การสังเกตอาการผิดปกติในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์

การสังเกต

อาการผิดปกติใน
ระหว่างการตั้งครรภ์
ที่ต้องมาพบแพทย์

นางสาว วิชญาดา ศรีจันทึก รหัสนิสิต 62106010094 นิสิตพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 3
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

อาการผิดปกติใน
ระหว่างการตั้งครรภ์
ที่ต้องมาพบแพทย์

อาการผิดปกติ คือ อาการที่ไม่ควรเกิดขึ้น
ระหว่างการตั้งครรภ์ อาการเหล่านี้อาจจะส่งผล
เสียต่อสุขภาพของมารดาและทารกในครรภ์ได้

ดังนั้นจึงเป็นเรื่องที่สำคัญเนื่องจากหาก
มารดาสังเกตอาการผิดปกติของตนเองจะทำให้
ทราบความผิดปกติหรืออาการต่าง ๆ ที่ไม่พึง
ประสงค์ ทำให้มารดามารับการรักษาหรือแก้ไข
ภาวะผิดปกติที่เกิดขึ้นได้ทันช่วยลดอันตรายต่อ
มารดาและทารกในครรภ์ได้

อาการผิดปกติ
มีอาการอะไรบ้างนะ?

มีน้ำไหลออกจาก เลือดออกทาง
ทางช่องคลอดสงสัย ช่องคลอด
ว่าน้ำคร่ำแตก
ปวดศีรษะ
มีไข้ อย่างต่อเนื่อง
หนาวสั่น หรือรุนแรง

ปัสสาวะ บวม
แสบขัด ความดัน
โลหิตสูง
ทารกดิ้น ปวดท้อง อาเจียน
น้อยลง ท้องแข็งตึง รุนแรง ตกขาวสี
ผิดปกติ คัน
มีกลิ่นเหม็น

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์

เลือดออกทางช่องคลอด

เลือดที่ออกมาจะมีลักษณะเป็นมูกเลือดหรือ
เลือดสีแดงสด

สาเหตุที่พบบ่อยมีดังนี้
1. ภาวะแท้งคุกคาม
เป็นภาวะผิดปกติของการตั้งครรภ์ที่เกิดขึ้น

ในช่วง 20 สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์
ปริมาณเล็กน้อยถึงปานกลาง อาจมีเลือดออก
ระปริกระปรอยเป็นระยะเวลาหลายวันจนถึง
หลายสัปดาห์

หากมีเลือดออกทางช่องคลอดให้หญิงตั้ง
ครรภ์สังเกตลักษณะของเลือด ปริมาณเลือดที่
ออกอาการอื่นๆที่เกิดร่วมด้วยและรีบมาพบ
แพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่าง
ถูกต้อง

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์
เลือดออกทางช่องคลอด
2. รกลอกตัวก่อนกำหนด
สาเหตุอาจเกิดจากภาวะพิษแห่งครรภ์หรืออาจ
ถูกกระทบกระแทกบริเวณหน้าท้องอย่างรุนแรง
ซึ่งมารดาควรต้องระวังอุบัติเหตุ
และการกระแทกอย่างรุนแรง

หากมีอาการใดอาการหนึ่งหลังจากได้รับแรง
กระแทก เช่น เลือดออกทางช่องคลอด
ปวดท้อง ความรีบมาพบแพทย์ทันที!!!

3. รกเกาะต่ำ
อาการที่ต้องมาโรงพยาบาลได้แก่
- มีเลือดออกทางช่องคลอดโดยไม่เจ็บ
ครรภ์

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์
ทารกดิ้นน้อยลง
การนับจำนวนครั้งการดิ้นของทารกใน
ครรภ์ถือเป็นการประเมินสุขภาพของทารก โดย
การนับการดิ้นของทารกเมื่ออายุครรภ์ 28
สัปดาห์ขึ้นไป โดยทารกจะดิ้นมากในช่วง 28-
34สัปดาห์
วิธีการนับ Sadovsky Method
เป็นการนับลูกดิ้นในเวลา 1 ชั่วโมงหลังการ
รับประทานอาหารทารกต้องดิ้นไม่น้อยกว่า
3 ครั้งในแต่ละมื้อ

หากทารกดิ้นน้อยกว่า 3 ครั้งให้สังเกต
อาการในอีก 1 ชั่วโมงต่อมาถ้าไม่มีการดิ้น
หรือยังดิ้นน้อยกว่า 3 ครั้งให้รีบไปพบแพทย์

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์

ทารกดิ้นน้อยลง

การบันทึกจำนวนครั้งการดิ้นของทารกในครรภ์

วันที่ เช้า กลางวัน เย็น รวม
(ครั้ง) (ครั้ง) (ครั้ง) (ครั้ง)

3/08/65 //// / //// /// //// //// / 25

ขีด / = 1 ครั้ง
มารดาจำเป็นต้องมีการบันทึกจำนวนการ
ดิ้นของทารกในทุก ๆ วันในเวลาเดิมอย่าง
สม่ำเสมอ

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์

ปวดศีรษะอย่างต่อเนื่องหรือรุนแรง

เป็นอาการที่พบบ่อย ความถี่ของการปวด
และความรุนแรงจะไม่เท่ากันในแต่ละคน หากมี
อาการปวดศีรษะมากหรือมีอาการปวดศีรษะ
ร่วมกับอาการดังต่อไปนี้

• ปวดไม่หาย
• ปวดบ่อย
• ปวดรุนแรงมาก
• ตาพร่ามัวหรือมองเป็นจุด
• ปวดศีรษะร่วมกับคลื่นไส้

คแวพรทรียบ์ทมันาพทีบ

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์
ปวดท้อง ท้องแข็งตึง

หลังตั้งครรภ์อาจมีอาการปวดหน่วงท้อง
น้อยนานๆ ครั้งต่อวัน เกิดจากมีการเกร็งตัว
ของมดลูกเล็กน้อยไม่รุนแรง แต่ไม่ควรเกิน
5 ครั้งต่อวัน หรือติดต่อกันหลายชั่วโมง

หากมารดารู้สึกว่าท้องแข็งบ่อยกว่าปกติ
นอนพักแล้วยังมีอาการอยู่ทุกครึ่งชั่วโมงหรือ
ติดต่อกันนาน 2 - 3 ชั่วโมง ควรรีบมาพบ
แพทย์ทันที หากทิ้งไว้นานทำให้ปากมดลูกเปิด
จนคลอดก่อนกำหนดได้

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์

คลื่นไส้อาเจียนรุนแรง

เป็นภาวะแทรกซ้อนอย่างรุนแรงโดยมักพบที่
ในระยะที่ 1 ของการตั้งครรภ์ซึ่งส่งผลต่อ
สุขภาพของทารกและหญิงตั้งครรภ์และยังส่ง
ผลต่อสภาวะจิตใจของหญิงตั้งครรภ
อาการของภาวะอาเจียนไม่สงบ

-อาเจียนตลอดเวลา ถึงแม้ไม่ได้รับประทาน
อาหารหรือน้ำ

-อ่อนเพลีย ซึม ผิวหนังแห้งกระด้าง
ริมฝีปากแตก

-น้ำหนักตัวลดลงมากกว่า 5%
-อาจมีไข้ ชีพจรเต้นเร็ว หายใจหอบ
-ปัสสาวะน้อย สีเข้ม

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์
.มีไข้ หนาวสั่น
ในมารดาที่มีไข้สูงควรรีบมาพบแพทย์เพื่อหา
สาเหตุของไข้ว่าเกิดจากอะไรหรือมีการติดเชื้อ
หรือไม่ ที่ระบบใด
การติดเชื้อบางชนิดอาจก่อให้เกิดความผิด
ปกติของทารกในครรภ์ และการติดเชื้อในบาง
ระบบอาจก่อให้เกิดความผิดปกติในระหว่างการ
ตั้งครรภ์ได้ เช่น การติดเชื้อบริเวณทางเดินทาง
เดินปัสสาวะ อาจเป็นสาเหตุของการเจ็บครรภ์
คลอดก่อนกำหนดได้ เป็นต้น

ไม่ควรซื้อยารับประทานเอง
เนื่องจากมียาหลายชนิด
ที่ไม่สามารถใช้ได้ขณะตั้งครรภ์

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์
บวม ความดันโลหิตสูง
เป็นอาการแสดงของ ครรภ์เป็นพิษ มักพบ
ในมารดาที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคความ
ดันโลหิตสูง มารดาเป็นเบาหวานหรือมีครรภ์แฝด
อาการที่ควรรีบไปพบแพทย์ คือ บวมตั้งแต่
หลังเท้าถึงหน้าแข้ง มือบวม นิ้วบวม ปวดศีรษะ
มาก ตาพร่ามัว จุกแน่นท้องใต้ลิ้นปี่ ปัสสาวะเป็น
ฟอง โดยมารดาที่มีภาวะครรภ์เป็นพิษมีโอกาส
เสี่ยงที่จะเกิด

รุกนเ่ตกอภแริุ่คบอนรนารโนกวงแตรำกะรชแเภหำ้ชง์าท่ไหนถนใดึรน้นดงกครดขัซภ้กรหน้อารลรเวืสนภออี์ะยทกเีอค่จชตีาลัรวจิวิอญตดใน

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์
ปัสสาวะแสบขัด

มารดาที่มีอาการปัสสาวะแสบขัด และมี
อาการร่วม เช่น มีไข้หนาวสั่น ปวดหลังบริเวณ
บั้นเอว เป็นต้นเป็นอาการแสดงถึงการติดเชื้อใน
ระบบทางเดินปัสสาวะ ซึ่งอาจจะเกิดจากการกลั้น
ปัสสาวะหรือทำความอวัยวะเพศไม่ถูกวิธี

ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อทั้งมารดาและทารกใน
ครรภ์ เช่น น้ำหนักตัวน้อยการคลอดก่อนกำหนด
หรือทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์ เป็นต้น ดังนั้น
หากมีอาการดังกล่าวควรรีบมาพบแพทย์ทันที

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์
มีน้ำไหลออกจากทางช่องคลอด
สงสัยว่าน้ำคร่ำแตก

น้ำเดิน คือ การที่มีน้ำใสๆ คล้ายน้ำปัสสาวะ
ไหลออกมาทางช่องคลอด ไม่สามารถกลั้นได้
แสดงว่ามีถุงน้ำคร่ำแตกหรือรั่ว

หากมารดาพบมีน้ำเดินต้องรีบไปพบแพทย์
โดยด่วน เพราะหากปล่อยไว้อาจก่อเกิดการติด
เชื้อในโพรงมดลูกอย่างรุนแรงจนกระทั่งส่งผล
ให้เสียชีวิตทั้งมารดาและทารกในครรภ์ได้

อาการผิดปกติ
ในระหว่างการตั้งครรภ์ที่ต้องมาพบแพทย์
ตกขาวสีผิดปกติ คัน มีกลิ่นเหม็น
มีสาเหตุมาจากผลของฮอร์โมนในตัวทำให้
การหลั่งของปากมดลูกเพิ่มขึ้น สามารถพบ
อาการตกขาวได้ในหญิงตั้งครรภ์ แต่ถ้ามารดา
พบว่าตกขาวที่ออกมาจากช่องคลอดนั้น มีสี
และกลิ่นที่ผิดปกติ ร่วมกับมีอาการคัน แสบ
บริเวณช่องคลอดให้รีบมาพบแพทย์ทันที

การเกิดความผิดปกติในระหว่างการตั้ง
ครรภ์ส่งผลให้เกิดผลกระทบต่อทั้งสุขภาพของ
มารดาทารกในครรภ์ และยังส่งผลต่อสภาพ
จิตใจของมารดาทำให้เกิดความเครียด และ
ความวิตกกังวล

ดังนั้นการสังเกตอาการผิดปกติในระหว่าง
การตั้งครรภ์ที่พบแพทย์จึงเป็นสิ่งที่จำเป็น
สำหรับสตรีตั้งครรภ์เป็นอย่างมากเพื่อให้สตรี
ตั้งครรภ์มาโรงพยาบาลได้ในระยะเวลาที่เหมาะ
สม และสามารถให้การช่วยเหลือได้อย่างทัน
ท่วงที

บรรณานุกรม

กนกพร นทีธนสมบัติ. (2556). การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะใน
สตรีตั้งครรภ์. วารสาร มฉก.วิชาการ, 16(32), 141-153 น.

กรมอนามัยโดยกองอนามัยการเจริญพันธุ์. (2565). สุขใจ ได้เป็น
แม่. สืบค้นเมื่อ 17 กรกฎาคม 2565, จาก https://thai
land.unfpa.org/sites/default/files/pubpdf/Mo
mHandbook.pdf

ธัชจารีย์ พันธ์ชาลี. (2564). ภาวะแท้งคุกคาม (Threatened
abortion). สืบค้นเมื่อ 17 กรกฎาคม 2565, จาก
https://www.si.mahidol.ac.th/siriraj_online
/thai_version/Health_detail.asp?id=1468

ศิริกนกกลั่นขจร และคณะ. (2563). บทบาทพยาบาลในการดูแล
หญิงตั้งครรภ์ที่ภาวะอาเจียนรุนแรง. วารสารการพยาบาลและ
สุขภาพ, 14(3), 49-58 น.

สำนักงานบริหารสุขภาพแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุขและ
สวัสดิการ. (2564). คู่มือสุขศึกษาสำหรับหญิงตั้งครรภ์.
สืบค้นเมื่อ 17 กรกฎาคม 2565, จาก https://www.hpa.
gov.tw /File/Attach/13817/File_16076.pdf