ใบความรู้นิวแมติกส์และไฮดรอลิกส์เบื้องต้น

51

5.2 ข้ันตอนกำรออกแบบวงจรกำรทำงำนแบบต่อเน่ือง
งำนกำรควบคุมในโรงงำนอุตสำหกรรมจะมีลกั ษณะของวงจรกำรทำงำนที่แตกต่ำงกนั ข้ึนอยกู่ บั กำร

นำเครื่องจกั รน้นั ไปใชง้ ำน ดงั น้นั กำรออกแบบวงจรให้เหมำะสมกบั กำรใชง้ ำนของเคร่ืองจกั รจึงมีควำมสำคญั
ยงิ่ เพรำะจะทำใหเ้ กิดผลของงำนท่ีมีประสิทธิภำพอีกท้งั ยงั สำมำรถประหยดั รำคำของอุปกรณ์ที่ใชง้ ำนอีกดว้ ย
กำรออกแบบวงจรกำรทำงำนแบบต่อเนื่อง ( SEQUENCE CONTROL ) ในระบบนิวแมติกส์ไดก้ ำหนดเป็น
ข้นั ตอนดงั น้ี
ข้นั ตอนท่ี 1 เลือกชนิดของกระบอกสูบ

งำนที่ตอ้ งกำรแรงกระทำนอ้ ย งำนท่ีตอ้ งกำรแรงกระทำมำก
ระยะชกั ( STROKE ) ไม่เกิน 10 เซนติเมตร ระยะ ( STROKE ) ไม่เกิน 2 เมตร

ข้นั ตอนท่ี 2 เลือกขนำดของกระบอกสูบ

จำกสูตร F = P . A …….. ( ไม่คิดแรงเสียดทำน ) F = แรงท่ีตอ้ งกำรใชง้ ำนจริง ( N )
P = ควำมดนั ใชง้ ำน ( Bar )
D = 0 ลูกสูบ ( cm. )

F = P . D2 -----R ………..( คิดแรงเสียดทำน ) R = แรงเสียดทำน 0.2 F ( N )

4

สูตรสำเร็จ คือ D = 1.2F.4 CM

P. .10

ข้นั ตอนท่ี 3 เลือกชนิดของวำลว์ ชนิดของกระบอกสูบ
ทำงตอ่ ลม ลกั ษณะงำน
ตำแหน่งของวำลว์ ลกั ษณะงำน
กำรเลื่อนวำลว์

ข้นั ตอนท่ี 4 เลือกอุปกรณ์ควบคุมควำมเร็ว วำลว์ เร่งระบำย ( QUICK EXHAUST VALVE )
หำไดจ้ ำกควำมตอ้ งกำรของงำน วำลว์ ควบคุมควำมเร็วทำงเดียว
เคลื่อนท่ีเร็ว ( ONE WAY FLOW CONTROL VAVLE )
เคลื่อนท่ีชำ้

52

ข้นั ตอนท่ี 5
เขียน ALPHARBATIC WITH SIGNAL FLOW DIAGRAM และ STEP MOTION DIAGRAM
START

1.2
1.0+

2.2
2.0+

1.3
1.0-

2.3
2.0-

ข้นั ตอนที่ 6
เขียนวงจรกำรทำงำนโดยกำหนดตำแหน่งของวำลว์ ควบคุม
ตำแหน่งของวำลว์ ควบคุมจะทรำบจำก STEP MOTION DIAGRAM

ข้นั ตอนท่ี 7 เขียนวงจรควบคุมกำรทำงำน
ดู STEP MOTION DIAGRAM และ SIGNAL DIAGRAM ถำ้ สัญญำณของวำลว์ ควบคุมไม่

เกิดข้ึนพร้อมกนั จะใชว้ ำลว์ ลูกกลิ้งกดสองทำงแต่ถำ้ สญั ญำณของวำลว์ ควบคุมเกิดข้ึนพร้อมกนั จะใชว้ ำลว์
ลูกกลิ้งกดทำงเดียว หรือ ตอ้ งกำรออกแบบโดยวธิ ีอ่ืนๆ ข้นั สูงต่อไป

ข้นั ตอนท่ี 9 ตรวจสอบกำรทำงำนของวงจร
ตรวจสอบจำกวงจรควบคุมกำรทำงำนท่ีออกแบบ และกำรตอ่ วงจรจำกอุปกรณ์จริง

53

ตวั อยำ่ งงำนกำรควบคุมแบบต่อเนื่องโดยใชร้ ะบบนิวแมติกส์
งำนส่งชิ้นงำน

5.3 เงอ่ื นไขกำรออกแบบวงจร
- ควบคุมแบบ INDIRECT CONTROL
- ควบคุมกำรสตำร์ทดว้ ยระบบ MANUAL โดยใชว้ ำลว์ ควบคุมแบบ PUSHBUTTION
- ควบคุมกำรส่งชิ้นงำนดว้ ยวำลว์ ลูกกลิ้ง ( ROLLER VALVE )
- ใชก้ ระบอกสูบทำงำนสองทำง ( DOUBLE ACTING CYLINDER ) ควบคุมกำรส่งชิ้นงำน
- กำรเคลื่อนที่เขำ้ และเคลื่อนท่ีออกของกระบอกสูบสำมำรถควบคุมใหช้ ำ้ ได้
- กำรเคล่ือนท่ีของกระบอกสูบยงั ไมค่ รบกระบวนกำร ( STEP ) ของงำน จะไม่สำมำรถสตำร์ทให้
เครื่องจกั รทำงำนได้
- เขียน MOTION - STEP DIAGRAM กำรทำงำนของกระบอกสูบ
- กำหนดหมำยเลขอุปกรณ์วงในวงจร

ข้นั ตอนกำรออกแบบวงจรงำนส่งชิ้นงำน
ข้นั ตอนที่ 1 เลือกชนิดของกระบอกสูบ

ใชก้ ระบอกสูบทำงำนสองทำง ( DOUBLE ACTING CYLINDER ) เพรำะตอ้ งกำรแรงมำก และ
ระยะชกั เกิน 10 เซนติเมตร

54

ข้นั ตอนที่ 2 เลือกขนำดของกระบอกสูบ
หำขนำดของกระบอกสูบจำกสูตร

D = 1.2F.4 cm

P. .10

ข้นั ตอนท่ี 3 เลือกชนิดของเมนวำลว์

ใชว้ ำลว์ 4/2 หรือ 5/2 เล่ือนตำแหน่งลมท้งั สองดำ้ นเพรำะใชก้ ระบอกสูบทำงำนสองทำงและ

ทำงำนคำ้ งตำแหน่ง

ข้นั ตอนท่ี 4 เลือกอุปกรณ์ควบคุมควำมเร็ว
ใชว้ ำลว์ ควบคุมทำงไหลทำงเดียวท้งั กำรเคลื่อนท่ีเขำ้ และกำรเคล่ือนท่ีออก

ข้นั ตอนท่ี 5 เขียน ALPHRBATIC WITH SIGNAL FLOW DIAGRAM และ motion – step diagram

A+ B+ A- B-

1.2(start) 2.2 1.3 2.3 1.4

MOTION - STEP DIAGRAM 2 34 55
01
2.2 2.3 2.2
1.3
กระบอกสูบA 2.3
1.3
กระบอกสูบB 1.4

ข้นั ตอนที่ 6 กำหนดตำแหน่งของวำลว์ ควบคุมลงในวงจรโดยดูจำก MOTION – STEP DIAGRAM

ข้นั ตอนที่ 7 เขียนวงจรควบคุมกำรทำงำน

56

ข้นั ตอนที่ 8 เง่ือนไขพเิ ศษ
ใส่วำลว์ ควบคุม 1.4 เพม่ิ เติมเพอ่ื ป้ องกนั ใหก้ ำรทำงำนครบกระบวนกำรก่อน ( STEP งำน )

จึงจะ START วำลว์ 1.2 ไดอ้ ีกคร้ังหน่ึง
ข้นั ตอนที่ 9 ตรวจสอบกำรทำงำนของวงจร

ตรวจสอบจำกวงจรควบคุมกำรทำงำนที่ออกแบบ และกำรตอ่ วงจรจำกอุปกรณ์จริง

คำอธิบำยอุปกรณ์
1.0 ; 2.0 : กระบอกสูบทำงำนสองทำง ( DOUBLE ACTING CYLINDER ) ควบคุมกำรส่งชิ้นงำน

1.01 : วำลว์ ควบคุมกำรไหลทำงเดียว ( ONE WAY FLOW CONTROL VALVE ) ควบคุม
กระบอกสูบ 1.0 ใหเ้ คลื่อนท่ีเขำ้ ชำ้

1.02 : วำลว์ ควบคุมกำรไหลทำงเดียว ( ONE WAY FLOW CONTROL VALVE ) ควบคุม
กระบอกสูบ 1.0 ใหเ้ คล่ือนท่ีออกชำ้

2.01 : วำลว์ ควบคุมกำรไหลทำงเดียว ( ONE WAY FLOW CONTROL VALVE ) ควบคุม
กระบอกสูบ 2.0 ใหเ้ คล่ือนท่ีเขำ้ ชำ้

2.02 : วำลว์ ควบคุมกำรไหลทำงเดียว ( ONE WAY FLOW CONTROL VALVE ) ควบคุม
กระบอกสูบ 2.0 ใหเ้ คล่ือนที่ออกชำ้

1.1 ; 2.1 : เมนวำลว์ 5/2 เล่ือนดว้ ยลมท้งั สองดำ้ น

1.2 : วำลว์ ควบคุมกำรสตำร์ท 3/2 แบบ PUSHBUTTON

1.4 : วำลว์ ลูกกลิ้งควบคุมกำรทำงำนใหค้ รบกระบวนกำรก่อนจึงจะสตำร์ทให้เคร่ืองจกั รทำงำนได้
อีก

1.3 : วำลว์ ลูกกลิ้งควบคุมใหก้ ระบอกสูบ 1.0 เคล่ือนที่เขำ้

2.2 : วำลว์ ลูกกลิ้งควบคุมใหก้ ระบอกสูบ 2.0 เคลื่อนท่ีออก

2.3 : วำลว์ ลูกกลิ้งควบคุมใหก้ ระบอกสูบ 2.0 เคล่ือนที่เขำ้

.

กำรต่อวงจรกำรทำงำนตอ่ เน่ือง โดยไม่มีสญั ญำณล

57

ลมเกิดข้ึนพร้อมกนั แบบท่ี 1 (A+B+C+A-B-C-)



58

59

บทท่ี 6

วงจรนิวแมติกส์ไฟฟ้ ำพ้นื ฐำน

วงจรกำรทำงำนในระบบนิวแมติกส์ไฟฟ้ ำที่ใชต้ วั ทำงำนเพียงตวั เดียว จะมีวงจรกำรทำงำนพ้นื ฐำนท่ีสำมำรถ
สรุปเป็นขอ้ ๆ ไดด้ งั น้ี

6.1 วงจรกำรทำงำนเป็ นจงั หวะ
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม Electrical circuit

60

คำอธิบำยวงจร :
เมื่อกดสวทิ ซ์ S1 จะมีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 ทำใหโ้ ซลีนอย์ มีอำนำจแม่เหลก็

เอำชนะแรงสปริงเล่ือนวำลว์ ใหแ้ รงดนั ลมจำกรู 1 เปลี่ยนทิศทำงกำรไหลเป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนที่
ออก และเมื่อปล่อยสวทิ ซ์ S1 สวทิ ซ์จะตดั วงจรไมใ่ หก้ ระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำล์ว Y1 โซลีนอยดจ์ ะหมด
สภำพสภำพกำรเป็นแมเ่ หลก็ สปริงจะดนั ใหเ้ มนวำลว์ กลบั สู่สภำพเดิม เป็ นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีเขำ้

ขอ้ จำกดั ในกำรใชว้ งจร กำรใชว้ งจรกำรทำงำนเป็นจงั หวะน้ีจะมีขอ้ จำกดั คือ กำรเคลื่อนที่
ออกของกระบอกสูบจะตอ้ งไม่ควบคุมควำมเร็วใหช้ ำ้ เพรำะถำ้ ควบคุมควำมเร็วใหช้ ำ้ แลว้ จะทำใหก้ ระบอกสูบ
เคลื่อนท่ีออกไม่สุดส่วนกำรเคล่ือนที่ขำ้ วของกระบอกสูบน้นั สำมำรถควบคุมควำมเร็วได้

ลกั ษณะกำรใชง้ ำน เช่น งำนเลื่อนชิ้นงำน งำนปั๊มรูปชิ้นงำน งำน punch รูชิ้นงำนเป็ นตน้
6.2 วงจรกำรทำงำนคำ้ งตำแหน่ง

6.2.1 วงจรกำรทำงำนคำ้ งตำแหน่ง เม่ือกระบอกสูบเคล่ือนที่ออกสุด
วงจรกำรทำงำนแบบท่ี 1 สวิตชป์ ่ ุมกด Pushbutton Switch
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

61

คำอธิบำยวงจร :
เมื่อกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 จะมีกระแสไหลผำ่ น โซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะมี

อำนำจแม่เหล็กเล่ือนลิ้นของเมนวำลว์ ไปทำงดำ้ นขวำมือ และคำ้ งตำแหน่ง เป็ นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนที่
ออก ในทำนองเดียวกนั เม่ือกดสวทิ ซ์ pushbutton S2 จะมีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์ Y2 โซลีนอยด์
จะมีอำนำจแมเ่ หล็กเล่ือนลิ้นของเมนวำลว์ กลบั สู่สภำพเดิม เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีเขำ้

วงจรกำรทำงำนแบบที่ 2 สวิตชก์ ดคำ้ งตำแหน่ง toggle switch
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

62

คำอธิบำยวงจร :
เม่ือกดสวทิ ซ์ คำ้ งตำแหน่ง S1 ( Rocker switch ) จะมีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 โซลี
นอยดจ์ ะมีอำนำจแม่เหลก็ เอำชนะแรงสปริงเลื่อนเมนวำลว์ และจะคำ้ งตำแหน่ง เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบ
เคลื่อนท่ีออก และเม่ือปลดล๊อดสวทิ ซ์คำ้ งตำแหน่ง S1 สวทิ ซ์จะตดั วงจรไม่ใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยด์
วำลว์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะหมดสภพกำรเป็นแม่เหลก็ และปริงจะเลื่อนเมนวำลว์ ใหก้ ลบั สู่สภำพเดิม เป็นผลทำให้
กระบอกสูบเคลื่อนที่เขำ้

วงจรกำรทำงำนแบบที่ 3 กำรควบคุมโดยใชร้ ีเลยช์ ่วย
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

63

คำอธิบำยวงจร :
เม่ือกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 จะมีกระแสไหลผำ่ นรีเลยช์ ่วย K1 เม่ือรีเลยช์ ่วย K1 ทำงำนคอนแทค
K1 จะต่อวงจรล็อคกำรทำงำนของตวั เอง และต่อวงจรใหก้ ระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะ
มีอำนำจแม่เหล็กเอำชนะแรงสปริงเลื่อนเมนวำลว์ และคำ้ งตำแหน่ง เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนที่ออก
เม่ือกดสวทิ ซ์ pushbutton S2 สวทิ ซ์จะตดั วงจรไมใ่ หม้ ีกระแสไหลผำ่ นรีเลยช์ ่วย K1 จะกลบั สู่สภำพเดิมตดั
วงจรกำรทำงำนของรีเลยช์ ่วย K1 และโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 เม่ือโซลีนอยดห์ มดสภำพกำรเป็นแม่เหล็กสปริง
จะเลื่อนเมนวำลว์ ใหก้ ลบั สู่สภำพเดิม เป็ นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีเขำ้

วงจรกำรทำงำนแบบท่ี 4 กำรควบคุมโดยใชร้ ีเลยช์ ่วย
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

64

คำอธิบำยวงจร :
เมื่อกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 จะมีกระแสไหลผำ่ นเลทซ่ิงรีเลย์ ( Latching Relay ) คอนแทค K1
ของเลทซิ่งรีเลย์ จะถูกล็อคกำรทำงำนดว้ ยระบบเมคคำนิคแมว้ ำ่ จะปล่อย pushbutton S1 แลว้ กต็ ำมคอนแทค
K1 จะต่อวงจรใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนนอยดว์ ำลว์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจแม่เหล็กเอำชนะสปริงเล่ือน
เมนวำลว์ เป็ นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีออกและคำ้ งตำแหน่งจนกวำ่ จะกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 อีกคร้ัง
หน่ึง จะมีกระแสไหลผำ่ นเลทซ่ิงรีเลยเ์ พอื่ ปลดล็อคกำรทำงำนของคอนแทค K1 คอนแทค K1 จะตดั วงจร
ไม่ใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 โซลีนอยด์จะหมดอำนำจกำรเป็ นแม่เหลก็ สปริงจะเล่ือนเมน
วำลว์ ใหก้ ลบั สู่สภำพเดิม เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีเขำ้

6.2.2 วงจรกำรทำงำนคำ้ งตำแหน่ง ไดห้ ลำยตำแหน่ง
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

65

คำอธิบำยวงจร :
เมื่อตอ้ งกำรใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีออกจะกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 ใหม้ ีกระแสไหลผำ่ น

โซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจแมเ่ หลก็ เอำชนะแรงสปริงเลื่อนเมนวำลว์ ไปทำงดำ้ นขวำมือ เป็น
ผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีออก เม่ือกระบอกสูบเคล่ือนที่ออกถึงตำแหน่งที่ตอ้ งกำรจะปล่อยสวทิ ซ์ S1
สปริงท้งั สองดำ้ นของเมนวำลว์ จะเลื่อนเมนวำลว์ ใหอ้ ยใู่ นตำแหน่งตรงกลำงตำมเดิม ( กระบอกสูบจะคำ้ ง
ตำแหน่ง ) และเม่ือตอ้ งกำรใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีเขำ้ จะกดสวทิ ซ์ pushbutton S2 ใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลี
นอยดว์ ำลว์ Y2 โซลีนอยด์จะมีอำนำจแม่เหลก็ เอำชนะแรงสปริงเลื่อนเมนวำลว์ ไปทำงดำ้ นซำ้ ยมือเป็นผลทำ
ใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีเขำ้ เมื่อกระบอกสูบเคลื่อนท่ีเขำ้ ถึงตำแหน่งที่ตอ้ งกำรจะปล่อยสวทิ ซ์ S2 สปริงท้งั
สองดำ้ นของเมนวำลว์ จะเลื่อนเมนวำลว์ ใหอ้ ยตู่ ำแหน่งตรงกลำงตำมเดิม ( คำ้ งตำแหน่ง )

6.3 วงจรกำรควบคุมหลำยตำแหน่ง
6.3.1 วงจรขนำน ( Parallel circuit )
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

66

คำอธิบำยวงจร :
เม่ือกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 หรือ S2 ตวั ใดตวั หน่ึงจะมีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์

Y1 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจแม่เหล็กเอำชนะแรงสปริงเล่ือนเมนวำลว์ เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีออก
และเมื่อปล่อยสวทิ ซ์ pushbutton สวทิ ซ์จะตดั วงจรไมใ่ ห้กระแสไหลผำ่ นโซลีนอยด์ Y1 สปริงจะเล่ือนเมน
วำวลใ์ หก้ ลบั สู่สภำพเดิม เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนที่เขำ้ กำรตอ่ ขนำดของสวทิ ซ์ pushbutton น้ีจะทำ
ใหส้ ำมำรถควบคุมกำรทำงำนไดห้ ลำยตำแหน่ง ตำแหน่งกำรทำงำนน้นั จะเท่ำกบั จำนวนสวทิ ซ์ท่ีต่อขนำนกนั
นน่ั เอง

วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

67

คำอธิบำยวงจร :
เมื่อกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 หรือ S2 ตวั ใดตวั หน่ึงจะมีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์

Y1 โซลีนอยด์จะมีอำนำจแม่เหลก็ เลื่อนเมนวำลว์ ไปทำงดำ้ นขวำมือ เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีออก
และเม่ือกดสวทิ ซ์ pushbutton S3 หรือ S4 ตวั ใดตวั หน่ึงจะมีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์ Y2 โซลี
นอยดจ์ ะมีอำนำจแม่เหลก็ เล่ือนเมนวำลว์ กลบั สู่สภำพเดิม เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนที่เขำ้ ส่วนตำแหน่ง
กำรควบคุมใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนที่เขำ้ และออกน้นั จะข้ึนอยกู่ บั จำนวนสวทิ ซ์ pushbutton ที่ต่อขนำนกนั

6.3.2 วงจรอนุกรม ( Serie Circuit )
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

68

คำอธิบำยวงจร :
เม่ือกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 หรือ S2 เพยี งตวั เดียววงจรจะไม่ทำงำน จะตอ้ งกดสวิทซ์ท้งั

สองตวั เท่ำน้นั จึงจะทำใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจเม่เหล็กเอำชนะแรง
สปริงเลื่อนเมนวำลว์ เป็ นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนที่ออก และเมื่อปล่อยสวทิ ซ์ตวั ใดตวั หน่ึงสวทิ ซ์จะตดั
วงจรไมใ่ หม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยด์ โซลีนอยดจ์ ะหมดอำนำจกำรเป็ นแมเ่ หล็กสปริงจะเลื่อนเมนวำลว์ ให้
กลบั สู่สภำพเดิมเป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีเขำ้

6.4 วงจรกำรควบคุมแบบอตั โนมตั ิ
วงจรกำรทำงำนแบบท่ี 1
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

69

คำอธิบำยวงจร :
เม่ือกดสวทิ ซ์ ล็อคตำแหน่ง S3 จะมีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยด์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจ

แม่เหลก็ เอำชนะแรงสปริงเล่ือนเมนวำลว์ และคำ้ งตำแหน่ง เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีออกเมื่อ
กระบอกสูบเคล่ือนท่ีออก กำ้ นสูบจะปล่อยสวทิ ซ์ S1 ใหต้ ดั วงจรและจะเคล่ือนที่ไปกดลิมิตสวทิ ซ์ S2
สวทิ ซ์ S2 จะต่อวงจรใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยด์ Y2 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจแม่เหล็กเล่ือนเมนวำลว์ ให้
กลบั สู่สภำพเดิม เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีเขำ้ กำ้ นสูบจะปล่อยลิมิตสวทิ ซ์ S2 และจะไปกดลิมิต
สวทิ ซ์ S1 อีกคร้ังหน่ึง สวทิ ซ์ S1 จะต่อวงจรใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยด์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจ
แม่เหล็กเล่ือนเมนวำลว์ และคำ้ งตำแหน่งเป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีออกอีกคร้ังหน่ึง และกระบอกสูบ
จะเคลื่อนท่ีเขำ้ – ออกไปเรื่อยๆ จนกวำ่ เรำจะปลดสวทิ ซ์ลอ็ คตำแหน่ง S3 กระบอกสูบกจ็ ะหยดุ กำรทำงำน

วงจรกำรทำงำนแบบท่ี 2
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

70

คำอธิบำยวงจร :
เม่ือกดสวทิ ซ์ ล็อคตำแหน่ง S3 จะมีกระแสไหลผำ่ นรีเลยช์ ่วย K1 จะต่อวงจรล็อคกำรทำงำน

ของตวั เอง และต่อวงจรใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยด์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจแม่เหลก็ เอำชนะแรงสปริง
เลื่อนเมนวำลว์ และคำ้ งตำแหน่งเป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีออกขณะที่กระบอกสูบเคลื่อนท่ีออกกำ้ น
สูบจะปล่อยลิมิตสวทิ ซ์ S1 และคลื่อนที่ไปกดลิมิตสวทิ ซ์ S2 สวทิ ซ์ S2 จะตอ่ วงจรไม่ใหม้ ีกระแสไหลผำ่ น
รีเลยช์ ่วย K1 คอนแทค K1 จะกลบั สู่สภำพเดิมตดั วงจร กำรทำงำนของ K1 และโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 เม่ือ
โซลีนอยดห์ มดสภำพกำรเป็ นแม่เหลก็ สปริงจะเล่ือนเมนวำลว์ ใหก้ ลบั สู่สภำพเดิม เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบ
เคล่ือนที่เขำ้ ขณะท่ีกระบอกสูบเคลื่อนที่เขำ้ กำ้ นสูบจะปล่อยลิมิตสวทิ ซ์ S2 และเคล่ือนที่เขำ้ ไปกดลิมิตสวทิ ซ์
S1 อีกคร้ังหน่ึง ซ่ึงผลอนั น้ีจะทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีเขำ้ – ออก โดยอตั โนมตั ิ ถำ้ ตอ้ งกำรใหก้ ระบอกสูบ
หยดุ ทำงำนจะตอ้ งปล่อยสวทิ ซ์ S3 ใหต้ ดั วงจร

6.5 แบบก่ึงอตั โนมตั ิและแบบอตั โนมตั ิรวมอยดู่ ว้ ยกนั
วงจรกำรทำงำนแบบท่ี 1
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

71

คำอธิบำยวงจร :
สวทิ ซ์ pushbutton S3 จะเป็ นสวทิ ซ์ท่ีควบคุมกำรทำงำนแบบก่ึงอตั โนมตั ิ ส่วนสวทิ ซ์ล๊อค

ตำแหน่ง S4 จะเป็นสวทิ ซ์ท่ีควบคุมกำรทำงำนแบบอตั โนมตั ิ ในกำรควบคุมแบบก่ึงอตั โนมตั ิน้นั จะตอ้ งปลด
ลอ็ คสวทิ ซ์ S4 ใหต้ ดั วงจรก่อนเสมอ ส่วนคำอธิบำยกำรทำงำนของวงจรน้นั จะเหมือนกบั วงจรกำรทำงำน
แบบก่ึงอตั โนมตั ิ และอตั โนมตั ิ

6.6 กำรควบคุมกำรทำงำนดว้ ยตวั ต้งั เวลำ ( Timer )
6.6.1 กำรนบั เวลำเม่ือกระบอกสูบเริ่มเคลื่อนที่ออก
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

72

คำอธิบำยวงจร :
เมื่อกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 จะมีกระแสไหลผำ่ นรีเลยช์ ่วย K1 คอนแทค K1 ตอ่ วงจรล๊อค

กำรทำงำนของตวั เอง ต่อวงจรใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นรีเลยช์ ่วย K2T และตอ่ วงจรใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลี
นอยดว์ ำลว์ Y1 รีเลยต์ ้งั เวลำจะเร่ิมทำงำนส่วนโซลีนอยด์จะมีอำนำจแมเ่ หล็กเอำชนะแรงสปริงเลื่อนเมนวำลว์
เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีออก เม่ือถึงเวลำท่ีต้งั ไวก้ บั ตวั ต้งั เวลำ ( Timer ) คอนแทค K2T จะตดั วงจร
กำรทำงำนของ K1 ไมใ่ หม้ ีกระแสไหลผำ่ น K1 คอนแทค K1 จะตดั วงจรตวั มนั เอง ตวั วงจรรีเลยต์ ้งั เวลำและ
ตดั วงจรโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 สปริงจะเล่ือนเมนวำลว์ ใหก้ ลบั สู่สภำพเดิมเป็นผลทำใหก้ ระบอบสูบเคล่ือนท่ีเขำ้

6.6.2 กำรนบั เวลำเมื่อกระบอกสูบเคล่ือนท่ีออกสุด
วงจรกำลงั

วงจรควบคุม

73

คำอธิบำยวงจร :
เมื่อกดสวทิ ซ์ pushbutton S1 จะมีกระแสไหลผำ่ นรีเลยช์ ่วย K1 คอนแทค K1 จะตอ่ วงจร

ล็อคกำรทำงำนของตวั เอง และต่อวงจรใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลซ์ Y1 โซลีนอยดจ์ ะมีอำนำจ
แมเ่ หล็กเอำชนะแรงสปริงเลื่อนเมนวำลว์ เป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคลื่อนท่ีออก เม่ือกระบอกสูบเคล่ือนที่ออก
สุดกำ้ นสูบจะกดลิมิตสวทิ ซ์ S2 ตอ่ วงจรใหม้ ีกระแสไหลผำ่ นรีเลยต์ ้งั เวลำ เมื่อถึงเวลำท่ีต้งั ไว้ คอนแทค K2
จะตดั วงจรกำรทำงำนของรีเลยช์ ่วย K1 คอนแทค K1 จะตดั วงจรกำรทำงำนตวั เอง และตดั วงจรไม่ใหม้ ี
กระแสไหลผำ่ นโซลีนอยดว์ ำลว์ Y1 โซลีนอยด์หมดสภำพกำรเป็นแม่เหล็กสปริงจะเล่ือนเมนวำลว์ ใหก้ ลบั สู่
สภำพเดิมเป็นผลทำใหก้ ระบอกสูบเคล่ือนท่ีเขำ้

วงจรโปรแกรม Counter

เงอื่ นไขกำรทำงำน: กระบอกสูบA และกระบอกสูบB เคลื่อนท่ีออกพร้อมกนั

วงจรกำลงั

ผลกำรทำงำน
A+
B+
C+



74