คู่มือบริหารงานวิชาการโรงเรียนบ้านหอมเกร็ด ปีการศึกษา ๒๕๖๕

คมู่ ือบรหิ ารงานวิชาการ

ภายในสถานศกึ ษา

ระดับการศึกษาขนั้ พื้นฐาน ปีการศึกษา ๒๕๖๕

โรงเรยี นบา้ นหอมเกร็ด จงั หวัดนครปฐม

โรงเรยี นบ้านหอมเกรด็ อําเภอสามพราน จังหวดั นครปฐม
สํานักงานเขตพื้นทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษานครปฐม เขต ๒

สํานกั งานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พื้นฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ

๒

คำนำ

ค#มู อื การบรหิ ารงานวิชาการโรงเรียนบ5านหอมเกร็ดเลม# น้ี จดั ทำขนึ้ เพ่อื ให5บุคลากรภายในโรงเรยี น ใชเ5 ปGน
แนวทางในการปฏบิ ตั ิงาน ตรวจสอบและพิจารณากลนั่ กรองเอกสารที่เกีย่ วกับงานบรหิ ารงานวชิ าการ ทงั้ น้ีเพื่อลด
ข5อผิดพลาดทอ่ี าจกอ# ให5เกิดปOญหาในการปฏิบตั ิงานและความเข5าใจท่ไี ม#ตรงกัน ตามระเบยี บการบริหารงานวิชาการ
อันจะส#งผลดีตอ# บุคลากรภายในโรงเรยี น

ผู5จดั ทำหวงั ว#าค#มู อื เล#มนี้ จะเปGนประโยชนRตอ# บคุ ลากรภายในโรงเรียน และผู5อ#านทกุ ท#าน พร5อมนผ้ี 5ูจดั ทำ
ขอขอบคณุ ทุกทา# นท่ใี หค5 วามรว# มมือในการรวบรวมเอกสารที่เก่ียวขอ5 งประกอบการเขียนคม#ู ือเล#มน้ี

ฝTายวชิ าการ โรงเรียนบา5 นหอมเกรด็

๓

สารบญั หนา*
2
เรอื่ ง ๒
แนวคดิ หลกั ในการบริหารวชิ าการ ๓
วตั ถปุ ระสงคRในการบรหิ ารวิชาการ ๔-๑๐
วิสยั ทัศนR พนั ธกจิ เปZาประสงคR อตั ลักษณR และเอกลักษณขR องสถานศกึ ษา ๑๑
ขอบข#ายและภารกิจผร5ู บั ผดิ ชอบ ๑๑
ด5านบรหิ ารวิชาการ ๑๑
๑๑
- หัวหน5างานบรหิ ารวิชาการ ๑๑
- หัวหนา5 วชิ าการสายช้ัน ๑๑
ขอบข#ายงานบรหิ ารวชิ าการ ๑๒
- การพฒั นาหรือการดำเนินงานเกีย่ วกับการให5ความเหน็ การพัฒนาสาระหลักสูตรท5องถ่นิ ๑๒
- การวางแผนงานดา5 นวิชาการ ๑๓
- การจัดการเรียนการสอนในสถานศกึ ษา ๑๓
- การพัฒนาหลกั สูตรของสถานศกึ ษา ๑๔
- การพัฒนากระบวนการเรียนร5ู ๑๕
- การวดั ผล ประเมินผลและดำเนนิ การเทียบโอนผลการเรยี น ๑๕
- การวจิ ัยเพอ่ื พฒั นาคณุ ภาพการศึกษาในสถานศึกษา ๑๖
- การพฒั นาและสNงเสรมิ ใหม* แี หลงN เรยี นรู* ๑๖
- การนิเทศการศกึ ษา ๑๗
- การแนะแนวการศกึ ษา ๑๗
- การพฒั นาระบบประกนั คณุ ภาพภายในและมาตรฐานการศกึ ษา ๑๗-๑๘
- การสงN เสริมชุมชนใหม* ีความเข*มแข็งทางวชิ าการ
- การประสานความรNวมมือในการพฒั นาวชิ าการกับสถานศึกษาและองคกX รอื่น ๑๘
- การสงN เสรมิ และสนบั สนนุ งานวชิ าการแกNบุคคล ครอบครัว องคกX ร หนวN ยงาน ๑๘
สถานประกอบการ และสถาบนั อื่นทจ่ี ดั การศกึ ษา ๑๘
- การจัดทำระเบยี บและแนวปฏบิ ตั เิ กีย่ วกบั งานดา* นวิชาการของสถานศึกษา ๑๙
- การคัดเลอื กหนังสอื แบบเรยี นเพอื่ ใชใ* นสถานศกึ ษา ๑๙
- การพัฒนาและใชส* อื่ เทคโนโลยีเพอ่ื การศึกษา ๑๙
- การรับนักเรยี น
- การจดั ทำสำมะโนนกั เรียน
- การทศั นศกึ ษา

๔

การบริหารงานวิชาการ

แนวคิดหลักในการบริหารวิชาการ

การบรหิ ารงานวชิ าการเปนG ภารกจิ ทส่ี ำคัญของการบริหารโรงเรยี นตามทีพ่ ระราชบญั ญตั ิ
การศึกษาแหง# ชาติ พ.ศ. 2542 และทแี่ ก5ไขเพ่ิมเตมิ (ฉบบั ท่ี 2)พ.ศ.2545 ถอื เปGนงานทม่ี คี วามสำคัญที่สุด เปนG
หัวใจของการจดั การศึกษา ซ่ึงทั้งผูบ5 รหิ าร โรงเรียน คณะครู และผมู5 ีส#วนเกย่ี วข5องทกุ ฝTาย ต5องมีความรค5ู วามเขา5 ใจ
ใหค5 วามสำคัญและ มสี ว# นรว# มในการวางแผน กำหนดแนวทางปฏบิ ัติการประเมนิ ผล และการปรับปรงุ แกไ5 ขอย#าง
เปGน ระบบและตอ# เน่ือง มงุ# ใหก5 ระจายอำนาจในการบริหารจดั การไปให5สถานศกึ ษาให5มากทสี่ ุด ด5วยเจตนารมณทR ี่
จะให5สถานศึกษาดำเนนิ การได5โดยอิสระ คล#องตัว รวดเร็ว สอดคล5องกับความต5องการของผ5เู รียน โรงเรียน
ชุมชน ท5องถน่ิ และการมสี ว# นรว# มจากผ5มู ีส#วนได5ส#วนเสยี ทกุ ฝาT ย ซงึ่ จะเปGนปOจจยั สำคัญทำให5สถานศึกษามีความ
เข5มแขง็ ในการบริหารและจดั การ สามารถพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู5ตลอดจนการวัดผล ประเมนิ ผล
รวมทั้งปOจจยั เกอื้ หนนุ การพฒั นาคณุ ภาพนักเรียน โรงเรยี น ชมุ ชน ทอ5 งถน่ิ ได5อยา# งมคี ณุ ภาพและมีประสทิ ธิภาพ

วัตถปุ ระสงคX
1. เพื่อให5บริหารงานด5านวิชาการได5โดยอิสระ คล#องตัว รวดเร็ว และ สอดคล5องกับความต5องการของ
นักเรียน สถานศึกษา ชุมชน ท5องถนิ่
2. เพื่อให5การบริหาร และ การจัดการศึกษาของโรงเรียนได5มาตรฐาน และ มีคุณภาพสอดคล5องกับระบบ
ประกันคุณภาพการศึกษา และ ประเมินคุณภาพภายในเพื่อพัฒนาตนเอง และ จากการประเมิน
หนว# ยงานภายนอก
3. เพื่อให5โรงเรียนพัฒนาหลักสูตร และ กระบวนการเรียนรู5 ตลอดจนปOจจัยหนุนการเรียนรู5ที่สนองต#อความ
ตอ5 งการของผูเ5 รียน ชมุ ชน และ ทอ5 งถ่นิ โดยยดึ ผู5เรยี นเปนG สำคัญไดอ5 ย#างมคี ณุ ภาพ และ ประสิทธภิ าพ
4. เพื่อให5โรงเรียนได5ประสานความร#วมมือในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา และ ของบุคคล
ครอบครัว องคRกร หนว# ยงาน และ สถาบนั อน่ื ๆอย#างกว5างขวาง

๕

วิสยั ทัศน0 พนั ธกิจ เปา7 หมาย อตั ลักษณ0 และเอกลักษณ0ของสถานศกึ ษา

วสิ ยั ทัศนX

โรงเรียนบา5 นหอมเกรด็ ม#ุงพัฒนาผูเ5 รียนทกุ คนใหม5 ีความรค5ู คู# ณุ ธรรม มสี ขุ ภาพร#างกายแขง็ แรง

พันธกจิ
โรงเรียนบ5านหอมเกร็ด (เฉลิมราษฎรRนครยอดบำรุง) จัดการศึกษาตั้งแต#ระดับปฐมวัยถึงชั้นมัธยมศึกษาปnที่ ๓

เพื่อดำเนินการพัฒนาทรัพทยากรมนุษยRให5มีคุณภาพ สอดคล5องกับความต5องการของสังคมทางด5านความรู5 ความสาร
มารถในการคิด การปฏิบัติ มีคุณธรรม จริยธรรม พัฒนาความเปGนเลิศทางวิชาการ รู5จักเก็บออม และน5อมนำปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพียงไปปฏบิ ตั ิ สามารถดำรงชีวติ อย#ูในสังคมไดอ5 ยา# งมคี วามสุข

เปา] หมาย
1. นกั เรยี นมีคณุ ธรรมตามหลกั ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2. นักเรียนได5รบั การพัฒนาด5านวชิ าการ เทคโนโลยีและพื้นฐานงานวิชาชพี อย#างเตม็ ศักยภาพ
3. นกั เรียนมคี วามสขุ กับการเรยี น

อัตลักษณขX องโรงเรียนบา* นหอมเกร็ด (เฉลมิ ราษฎรXนครยอดบำรุง)
คุณธรรมเด#น เนน5 ศีล ๕

เอกลักษณขX องโรงเรียนบ*านหอมเกร็ด (เฉลิมราษฎรนX ครยอดบำรุง)
เลิศล้ำกีฬา

๖

ขอบขาN ยและภารกิจผูร* บั ผิดชอบ
1. การพัฒนาหรอื การดำเนนิ การเก่ยี วกับการใหค* วามเหน็ การพัฒนาสาระหลักสตู รทอ* งถน่ิ
บทบาทและหน*าท่ี

1. วิเคราะหRกรอบสาระการเรยี นรู5ท5องถิน่ ทีส่ ำนักงานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษาจัดทำไว5
2. วิเคราะหRหลักสตู รสถานศกึ ษาเพอื่ กำหนดจุดเนน5 หรอื ประเด็นท่สี ถานศกึ ษาให5
ความสำคญั
3. ศึกษา และวเิ คราะหRข5อมูลสารสนเทศของสถานศึกษา และชมุ ชนเพอ่ื นำมาเปGนขอ5 มูล
จัดทำสาระการเรียนรทู5 อ5 งถ่นิ ของสถานศึกษาให5สมบรู ณยR ่งิ ข้ึน
4. จดั ทำสาระการเรียนร5ทู 5องถน่ิ ของสถานศึกษา เพอื่ นำไปจัดทำรายวิชาพนื้ ฐานหรอื
รายวิชาเพม่ิ เตมิ จดั ทำคำอธิบายรายวชิ า หน#วยการเรียนรู5 แผนการจดั การเรยี นร5ู เพ่อื จดั ประสบการณR
และจัดกิจกรรมการเรยี นการสอนให5แก#ผเ5ู รยี น ประเมินผล และปรับปรุง
5. ผ5บู ริหารศกึ ษาอนมุ ัติ

2. การวางแผนงานด*านวิชาการ
บทบาทและหนา* ที่

1. วางแผนงานดา5 นวิชาการโดยการรวบรวมขอ5 มลู และกำกบั ดูแล นิเทศและติดตามเกยี่ วกับงานวิชาการ
ไดแ5 ก# การพัฒนาหลักสตู รสถานศกึ ษา การพัฒนากระบวนการเรียนร5ู การวดั ผล ประเมนิ ผล และ การ
เทยี บโอนผลการเรียน การประกันคุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษา การพฒั นาและใช5 สอ่ื และ
เทคโนโลยีเพ่อื การศึกษา การพฒั นาและส#งเสริมใหม5 แี หลง# เรียนรกู5 ารวจิ ัยเพื่อพัฒนา คณุ ภาพการศึกษา
และส#งเสริมชมุ ชนให5มคี วามเขม5 แขง็ ทางวิชาการ
2. ผ5บู รหิ ารสถานศึกษาอนุมัตโิ ดยความเหน็ ชอบของคณะกรรมการสถานศึกษา

3. การจัดการเรยี นการสอนในสถานศกึ ษา
บทบาทและหนา* ที่

1. จัดทำแผนการเรียนร5ทู กุ กลุม# สาระการเรียนร5ู
2. จัดการเรยี นการสอนทกุ กล#ุมสาระการเรยี นรู5ทุกชว# งชัน้ ตามแนวปฏบิ ตั ิการเรียนรู5โดยเน5นผ5ูเรยี นเปนG

สำคัญ พัฒนาคณุ ธรรมนำความรต5ู ามหลกั การปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง
3. ใชส5 อื่ การเรียนการสอน และแหลง# การเรียนรู5
4. จัดกจิ กรรมพฒั นาหอ5 งสมุด ห5องปฏบิ ตั กิ ารต#างๆ ให5เออ้ื ต#อการเรยี นรู5
5. ส#งเสรมิ การวจิ ยั และพัฒนาการเรียนการสอนทุกกลุ#มสาระการเรยี นรู5
6. ส#งเสริมการพัฒนาความเปนG เลศิ ของนักเรียน และช#วยเหลอื นกั เรียนพกิ าร ดอ5 ยโอกาสและ

มีความสามารถพิเศษ

๗

4. การพัฒนาหลกั สูตรของสถานศึกษา
บทบาทและหน*าที่
1. จัดทำหลกั สตู รเปนG ของตนเองโดยจดั ให5มกี ารวิจยั และพัฒนาหลกั สตู ร ใหท5 นั กับการเปล่ยี นแปลงทางดา5 น
เศรษฐกิจและสังคม จดั ทำหลกั สตู รที่ม#งุ เนน5 พฒั นานกั เรียนให5เปGนมนษุ ยทR ี่สมบูรณทR ั้งรา# งกาย จิตใจ สติปOญญา มี
ความรแ5ู ละคุณธรรม สามารถอยู#ร#วมกบั ผอ5ู นื่ ได5อยา# งมคี วามสุข จดั ให5มีวิชาตา# งๆ ครบถว5 นตามหลักสตู รแกนกลาง
การศึกษาพืน้ ฐานของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
2. เพ่ิมเติมเนื้อหาสาระของรายวชิ า ได5แก# การศกึ ษาด5านศาสนา ดนตรี นาฏศลิ ปr กีฬา การศึกษาทส่ี #งเสรมิ
ความเปนG เลศิ ผบู5 กพรอ# ง
3. เพิ่มเตมิ เนื้อหาสาระของรายวิชาที่สอดคลอ5 งสภาพปญO หาความตอ5 งการของผู5เรยี น ผป5ู กครอง ชมุ ชน สังคม และ
อาเซย่ี น

5. การพฒั นากระบวนการเรยี นร*ู
บทบาทและหน*าที่

1. จดั เนอื้ หาสาระและกจิ กรรมให5สอดคล5องกบั ความสนใจ และความถนัดของผูเ5 รยี นโดย
คำนงึ ถึงความแตกตา# งระหว#างบุคคล

2. ฝกs ทกั ษะ กระบวนการคิด การเผชญิ สถานการณR และการประยุกตคR วามร5ูมาใช5 เพ่อื ปZองกันและแก5ไข
ปOญหา

3. จัดกจิ กรรมใหผ5 5เู รียนไดเ5 รียนร5ูจากประสบการณจR รงิ ฝกs การปฏิบตั ใิ ห5ทำได5 คดิ เปGน ทำเปGนรักการอ#าน
และเกดิ การใฝรT ูอ5 ย#างต#อเนือ่ ง

4. จัดการเรยี นการสอน โดยผสมผสานสาระความร5ูดา5 นต#างๆ อย#างได5สดั สว# นสมดุลกนั รวมท้ังปลูกฝงO
คณุ ธรรม ค#านิยมท่ีดงี ามและคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงคRไว5ในทกุ กลม#ุ สาระ/วิชา

5. ส#งเสรมิ สนบั สนุนให5ผ5ูสอนสามารถจัดบรรยากาศสภาพแวดล5อม ส่อื การเรียน และอำนวยความสะดวก
เพอ่ื ให5ผเ5ู รยี นเกดิ การเรยี นรู5 และมคี วามรอบร5ู รวมท้ังสามารถใช5การวิจยั เปนG ส#วนหนึง่ ของกระบวนการเรียนรู5 ทั้งน้ี
ผ5สู อนและผูเ5 รียนร5อู าจเรยี นร5ูไปพรอ5 มกนั จากสื่อการเรยี นการสอน และแหล#งวิทยาการประเภทตา# ง ๆ

6. จดั การเรยี นรใู5 ห5เกิดขนึ้ ไดท5 กุ เวลา ทกุ สถานท่ี มกี ารประสานความรว# มมอื กับบดิ ามารดาและบุคคลใน
ชุมชนทกุ ฝาT ย เพ่ือรว# มกันพฒั นาผเ5ู รยี นตามศักยภาพ

7. ศกึ ษาคน5 ควา5 พฒั นารปู แบบหรือการออกแบบกระบวนการเรียนรทู5 ี่

๘

6. การวัดผล ประเมินผล และดำเนนิ การเทียบโอนเทาN ผลการเรียน
บทบาทและหนา* ท่ี

1. กำหนดระเบยี บการวดั และประเมนิ ผลของสถานศกึ ษาตามหลักสูตรสถานศึกษาโดยให5
สอดคล5อง กบั นโยบายระดับประเทศ

2. จัดทำเอกสารหลกั ฐานการศกึ ษาให5เปนG ไปตามระเบียบการวดั และประเมินผลของสถานศึกษา
3. วดั ผล ประเมนิ ผล เทยี บโอนประสบการณR ผลการเรยี นและอนมุ ัติผลการเรียน
4. จดั ให5มกี ารประเมนิ ผลการเรียนทุกช#วงชั้น และจดั ให5มกี ารซ#อมเสรมิ กรณีท่มี ีผู5เรยี น ไมผ# #าน
เกณฑกR ารประเมนิ
5. ใหม5 กี ารพฒั นาเคร่อื งมือในการวดั และประเมินผล
6. จดั ระบบสารสนเทศด5านการวดั ผลประเมนิ ผล และการเทียบโอนผลการเรยี นเพือ่ ใช5ในการอา5 งองิ
ตรวจสอบ และใช5ประโยชนRในการพัฒนาการเรยี นการสอน
7. ผูบ5 รหิ ารสถานศกึ ษาอนุมัติผลการประเมนิ การเรยี นด5านตา# งๆ รายปn รายภาคและตดั สนิ ผลการเรียนผา# น
ระดับชนั้ และจบการศึกษาข้นั พื้นฐาน
8. การเทียบโอนผลการเรียนเปนG อำนาจของสถานศึกษา ท่จี ะแต#งตง้ั คณะกรรมการดำเนนิ การ
เพอื่ กำหนดหลักเกณฑวR ธิ ีการ ได5แก# คณะกรรมการเทียบระดบั การศกึ ษาท้ังในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย
คณะกรรมการเทยี บโอนผลการเรียน และเสนอคณะกรรมการบรหิ ารหลกั สูตร และวิชาการ พรอ5 มทั้งใหผ5 5บู ริหาร
สถานศึกษาอนมุ ัตกิ ารเทียบโอน

7. การวิจัยเพื่อพฒั นาคณุ ภาพการศึกษาในสถานศึกษา
บทบาทและหน*าที่

1. กำหนดนโยบายและแนวทางการใช5 การวิจยั เปนG สว# นหน่ึงของกระบวนการเรียนรู5 และกระบวนการ
ทำงานของนกั เรียน ครู และผู5เกย่ี วข5องกบั การศกึ ษา

2. พัฒนาครู และนกั เรยี นใหม5 ีความรเู5 ก่ยี วกบั การปฏิรปู การเรียนร5ู โดยใช5กระบวนการวิจยั เปนG สำคญั ในการ
เรยี นรูท5 ี่ซับซ5อนขึน้ ทำใหผ5 เู5 รยี นไดฝ5 กs การคดิ การจัดการ การหาเหตุผลในการตอบปญO หา

3. พฒั นาคุณภาพการศกึ ษาดว5 ยกระบวนการวจิ ยั
4. รวบรวม และเผยแพร#ผลการวจิ ัยเพือ่ การเรียนรแ5ู ละพฒั นาคณุ ภาพการศกึ ษา รวมท้งั สนบั สนนุ ให5ครูนำ
ผลการวิจยั มาใชเ5 พ่ือพัฒนาการเรียนร5ูและพฒั นาคณุ ภาพการศึกษาของสถานศึกษา

๙

8. การพฒั นาและสNงเสริมให*มีแหลงN เรียนรู*
บทบาทและหน*าท่ี

1. จัดใหม5 แี หล#งเรยี นร5อู ย#างหลากหลาย ท้ังภายในและภายนอกสถานศกึ ษา ใหพ5 อเพยี งเพอ่ื
สนบั สนุนการแสวงหาความรูด5 5วยตนเองกบั การจดั กระบวนการเรยี นร5ู

2. จัดระบบแหล#งการเรียนร5ภู ายในโรงเรยี นใหเ5 อือ้ ตอ# การจดั การเรียนรู5ของผเู5 รียน เช#น
พฒั นาห5องสมดุ ใหเ5 ปนG แหลง# การเรียนรู5 มุมหนังสือในห5องเรยี น หอ5 งดนตรี หอ5 งคอมพิวเตอรR ห5องพยาบาล ห5อง
ศนู ยRวชิ าการ สวนสุขภาพ สวนหนังสอื เปGนต5น

3. จัดระบบข5อมลู แหล#งการเรยี นรใู5 นท5องถิน่ ใหเ5 ออ้ื ต#อการจดั การเรยี นร5ู ของผู5เรียน ของ
สถานศกึ ษาของตนเอง

4. สง# เสรมิ ใหค5 รูและผ5เู รียนไดใ5 ชแ5 หล#งเรียนรู5 ทง้ั ในและนอกสถานศกึ ษา เพือ่ พฒั นาการ
เรยี นรู5 และ นิเทศ กำกับติดตาม ประเมนิ และปรับปรงุ อยา# งต#อเนือ่ ง

5. ส#งเสรมิ ใหค5 รู และผูเ5 รยี นใช5แหลง# เรยี นรท5ู ัง้ ภายในและภายนอก

9. การนเิ ทศการศึกษา
บทบาทและหน*าท่ี

1. สรา5 งความตระหนกั ให5แก#ครู และผเ5ู ก่ียวขอ5 งใหเ5 ขา5 ใจกระบวนการนิเทศภายในวา# เปGน
กระบวนการทำงานรว# มกนั ทีใ่ ชเ5 หตผุ ลการนิเทศ เปนG การพัฒนาปรบั ปรงุ วิธีการทำงานของแตล# ะบุคคล ให5มีคุณภาพ
การนเิ ทศเปนG ส#วนหนึ่งของกระบวนการบรหิ าร เพือ่ ใหท5 กุ คนเกดิ ความเชื่อมนั่ วา# ได5ปฏบิ ัตถิ กู ตอ5 ง กา5 วหน5า และเกดิ
ประโยชนRสงู สุดต#อผเู5 รยี น และตัวครเู อง

2. จัดการนเิ ทศภายในสถานศกึ ษาให5มคี ุณภาพทั่วถึง และตอ# เน่อื งเปนG ระบบและ
กระบวนการ

3. จัดระบบนเิ ทศภายในสถานศกึ ษาใหเ5 ชื่อมโยงกับระบบนิเทศการศึกษาของสำนกั งานเขต
พื้นทก่ี ารศึกษา

10. การแนะแนว
บทบาทและหนา* ที่

1. กำหนดนโยบายการจัดการศกึ ษา ทมี่ กี ารแนะแนวเปGนองคRประกอบสำคัญ โดยให5ทุก
คนในสถานศกึ ษาตระหนกั ถึงการมสี ว# นร#วมในกระบวนการแนะแนว และการดแู ลช#วยเหลอื

2. จดั ระบบงานและโครงสร5างองคกR รแนะแนว และดูแลช#วยเหลอื นักเรียนของสถานศึกษาให5
ชัดเจน

3. สรา5 งความตระหนักใหค5 รูทกุ คนเห็นคุณคา# ของการแนะแนว และดูแลช#วยเหลือนักเรยี น
4. ส#งเสริมและพัฒนาใหค5 รูไดร5 บั ความรเู5 พ่มิ เตมิ เรือ่ งจติ วิทยาและการแนะแนวและดแู ล
ชว# ยเหลอื นกั เรียน เพ่อื ใหส5 ามารถบรู ณาการในการจดั การเรียนรแ5ู ละเช่อื มโยงสก#ู ารดำรงชีวิตประจำวนั

๑๐

5. คดั เลือกบุคลากรทม่ี คี วามรู5 ความสามารถและบุคลิกภาพทเี่ หมาะสม ทำหนา5 ทค่ี รูแนะ
แนว ครูทปี่ รกึ ษา ครปู ระจำชัน้ และคณะอนุกรรมการแนะแนว

6. ดูแล กำกบั นเิ ทศ ตดิ ตามและสนับสนนุ การดำเนินงานแนะแนว และดูแลชว# ยเหลือ
นักเรยี นอยา# งเปGนระบบ

7. ส#งเสริมความรว# มมือ และความเข5าใจอันดรี ะหวา# งครู ผู5ปกครอง และชมุ ชน
8. ประสานงานดา5 นการแนะแนวระหว#างสถานศึกษา องคRกร ภาครัฐและเอกชน บ5าน
ศาสนสถาน ชุมชนในลักษณะเครือข#ายการแนะแนว
9. เช่ือมโยงระบบแนะแนว และระบบดแู ลชว# ยเหลอื นักเรยี น

11. การพฒั นาระบบประกันคณุ ภาพภายใน และมาตรฐานการศึกษา
บทบาทและหน*าที่
1. กำหนดมาตรฐานการศกึ ษาของสถานศกึ ษา
2. จัดทำแผนสถานศกึ ษาท่มี ุ#งเนน5 คณุ ภาพการศกึ ษา (แผนกลยทุ ธ/R แผนยุทธศาสตร)R
3. จัดทำระบบบริหารและสารสนเทศ
4. ดำเนนิ การตามแผนพฒั นาสถานศกึ ษาในการดำเนนิ โครงการ/กจิ กรรมสถานศกึ ษาตอ5 ง

สรา5 งระบบ การทำงานท่เี ขม5 แข็งเนน5 การมสี #วนร#วม และวงจรการพฒั นาคณุ ภาพของเดมมิ่ง (Deming Cycle)
หรือทีร่ 5ูจกั กันว#าวงจร PDCA

5. ตรวจสอบ และทบทวนคณุ ภาพการศึกษาโดยการดำเนนิ การอยา# งจรงิ จังต#อเนอื่ งด5วยการ
สนบั สนนุ ใหค5 รู ผป5ู กครองและชุมชนเข5ามามสี #วนรว# ม

6. ประเมนิ คุณภาพการศกึ ษาภายในสถานศึกษาตามมาตรฐานท่กี ำหนด เพอื่ รองรบั การ
ประเมนิ คณุ ภาพภายนอก

7. จดั ทำรายงานคณุ ภาพการศึกษาประจำปn (SAR) และสรปุ รายงานประจำปn โดยความ
เห็นชอบของคณะกรรมการสถานศกึ ษาข้ันพนื้ ฐานเสนอต#อหนว# ยงานตน5 สงั กัด และเผยแพร#ต#อสาธารณชน

12. การสNงเสริมชมุ ชนให*มีความเข*มแขง็ ทางวิชาการ
บทบาทและหนา* ท่ี

1. จัดกระบวนการเรียนรูร5 ว# มกับบคุ คล ครอบครวั ชมุ ชน องคRกรชุมชน องคกR รปกครองส#วนทอ5 งถน่ิ
เอกชน องคกR รวิชาชีพ สถาบนั ศาสนา สถานประกอบการและสถาบันอน่ื

2. สง# เสริมความเขม5 แข็งของชุมชน โดยการจดั กระบวนการเรยี นรภู5 ายในชุมชน
3. สง# เสรมิ ใหช5 ุมชนมกี ารจัดการศกึ ษาอบรม มีการแสวงหาความร5ู ข5อมลู ขา# วสารและ
เลือกสรรภมู ปิ ญO ญา วทิ ยาการตา# งๆ
4. พัฒนาชุมชนให5สอดคล5องกบั สภาพปญO หา และความตอ5 งการรวมทั้งหาวธิ ีการสนับสนุน
ใหม5 ีการแลกเปลี่ยนประสบการณรR ะหว#างชุมชน

๑๑

13. การประสานความรวN มมอื ในการพฒั นาวชิ าการกับสถานศึกษา และองคกX รอืน่ เปGนต5น
บทบาทและหนา* ท่ี

1. ระดมทรพั ยากรเพอ่ื การศกึ ษา ตลอดจนวิทยากรภายนอกและภูมิปOญญาทอ5 งถ่ิน เพื่อ
เสริมสรา5 ง พัฒนาการของนกั เรยี นทกุ ดา5 น รวมทัง้ สบื สานจารตี ประเพณีศิลปวฒั นธรรมทอ5 งถนิ่

2. เสริมสรา5 งความสัมพันธรR ะหว#างสถานศกึ ษากบั ชุมชน ตลอดจนประสานงานกบั องคกR รท้ัง
ภาครัฐ และเอกชน เพอื่ ให5สถานศึกษาเปGนแหล#งวทิ ยาการของชมุ ชน เพ่ือใหส5 ถานศึกษาเปนG แหล#ง
วิทยาการของชมุ ชน และมสี #วนในการพฒั นาชมุ ชนและทอ5 งถน่ิ

3. ให5บริการด5านวชิ าการทส่ี ามารถเชอ่ื มโยงหรอื แลกเปล่ยี นขอ5 มูลข#าวสารกับแหล#งวิชาการ
ในทีอ่ น่ื ๆ

4. จดั กจิ กรรมร#วมกบั ชุมชนเพ่ือส#งเสรมิ วัฒนธรรมการสร5างความสัมพันธอR นั ดกี ับศษิ ยเR ก#า
การประชุม ผปู5 กครองนักเรียน การปฏบิ ตั ิงานรว# มกับชมุ ชน การร#วมกิจกรรมกบั สถาบันการศกึ ษาอ่ืน

14. การสNงเสริมและสนบั สนนุ งานวิชาการแกNบุคคล ครอบครัว องคXกร หนวN ยงาน สถานประกอบการ และ
สถาบันอื่นทจี่ ัดการศึกษา
บทบาทและหน*าที่

1. ประชาสมั พนั ธสR ร5างความเขา5 ใจต#อบคุ คล ครอบครวั ชมุ ชน องคRกรชุมชน องคRกร
ปกครอง ส#วนทอ5 งถิ่น เอกชน องคกR รเอกชน องคRกรวิชาชพี สถาบันศาสนา สถานประกอบการและสถาบัน สังคม
อ่นื ในเร่อื งเกีย่ วกบั สิทธใิ นการจดั การศกึ ษาข้นั พ้ืนฐานการศกึ ษา

2. จัดให5มีการสรา5 งความรู5ความเข5าใจ การเพิ่มความพร5อมให5กับบคุ คล ครอบครวั
ชมุ ชน องคRกรชมุ ชน องคRกรปกครองส#วนท5องถนิ่ เอกชน องคกR รเอกชน องคRกรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถาน
ประกอบการและสถาบนั สังคมอื่น ทร่ี ว# มจัดการศึกษา

3. ร#วมกับบคุ คล ครอบครวั ชมุ ชน องคRกรชุมชน องคRกรปกครองส#วนท5องถนิ่ เอกชน
องคกR ร เอกชนองคRกรวชิ าชพี สถาบันศาสนา สถานประกอบการและสถาบนั สงั คมอน่ื ทร่ี #วมจดั การศกึ ษา และใช5
ทรพั ยากรรว# มกนั ใหเ5 กดิ ประโยชนRสงู สุด

4. สง# เสริมสนับสนนุ ให5มกี ารจัดกิจกรรมการเรยี นรู5ระหวา# งสถานศึกษากับบุคคล ครอบครัว
ชุมชน องคRกรเอกชน องคRกรวชิ าชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการและสถาบนั สงั คมอน่ื

5. สง# เสริมสนับสนนุ ใหบ5 ุคคล ครอบครัว ชมุ ชน องคกR รเอกชน องคRกรวิชาชพี สถาบนั
ศาสนาสถานประกอบการและสถาบนั สงั คมอนื่ ได5รับความชว# ยเหลอื ทางด5านวิชาการตามความ เหมาะสมและจำเปGน

6. ส#งเสริม และพัฒนาแหลง# เรยี นรู5 ทงั้ ด5านคณุ ภาพและปรมิ าณ เพอ่ื การเรยี นรตู5 ลอดชีวิต
อยา# งมี ประสทิ ธภิ าพ

๑๒

15. การจดั ทำระเบียบและแนวปฏิบตั เิ ก่ียวกบั งานดา* นวชิ าการของสถานศกึ ษา
บทบาทและหน*าที่

1. ศกึ ษาและวิเคราะหรR ะเบียบ และแนวปฏิบัติเก่ยี วกับงานดา5 นวิชาการของสถานศกึ ษา
เพ่อื ให5 ผท5ู ่ี เกีย่ วข5องรับร5ู และถอื ปฏิบัตเิ ปGนแนวเดยี วกัน

2. จดั ระเบียบ และแนวปฏบิ ตั ิเกยี่ วกับงานดา5 นวชิ าการของสถานศึกษา เพ่ือให5ผ5ูทีเ่ กี่ยวข5อง
รับร5ู และถือปฏบิ ัตเิ ปนG แนวเดยี วกัน

3. ตรวจสอบรา# งระเบยี บและแนวปฏิบตั ิเกย่ี วกับงานด5านวชิ าการของสถานศึกษา และแกไ5 ข
ปรบั ปรุง

4. นำระเบียบและแนวปฏบิ ัติเกี่ยวกบั งานดา5 นวิชาการของสถานศกึ ษาไปสู#การปฏบิ ตั ิ
5. ตรวจสอบ และประเมินผล การใช5ระเบยี บและแนวปฏิบตั ิเก่ียวกับงานด5านวิชาการของ
สถานศกึ ษาและนำไปแก5ไขปรบั ปรงุ ให5เหมาะสมตอ# ไป

16. การคดั เลือกหนังสือ แบบเรียนเพ่อื ใชใ* นสถานศกึ ษา
บทบาทและหนา* ท่ี

1. ศึกษา วิเคราะหR คัดเลือกหนงั สอื เรยี น กลุ#มสาระการเรยี นร5ูต#างๆ ท่มี ีคณุ ภาพสอดคลอ5 ง
กับ หลักสตู รสถานศึกษา เพื่อเปนG หนงั สอื แบบเรียนใชใ5 นการจดั การเรยี นการสอน

2. จดั ทำหนังสอื เรียน หนังสอื เสริมประสบการณR หนังสอื อ#านประกอบ แบบฝกs หดั ใบ
งาน ใบความรู5 เพือ่ ใช5ประกอบการเรียนการสอน

3. ตรวจพจิ ารณาคณุ ภาพ หนังสอื เรียนเรียน หนังสอื เสรมิ ประสบการณR หนังสืออ#าน
ประกอบ แบบฝกs หดั ใบงาน ใบความร5ู เพื่อใชป5 ระกอบการเรยี นการสอน

17. การพฒั นา และใชส* อื่ เทคโนโลยเี พอื่ การศกึ ษา
บทบาทและหน*าท่ี

1. จดั ให5มีการร#วมกันกำหนดนโยบาย วางแผนในเร่อื งการจัดหาและพัฒนาส่ือการเรยี นรู5
และ เทคโนโลยเี พ่ือการศกึ ษา

2. พฒั นาบคุ ลากรใสถานศึกษาในเรือ่ งเกีย่ วกับการพัฒนาสอ่ื การเรียนร5ู และเทคโนโลยีเพือ่
การศกึ ษา พรอ5 มทั้งให5มีการจัดตั้งเครือข#ายทางวชิ าการ ชมรมวิชาการเพื่อเปนG แหลง# การเรียนร35ู . 3. พฒั นาและใช5
สอื่ และเทคโนโลยที างการศึกษา โดยมงุ# เนน5 การพฒั นาส่อื และเทคโนโลยที างการศึกษาทีใ่ ห5ข5อเทจ็ จริงเพอ่ื สร5างองคR
ความรใ5ู หม#ๆเกิดขนึ้ โดยเฉพาะหาแหล#งส่อื ท่ีเสริมการจัด การศกึ ษาของสถานศกึ ษาใหม5 ปี ระสทิ ธภิ าพ

3. พฒั นาห5องสมดุ ของสถานศกึ ษา ให5เปนG แหลง# การเรยี นร5ูของสถานศึกษา และชมุ ชน
4. นเิ ทศ ติดตาม และประเมินผลการปฏิบตั ิงานของบคุ ลากรในการจดั หา ผลติ ใช5และพัฒนาสอ่ื และ
เทคโนโลยที างการศกึ ษา

๑๓

ดFานบรหิ ารวิชาการ

1. หัวหน*างานบริหารวิชาการ ปฏิบัติหน5าที่หัวหน5ากลุ#มการบริหารวิชาการ มีหน5าที่ ดูแล กำกับ ติดตาม
กลั่นกรองอำนวยความสะดวก ให5คำแนะนำ ปรึกษาการปฏิบัติงานของเจ5าหน5าที่ที่ปฏิบัติงานในกลุ#มการบริหาร
วิชาการตามขอบข#ายและภารกิจการบริหารวิชาการ ปฏิบัติหน5าที่เกี่ยวข5องกับการจัดระบบบริหารองคRกร การ
ประสานงานและให5บริการสนับสนุน ส#งเสริมให5ฝTายบริหารงานวิชาการต#างๆ ในโรงเรียนสามารถบริหารจัดการและ
ดำเนินการตามบทบาทภารกิจ อำนาจหน5าที่ด5วยความเรียบร5อยตลอดจนสนับสนุนและให5บริการข5อมูล ข#าวสาร
เอกสาร สื่อ อุปกรณRทางการศึกษา และทรัพยากรที่ใช5ในการจัดการศึกษาแก#เจ5าหน5าที่ของแต#ละฝTายงานเพื่อให5ฝTาย
บริหารจดั การได5อยา# งสะดวกคล#องตัว มีคณุ ภาพและเกิดประสทิ ธิภาพ

2. หัวหน*าวิชาการสายชั้น ปฏิบัติหน5าที่ผู5ช#วยหัวหน5ากลุ#มการบริหารวิชาการ มีหน5าที่ช#วยหัวหน5ากลุ#มการ
บริหารวิชาการ ในการปฏิบัติงานตามภารกิจของงานบริหารงานวิชาการและหน5าที่อื่นๆที่หัวหน5ากลุ#มบริหารวิชาการ
มอบหมายปฏบิ ตั ิหน5าทีแ่ ทนในกรณหี วั หน5าบรหิ ารงานวิชาการไม#สามารถปฏบิ ัติหน5าทไ่ี ด5

ขอบขNายงานบรหิ ารวิชาการ มีดงั นี้
1. การพฒั นาหรือการดำเนินงานเก่ียวกับการให*ความเหน็ การพฒั นาสาระหลักสูตรท*องถ่นิ
หน5าที่รับผดิ ชอบปฏิบัติงานดงั น้ี

1) วิเคราะหRกรอบสาระการเรียนร5ูท5องถน่ิ ทส่ี ำนักงานเขตพน้ื ที่การศกึ ษาจดั ทำไว5
2) วิเคราะหRหลักสูตรสถานศึกษาเพื่อกำหนดจุดเน5นหรือประเด็นที่สถานศึกษาหรือกลุ#มเครือข#าย
สถานศึกษาใหค5 วามสำคญั
3) ศึกษาและวิเคราะหRข5อมูลสารสนเทศของสถานศึกษาและชุมชนเพื่อนำมาเปGนข5อมูลจัดทำสาระ
การเรียนรท5ู 5องถน่ิ ของสถานศึกษาให5สมบรู ณRย่ิงข้ึน
4) จัดทำสาระการเรียนรู5ท5องถิ่นของสถานศึกษาเพื่อนำไปจัดทำรายวิชาพื้นฐานหรือรายวิชา
เพิ่มเติมจัดทำคำอธิบายรายวิชา หน#วยการเรียนรู5 แผนการจัดการเรียนรู5 เพื่อจัดประสบการณRและกิจกรรมการเรียน
การสอนใหแ5 ก#ผเู5 รียนประเมนิ ผลและปรับปรงุ
5) ผบู5 ริหารสถานศึกษาอนุมตั ิ

2. การวางแผนงานดา* นวิชาการ หน5าทรี่ บั ผดิ ชอบปฏบิ ตั ิงานดงั นี้
1) วางแผนงานด5านวิชาการโดยการรวบรวมข5อมูลและกำกับ ดูแล นิเทศและติดตามเกี่ยวกับงาน

วิชาการ ได5แก# การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การพัฒนากระบวนการเรียนรู5 การวัดผล ประเมินผล และการเทียบ
โอนผลการเรียนการประกันคุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษา การพัฒนาและใช5สื่อและเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา
การพัฒนาและส#งเสริมให5มีแหล#งเรียนรู5การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาและการส#งเสริมชุมชนให5มีความเข5มแข็ง
ทางวชิ าการ

2) ผ5บู ริหารสถานศึกษาอนุมัตโิ ดยความเหน็ ชอบของคณะกรรมการสถานศกึ ษาขั้น
พ้ืนฐาน

๑๔

3. การจัดการเรยี นการสอนในสถานศึกษา หน5าทรี่ บั ผิดชอบปฏบิ ัตงิ านดงั น้ี
1) จัดทำแผนการเรยี นรทู5 ุกกล#ุมสาระการเรยี นรู5โดยความรว# มมอื ของเครอื ข#าย

สถานศกึ ษา
2) จัดการเรียนการสอนทุกกลุ#มสาระการเรียนรู5ทุกช#วงชั้น ตามแนวปฏิรูปการเรียนรู5โดยเน5นผู5เรียน

เปGนสำคัญ บูรณาการเรียนรู5กลุ#มสาระการเรียนรู5ต#างๆ เพื่อคุณภาพการเรียนรู5ของผู5เรียนพัฒนาคุณธรรมนำความรู5
ตามหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง

3) ใช5ส่อื การเรียนการสอนและแหล#งการเรียนรู5
4) จดั กจิ กรรมพฒั นาห5องสมดุ ห5องปฏิบตั กิ ารต#างๆ ใหเ5 อ้ือต#อการเรยี นรู5
5) ส#งเสรมิ การวิจัยและพัฒนาการเรยี นการสอนทกุ กลุ#มสาระการเรยี นรู5
6) ส#งเสริมการพัฒนาความเปGนเลิศของนักเรียนและช#วยเหลือนักเรียนพิการด5อยโอกาสและมี
ความสามารถพเิ ศษ

4. การพัฒนาหลักสูตรของสถานศึกษา หน5าทร่ี บั ผิดชอบปฏบิ ัติงานดังน้ี
1 จัดทำหลกั สตู รสถานศกึ ษาเปนG ของตนเอง
1.1 จัดให5มีการวิจัยและพัฒนาหลักสูตรขึ้นใช5เองให5ทันกับการเปลี่ยนแปลงทางด5าน

เศรษฐกจิ และสงั คมและเปGนต5นแบบให5กับโรงเรียนอืน่
1.2 จัดทำหลักสูตรที่มุ#งเน5นพัฒนานักเรียนให5เปGนมนุษยRที่สมบูรณRทั้งร#างกาย จิตใจ

สตปิ ญO ญา มีความร5ูและคุณธรรม สามารถอยรู# ว# มกบั ผูอ5 ื่นได5อย#างมีความสขุ
1.3 จัดให5มีวิชาต#างๆ ครบถ5วนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานของ

กระทรวงศึกษาธกิ าร
1.4 เพิ่มเติมเนื้อหาสาระของรายวิชาให5สูงและลึกซึ้งมากขึ้นสำหรับกลุ#มเปZาหมายเฉพาะ

ได5แก# การศึกษาด5านศาสนา ดนตรี นาฏศิลปr กีฬา อาชีวศึกษา การศึกษาที่ส#งเสริมความเปGนเลิศ ผู5บกพร#อง พิการ
และการศึกษาทางเลอื ก

1.5 เพิ่มเติมเนื้อหาสาระของรายวิชาที่สอดคล5องสภาพปOญหา ความต5องการของผู5เรียน
ผูป5 กครอง ชมุ ชน สังคม และโลก

2) สถานศึกษาสามารถจัดทำหลักสูตรการจัดกระบวนการเรียนรู5 การสอนและอื่นๆให5เหมาะสมกับ
ความสามารถของนักเรียนตามกลุ#มเปZาหมายพิเศษ โดยความร#วมมือของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและเครือข#าย
สถานศึกษา

3) คณะกรรมการสถานศึกษาขน้ั พน้ื ฐานให5ความเหน็ ชอบหลกั สูตรสถานศึกษา
4) นิเทศ ติดตาม ประเมินผลและปรับปรุง หลักสูตรสถานศึกษา และรายงานผลให5สำนักงานเขต
พื้นที่การศกึ ษารบั ทราบ

๑๕

5. การพัฒนากระบวนการเรยี นรู*
หน5าที่รับผิดชอบปฏิบัติงานดังนี้

1) จัดเนื้อหาสาระและกิจกรรมให5สอดคล5องกับความสนใจและความถนัดของผู5เรียนโดยคำนึงถึง
ความแตกต#างระหวา# งบุคคล

2) ฝsกทักษะ กระบวนการคิด การจัดการการเผชิญสถานการณR และการประยุกตRความรู5มาใช5เพ่ือ
ปZองกนั และแก5ไขปOญหา

3) จดั กิจกรรมใหผ5 ูเ5 รียนไดเ5 รยี นรู5จากประสบการณRจรงิ ฝsกการปฏิบตั ใิ หท5 ำได5 คดิ เปนG ทำเปนG รักการ
อา# นและเกิดการใฝTรู5อยา# งต#อเนอื่ ง

4) จัดการเรียนการสอน โดยผสมผสานสาระความรู5ด5านต#างๆ อย#างได5สัดส#วนสมดุลกันรวมท้ัง
ปลกู ฝOงคณุ ธรรม คา# นิยมทด่ี ีงานและคณุ ลักษณะอนั พ่ึงประสงคRไวใ5 นทกุ วชิ า

5) ส#งเสริมสนับสนุนให5ผู5สอนสามารถจัดบรรยากาศสภาพแวดล5อม สื่อการเรียนและอำนวยความ
สะดวกเพื่อให5ผู5เรียนเกิดการเรียนรู5และมีความรอบรู5 รวมทั้งสามารถใช5การวิจัยเปGนส#วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู5
ท้ังนี้ ผสู5 อนและผู5เรยี นอาจเรยี นรไ5ู ปพรอ5 มกนั จากส่ือการเรียนการสอน และแหล#งวทิ ยาการประเภทต#างๆ

6) จัดการเรียนรู5ให5เกิดขึ้นได5ทุกเวลาทุกสถานที่มีการประสานความร#วมมือ กับบิดามารดาและ
บุคคลในชมุ ชนทุกฝTาย เพื่อร#วมกันพัฒนาผเู5 รยี นตามศักยภาพ

6. การวัดผล ประเมนิ ผลและดำเนินการเทียบโอนผลการเรยี น หน5าท่ีรบั ผิดชอบปฏิบตั ิงานดงั น้ี
1) กำหนดระเบียบการวัดและประเมินผลของสถานศึกษาตามหลักสูตรสถานศึกษาโดยสอดคล5อง

กับนโยบายระดับประเทศ
2) จดั ทำเอกสารหลกั ฐานการศึกษาใหเ5 ปนG ไปตามระเบียบการวดั และประเมินผลของสถานศกึ ษา
3) วัดผล ประเมินผล เทยี บโอนประสบการณผR ลการเรยี นและอนมุ ัติผลการเรยี น
4) จัดให5มีการประเมินผลการเรียนทุกช#วงชั้นและจัดให5มีการซ#อมเสริมกรณีที่มีผู5เรียนไม#ผ#านเกณฑR

การประเมิน
5) จดั ให5มีการพัฒนาเคร่ืองมอื ในการวดั และประเมินผล
6) จัดระบบสารสนเทศด5านการวัดผลประเมินผลและการเทียบโอนผลการเรียนเพื่อใช5ในการอ5างอิง

ตรวจสอบและใช5ประโยชนใR นการพัฒนาการเรียนการสอน
7) ผู5บริหารสถานศึกษาอนุมัติผลการประเมินการเรียนด5านต#างๆ รายปn/รายภาคและตัดสินผลการ

เรียนการผ#านช#วงช้ันและจบการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน
8) การเทียบโอนผลการเรียนเปGนอำนาจของสถานศึกษาที่จะแต#งตั้งคณะกรรมการดำเนินการเพื่อ

กำหนดหลักเกณฑRวิธีการ ได5แก# คณะกรรมการเทียบระดับการศึกษา ทั้งในระบบนอกระบบและตามอัธยาศัย
คณะกรรมการเทียบโอนผลการเรียน และเสนอคณะกรรมการบริหารหลักสูตรและวิชาการพร5อมทั้งให5ผู5บริหาร
สถานศกึ ษาอนุมัตกิ ารเทียบโอน

๑๖

7. การวจิ ัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศกึ ษาในสถานศกึ ษา
หน5าที่รบั ผดิ ชอบปฏบิ ตั งิ านดงั นี้

1) กำหนดนโยบายและแนวทางการใช5การวิจัยเปGนส#วนหนึ่งของกระบวนการทำงานของนักเรียน
ครู และผ5ูเกยี่ วขอ5 งกบั การศึกษา

2) พัฒนาครูและนักเรียนให5มีความรู5เกี่ยวกับการปฏิรูปการเรียนรู5โดยใช5กระบวนการวิจัยเปGนสำคัญ
ในการเรียนรู5ที่ซับซ5อนขึ้นทำให5ผู5เรียนได5ฝsกการคิด การจัดการ การหาเหตุผล ในการตอบปOญหา การผสมผสาน
ความรูแ5 บบสหวทิ ยาการและการเรยี นรใู5 นปOญหาทต่ี นสนใจ

3) พัฒนาคณุ ภาพการศึกษาด5วยกระบวนการวจิ ยั
4) รวบรวม และเผยแพร#ผลการวิจัยเพื่อการเรียนรู5และพัฒนาคุณภาพการศึกษา รวมทั้งสนับสนุน
ใหค5 รนู ำผลการวจิ ัยมาใช5 เพอ่ื พฒั นาการเรยี นร5แู ละพัฒนาคณุ ภาพการศึกษาของสถานศึกษา

8. การพฒั นาและสNงเสริมใหม* ีแหลงN เรยี นรู*
หนา5 ทรี่ ับผดิ ชอบปฏบิ ัตงิ านดังนี้

1) จดั ให5มแี หลง# เรียนร5อู ยา# งหลากหลายทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษาให5พอเพียงเพื่อสนับสนนุ
การแสวงหาความรูด5 5วยตนเองกับการจดั กระบวนการเรียนรู5

2) จัดระบบแหล#งการเรียนรู5ภายในโรงเรียนให5เอื้อต#อการจัดการเรียนรู5ของผู5เรียน เช#น พัฒนา
ห5องสมุดหมวดวิชา ห5องสมุดเคลื่อนที่ มุมหนังสือในห5องเรียน ห5องพิพิธภัณฑR ห5องมัลติมีเดีย ห5องคอมพิวเตอรR
อินเตอรRเน็ต ศูนยRวิชาการ ศูนยRวิทยบริการ Resource Center สวนสุขภาพ สวนวรรณคดี สวนหนังสือ สวนธรรมะ
เปนG ต5น

3) จัดระบบข5อมูลแหล#งการเรียนรู5ในท5องถิ่นให5เอื้อต#อการจัดการเรียนรู5ของผู5เรียนของสถานศึกษา
ของตนเอง เช#น จัดเส5นทาง/แผนที่ และระบบการเชื่อมโยงเครือข#ายห5องสมุดประชาชน ห5องสมุดสถาบันการศึกษา
พพิ ิธภณั ฑR พพิ ธิ ภณั ฑวR ิทยาศาสตรR ภมู ิปญO ญาท5องถ่นิ ฯลฯ

4) ส#งเสริมให5ครูและผู5เรียนได5ใช5แหล#งเรียนรู5 ทั้งในและนอกสถานศึกษาเพื่อพัฒนาการเรียนรู5และ
นิเทศ กำกบั ตดิ ตาม ประเมนิ และปรับปรุงอยา# งต#อเน่อื ง

9. การนเิ ทศการศกึ ษา
หนา5 ท่รี ับผดิ ชอบปฏิบัติงานดังนี้

1) สร5างความตระหนักให5แก#ครูและผู5เกี่ยวข5องให5เข5าใจกระบวนการนิเทศภายในว#าเปGน
กระบวนการทำงานร#วมกันที่ใช5เหตุผลการนิเทศเปGนการพัฒนาปรับปรุงวิธีการทำงานของแต#ละบุคคลให5มีคุณภาพ
การนิเทศเปGนส#วนหนึ่งของกระบวนการบริหาร เพื่อให5ทุกคนเกิดความเชื่อมั่นว#า ได5ปฏิบัติถูกต5อง ก5าวหน5า และเกิด
ประโยชนสR ูงสุดต#อผ5เู รยี นและตัวครเู อง

2) จัดการนเิ ทศภายในสถานศกึ ษาให5มคี ณุ ภาพท่ัวถึงและต#อเน่อื งเปGนระบบและกระบวนการ
3) จัดระบบนิเทศภายในสถานศึกษาให5เชื่อมโยงกับระบบนิเทศการศึกษาของสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษา

๑๗

10. การแนะแนวการศึกษา
มหี น5าทีร่ บั ผิดชอบปฏิบตั ิงานดงั น้ี

1) กำหนดนโยบายการจัดการศึกษาที่มีการแนะแนวเปGนองคRประกอบสำคัญ โดยให5ทุกคนใน
สถานศึกษาตระหนกั ถึงการมสี ว# นร#วมในกระบวนการแนะแนวและการดูแลชว# ยเหลอื นักเรยี น

2) จัดระบบงานและโครงสร5างองคRกรแนะนำและดแู ลช#วยเหลอื นักเรยี น
3 สร5างความตระหนกั ให5ครูทุกคนเหน็ คุณคา# ของการแนะแนวและดูแลช#วยเหลอื นักเรยี น
4) ส#งเสริมและพัฒนาให5ครูได5รับความรู5เพิ่มเติมในเรื่องจิตวิทยาและการแนะแนวและดูแล
ชว# ยเหลอื นกั เรียนเพอ่ื ให5สามารถ บรู ณาการ ในการจัดการเรยี นร5แู ละเชื่อมโยง สกู# ารดำรงชีวติ ประจำวนั
5) คัดเลือกบุคลากรที่มีความรู5 ความสามารถและบุคลิกภาพที่เหมาะสม ทำหน5าที่ครูแนะแนวครูที่
ปรกึ ษา ครปู ระจำช้ัน และคณะอนุกรรมการแนะแนว
6) ดูแล กำกับ นิเทศ ติดตามและสนับสนุนการดำเนินงานแนะแนวและดูแลช#วยเหลือนักเรียนอย#าง
เปนG ระบบ
7) สง# เสรมิ ความร#วมมือและความเขา5 ใจอันดีระหวา# งครู ผ5ปู กครองและชมุ ชน
8) ประสานงานด5านการแนะแนว ระหว#างสถานศึกษา องคRกรภาครัฐและเอกชน บ5าน ศาสน-
สถาน ชุมชน ในลักษณะเครอื ข#ายการแนะแนว
9) เชอื่ มโยงระบบแนะแนวและระบบดูแลชว# ยเหลอื นกั เรยี น

11. การพัฒนาระบบประกนั คุณภาพภายในและมาตรฐานการศึกษา
มีหนา5 ทรี่ บั ผิดชอบปฏบิ ตั งิ านดังน้ี

1) กำหนดมาตรฐานการศึกษาเพิ่มเติมของสถานศึกษาให5สอดคล5องกับมาตรฐานการศึกษาชาติ
มาตรฐานการศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐานมาตรฐานสำนักงานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษาและความตอ5 งการของชุมชน

2) จัดระบบบริหารและสารสนเทศ โดยจัดโครงสร5างการบริหารที่เอื้อต#อการพัฒนางานและการ
สร5างระบบประกันคุณภาพภายในจัดระบบสารสนเทศให5เปGนหมวดหมู# ข5อมูล มีความสมบูรณRเรียกใช5ง#าย สะดวก
รวดเรว็ ปรับปรงุ ใหเ5 ปGนปOจจุบนั อยูเ# สมอ

3) จดั ทำแผนสถานศึกษาทม่ี #ุงเนน5 คณุ ภาพการศกึ ษา (แผนกลยทุ ธ/R แผนยทุ ธศาสตร)R
4) ดำเนินการตามแผนพัฒนาสถานศึกษาในการดำเนินโครงการ/กิจกรรมสถานศึกษาต5องสร5าง
ระบบการทำงานที่เข5มแข็งเน5นการมีส#วนร#วม และวงจรการพัฒนาคุณภาพของเดมมิ่ง (Deming Cycle) หรือที่รู5จัก
กันวา# วงจร PDCA
5) ตรวจสอบและทบทวนคณุ ภาพการศึกษาโดยดำเนินการอยา# งจริงจงั ตอ# เนอ่ื งดว5 ยการสนับสนนุ ให5
ครู ผป5ู กครองและชมุ ชนเข5ามามสี #วนร#วม
6) ประเมินคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาตามมาตรฐานที่กำหนดเพื่อรองรับการประเมิน
คณุ ภาพภายนอก
7) จัดทำรายงานคุณภาพการศึกษาประจำปn (SAR) และสรุปรายงานประจำปn โดยความเห็นชอบ
ของคณะกรรมการสถานศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐานเสนอตอ# หน#วยงานต5นสังกดั และเผยแพร#ต#อสาธารณชน

๑๘

12. การสNงเสริมชมุ ชนให*มีความเขม* แข็งทางวชิ าการ
มหี นา5 ทรี่ ับผดิ ชอบปฏิบตั งิ านดังน้ี

1) จัดกระบวนการเรียนรู5ร#วมกับบุคคล ครอบครัว ชุมชน องคRกรชุมชน องคRกรปกครองส#วน
ทอ5 งถิน่ เอกชน องคกR รเอกชน องคกR รวชิ าชพี สถาบนั ศาสนา สถานประกอบการและสถาบันอ่นื

2) ส#งเสริมความเข5มแข็งของชุมชนโดยการจัดกระบวนการเรียนรภ5ู ายในชุมชน
3) ส#งเสริมให5ชุมชนมีการจัดการศึกษาอบรมมีการแสวงหาความรู5 ข5อมูล ข#าวสารและรู5จักเลือกสรร
ภมู ิปญO ญาและวทิ ยาการต#างๆ
4) พัฒนาชุมชนให5สอดคล5องกับสภาพปOญหาและความต5องการรวมทั้งหาวิธีการสนับสนุนให5มีการ
แลกเปลย่ี นประสบการณRระหวา# งชมุ ชน

13. การประสานความรNวมมอื ในการพฒั นาวชิ าการกบั สถานศกึ ษาและองคกX รอ่ืน
มหี นา5 ท่รี ับผดิ ชอบปฏิบัติงานดงั น้ี

1) ระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษา ตลอดจนวิทยากรภายนอกและภูมิปOญญาท5องถิ่นเพื่อเสริมสร5าง
พฒั นาการของนักเรียนทุกด5านรวมทัง้ สบื สานจารีตประเพณศี ลิ ปวฒั นธรรมของท5องถิ่น

2) เสริมสร5างความสัมพันธRระหว#างสถานศึกษากับชุมชน ตลอดจนประสานงานกับองคRกรทั้งภาครัฐ
และเอกชน เพอื่ ใหส5 ถานศกึ ษาเปGนแหล#งวิทยาการของชุมชนและมสี #วนในการพัฒนาชมุ ชนและท5องถิน่

3) ให5บรกิ ารดา5 นวิชาการทสี่ ามารถเชอ่ื มโยงหรือแลกเปลี่ยนข5อมลู ข#าวสารกบั แหลง# วิชาการ ใน
ที่อนื่ ๆ

4) จัดกิจกรรมร#วมชุมชน เพื่อส#งเสริมวัฒนธรรมการสร5างความสัมพันธRอันดีกับศิษยRเก#าการประชุม
ผ5ปู กครองนกั เรยี น การปฏบิ ัติงานร#วมกบั ชุมชน การร#วมกิจกรรมกบั สถานบนั การศึกษาอืน่ เปนG ตน5

14. การสNงเสริมและสนับสนุนงานวิชาการแกNบุคคล ครอบครัว องคXกร หนNวยงาน สถานประกอบการ และ
สถาบนั อื่นที่จัดการศึกษา
มีหน5าทรี่ บั ผิดชอบปฏบิ ัติงานดงั นี้

1) ประชาสัมพันธRสร5างความเข5าใจต#อบุคคล ครอบครัว ชุมชน องคRกรชุมชน องคRกรปกครองส#วน
ท5องถิ่น เอกชน องคRกรเอกชน องคRกรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการและสถาบันสังคมอื่นในเรื่องเกี่ยวกับ
สิทธิในการจัดการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน

2) จัดให5มีการสร5างความรู5ความเข5าใจ การเพิ่มความพร5อมให5กับบุคคล ครอบครัว ชุมชน องคRกร
ชุมชน องคRกรปกครองส#วนท5องถิ่น เอกชน องคRกรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการและสถาบันสังคมอื่นท่ี
รว# มจัดการศึกษา

3) ร#วมกับบุคคล ครอบครัว ชุมชน องคRกรชุมชน องคRกรปกครองส#วนท5องถิ่น เอกชน องคRกร-
เอกชน องคRวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการและสถาบันสังคมอื่นร#วมกันจัดการศึกษาและใช5ทรัพยากร
ร#วมกนั ใหเ5 กดิ ประโยชนสR ูงสดุ แก#ผู5เรยี น

๑๙

4) ส#งเสริมสนับสนุนให5มีการจัดกิจกรรมการเรียนร#วมกันระหว#างสถานศึกษากับบุคคล ครอบครัว
ชุมชน องคRกรชุมชน องคRกรปกครองส#วนท5องถิ่น เอกชน องคRกรเอกชน องคRกร-วิชาชีพ สถาบันศาสนา สถาน
ประกอบการณR และสถาบันสังคมอนื่

5) ส#งเสริมสนับสนุนให5บุคคล ครอบครัว ชุมชน องคRกรชุมชน องคRกรปกครองส#วนท5องถิ่น เอกชน
องคRกรเอกชน องคRกรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการณR และสถาบันสังคมอื่น ได5รับความช#วยเหลือ
ทางด5านวชิ าการตามความเหมาะสมและจำเปGน

6) ส#งเสริมและพัฒนาแหล#งเรียนรู5 ทั้งด5านคุณภาพและปริมาณเพื่อการเรียนรู5ตลอดชีวิต อย#างมี
ประสทิ ธิภาพ

15. การจดั ทำระเบียบและแนวปฏบิ ัติเกีย่ วกับงานดา* นวชิ าการของสถานศึกษา
มีหน5าทร่ี ับผิดชอบปฏิบตั งิ านดังนี้

1) ศึกษาและวิเคาระหRระเบียบและแนวปฏิบัติเกี่ยวกับงานด5านวิชาการของสถานศึกษา เพื่อให5ผู5ที่
เก่ยี วขอ5 งทุกรายรบั รแู5 ละถือปฏบิ ัติเปGนแนวเดยี วกัน

2) จัดทำร#างระเบียบและแนวปฏิบัติเกี่ยวกับงานด5านวิชาการของสถานศึกษา เพื่อให5ผู5ที่เกี่ยวข5อง
ทุกฝาT ยรับรูแ5 ละถือปฏิบัติเปนG แนวเดยี วกัน

3) ตรวจสอบร#างระเบียบและแนวปฏิบัติเกี่ยวกับงานด5านวิชาการของสถานศึกษาและแก5ไข
ปรับปรงุ

4) นำระเบยี บและแนวปฏบิ ตั ิเกี่ยวกับงานดา5 นวิชาการของสถานศึกษาไปส#กู ารปฏบิ ัติ
5) ตรวจสอบและประเมินผลการใช5ระเบียบและแนวปฏิบัติเกี่ยวกับงานด5านวิชาการของ
สถานศกึ ษาและนำไปแก5ไขปรับปรงุ ใหเ5 หมาะสมต#อไป

16. การคดั เลือกหนังสอื แบบเรยี นเพอื่ ใชใ* นสถานศึกษา มีหน5าทีร่ ับผิดชอบปฏิบตั ิงานดังน้ี
1) ศึกษา วิเคาระหR คัดเลือกหนังสือเรียนกลุ#มสาระการเรียนรู5ต#างๆ ที่มีคุณภาพสอดคล5องกลับ

หลักสูตรสถานศกึ ษาเพ่ือเปนG หนงั สอื แบบเรยี นเพ่ือใช5ในการจัดการเรยี นการสอน
2) จัดทำหนังสือเรียน หนังสือเสริมประสบการณR หนังสืออ#านประกอบ แบบฝsกหัด ใบงาน ใบ

ความรเ5ู พือ่ ใชป5 ระกอบการเรียนการสอน
3) ตรวจพิจารณาคณุ ภาพหนังสอื เรียน หนงั สือเสริมประสบการณR หนังสืออ#านประกอบ แบบฝsกหดั

ใบงาน ใบความรู5เพือ่ ใชป5 ระกอบการเรยี นการสอน

17. การพัฒนาและใชส* ื่อและเทคโนโลยเี พ่ือการศกึ ษา มีหน5าท่รี บั ผดิ ชอบปฏบิ ัตงิ านดงั น้ี
1) จัดให5มีการร#วมกันกำหนดนโยบาย วางแผนในเรื่องการจัดหาและพัฒนาสื่อการเรียนรู5

และเทคโนโลยีเพอื่ การศกึ ษาของสถานศึกษา
2) พัฒนาบุคลากรในสถานศึกษาในเรื่องเกี่ยวกับการพัฒนาสื่อการเรียนรู5และเทคโนโลยี เพ่ือ

การศกึ ษา พรอ5 มทง้ั ให5มีการจดั ตั้งเครอื ข#ายทางวชิ าการ ชมรมวิชาการเพ่อื เปGนแหล#งเรียนรู5ของสถานศึกษา

๒๐

3) พัฒนาและใช5สื่อและเทคโนโลยีทางการศึกษาโดยมุ#งเน5นการพัฒนาสื่อและเทคโนโลยีทางการ
ศึกษาที่ให5ข5อเท็จจริงเพื่อสร5างองคRความรู5ใหม#ๆเกิดขึ้น โดยเฉพาะหาแหล#งสื่อที่เสริมการจัดการศึกษา ของ
สถานศึกษาใหม5 ปี ระสทิ ธภิ าพ

4) พัฒนาห5องสมดุ ของสถานศึกษาใหเ5 ปGนแหลง# การเรียนรขู5 องสถานศกึ ษาและชมุ ชน
5) นิเทศ ติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรในการจัดหา ผลิตใช5และพัฒนาสื่อและ
เทคโนโลยที างการศึกษา

18. การรบั นักเรยี น
หน5าทรี่ บั ผดิ ชอบปฏิบตั ิงานดังนี้

1) ให5สถานศึกษาประสานงานการดำเนินการแบ#งเขตพื้นที่บริการการศึกษาร#วมกัน และเสนอ
ขอ5 ตกลงใหเ5 ขตพน้ื ท่ีการศึกษาเหน็ ชอบ

2) กำหนดแผนการรบั นักเรียนของสถานศกึ ษา โดยประสานงานกบั เขตพน้ื ที่
การศกึ ษา

3) ดำเนินการรบั นกั เรยี นตามท่แี ผนกำหนด
4) ร#วมมือกับองคRกรปกครองส#วนท5องถิ่น ชุมชน ในการติดตามช#วยเหลือนักเรียนที่มีปOญหาในการ
เขา5 เรียน
5) ประเมนิ ผลและรายงานผลรบั เดก็ เข5าเรยี นให5เขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาทราบ

19. การจดั ทำสำมะโนนักเรียน
มีหน5าทร่ี บั ผดิ ชอบปฏิบตั งิ านดังน้ี

1) ประสานงานกับชุมชนและท5องถิ่นในการสำรวจข5อมูล จำนวนนักเรียนที่จะเข5ารับบริการ
ทางการศึกษาในเขตบริการของสถานศกึ ษา

2) จัดทำสำมะโนผ5เู รียนทจี่ ะเข5ารบั บริการทางการศกึ ษาของสถานศึกษา
3) จดั ระบบข5อมลู สารสนเทศจากสำมะโนผ5เู รยี นใหเ5 ขตพ้นื ท่ีการศึกษารับทราบ

20. การทัศนศึกษา มหี นา* ทร่ี บั ผิดชอบปฏบิ ัติงานดงั นี้
1) วางแผนการนำนกั เรยี นไปทศั นศกึ ษานอกสถานศกึ ษา
2) ดำเนนิ การนำนักเรียนไปทัศนศึกษานอกสถานศกึ ษา ตามหลกั เกณฑแR ละวิธีการที่

กำหนด