้มมงคลสีทอง
๒๔ 6. ประกอบผลส้ม ด้วยการร้อยผลส้มลงในก้านลวดที่ม้วนปลายเป็นวงกลม โดยใส่เลื่อมสีทอง ผลส้ม และกลีบเฉกสีเขียว ตามล าดับ
๒๕ วัสดุ - อุปกรณ์ 1. คริสตัลรูปหยดน้ า ขนาด 15 มิลลิเมตร สีตามชอบ ลวดก้านสีเขียว 2. คริสตัลทรงเหลี่ยม ขนาด 8 มิลลิเมตร สีเหลือง ฟลอร่าเทป 3. เลื่อมแฉก สีเขียว ปืนกาวและแท่งกาว 4. ลวด เบอร์ 26 สีทอง คีมตัดลวด คีมปากจิ้งจก วิธีการท ากลีบดอก 1. พับครึ่งลวดเบอร์ 26 สีทอง ให้เป็นสองส่วน 2. ร้อยคริสตัลหยอดน้ า 1 เม็ดลงไป ให้อยู่ตรง เท่า ๆ กัน รอยพับของลวด 3. ร้อยคริสตัลเม็ดที่ 2 โดยร้อยให้ลวดสวนทางกัน 4. ดึงลวดให้คริสตัลติดกัน ๖.ดอกเดซี่คริสตัล
๒๖ 5. ร้อยเม็ดที่ 3 4 5 ด้วยวิธีเดียวกับข้อ 3 – 4 6. ร้อยคริสตัลเม็ดที่ 1 กับ 5 ให้ติดกัน โดย การร้อยลวดเส้นใดเส้นหนึ่ง ให้มาอยู่ด้านเดียวกับลวด อีกเส้น 7. จับลวดที่เหลือบิดให้เป็นเกลียวชิกับลูกปัดยาว 8. ตัดลวดที่เหลือออกแล้วพับเก็บให้เรียบร้อย ประมาณ 0.5 เซนติเมตร 9. ท าจ านวน 2 ชิ้น ต่อ 1 ดอก
๒๗ วิธีประกอบดอกเดซี่ 1. ทากาวลาเท็กซ์ที่ปลายลวดพันก้านสีเขียว 2. ร้อยกลีบดอกลงไป 2 ชั้น จัดกลีบให้สับหว่างกัน ใส่เข้าไปในรูของคริสตัลทรงเหลี่ยมสีเหลือง เพื่อเป็น โดยติดเกสรและกลีบดอกแต่ละชั้น เกสร ด้วยกาวแท่ง 3. น ากลีบแฉกสีเขียวติดเป็นกลีบเลี้ยงด้วยกาวแท่ง 4. ใช้ฟลอร่าเทปสีเขียว พันก้านให้สวยงาม 5. น าดอกเดซี่ประดิษฐ์ที่ส าเร็จแล้วไปจัดตกแต่งให้สวยงาม ข้อแนะน า ถ้าคริสตัลหรือวัสดุอื่น ๆ ตามตัวอย่างไม่มี สามารถน าคริสตัลหรือวัสดุอื่น ๆ ที่มีลักษณะใกล้เคียงมาใช้แทนได้
๒๘ ภาพกิจกรรมการเรียนการสอน ภาพการเรียนการสอน ลวดดัดไม้มงคล
๒๙ ที่ปรึกษา นางอุทัยวรรณ โพธิ์กระจ่าง ผู้อ านวยการศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ คณะที่ปรึกษาจัดท าหลักสูตร นายเชาวฤทธิ์ จงเกษกรณ์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวัดผลและประเมินผล นางอุมาพร แขดอน ผู้ทรงคุณวุฒิด้านอาชีพ นายรชฏ ศิริวัฒนะ ภูมิปัญญาด้านการท าขนม คณะผู้จัดท า นางวัชรินทร์ พลอยส่งศรี ครูผู้ช่วย นางรุ่งนภา ศรีชัย ครูผู้ช่วย นายบดินทร์ภัทร์ พุ่มพันธ์วงศ์ ครูผู้ช่วย นางสาวพัฒนีนาถ ภักดีอักษร ครูผู้ช่วย นายวิทวัส เทียนข า ครูผู้ช่วย นางสาวดาววดี เครืออ่อน นักจัดการงานทั่วไป นางสาวนุชจรี หอมสมบัติ นักวิชาการเงินและบัญชี นายสิทธิชัย ศาสตร์ประสิทธิ์ นักจัดการงานทั่วไป นายสมเกียรติ หน่วงกลาง นักวิชาการศึกษา นางสุรีย์รัตน์ แพ่งประสิทธิ์ เจ้าพนักงานธุรการ นางสุรีฉาย จันทร เจ้าพนักงานการเงินและบัญชี นางสาวชวัลพัชร เพียรกสิกรรม นักวิชาการโสตทัศนศึกษา นางสาวอุนนดา ชูรัศมี นักวิชาการศึกษา นางสาวสุวิมล อินเฉียน นักวิชาการพัสดุ นางสาวณัฐกานต์ ครุธพันธ์ นักจัดการงานทั่วไป นางสาวศิริพร เกตุประทุม เจ้าหน้าที่เกษตร ผู้สนับสนุนข้อมูลจัดท าหลักสูตร นายบดินทร์ภัทร์ พุ่มพันธ์วงศ์ ครูผู้ช่วย รูปเล่ม / หน้าปก นายบดินทร์ภัทร์ พุ่มพันธ์วงศ์ ครูผู้ช่วย นางสาวนุชจรี หอมสมบัติ นักวิชาการเงินและบัญชี นางสาวชวัลพัชร เพียรกสิกรรม นักวิชาการโสตทัศนศึกษา คณะผู้จัดท า
๓๐