สงกรานต์ ์ถืื อเป็็ นประเพณีี วัันขึ้้� นปีี ใหม่่ของไทยมาแต่่ โบราณ เป็็ นประเพณีีที่่�งดงาม อ่่อนโยน เอื้้ออาทร�และเต็็มไปด้ว้ยบรรยากาศของ ความกตััญญููความสนุุกสนานความอบอุ่่นและการให้้เกีียรติิเคารพซึ่� ง่กัันและกััน สะท้้อนให้้เห็็นถึึงลัักษณะของความเป็็ นไทยได้้อย่่างชััดเจน โดยใช้น้ำ้ ำ�เป็็ นสื่่�อ ในการเชื่่� อมสัมพัันธไมตรีี ประเพณีี สงกรานต์ ์ประกอบด้ว้ยมรดกภููมิิปัั ญญาทางวััฒนธรรม ท้้องถิ่่�นอัันหลากหลายของชุุมชนทั่่�วประเทศไทย ในปีีพ.ศ. 2554 ประเพณีี สงกรานต์์ได้รั้ ับการพิิจารณาคััดเลืือกให้้ขึ้้นทะเ�บีียนเป็็ นมรดกภููมิิปััญญา ทางวััฒนธรรมของชาติิและอยู่่ระหว่่างการเสนอชื่่�อต่่อองค์์การยูู เนสโก เพื่่�อขึ้้นทะเ�บีียนเป็็ นรายการตัวัแทนมรดกทางวััฒนธรรมที่่� จัับต้้องไม่่ ได้ข้อง มนุุษยชาติิ ในปีีพ.ศ. 2566 การขึ้้นทะเ�บีียนมรดกภููมิิปััญญาทางวััฒนธรรม จะก่่อให้้เกิิดความตระหนัักถึึงความสำคัำ ัญของมรดกภููมิิปััญญาทางวััฒนธรรม ในท้้องถิ่่�นของตนเอง ตลอดจนมรดกภููมิิปััญญาทางวััฒนธรรมในชุุมชนต่่างๆ ทั่่�วประเทศไทย ในการขึ้้นทะเ�บีียนมรดกภููมิิปัั ญญาทางวััฒนธรรมที่่� จัับต้้องไม่่ ได้้ ของมนุุษยชาติิครั้้ง�นี้้จะเป็็ นการส�ร้้างพื้้น�ที่่�การเรีียนรู้้เรื่่�องอัตลัักษณ์์และ ความหลากหลายของการเฉลิิมฉลองประเพณีีสงกรานต์ ์ในแต่่ละภููมิิภาคของ ประเทศไทยผู้้คนในแต่่ละภููมิิภาคจะได้้เรีียนรู้้วิิธีีคิิดและวััฒนธรรมซึ่� ง่กัันและกััน นำำ ไปสู่่ความเข้้าใจเรื่่�องความหลากหลายทางวััฒนธรรม เกิิดความภาคภููมิิใจ และการเชิิดชููวััฒนธรรมอัันเกี่่�ยวข้้องกัับประเพณีี สงกรานต์ ์ในฐานะที่่�เป็็ น มรดกภููมิิปััญญาทางวััฒนธรรมของชาติิ บทนำำ�
Songkran is an ancient Thai New Year’s tradition, characterized by a delightful atmosphere of gratitude, fun, warmth, and respect for one another. It is a reflection of Thainess, using water as a medium of friendship. Songkran encompasses a range of intangible cultural heritage in various local Thai communities. It was designated a National Intangible Cultural Heritage in 2011 and is currently being nominated for inscription on UNESCO’s Representative List of Intangible Cultural Heritage of Humanity in 2023. This inscription will assist people in those communities recognizing the significance of intangible cultural heritage in their communities, and also raise awareness of certain aspects of intangible cultural heritage in various communities throughout Thailand. The inscription of Songkran in Thailand on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity will create a platform for conversations about identities and cultural diversity in different parts of Thailand. The celebration of Songkran encourages collaboration, education and sharing in communities and groups. It is a way to honor and preserve it as a national intangible cultural heritage. Foreword
4 ประเพณีีสงกรานต์์ สงกรานต์์คืืออะไร ? What is Songkran ?
Songkran in Thailand 5 Songkran has been the traditional Thai New Year festival since ancient times. The word “Songkran” is derived from the Sanskrit language “Songkranti”, which denotes the movement of the sun or a planet from one zodiac sign to the next. “Songkran” has occurred every month when the sun moves into a new zodiac sign. According to the moral precepts of Brahmanism, when the sun moves from Pisces to Aries in April, the fifth month, it is known as “Maha Songkran” (New Year Day). Occurring in the heat of mid-April after the rice harvest, Songkran signals the prospects of a prosperous new year. It is the time when people commonly reunite with their families, reestablish community ties, and restore their bonds with revered powers by honoring the elderly, ancestors, and sacred Buddha images. The 3-to-7-day festival at Songkran begins with family and community members, joining together to clean and decorate houses and public places. People then visit temples to make merit, give alms to monks, bathe Buddha images, pay homage to their ancestors, build sand pagodas and donate for temple construction. Pouring water is an especially significant act during Songkran, since it symbolizes cleansing, reverence, and well-wishing. Common public celebrations include reverently bathing important Buddha images brought out from temples, splashing water on family and friends, and special folk plays, games, music, and feasting. สงกรานต์ ์ เป็็นประเพณีีวัันขึ้้น�ปีี ใหม่่ ไทยมาแต่่โบราณ คำว่ำ ่า “สงกรานต์์” เป็็นคำำ ที่่� มาจากภาษาสัันสกฤต คืือ“สงฺฺกฺฺรานฺฺติิ” หมายถึึงการโคจรของดวงอาทิิตย์์หรืือ ดาวนพเคราะห์์จากราศีี หนึ่่�งไปสู่่อีี ก ราศีี หนึ่่�ง จะเห็็นได้้ว่่ า “สงกรานต์์” เกิิดขึ้้น�ทุุกเดืือนเมื่่�อดวงอาทิิตย์์โคจร ย้้ายไปแต่่ละราศีี ในคติิของศาสนา พราหมณ์์เมื่่�อพระอาทิิตย์์โคจรจาก ราศีีมีีนมาสู่่ราศีีเมษในช่่วงเดืือน 5 หรืือ เดืือนเมษายน เป็็ นวััน “มหาสงกรานต์ ์” ถืือเป็็ นวัันขึ้้น�ปีี ใหม่่ ช่่วงเดืือนเมษายน เป็็ นช่่วงเวลา หลัังจากเก็็บเกี่่�ยวผลผลิิต และเป็็ นช่่วง ฤดููแล้้งผู้้คนจึึงว่่างจากการทำำเกษตรกรรม ลููกหลานกลัับมาเยี่่�ยมครอบครัว ัและ ร่่วมเฉลิิมฉลองด้ว้ยกััน ในช่่วงกำำหนดจััดงาน 3 – 7 วััน ที่่�มีีการเฉลิิมฉลองประเพณีี สงกรานต์ ์ ผู้้คนจะเริ่่�มจากการทำำความสะอาด บ้้านเรืือน และพื้้น�ที่่�สาธารณะในชุุมชน มีีการปร ะดัับตก แต่่งสถานที่่�ด้้วย งานช่่ างฝีีมืื ออััน เป็็ นอััตลัักษณ์์ของ แต่่ละท้้องถิ่่�น จากนั้้�นไปทำำบุุญที่่�วััด หรืื อ ศููนย์์กลางชุุมชนเพื่่�ออุุทิิศให้้แก่่ บรรพบุุรุุ ษที่่�ล่่วงลัับ คนไทยถืื อว่่ าน้ำำ� เป็็ นสิ่่�งมงคลและสื่่�อกลางในการแสดง ความกตััญญููความปรารถนาดีีต่่อกััน จึึงมีีการจััดพิิธีีสรงน้ำำ�พระ รดน้ำำข�อพร จากผู้้สููงอายุุและเล่่นสาดน้ำำกั�ัน นอกจากนี้้� ยัังมีีการจััดขบวนแห่่ตาม เรื่่�องราวในตำำ นานสงกรานต์ ์ ทำำอาหาร ประจำำเทศกาล ขนทรายเข้้าวััดเพื่่�อ บููรณะวััด จััดมหรสพและการเล่่นพื้้น�บ้้าน ต่่างๆ
6 ประเพณีีสงกรานต์์ การขึ้้ � นปีี ใหม่่ ใน วัันสงกรานต์์ The Beginning of New Year in Songkran Day
Songkran in Thailand 7 การกำำ หนดวัันสงกรานต์์ มีีอยู่่สามวััน ได้้แก่่ วัันมหาสงกรานต์์ วัันเนา และวัันเถลิิงศก ตามลำดัำ ับ ในอดีีตโหรต้้องคำำนวณวัันสงกรานต์ ์ เพื่่�อประกาศให้้ปร ะชาชนทราบ โดยประกาศเป็็ นวัันข้้างขึ้้น� - ข้้างแรม ตามระบบปฏิิทิิ นจัันทรคติิการหา วัันเถลิิงศก จะใช้้หลัักการจากคัมภีั ีร์์ สุุริิยยาตร์์ซึ่�่งมีีหลัักอยู่่ว่่ าวัันเถลิิงศก จะอยู่่ระหว่่ างวัันขึ้้� น 6 ค่ำ� ำเดืือน 5 ไปถึึงวัันขึ้้น� 5 ค่ำ�ำเดืือน 6 ด้ว้ยเหตุุนี้้� วัันสงกรานต์ ์ในแต่่ละปีีจึึงไม่่ตรงกััน ในภายหลัังทางราชการ เห็็ นว่่ าวัันมหาสงกรานต์์มัักจะอยู่่ใน ช่่วงวัันที่่�11–13เมษายน จึึงได้กำ้ ำหนด ให้้วัันที่่� 13 เมษายน เป็็ นวัันสงกรานต์ ์ เพื่่� อความสะดวกในการกำำ หนดวัันหยุุด ราชการ Songkran Day is traditionally celebrated over three consecutive days; Wan Maha Songkran, Wan Nao and Wan Thaloeng Sok. In the past, astrologers would calculate the waxing and waning of the moon in the lunar calendar to identify Songkran Day, which would widely announce to the public. The scripture titled Suriyayatra states that Wan Thaloeng Sok falls on the 6th day of the waxing moon in the 5th lunar month, and lasts until the 5th day of the waxing moon in the 6th lunar month. This is why the date of Songkran Day varies from year to year. It was noticed that Wan Maha Songkran is regularly celebrated from the 11th to the 13th of April, so Songkran Day on the 13th of April was announced as an official holiday.
8 ประเพณีีสงกรานต์์ ประเพณีีสงกรานต์์ของไทย Songkran Tradition of Thailand
Songkran in Thailand 9 ป ระ เพณีี สงกร านต์ ์จััดขึ้้� นในทั่่�ว ทุุ กพื้้� นที่่�ของประเทศ ซึ่�่งในแต่่ ละภููมิิภาค มีีการสืืบสานและรัักษาในพื้้� นที่่�ที่่�โดดเด่่ น แตกต่่างกัันเนื่่�องจากความหลากหลายด้้าน ชาติิพัันธุ์์ตลอดจนชุุมชนทางวััฒนธรรมที่่� ต่่างมีีรููปแบบการปฏิิบัติั ิในประเพณีีสงกรานต์ ์ ที่่� โดดเด่่นแตกต่่างกัันไป ถึึงแม้้จะอยู่่ในภููมิิภาค เดีียวกััน ชุุมชนในชนบทอาจมีีวิิถีีการเฉลิิมฉลอง ประเพณีี สงกรานต์ ์ที่่�แตกต่่างออกไปจาก ชุุมชนเมืืองได้้เช่่นกััน โดยทั้้งในเ�ขตชนบทและ เขตเมืืองจะมีีศููนย์์กลางของการจััดกิิจกรรม อยู่่ที่่�ครอบครััว ชุุมชน วััด พื้้น�ที่่�สาธารณะ ในชุุมชน ตลอดจนพื้้น�ที่่� เชิิงพาณิิชย์์ Songkran Tradition is celebrated throughout Thailand’s four major geographical regions: the North, Central, Northeast, and South. Each region contains subregions, ethnic groups, and cultural communities which practice Songkran in their own unique ways, according to their own specific traditions. Rural and urban communities within a region may celebrate Songkran differently. Festival activities take place in families, communities, temples, public spaces, and commercial centers in both rural and urban areas.
10 ประเพณีีสงกรานต์์ Songkran Festival in the Central Region
Songkran in Thailand 11 สงกรานต์์ภาคกลาง ประเพณีี สงกรานต์ ์ในภาคกลางจััดขึ้้น� ระหว่่างวัันที่่� 13 – 15 เมษายน วัันที่่� 12 ถืือเป็็ น วัันจ่่าย เพื่่�อเตรีี ยมหาซื้้อ�ของสำำหรัับทำำบุุญ ในวัันรุ่่งขึ้้น�ในอดีีตมีีการทำำขนมกวนจำำพวก ขนมกวนข้้าวเหนีียวแดงและกาละแม เพื่่� อนำำ ไป ถวายพระและแจกจ่่ายเลี้้ยง�ดููในช่่วงเทศกาล ในช่่วงสงกรานต์ ์นี้้มี�ีข้้อปฏิิบัติั ิที่่� ว่่า ห้้ามตัักน้ำำ� ตำำข้้าว เก็็บผััก หัักฟืื น ดัังนั้้นงานเห�ล่่านี้้ต้�้อง ทำำ ให้้แล้้วเสร็็จก่่อนจะถึึงวัันมหาสงกรานต์์ และในขณะเดีียวกัันพระภิิกษุุ สงฆ์ ์จะพากััน กวาดลานวััดให้้สะอาดเรีียบร้้อย โดยมีีบรรดา ลููกศิิษย์์วััดคอยช่่วยกวาดลานวััด ถอนหญ้้า ถมและปรัับพื้้น�ที่่� ให้้เรีียบร้้อยสำำหรัับผู้้มาทำบุำุญ ในวัันรุ่่งขึ้้น� Songkran Festival in the Central Region The Songkran Festival in the central region takes place on the 13th and 14th of April. The 12th of April, people purchase items to use for performing meritorious deeds the following day. In the past, desserts such as marmalade, stir-boiled, khao nio daeng and kalamae were provided to give food offerings to Buddhist monks and were distributed to the attendees at the Songkran Festival. During this period, it was prohibited to fetch water, pound half-milled rice, pick any vegetables, or split any firewood. Due to this, people had to complete their tasks; meanwhile, Buddhist monks and their disciples worked together to sweep the temple courts, pull weeds, and organize the grounds of the temples before the participants of the Songkran Festival arrived.
12 ประเพณีีสงกรานต์์ Songkran Festival in the Northern Region
Songkran in Thailand 13 สงกรานต์์ภาคเหนืือ: ประเพณีีปีี ใหม่่เมืือง ประเพณีีปีี ใหม่่ เมืืองของชาวล้้านนา จััดขึ้้� นระหว่่ างวัันที่่� 13 – 16 เมษายน ของทุุกปีี วัันที่่� 13 เมษายนในประเพณีีปีี ใหม่่ ของล้้านนา มีีชื่่� อวัันว่่า “วัันสัังขานต์ ์ล่่อง” คำว่ำ ่า สัังขานต์ ์ นี้้ม�าจากคำว่ำ ่า สงกรานต์ ์ในภาษาถิ่่�น ภาคเหนืือนิิยมออกเสีียงควบ “กร” เป็็ น “ข” วัันเนา ตรงกัับวัันที่่� 14 เมษายน ชาวล้้านนาเรีียกวัันนี้้ว่�่ า “วัันเน่่า” ถืือเป็็ นวััน ที่่�ไม่่ เป็็ นมงคล ชาวเหนืือมีีความเชื่่�อในวัันเน่่ า ว่่ าห้้ามพููดคำำหยาบหรืือด่่าทอกัันเพราะจะมีี ความอัปมั งคลไปตลอดทั้้ง�ปีี วัันพระยาวััน ตรงกัับวัันที่่� 15 เมษายน ถืื อว่่ า เป็็ น วัันมงคล ผู้้คนต่่างพากัันไป ถวายภัตตัาหารพระ ทำำบุุญตัักบาตร เรีียกว่่า “ทานขัันข้้าว” วัันปากปีี ตรงกัับวัันที่่� 16 เมษายน มีีการทำำพิิธีีลดเคราะห์์หรืือบููชานพเคราะห์์ ทั้้งเ�ก้้า ชาวบ้้านจะจััดเตรีี ยม “ข้้าวเก้้าพุ่่น” หรืือ “ข้้าวลดเคราะห์์” พร้้อมกัับเสื้้อ�ผ้้าไปไว้้ หน้้าพระประธานในวิิหาร โดยมีีพระสงฆ์์ เป็็ นผู้้ทำำพิิธีี Songkran Festival in the Northern Region: Tradition of a New Year The Lanna New Year tradition is performed annually during the 13th to 16th of April. The Lanna New Year, celebrated on the 13th of April, is known as “Wan Sang Khan Long”. The term “Sang Khan” is derived from the word “Songkran”, with the Northern dialect pronouncing the “kr” as “kh”. Wan Nao falls on the 14th of April. To the Northern people, Wan Nao is considered an unlucky day. They believe that on Wan Nao it is forbidden to use any vulgar language or to argue with anyone, as anyone who does so will have bad luck throughout the year. Wan Phraya Wan is an auspicious day celebrated on the 15th of April. People usually go to the temple and offer food to the Buddhist monk known as “Than Khan Khao”. Wan Pak Pee is celebrated on the 16th of April. People from the North typically perform a ritual to rid themselves of bad luck and pay homage to the nine celestial bodies. They also prepare “Khao Kao Phun” or “Khao Lod Khro” along with some clothes and place them in front of the main Buddha statue. The ritual is then conducted by the monks.
14 ประเพณีีสงกรานต์์ Songkran Festival in the Northeast Region
Songkran in Thailand 15 สงกรานต์์ภาคอีีสาน: บุุญเดืือนห้้า บุุญสรงน้ำำ� ประเพณีี สงกรานต์ ์ของภาคอีีสาน มีีชื่่�อเรีียกว่่ า บุุญสรงน้ำำ �หรืื อ บุุญเดืือน 5 ซึ่� งเป็็ น ่ ประเพณีีหนึ่่� งใน“ฮีีตสิิบสอง” คำว่ำ ่า“ฮีีต” มาจาก “รีีต” เป็็ นคำที่่ ำ� ตััดมาจากคำว่ำ ่า “จารีีต” ซึ่� งใน ่ภาษาถิ่่�นอีีสานออกเสีียง ร เป็็ น ฮ คำว่ำ ่า จารีีตนี้้มี�ีที่่� มาจากภาษาสัันสกฤตคืือ “จาริิตฺฺร” หรืื อ “จาริิตฺฺต” ในภาษาบาลีีฮีีตสิิบสองจึึง หมายถึึงจารีีตประเพณีีทั้้ง�สิิบสองเดืือนของ ชาวอีีสาน วัันสงกรานต์ ์ของภาคอีีสานแต่่โบราณ จะเริ่่�มขึ้้นในวััน�ที่่� 15 ค่ำ�ำเดืือน 5 เป็็ นวัันเริ่่�มต้้น การทำบุำุ ญ ประ เพณีี ในบุุญเดืือนห้้ าของ ภาคอีีสานมีีดัังนี้้� 1.การสรงน้ำำ�พระพุุทธรููป 2.การสรงน้ำำ�ผู้้สููงอายุุ 3.การสรงน้ำำ�เครื่่� องค้ำขำ�องคููณ 4. พิิธีีสวดไชยมงคล 5.การก่่อเจดีีย์์ทราย 6.การเล่่นสาดน้ำำ� Songkran Festival in the Northeast Region: Boon Duan Ha, Boon Srong Nam The Songkran Festival in the Northeast region is called “Boon Srong Nam” or “Boon Duan Ha”. This tradition is part of “Heet Sib Sorng”, which is an abbreviation of the Thai word “Ja Reet”. In the northeast language, the word “Ja Reet” is pronounced with an “H” instead of an “R.” This word has its origin in the Sanskrit language, “Ja Rittara,” or “Jaritta” in the Pali language. Heet Sib Sorng refers to the traditional custom of the people in the Northeast region of Thailand. In the Northeastern region, Songkran is celebrated on the fifteenth day of the waxing moon in the fifth month. This marks the beginning of a new year and is traditionally celebrated with the “Boon Duan Ha” ceremony, which involves making meritorious deeds as follow; 1. sprinkling water on the Buddha image 2. pouring water over the hands of respected elders 3. sprinkling water on the amulets 4. the ritual of reciting the “Chaiya Mongkhol Sutta” prayer 5. constructing the sand pagoda 6. splashing water on each other
16 ประเพณีีสงกรานต์์ Songkran Festival in the Southern Region
Songkran in Thailand 17 สงกรานต์์ภาคใต้้: วัันว่่าง ประเพณีี วัันสงกรานต์ ์ของภาคใต้้ มีีชื่่�อเรีียกว่่ า วัันว่่าง ตรงกัับวัันที่่� 13 – 15 เมษายนซึ่�่งตรงกัับเดืือนห้้า เป็็ นช่่วงหลัังฤดูู เก็็บเกี่่� ยวข้้าวในภาคใต้้แต่่หากปีี ใดมีีอธิิกมาส หรืือมีีเดืือนแปด 2 หน วัันว่่างจะอยู่่ในเดืือน 6 วัันว่่างนี้้เป็็ น�ช่่วงเวลาที่่� ชาวบ้้านจะงดทำกิำ ิจกรรม ทุุกอย่่างที่่� เกี่่� ยวข้้องกัับการทำำมาหากิินและไม่่ กล่่าวคำำหยาบคายต่่อกัันในช่่วงก่่อนวัันว่่างนั้้น� ชาวบ้้านจะสะสางงานต่่างๆ ให้้เสร็็จเรีียบร้้อย เช่่นเกี่่� ยวข้้าวในนาให้้เสร็็จหรืือทอผ้้าให้้จบผืืน ไม่่ทอค้้างไว้้คากี่่� มิิฉะนั้้นจะ�ถููกตำำหนิิถืือว่่ า ไม่่ เป็็ นสิิริิมงคล ในขณะเดีียวกัันก็็จััดเตรีียม เสบีียงอาหารมากัักตุุนไว้ต้ลอดระยะเวลา 3 วััน ซึ่� ง่มีีหลัักปฏิิบัติั ิว่่า ห้้ามสีีข้้าว ห้้ามหาผัักหาปลา ต่่างๆและต้้องนำำครกกัับสากมาวางในที่่� เปิิ ดเผย นำำสากมารวมไว้้เป็็ นมััด มััดด้้วยด้้ายแดง ด้้ายขาว แล้้วนำำ ไปแช่่น้ำำ�ไว้้ในครก เรีียกว่่ า “แช่่ครกแช่่สาก” และก่่อนจะถึึงวัันว่่าง ทุุกครัวัเรืือนจะทำำความสะอาดบ้้าน ตััดเล็็บ ตััดผมให้้เรีียบร้้อย เพราะในวัันว่่างมีีข้้อห้้าม ไม่่ ให้้ปฏิิบัติั ินอกจากนี้้ช�าวบ้้านจะเตรีียมหา เสื้้� อผ้้าใหม่่สำำหรัับใส่่ ในวัันว่่าง และจััดหา เสื้้อ�ผ้้าต่่างๆ สำำหรัับมอบให้้แก่่ผู้้ใหญ่่ที่่� เคารพ Songkran Festival in the Southern Region: Wan Wang Songkran Festival in the southern region is known as “Wan Wang” and takes place from the 13th to the 15th of April, during the fifth month after the harvest season. If any year had two leap months, Wan Wang would be in the sixth month of that year. People would stop all activities related to earning a living and refrain from using vulgar language. For this reason, people would finish all tasks and work before Wan Wang in order to bring good luck. For example, people typically finish harvesting in the paddy field and weaving, leaving no unfinished clothes on the loom. During this period, people hoard food and observe a three-day prohibition, during which they are not allowed to husk rice, keep vegetables, or catch fish. In addition, people openly place a mortar and pestle in the house, fastening the pestles with white and red threads before immersing the mortar in water, a process known as “Chae Khrok Chae Sak”. Before the arrival of Wan Wang, people would clean the house, cut hair and nails, arrange new clothing, and prepare new clothes for the respectful elders.
18 ประเพณีีสงกรานต์์ เมื่่�อถึึงเทศกาลวัันว่่าง ชาวบ้้านจะนำำ ภััตต าหารไ ปถว ายเพล ที่่�วััด ในชุุมช น เมื่่� อถวายภัตตัาหารเพลแล้ว จึึ ้งนิิมนต์ ์พระสงฆ์ ์ มาบัังสุุกุุ ล อุุทิิ ศส่่วนกุุศลแก่่บรรพบุุรุุ ษ ที่่� “บัวั” คืือที่่� เก็็บอัฐิัิบรรพบุุรุุษจากนั้้น�จึึงนิิมนต์ ์ พระสงฆ์ ์มาทำขำ วััญข้้าว โดยชาวบ้้านจะจััดเตรีียม รวงข้้าวไปที่่�วััด โดยนำำรวงข้้าว 3 กำำเล็็กๆ มามััดรวมกัันด้ว้ยด้้ายแดงด้้ายขาว วางพาดไว้้ บนพานหรืือถาด นำำ ไปประกอบพิิธีีที่่� วััดเรีียกว่่า “พิิธีีทำำขวััญข้้าวใหญ่่” ข้้าวที่่�ผ่่านการทำำพิิธีีนี้้� จะนำำ ไปเก็็บไว้้บนลอมข้้าว (ยุ้้งข้้าว)ถืือเป็็ นวััตถุุ มงคลและเป็็ นที่่� สถิิตของแม่่โพสพ During the festival of Wan Wang, people offer food to the monks at the temple in the community. They then invite the monks to pray while they offer a merit and chant in memory of their ancestors to the relics which have been kept in the “Bua” (mortuary urn). Subsequently, people fasten three small bundles of rice with red and white threads and place them in a tray. The monks then perform a ceremony to pay respect to the rice in the temple called “Tham Kwan Khao Yai”. A bundle of rice is kept in the granary through a ritual as a sacred object and shrine for the goddess of rice.
Songkran in Thailand 19 https://www.takemetour.com/article/ songkran-thai-new-year-water-festival
20 ประเพณีีสงกรานต์์ The Bearers and Practitioners
Songkran in Thailand 21 ประเพณีี สงกรานต์ ์ถืื อปฏิิบััติิ อย่่าง แพร่่หลายทั่่�วประเทศไทยโดยกลุ่่มชุุมชนคนไทย และกลุ่่มชาติิพัันธุ์์ต่่างๆ ที่่� นัับถืือพระพุุทธศาสนา ได้้แก่่ ชุุมชนชาวล้้านนาในภาคเหนืือ ชุุมชนไทย ในภาคกลาง ชุุมชนไทยอีีสานในภาคตะวัันออก เฉีียงเหนืือ ชุุมชนคนไทยพุุทธในภาคใต้้ พุุทธศาสนิิกชนชาวไทยทุุกเพศ ทุุกกลุ่่มวััย ตลอดจนทุุ กสััมมาอาชีี พต่่างมีีส่่วนร่่วมใน การสืืบทอดและถืือปฏิิบัติั ิประเพณีีสงกรานต์ ์ กลุ่่มนัักโหราศาสตร์เป็็ นผู้ ์ ้คำำนวณปฏิิทิินและ ประกาศวัันสงกรานต์ ์ในแต่่ละปีีเจ้้าอาวาสเป็็ น ประธานในพิิธีีที่่� จััดขึ้้น�ภายในวััด คนในชุุมชน ร่่วมกัันทำำความสะอาดบ้้านเรืือน และช่่วยกััน ทำำความสะอาดพื้้น�ที่่� สาธารณะ แม่่น้ำำลำ�ำคลอง และวััดในชุุมชน ผู้้ใหญ่่เพศชายมัักรวมตัวกััน ช่่วยงานวััดหรืือชุุมชนในการจััดเตรีียมสถานที่่� สำำหรัับประกอบพิิธีี โดยเฉพาะผู้้ชายที่่�มีี ความรอบรู้้เรื่่� องพิิธีีกรรม หรืือผ่่านการบวชเรีียน มาแล้ว ้ จะเป็็ นผู้้ให้้ความรู้้และเป็็ นที่่�ปรึึกษา ในการจััดเตรีียมและประกอบกิิจกรรมต่่างๆ ช่่างฝีีมืือช่่วยกัันดููแลเรื่่�องการประดัับตกแต่่ง สถานที่่�ผู้้หญิิงเป็็ นผู้้ปรุุงอาหารที่่� ใช้้ในประเพณีี ปรุุงเครื่่�องหอม และร้้อยมาลััย ส่่วนผู้้สููงอายุุเป็็ นคนสำำคััญในพิิธีีที่่�ให้้ ผู้้อาวุุโสน้้อยกว่่ามารดน้ำำข�อขมา และขอพร รวมทั้้งเป็็ นผู้ �้นำำ ในการทำำพิิธีี ไหว้้บรรพบุุรุุ ษ พระสงฆ์ ์เป็็ นผู้้ประกอบพิิธีีกรรมเพื่่�อให้้เกิิด สิิริิมงคล และมีี วััด เป็็ นศูู นย์์กลางในการ ประกอบพิิธีีกรรม เด็็กๆ และหนุ่่มสาวจะมีี ความสุุขสนุุกสนานในการเล่่นสาดน้ำำ�และ ขนทรายเข้้าวััด Songkran is a festival celebrated by many Buddhist communities, including various ethnic groups, across Thailand. It is observed in the Northern, Central, Northeastern, and Southern regions of the country. All Thai Buddhists, regardless of age, gender, or occupation, participate in the observance of Songkran. Astrologers calculate the calendar for the Thai New Year, and senior monks preside over ceremonies held at Buddhist temples. People clean up their houses, as well as public areas, rivers, canals, and temples in their respective communities. Adult males often assist in arranging ceremonial venues. Men who are knowledgeable in the formalities or have been ordained as monks typically take charge of the preparations for the activities. Craftspeople are responsible for decorating the venues, while women prepare foods, Thai fragrances, garlands, and seasonal products to adorn them. Family members respectfully pour water on the hands of the elderly to show gratitude, seek forgiveness, and receive blessings. Children and young people of all genders enjoy splashing clean and fragrant water on one another in a friendly manner and bringing sand into the temple’s grounds.
22 ประเพณีีสงกรานต์์ น้ำำ � �กัับประเพณีีสงกรานต์์ The Significance of Water toward Songkran Tradition
Songkran in Thailand 23 ประเพณีีสงกรานต์ ์ถืือได้ว่้่ามีีความ สัมพัันธ์กั์ ับน้ำำ�เป็็ นอย่่างยิ่่�ง นัับตั้้งแ�ต่่การ สรงน้ำำ� พระสงฆ์์การรดน้ำำดำ�หัำ ัวผู้้ใหญ่่ เพื่่� อเป็็ นสััญลัักษณ์์แสดงความเคารพหรืือ การขอขมาลาโทษ ตลอดจนการเล่่นสาดน้ำำ � ซึ่� งใน่ ประเพณีีราชสำนัำ ักไม่่มีีการเล่่นสาดน้ำำ� มีีเพีียงการสรงน้ำำ�พระสงฆ์ ์พระพุุทธปฏิิมา และพระบรมอัฐิัิหรืือพระอัฐิัิเท่่านั้้น�แต่่ ใน ประเพณีีราษฎรมีีการเล่่นสาดน้ำำ �โดยมาก มัักจะอธิิบายว่่าการสาดน้ำำ�เป็็ นการคลาย ร้้อนในเดืือนเมษายนอัันอยู่่ในช่่วงฤดููร้้อน แต่่ ในบางภููมิิภาคการสาดน้ำำยั�ังหมายถึึง ความอุุดมสมบููรณ์ข์องชุุมชน ดัังเช่่นใน ภาคอีีสานเชื่่� อว่่าการสาดน้ำำ�เปรีียบเสมืือน นาคเล่่นน้ำำ ดั�ังนั้้น�ทุุกคนในชุุมชนจึึงต้้อง ร่่วมเทศกาลนี้้เ�พื่่�อความอุุดมสมบููรณ์ข์อง บ้้านเมืือง ในกรณีีการเล่่นสาดน้ำำข�องภาค อีีสานและชาวลาวที่่� เล่่นสาดน้ำำ�โดยไม่่เลืือก ว่่าผู้้ถููกสาดจะเป็็ นฆราวาสหรืือพระสงฆ์์ และใช้้น้ำำ�หรืือโคลนเล่่นสาดกัันได้้นั้้�น แสดงให้้เห็็นเด่่นชััดว่่าการเล่่นน้ำำ�ถืือเป็็ น การผ่่อนคลายกฎเกณฑ์ ์หรืือจารีีตของ สัังคมในช่่วงระยะเวลาหนึ่่� ง Songkran is largely associated with water, such as pouring it on Buddhist monks and elders as a sign of respect or apology. During the common Songkran Festival, water is splashed, whereas during the royal Songkran Tradition, it is only sprinkled on images of Buddha and poured over the relics of Lord Buddha and the relics of royal members. The splashing of water serves to relieve the heat in the summer months and is often seen as a symbol of fertility in certain regions. The people of the Northeast believed that the splashing of water was akin to the dabbing of Naga. Everyone in the community joined in the Songkran festival with pleasure, hoping for greater abundance in the country. Splashing water and mud indiscriminately, without regard to whether one is a layperson or a monk. The people of the Northeastern region and Laos clearly reflected the indulgent rules and social customs for a moment during the Songkran Festival.
24 ประเพณีีสงกรานต์์ ประเพณีี สงกรานต์ ์เป็็ นประเพณีี ที่่�มีีบทบาททางสัังคมและมีีความหมายทาง วััฒนธรรมอัันหลากหลายต่่อผู้้ที่่� มีีส่่วนร่่วมใน ประเพณีีนี้้�โดยส่่วนใหญ่่มีีความเกี่่� ยวข้้องกัับน้ำำ � ในเชิิงสััญลัักษณ์์การใช้น้ำ้ ำ�เป็็ นเสมืือน การชำำระสิ่่�งร้้ายให้้หมดไปจากชีีวิิต และเริ่่�มต้้นปีี ใหม่่ด้ว้ยความบริิสุุทธิ์์และโ�ชคดีี เป็็ นประเพณีีที่่� ทำำ ให้้สมาชิิกในครอบครัวั ได้้รวมตัวกัันเพื่่� อทำกิำ ิจกรรมต่่างๆ เป็็ นการแสดงความเคารพต่่อผู้้อาวุุโส และบรรพบุุรุุษ เป็็ นการทำบุำุญ เสริิมสร้้างความร่่วมแรงร่่วมใจ ความสามััคคีี และการถ้้อยทีีถ้้อยอาศััยกัันในชุุมชน เป็็ นการเฉลิิมฉลอง ด้ว้ยความปรารถนาดีีและ เป็็ นเทศกาลที่่� เต็็มไปด้ว้ยสีีสััน และความมีีชีีวิิตชีีวา symbolically washing away the misfortunes of the past and invoking prosperity for the coming year, reuniting with family members, respecting elders and ancestors, Buddhist merit-making, strengthen cooperation, unity, and mutuality within the community, offering celebratory well-wishes and it is a vibrant and lively festival. Songkran has long been associated with several interrelated social functions and cultural meanings for its participants, most of which involve the use of water. These include:
Songkran in Thailand 25
26 ประเพณีีสงกรานต์์ Who is Songkran Lady?
Songkran in Thailand 27 “นางสงกรานต์์” ไม่่ ได้มี้ ีตัวตันจริิงๆ แต่่ เป็็ น เพีียงคติิ ความเชื่่�อที่่�ปรากฏอยู่่ใน ตำำ นานสงกรานต์์ซึ่�่งรััชกาลที่่� 3 โปรดให้้ จารึึกลงในแผ่่นศิิลาติิดไว้้ที่่�วััดพระเชตุุพนวิิมลมัังคลาราม (วััดโพธิ์์)� เป็็ นเรื่่�องเล่่ าถึึง ความเป็็ นมาของวัันสงกรานต์ ์ อัันเป็็ นโบราณ อุุบาย เพื่่�อให้้คนสมััยก่่อนผู้้ไม่่รู้้หนัังสืือได้รู้้ว่้ ่า วัันมหาสงกรานต์ ์ คืือวัันที่่�พระอาทิิตย์์เคลื่่� อน จากราศีีมีีนมาสู่่ราศีี เมษ ซึ่�่งสมััยนั้้นถืือเป็็ น � วัันขึ้้� นปีี ใหม่่ตามสุุริิยคติิตรงกัับวัันเวลาใด โดยสมมุุติิผ่่านนางสงกรานต์์ทั้้งเ�จ็็ดซึ่�่งเป็็ น ธิิดาของท้้าวกบิิลพรหม ตามตำำนานเล่่ าว่่ า ท้้าวกบิิลพรหมได้ท้้ ้าปริิศนากัับธรรมบาลกุุมาร หากผู้้ใด เป็็ นฝ่่ ายแพ้้จะต้้องถูู กตััดศรีีษะ ผลปรากฏว่่ า ท้้าวกบิิลพรหมเป็็ นฝ่่ ายแพ้้ จึึงถููกตััดศรีีษะ แต่่ก่่อนจะถููกตััด ท้้าวกบิิลพรหม ได้้สั่่�ง เสีียและบอกธิิดาทั้้�ง เจ็็ดให้้นำำพาน มารองรัับศรีีษะที่่�ถูู กตััด เพราะหากศรีีษะ ของตนตั้้งไ�ว้้ในแผ่่นดิินจะเกิิดไฟไหม้้ทั่่�วโลก หากทิ้้�งในอากาศฝนก็็จะแล้้ง ถ้้าทิ้้�งใน มหาสมุุทรน้ำำก็� ็จะแห้้ง ในทุุกๆ ปีี เมื่่�อเวีียนมา ถึึงวัันมหาสงกรานต์ ์ ธิิดาทั้้งเ�จ็็ดจะผลััดเวรกััน มาเชิิญศรีีษะของบิิดาเพื่่� อนำำ ไปแห่่ ธิิดาทั้้งเ�จ็็ด จึึงได้มี้ ีชื่่� อว่่าเป็็ นนางสงกรานต์ ์เทีียบกัับแต่่ละ วัันในสัปัดาห์์โดยนางสงกรานต์ ์แต่่ละนาง จะมีีชื่่� อการแต่่งกาย อาหาร อาวุุธ และพาหนะ แตกต่่างกััน In the old days, when mass communication was somewhat limited, a story about the origin of Nang Songkran or Songkran Lady was created to help the illiterate learn which day of the week Songkran was. It was said that Tao Kabilaprom had seven daughters, known collectively as Nang Songkran. In a gambling game that he lost to Thammakumarn, Tao Kabilaprom had to pay his debt with his head. However, his head must not come into contact with the ground, air or water because it would cause catastrophes. To maintain peace on earth, his head was placed on a tray which was then taken to Krailad Mountain. Every year, one of the daughters would bring the head down to town for procession. Each daughter was distinct in her own right and was identified by her adornments, selection of weapons, and means of transport symbolized by animals. As there were seven daughters, they also served as fairies for each day of the week.
นามนางสงกรานต์์ The Name of Songkran Lady 28 ประเพณีีสงกรานต์์ วัันอาทิิตย์์ นาม นางทุุงษะ ทััดดอกทัับทิิม เครื่่�องประดัับปัั ทมราช (พลอยสีีแดง) ภัักษาหารมะเดื่่� อ หัตถ์ัขว์ าถืือจัักร หัตถ์ัซ้์ ้ายถืือสัังข์์ มีีครุุฑเป็็ นพาหนะ Sunday The Songkran Lady named Thungsa was adorned with a pomegranate flower and wearing ruby. She was eating a fig while holding a chakram in her right hand and a conch shell in her left hand, and riding a Garuda for transportation.
Songkran in Thailand 29 วัันจัันทร์์นาม นางโคราคะ ทััดดอกปีี บ เครื่่�องประดัับมุุกดา (ไข่่มุุก) ภัักษาหารน้ำำมั�ัน หัตถ์ัขว์ าถืือพระขรรค์์ หัตถ์ัซ้์ ้ายถืือไม้้เท้้า มีีเสืือเป็็ นพาหนะ Monday The Songkran Lady named Khorakha was adorned with an Indian cork tree flower and wearing moonstone. She was consuming oil while holding a dagger in her right hand and a cane in her left hand, and riding a tiger for transportation. วัันอัังคาร นาม นางรากษส (ราก-สด) ทััดดอกบัวัหลวง เครื่่�องประดัับโมรา ภัักษาหารโลหิิต หัตถ์ัขว์ าถืือตรีีศููล หัตถ์ัซ้์ ้ายถืือธนูู มีีสุุกร (หมูู) เป็็ นพาหนะ Tuesday The Songkran Lady named Raksot was adorned with a pink lotus flower and wearing agate. She was consuming blood while holding a trident in her right hand and a bow in her left hand, and riding a pig for transportation.
30 ประเพณีีสงกรานต์์ วัันพุุธ นาม นางมณฑาทััดดอกจำำปา เครื่่�องประดัับไพฑููรย์์ภัักษาหารนมเนยหัตถ์ัขว์ าถืือเหล็็กแหลม หัตถ์ัซ้์ ้ายถืือไม้้เท้้ามีีคััสพะ (ลา) เป็็ นพาหนะ Wednesday The Songkran Lady named Montha was adorned with a champac flower and wearing chrysoberyl. She was consuming milk and butter while holding a pointed metal weapon in her right hand and a staff in her left hand, and riding a donkey for transportation.วันพฤหัสบดี นาม นางกิริณี ทัดดอกมณฑา เครื่องประดับมรกต ภักษาหารถ่วังา หัตถขว์ าถือขอช้าง หัตถซ์ ้ายถือปื นมีช้างเป็ นพาหนะ Thursday The Songkran Lady named Kirini was adorned with a magnolia flower and wearing emerald. She was eating nuts and sesame seeds while holding an elephant hook in her right hand and a gun in her left hand, and riding an elephant for transportation.
Songkran in Thailand 31 วัันศุุกร์์ นาม นางกิิ มิิ ทา ทััดดอกจงกลนีี เครื่่�องประดัับบุุษราคัม ัภัักษาหารกล้ว้ยน้ำำว้�้าหัตถ์ัขว์ าถืือพระขรรค์์หัตถ์ัซ้์ ้ายถืือพิิณมีีกระบืือ (ควาย) เป็็ นพาหนะ Friday The Songkran Lady named Kimitha was adorned with a jhongkolni flower and wearing topaz. She was eating banana while holding a dagger in her right hand and a lute in her left hand, and riding a buffalo for transportation. วัันเสาร์์ นาม นางมโหธรทััดดอกสามหาว (ผัักตบ) เครื่่�องประดัับนิิลรัตน์ั ์ภัักษาหารเนื้้อทราย�หัตถ์ัขว์ าถืือจัักรหัตถ์ัซ้์ ้ายถืือตรีีศููลมีีนกยููงเป็็ นพาหนะ Saturday The Songkran Lady named Mahothon was adorned with a water hyacinth flower and wearing blue sapphire. She was eating hog deer meat while holding a chakram in her right hand and a trident in her left hand, and riding a peacock for transportation.
คุุณค่ ่ า และ บทบาททางสัั งคมของ ประเพณีีสงกรานต์์ The Value and Social Significance of Songkran Tradition
Songkran in Thailand 33 These interlinked traditional functions and meanings are now emphasized and reinforced during the extended Songkran holiday each April, when people typically return to their families and take part in Songkran activities centered in their homes, local temples, and communities. As Thailand has undergone numerous changes, it has endeavored to preserve the important functions and meanings of Songkran. Despite rapid urbanization and a decrease in the size and number of rural and agricultural communities, Thailand has also become an aging society. These changes can sometimes lead to families being separated and the elderly being left alone. To address this issue, the Thai government has designated two national days within the Songkran holiday period: National Elderly Day on April 13th and National Family Day on April 14th, in order to ensure the continuity of traditional values. Emphasizing the importance of the elderly and family during Songkran helps to promote the traditional functions and meanings of this holiday in contemporary Thailand. บทบาทและความหมายดั้้�ง เดิิมที่่� เชื่่�อมโยงกัันของประเพณีี สงกรานต์ ์ปรากฏ ให้้เห็็นได้้อย่่างชััดเจนในช่่วงวัันหยุุดสงกรานต์ ์ ของทุุกเดืือนเมษายน ซึ่�่ง เป็็ นช่่วงที่่�ผู้้คน มัักจะกลัับไปหาครอบครัวัและร่่วมกิิจกรรม สงกรานต์ ์ที่่� บ้้าน วััด และชุุมชน ในขณะที่่�มีีการเปลี่่�ยนแปลงมากมาย ประเทศไทยมีีความมุ่่งมั่่�นที่่� จะคงไว้้ซึ่� งบทบาท่ และความหมายที่่� สำคัำ ัญของประเพณีีสงกรานต์ ์ ถึึงแม้้จะมีีการขยายตัวขัองเมืืองอย่่างรวดเร็็ว ประกอบกัับการลดจำำนวนลงของชุุมชน เกษตรกรรมและชุุมชนในพื้้น�ที่่�ชนบท แต่่ ใน ขณะเดีี ยวกัันประเทศไทยก็็ก้้าวเข้้าสู่่สัังคม ผู้้สููงอายุุด้ว้ยเช่่นกััน การเปลี่่�ยนแปลงเหล่่านี้้� อาจทำำ ให้้สมาชิิกในครอบครััวแยกจากกััน และปล่่อยให้้ผู้้สููงอายุุอยู่่ตามลำพัำ ัง เพื่่�อแก้้ไข ปััญหานี้้� รััฐบาลไทยได้้กำำ หนดให้้มีี 2 วััน สำคัำ ัญอยู่่ในช่่วงวัันหยุุดเทศกาลสงกรานต์ ์ คืือ วัันผู้้สููงอายุุแห่่งชาติิ ในวัันที่่� 13 เมษายน และ วัันครอบครััวแห่่ งชาติิ ในวัันที่่� 14 เมษายน เพื่่�อให้้คุุณค่่าสำคัำ ัญของประเพณีี สงกรานต์ ์ คงอยู่่สืืบต่่อไป ทั้้ง�นี้้�การเน้้นย้ำำ�ความสำคัำ ัญ ของผู้้สููงอายุุและครอบครัวัในช่่วงสงกรานต์์ ผ่่านทางสื่่�อต่่างๆ ตลอดจนกิิจกรรมที่่�จััด ขึ้้� นโดยภาคเอกชนที่่�ให้้ ความสำคัำ ัญกัับ วัันผู้้สููงอายุุแห่่งชาติิและวัันครอบครัวัแห่่งชาติิ จึึงเป็็ นการช่่วยส่่งเสริิมบทบาทและความหมาย ของประเพณีีสงกรานต์ ์ได้้อย่่างร่่วมสมััย
34 ประเพณีีสงกรานต์์ https://www.theguardian.com/world/2023/apr/13/youre-going-to-get-wet-revellers-soak-upthailands-first-post-pandemic-songkran-water-festival https://www.theguardian.com/world/2023/apr/13/youre-going-to-get-wetrevellers-soak-up-thailands-first-post-pandemic-songkran-water-festival https://www.theguardian.com/world/2023/apr/13/ youre-going-to-get-wet-revellers-soak-up-thailandsfirst-post-pandemic-songkran-water-festival SONGKRAN IN CONTEMPORARY THAILANDhttps://thhttps://www.trevellers-soak
Songkran in Thailand 35 NYDeculturetrip.com/asia/thailand/articles/songkran-thailand-s-water-festival/ https://www.reuters.com/news/picture/ thailands-songkran-water-festival-idUSRTX5OCHE theguardian.com/world/2023/apr/13/youre-going-to-get-wetk-up-thailands-first-post-pandemic-songkran-water-festival
CREDIT ที่่� ปรึึกษา / Consultants โกวิิท ผกามาศ อธิิบดีีกรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม Kowit Pakamart Director - General, Department of Cultural Promotion ลิิปิิ การ์ กำ์ลัำ ังชััย รองอธิิบดีีกรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม Lipikar Kamlungchai Deputy Director-General, Department of Cultural Promotion วราพรรณ ชััยชนะศิิริิ รองอธิิบดีีกรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม Waraphan Chaichanasiri Deputy Director-General, Department of Cultural Promotion มงคลทิิพย์ รุ่่ ์งงามฤกษ์์ ผู้้อำำนวยการสถาบัันวััฒนธรรมศึึกษา Mogkolthip Rung-ngamrerg Director of the Institute of Cultural Studies กองบรรณาธิิการ / Editorial Team สมภพ ปู่่ ไทย ภััทนีี สุุธรรมพร Somphop Putai Pattanee Suthamporn ณุุพิิณ นัันทเกีียรติิ สรวิิศ เชีียงทอง Nupin Nantakiat Sorravit Chiangthong ณัฏัฐา เขีียนทองกุุล ธิิติิกานต์ ์ สุุขสำำราญ Nutta Kiantongkul Thitikan Suksamran ผู้้รับผิั ิดชอบ / Project Manager กลุ่่มศููนย์ข้์ ้อมููลมรดกภููมิิปััญญาทางวััฒนธรรม สถาบัันวััฒนธรรมศึึกษา กรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม Intangible Cultural Heritage Data Centre, Institute of Cultural Studies, Department of Cultural Promotion โทร. 0 2247 0013 ต่่อ 1315, 1319 โทรสาร 0 2645 3061 Tel. +662 247 0013 ext. 1315, 1319 Fax +662 645 3061 เว็็บไซต์ ์/ Website http://ich.culture.go.th เฟซบุ๊๊�ค / Facebook www.facebook.com/ichthailand อีีเมล / E - mail: [email protected] พิิมพ์์ที่่� / Printed by สำำนัักงานกิิจการโรงพิิมพ์์องค์์การสงเคราะห์์ทหารผ่่านศึึก ในพระบรมราชููปถัมภ์ั ์ The War Veterans Organization of Thailand. Under Royal Patronage of His Majesty the King (Office of Printing Mill) หนัังสืือประเพณีีสงกรานต์ ์(Songkarn Tradition)