ชุดกิจกรรมชุดที่ 1 เรื่องการลำเลียงในพืช

ก

ก ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง การด ารงชีวิตของพืช ชุดที่ 1 เรื่อง การล าเลียงในพืช ซึ่งเป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่บูรณาการศาสตร์ทั้ง 4 ได้แก่ วิทยาศาสตร์ ( Science) เทคโนโลยี(Technology) วิศวกรรมศาสตร์(Engineering) และคณิตศาสตร์ (Mathematics) เข้าด้วยกัน ให้ครูผู้สอนได้ใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เรื่องการด ารงชีวิตของพืช ซึ่งผู้เรียน สามารถเรียนรู้และปฏิบัติกิจกรรมด้วยตนเองสร้างองค์ความรู้เพิ่มศักยภาพของตนเองและ ความสามารถในการแสวงหาความรู้ พัฒนาทักษะการคิด และผู้เรียนสามารถเรียนรู้แก้ไข ปัญหาในชีวิตจริงรวมทั้งการพัฒนากระบวนการหรือผลผลิตใหม่ที่เป็นประโยชน์ต่อการ ด าเนินชีวิตและได้เรียนรู้ทีละน้อยตามล าดับขั้นอีกทั้งส่งเสริมกระบวนการทักษะการคิด วิเคราะห์และสร้างนวัตกรรมใหม่ๆที่ใช้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยีและ กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมเป็นพื้นฐานผ่านประสบการณ์ท ากิจกรรมการเรียนรู้ แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-Based Learning) และกิจกรรมการเรียนรู้ แบบโครงงานเป็นฐาน (Project - Based Learning) สามารถน ามาประยุกต์ใช้ใน ชีวิตประจ าวันได้ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษานี้ นอกจากจะใช้ในการประกอบการ เรียนการสอนในห้องแล้ว ครูสามารถที่จะหมอบหมายให้นักเรียนน าไปศึกษาได้ด้วยตนเอง เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ มีทักษะต่างๆและลักษณะอันพึงประสงค์ ตามจุดประสงค์การเรียนรู้ ผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษานี้จะเป็น ประโยชน์แก่ผู้เรียน ครู และผู้ที่สนใจ เพื่อช่วยให้การด าเนินกิจกรรมการเรียนการสอนมี ประสิทธิภาพและนักเรียนสามารถเรียนรู้ได้อย่างเต็มศักยภาพ ขอขอบคุณทุกท่านที่มี ส่วนเกี่ยวข้องที่ท าให้แบบฝึกทักษะวิทยาศาสตร์นี้ส าเร็จด้วยดี นางสาวปิยะวัลย์ จันทรภูมี ค าน า

ข เรื่อง หน้า ค าน า ก สารบัญ ข ค าชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษา ค ค าชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษาส าหรับครู ง บรรณานุกรมค าชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษาส าหรับนักเรียน จ แผนผังกิจกรรม ฉ สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ ช แบบทดสอบก่อนเรียน ชุดที่ 1 การล าเลียงของพืช 1 ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง การล าเลียงในพืช 4 ใบงานกิจกรรมที่ 1 เรื่อง การล าเลียงในพืช 7 ใบความรู้ที่ 2 เรื่อง การล าเลียงน้ าของพืช 9 ใบงานกิจกรรมที่ 2 เรื่อง การล าเลียงน้ าของพืช 11 ใบความรู้ที่ 3 เรื่อง การแพร่ (Diffusion) 13 ใบงานกิจกรรมที่ 3 เรื่อง การแพร่ (Diffusion) 16 ใบความรู้ที่ 4 เรื่อง ออสโมซิส (Osmosis) 17 ใบงานกิจกรรมที่ 4 เรื่อง ออสโมซิส (Osmosis) 20 แบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่ 1 การล าเลียงของพืช 21 บรรณานุกรม 24 ภาคผนวก 25 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน ชุดที่ 1 การล าเลียงของพืช 26 เฉลยใบกิจกรรมที่ 1 เรื่อง การล าเลียงในพืช 27 เฉลยใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง การล าเลียงน้ าของพืช 29 เฉลยใบกิจกรรมที่ 3 เรื่อง การแพร่ (Diffusion) 31 เฉลยใบกิจกรรมที่ 4 เรื่อง ออสโมซิส (Osmosis) 32 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่ 1 การล าเลียงของพืช 33 ประวัติย่อผู้จัดท า 34 สารบัญ

ค 1.ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง การด ารงชีวิตของพืช ประกอบด้วยทั้งหมด 5 ชุด มีดังต่อไปนี้ 1.1 ชุดที่ 1 เรื่อง การล าเลียงในพืช 1.2 ชุดที่ 2 เรื่อง เนื้อเยื่อล าเลียงน้ า 1.3 ชุดที่ 3 เรื่อง การสังเคราะห์ด้วยแสง 1.4 ชุดที่ 4 เรื่อง การสืบพันธุ์และการตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช 1.5 ชุดที่ 5 เรื่อง ธาตุอาหารและเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อเพิ่มผลผลิตของพืช ในท้องถิ่น 2. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 1 เรื่อง การล าเลียงในพืช ใช้ประกอบแผนการ จัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จ านวน 1 แผนการจัดการเรียนรู้ใช้เวลา 3 ชั่วโมง 3. ใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษา เรื่อง การด ารงชีวิตของพืช แต่ละชุด ประกอบไปด้วยส่วนประกอบต่างๆ ตามล าดับดังนี้ 3.1 ค าชี้แจง 3.2 ค าแนะน าการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษาส าหรับครู 3.3 ค าแนะน าการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษาส าหรับ นักเรียน 3.4 แผนผังขั้นตอนการท ากิจกรรม 3.5 สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ 3.6 แบบทดสอบก่อนเรียน 3.7 ใบความรู้ 3.8 ใบกิจกรรม 3.9 แบบทดสอบหลังเรียน ค าชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษา

ง 1.ขั้นตอนก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 1.1 ศึกษารายละเอียดของชุดกิจกรรมการเรียนรู้ให้เข้าใจก่อนท าการสอน 1.2 จัดเตรียมสภาพแวดล้อม ระบบสนับสนุน เครื่องมือวัดผลให้พร้อมใช้ 1.3 ครูเตรียมส่งลิงค์ (Link) ของชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ออนไลน์ เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้ค้นคว้าด้วยตนเองทางออนไลน์ ควบคู่ไปกับการสอนทางออนไลน์ ของครูผู้สอน 2. ขั้นตอนการสอนตามแนวสะเต็มศึกษา ครูให้ค าแนะน าและเป็นผู้อ านวยความสะดวกในการด าเนินกิจกรรม โดยกระตุ้น และส่งเสริมให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการท ากิจกรรม เพื่อพัฒนาทักษะการคิดกล้าแสดงออก การท างานเป็นทีม และรับผิดชอบต่อหน้าที่ และขั้นการสอนตามแนวสะเต็มศึกษามีดังนี้ ขั้นที่ 1 ก าหนดปัญหาหรือความต้องการ ขั้นที่ 2 รวบรวมข้อมูล ขั้นที่ 3 เลือกวิธีการ ขั้นที่ 4 ออกแบบและปฏิบัติการ ขั้นที่ 5 ทดสอบ ขั้นที่ 6 ปรับปรุงแก้ไข ขั้นที่ 7 ประเมินผล 3.ขั้นสรุปและขยายความรู้ เมื่อสิ้นสุดการท ากิจกรรมการเรียนการสอน ครูบันทึกคะแนนด้านความรู้จาก แบบทดสอบด้านทักษะการปฏิบัติกิจกรรมแบบประเมินก ารปฏิบัติงาน และ ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์จากแบบประเมินพฤติกรรมระหว่างเรียน ค าชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษาส าหรับครู

จ 1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ออนไลน์ตามแนวสะเต็มศึกษา เล่มนี้ เป็นชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ออนไลน์ เรื่องการด ารงชีวิตของพืช ชุดที่ 1 การล าเลียงในพืช มีเนื้อหาและกิจกรรมเกี่ยวกับการล าเลียงของพืช ใช้เวลา 4 ชั่วโมง 2. ขั้นตอนการใช้ชุดกิจกรรม 2.1 ศึกษามาตรฐาน/ตัวชี้วัดและจุดประสงค์การเรียนรู้ 2.2 ท าแบบทดสอบก่อนเรียน จ านวน 10 ข้อ 2.3 เลือกประธานกลุ่มเพื่อเป็นผู้น าในการด าเนินกิจกรรมการเรียนรู้และ เลขานุการเพื่อบันทึกข้อมูลในการด าเนินกิจกรรมต่างๆ 2.4 ศึกษาใบความรู้และปฏิบัติกิจกรรมตามล าดับ 2.5 ท าแบบทดสอบหลังเรียน จ านวน 10 ข้อ 3. รับฟังค าชี้แจงจากครูผู้สอนเกี่ยวกับการปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ในแต่ละขั้น 4. นักเรียนให้ความร่วมมือในการจัดการเรียนรู้ การปฏิบัติงานกลุ่ม การแสดง ความคิดเห็นด้วยความเต็มใจ 5. นักเรียนใช้และเก็บรักษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษา เรื่อง การล าเลียงในพืช เล่มนี้โดยการเก็บลิงค์ (Link) ไว้เพื่อสามารถเรียนรู้ทางออนไลน์ได้ด้วย ตนเองในระหว่างการเรียน 6. นักเรียนต้องท าแบบทดสอบหลังเรียนให้ได้ร้อยละ 80 ขึ้นไป จึงจะผ่านเกณฑ์ ถ้านักเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ที่ก าหนด ให้ทบทวนเนื้อหา และท าแบบทดสอบหลังเรียนอีกครั้ง หากผ่านเกณฑ์ให้ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดต่อไป ค าชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษาส าหรับนักเรียน

ฉ แผนผังขั้นตอนการท ากิจกรรม ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษา ชุดที่ 1 เรื่อง การล าเลียงในพืช 1.ท าแบบทดสอบก่อนเรียนเรื่อง การล าเลียงในพืช จ านวน 10 ข้อ 2.อ่านค าแนะน าในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษา 3.ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษาโดยปฏิบัติดังนี้ - อ่านค าชี้แจง - ท าแบบทดสอบก่อนเรียน - ศึกษาใบความรู้ - ท าแบบทดสอบหลังเรียน 4.ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน และใบกิจกรรม 5.ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แนวสะเต็มศึกษาชุดต่อไป ผ่านเกณฑ์ ไม่ผ่านเกณฑ์ การประเมินผล

ช สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 สิ่งมีชีวิตกับกระบวกการด ารงชีวิต มาตรฐาน ว 1.1เข้าใจหน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ ของระบบต่างๆของสิ่งมีชีวิต ที่ท างานสัมพันธ์กัน มีกระบวนการ สืบเสาะหาความรู้สื่อสาร สิ่งที่เรียนรู้และน าความรู้ไปใช้ในการด ารงชีวิตของตนเองและดูแลสิ่งมีชีวิต มฐ ว.1.1 ม.1/8 ทดลองและอธิบายกลุ่มเซลล์ที่เกี่ยวข้องกับการล าเลียงของพืช มฐ ว.1.1 ม.1/9 สังเกตและอธิบายโครงสร้างที่เกี่ยวข้องระบบล าเลียงน้ าและอาหารของพืช สาระส าคัญ การล าเลียงในพืชซึ่งน้ ามีความจ าเป็นต่อกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง พืชจึงต้องมีการล าเลียงน้ าและธาตุอาหารจากรากไปยังบริเวณที่มีกระบวกการสงเคราะห์ ด้วยแสงส าหรับการล าเลียงน้ าและธาตุอาหาร เริ่มต้นจากบริเวณปลายราก โดยเซลล์ผิว ของรากบางส่วนเปลี่ยนรูปร่างไปเป็นเซลล์ขนราก (Root Hair Cell) เพื่อเพิ่มพื้นที่ของ รากในการสัมผัสกับน้ าและธาตุอาหาร ซึ่งในดูดสารอาหารของรากนั้นจะใช้กระบวนการ แพร่และออสโมซิสในการล าเลียงเพื่อไปส่วนต่างๆของพืช สาระการเรียนรู้ 1. การล าเลียงน้ าของพืช 2. การแพร่ (Diffusion) 3. ออสโมซิส(Osmosis)

ซ จุดประสงค์การเรียนรู้ ด้านความรู้ (K) 1. อธิบายการล าเลียงของพืชได้ 2. สังเกตและอธิบายหน้าที่และประโยชน์ของรากได้ 3. สรุปองค์ความรู้เกี่ยวกับการล าเลียงน้ าของพืชและการดูดน้ าและธาตุอาหาร ด้วยกระบวนการแพร่ (Diffusion)แลกระบวนการออสโมซิส (osmosis)ได้ ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) 1. มีทักษะการสังเกตการล าเลียงน้ าของพืชได้ 2. มีทักษะในการวัดผลจากทดลองเกี่ยวกับโครงสร้างระบบล าเลียงน้ าของพืชได้ 5. มีทักษะการสื่อความหมายข้อมูลและการลงข้อสรุปเกี่ยวกับการล าเลียงน้ าและ ธาตุอาหารของพืชได้ ด้านจิตวิทยาศาสตร์ 6. มีความสนใจใฝ่เรียนรู้ 7. มีความอดทนมุ่งมั่นในการท างาน

ฌ S : วิทยาศาสตร์ - การสังเกตและการล าเลียงน้ าของพืชได้ - ทดลองระบบล าเลียงน้ าของพืชได้ - สังเกตและอธิบายหน้าที่และประโยชน์ ของรากได้ - สื่อความหมายข้อมูลและการลงข้อสรุป เกี่ยวกับการล าเลียงน้ าและธาตุอาหารของ พืชได้ - นักเรียนร่วมกันหาความรู้เรื่องการล าเลียง น้ าของพืช โดยการดูจากคลิปวิดีโอจากยูทูป ไอแพค โทรศัพท์ และสื่อออนไลน์ - ดูสื่อเรื่องการล าเลียงในพืช และตัวอย่าง ขั้นตอนการทดลองระบบล าเลียงน้ าของพืช M : คณิตศาสตร์ - วัดผลจากทดลองเกี่ยวกับโครงสร้างระบบ ล าเลียงน้ าของพืชได้ E : วิศวกรรม -ออกแบบทดลองระบบล าเลียงน้ าของพืช

1 ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วท าเครื่องหมาย (x) ลงในกระดาษค าตอบ 1. น้ ามีความจ าเป็นต่อกระบวนการใดของพืช ก.กระบวนการสังเคราะห์แสง ข.กระบวนการหายใจ ค.กระบวนการปลูกพืช ง. ไม่มีข้อถูก 2. ข้อใดคือหน้าที่ของรากแครอท ก. สังเคราะห์แสง ข. ใช้ในการยึดเกาะ ค. สะสมอาหาร ง. การหายใจ 3. ข้อใดคือหน้าที่ของรากต้นโกงกาง ก.สังเคราะห์แสง ข.ใช้ในการยึดเกาะ ค.สะสมอาหาร ง.การหายใจ แบบทดสอบก่อนเรียน ชุดที่ 1 การล าเลียงของพืช

2 4. ข้อใดคือความหมายของการออสโมซิส ก. การแพร่ของโมเลกุลจากสารละลายเข้มข้นสู่สารละลายเจือจางกว่า ข. การแพร่ของโมเลกุลของสารละลายเข้มข้นสู่สารละลายเจือจาง ผ่านเยื่อเลือกผ่าน ค. การแพร่ของโมเลกุลของสารละลายเจือจางสู่สารละลายเข้มข้น ผ่านเยื่อเลือกผ่าน ง. การแพร่ของโมเลกุลจากสารละลายเจือจางสู่สารละลายเข้มข้นกว่า 5.ถ้าพืชไม่มีขนรากจะส่งผลอย่างไร ก. พืชหายใจไม่ได้ ข. พืชดูดน้ าและแร่ธาตุไม่ได้ ค. พืชคายน้ าไม่ได้ ง. ถูกทุกข้อ 6.ข้อใดกล่าวถูกต้อง ก. อุณหภูมิไม่ส่งผลต่อการแพร่ ข. การแพร่ไม่สามารถเกิดขึ้นเองได้ตามธรรมชาติ ค. การแพร่ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในสถานะของแข็ง ง. การแพร่เป็นวิธีหนึ่งของการออสโมซิส 7. ข้อใดต่อไปนี้เป็นความจริง ก. การออสโมซิสเป็นการแพร่อย่างหนึ่ง ข. การแพร่เกิดขึ้นในตัวกลางที่เป็นของเหลวได้ ค. สารต่างๆ จะผ่านเข้าออกเซลล์โดยวีการแพร่ไม่ได้ ง. การแพร่เกิดขึ้นในตัวกลางที่เป็นก๊าซเท่านั้น

3 8. ข้อใดอธิบายความหมายของการแพร่พร้อมยกตัวอย่างได้ถูกต้องที่สุด ก. การเครื่องที่ของโมเลกุลจากด้านบนลงด้านล่าง เช่น น้ าตก ข. การเลื่อนที่ของโมเลกุลจากที่มีโมเลกุลหนาแน่นไปยังที่มีโมเลกุลน้อยอย่าง เช่น การแพร่ของกลิ่นอย่างน้ ามันหอมระเหย ค. การเลื่อนที่ของโมเลกุลจากบริเวณโมเลกุลน้อยไปยังโมเลกุลหนาแน่น ง. การเคลื่อนที่ของสารจากบริเวณหนึ่งไปยังบริเวณหนึ่ง เช่น การสาดน้ า 9. ข้อใดคือปัจจัยที่ส่งผลต่อการแพร่สาร ก. สถานะของสสาร ข. ความดัน ค. ขนาดของโมเลกุล ง. ถูกทุกข้อ 10. สารจะแพร่ได้ดีในตัวกลางใด ก. ก๊าซ ข. ของแข็ง ค. ของเหลว ง. ก และ ค ถูก ได้เต็ม 10 ไป เลย

4 1.1 ส่วนประกอบของพืช พืชดอกมีส่วนประกอบต่างๆ ดังนี้ ราก ล าต้น ใบ ดอก แต่ละส่วนมีลักษณะและหน้าที่ แตกต่างกันดังต่อไปนี้ 1.2 การล าเลียงในพืช น้ ามีความจ าเป็นต่อกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง พืชจึงต้องมีการล าเลียงน้ าและ ธาตุอาหารจากรากไปยังบริเวณที่มีกระบวกการสงเคราะห์ด้วยแสง ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง การล าเลียงในพืช ส่วนประกอบของต้นพืช มีหน้าที่หลัก คือ สร้างอาหารให้แก่พืช มีหน้าที่หลัก คือ การ สืบพันธ์ของพืช มีหน้าที่หลัก คือ ชูกิ่ง และใบให้ ได้รับแสงแดด มีหน้าที่หลัก คือ ยึด ล าต้น ดูดนน้ าและ ธาตุอาหารจากดิน โดยใช้ขนราก ที่มา : https://www.liveworksheets.com/fe2196071gm สืบค้นเมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2563

5 ลักษณะและประโยชน์ของราก รากเป็นส่วนประกอบที่ส าคัญของพืชหน้าที่หลัก คือยึดล าต้นดูดน้ าและธาตุอาหาร จากดินโดยใช้ขนราก ซึ่งอยู่บริเวณปลายรากของรากแก้ว รากกิ่ง รากแขนง และรากฝอย ประโยชน์ของราก ขนราก (root hair) เป็นส่วนของของเซลล์ผิว ร ากที่ยื่นอ อกไป เป็นขนสีข า วเส้นเล็ก ๆ ยาวประมาณ 0.1 ลักษณะอ่อนนุ่ม และหักง่าย รากบางชนิดใช้ในการยึดเกาะ พลูด่าง

6 รากบางชนิดใช้ในการยึดเกาะ แครอท รากบางชนิดใช้ในการยึดเกาะ กล้วยไม้ โกงกาง รากบางชนิดใช้ในการหายใจ รากส่วนมากจะงอกลงดินเพื่อหนีแสงสว่างหรือเข้าหาแรงโน้มถ่วงของโลก

7 ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ จ านวน 5 ข้อ (จ านวน 10 คะแนน) 1. การล าเลียงในพืช หมายถึงอะไร ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. 2. ส่วนประกอบของพืชมีหน้าที่แตกต่างกันอย่างไรบ้าง ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. 3. นักเรียนสามารถวาดภาพลักษณะของรากพืชที่มองด้วยตาเปล่า และการส่องกล้อง จุลทรรศน์ได้ ใบงานกิจกรรมที่ 1 เรื่อง การล าเลียงของพืช มองด้วยตาเปล่า มองด้วยกล้องจุลทรรศน์

8 4. จากภาพนักเรียนบอกลักษณะและความยาวของขนราก .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. 5. ให้นักเรียนบอกลักษณะและประโยชน์ชองการล าเลียงของพืชให้ถูกต้อง .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... .............................................................................................................................................

9 การล าเลียงในพืช น้ ามีความจ าเป็นต่อกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง พืชจึงต้องมีการล าเลียงน้ าและ ธาตุอาหารจากรากไปยังบริเวณที่มีกระบวกการสงเคราะห์ด้วยแสง ลักษณะและประโยชน์ของราก รากเป็นส่วนประกอบที่ส าคัญของพืชหน้าที่หลัก คือยึดล าต้นดูดน้ าและธาตุอาหาร จากดินโดยใช้ขนราก ซึ่งอยู่บริเวณปลายรากของรากแก้ว รากกิ่ง รากแขนง และรากฝอย ส าหรับการล าเลียงน้ าและธาตุอาหาร เริ่มต้นจากบริเวณปลายราก โดยเซลล์ผิวของ รากบางส่วนเปลี่ยนรูปร่างไปเป็นเซลล์ขนราก (Root Hair Cell) เพื่อเพิ่มพื้นที่ของรากใน การสัมผัสกับน้ าและธาตุอาหาร เพื่อให้รากดูดน้ าและธาตุอาหารได้มากขึ้น โดยเซลล์ บริเวณนอกสุดของรากเรียกว่า เซลล์เอพิเดอร์มิส (Epidermis cell) ใบความรู้ที่ 2 เรื่อง การล าเลียงน้ าของพืช

10 S : วิทยาศาสตร์ - นักเรียนส ารวจ สังเกตลักษณะการ ล าเลียงของพืชได้ - นักเรียนจ าแนกหน้าที่การล าเลียงส่วน ต่างๆ ของพืชได้ - นักเรียนสื่อความหมายลักษะและ ประโยชน์ชองการล าเลียงของพืชได้ - นักเรียนลงความเห็นข้อมูลการล าเลียง ของพืชได้ - นักเรียนหาความรู้โดยการดูโทรศัพท์ และสื่อ ออนไลน์ - ดูสื่อเรื่องการล าเลียงของพืช M : คณิตศาสตร์ - นักเรียนระบุความยาวเซลล์ผิวรากที่ยื่น ออกไป เป็นขนสีขาวเส้นเล็กๆ E : วิศวกรรม -นักเรียนสามารถวาดภาพลักษณะของ รากพืชที่มองด้วยตาเปล่า และการส่อง กล้องจุลทรรศน์ได้ สาระเรียนรู้วิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์ เทคโนโลยีและวิศวกรรมที่เกี่ยวข้องกับ ใบกิจกรรมที่ 2 เรื่องการล าเลียงน ้าของพืช เพื่อวัดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

11 ค าชี้แจง ให้นักเรียนท าแบบทดลองการล าเลียงน้ าของพืชแล้วตอบค าถามที่ก าหนดให้ (จ านวน 10 คะแนน) จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายลักษณะของท่อล าเลียงน้ าที่ตัดตามยาวและตัดตามขวาง 2. บอกล าดับการเคลื่อนที่ของน้ าจากรากไปยังใบ 3. ปฏิบัติกิจกรรม การล าเลียงน้ าของพืช อย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่น วัสดุอุปกรณ์ 1. บีกเกอร์ขนาด 200 cm 3 2 ใบ 2. น้ าสีแดงประมาณ 20 หยด 3. ต้นกระสังที่มีส่วนประกอบครบ 2 ต้น 4. มีดโกน 1 ด้าม 5. กล้องจุลทรรศน์ 1 เครื่อง วิธีท า 1. น าต้นกระสังลงในบีกเกอร์ที่มีน้ าแดง 20 หยด ปริมาตร 200 cm 3 2. น าต้นกระสังอีก 1 ต้น ใส่ลงในบีกเกอร์ที่ทีน้ ากลั่นปริมาตร 200 cm 3 3. ตั้งทิ้งไว้ 1 คืน 4. ใช้มีดตัดแบ่งล าต้นเป็น 2 ท่อน 4.1 ตัดตามยาวของล าต้นใส่แว่นขยายส่อง 4.2 ตัดตามขวางของล าต้นใส่แว่นขยายส่อง 5. บันทึกผล ใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง การล าเลียงน้ าของพืช

12 บันทึกกิจกรรมโดยการวาดภาพผลการทดลองการล าเลียงน้ าของพืช ............................................................................................................................................... .............................................................................................................................................. ลักษณะล าต้นตัดตามยาว ลักษณะล าต้นตัดตามขวาง ใบค าถามหลังกิจกรรม 1. พืชที่นักเรียนใช้ในการศึกษาคืออะไร ......................................................................... 2.ต้นกระสังที่แช่ในบีกเกอร์ใดสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงได้ชัดเจน ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ 3.น้ าสีมีล าดับการเคลื่อนที่อย่างไร ........................................................................................................................................ 4.ส่วนที่ติดสีท าหน้าที่อะไร ........................................................................................................................................ 5. สรุปการทดลองนี้อย่างไร ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................

13 การแพร่ (Diffusion) พืชต้องการน้ าและธาตุอาหารไปใช้ในการสังเคราะห์ด้วยแสง และการเจริญเติบโต จึงต้องมีการดูดน้ าและธาตุอาหารจากดินบริเวณรอบต้นไม้ การแพร่ คือการเคลื่อนที่ของโมเลกุลสารหรือสสาร จากบริเวณที่สารละลายมีความ เข้มข้นสูง ไปยังบริเวณที่สารละลายที่มีความเข้มข้นต่ า เพื่อปรับให้ความเข้มข้นของทั้งสอง บริเวณเท่ากัน เรียกว่า สมดุลของการแพร่ (Diffusion Equilibrium) โดยการแพร่นั้น สามารถเกิดขึ้นทุกสถานะ ทั้งของแข็ง ของเหลว และแก๊ส เช่น การแพร่ของกลิ่นอย่าง น้ ามันหอมระเหย ดอกไม้ อาหาร หรือการแพร่ของหยดสีลงบนกระดาษที่เปียกน้ า เป็นต้น และเมื่อการแพร่เกิดขึ้นที่เซลล์ จะมีเยื่อบางๆ ที่เรียกว่า เยื่อหุ้มเซลล์ ซึ่งส่วนใหญ่ ประกอบด้วยลิพิดและโปรตีน มาเป็นหน่วยคัดกรองและควบคุมสารที่ผ่านเข้าออกเซลล์ ยกตัวอย่างเช่น การแพร่ของแก๊สออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์บริเวณถุงลมปอด หรือ การแพร่ของแก๊สออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์บริเวณปากใบของพืช ใบความรู้ที่ 3 เรื่อง การแพร่ (Diffusion) ภาพการแพร่ของกลิ่นอาหาร ที่มา : https://th.ihoctot.com/post/what-is-diffusion. สืบค้นเมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2563

14 ปัจจัยที่มีผลต่อการแพร่ การแพร่ที่เกิดขึ้นแต่ละครั้ง มีความรวดเร็วและอัตราการแพร่ที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับปัจจัยปัจจัยต่าง ๆ เช่น 1. อุณหภูมิ: บริเวณที่มีอุณหภูมิสูง จะเกิดอัตราการแพร่ได้เร็วกว่าอุณหภูมิต่ า เพราะอนุภาคเคลื่อนที่ได้เร็วขึ้น 2. ความดัน: เมื่อความดันเพิ่มขึ้น อัตราการแพร่จะเพิ่มสูงขึ้นไปด้วย 3. สถานะของสาร: สารที่มีสถานะเป็นแก๊สจะแพร่ได้รวดเร็วกว่าสถานะของเหลว และของแข็ง เนื่องจากอนุภาคเป็นอิสระมากกว่า 4. สถานะของตัวกลาง: ปัจจัยนี้จะคล้ายกับข้อที่แล้ว คือสถานะแก๊สจะเป็น ตัวกลางที่ท าให้อัตราการแพร่เกิดขึ้นเร็วกว่าของแข็งและของเหลว 5. ขนาดอนุภาค: สารที่มีอนุภาคขนาดเล็กจะเกิดการแพร่ได้ง่ายและเร็วกว่า เนื่องจากเคลื่อนที่ได้ดีกว่าสารที่มีอนุภาคใหญ่ 6. ความแตกต่างของความเข้มข้นสาร 2 บริเวณ: ยิ่งความเข้มข้นของสารทั้งสอง บริเวณ มีความแตกต่างกันมากเท่าไร การแพร่มักจะเกิดขึ้นได้ดีมากเท่านั้น

15 S : วิทยาศาสตร์ - นักเรียนสื่อความหมายลักษณะการ เคลื่อนที่ของการแพร่ได้ - นักเรียนอธิบายและยกตัวอย่างของ การแพร่ได้ - นักเรียนบอกถึงปัจจัยที่มีผลผลต่อการ แพร่ได้ - นักเรียนหาความรู้โดยการดูโทรศัพท์ และสื่อ ออนไลน์ - ดูสื่อเรื่องการแพร่ (Diffusion) M : คณิตศาสตร์ - นักเรียนวัดระดับการแพร่ของกลิ่น E : วิศวกรรม - นักเรียนสามารถรู้และออกแบบ บอกลักษณะการแพร่ของการหยด สีลงบนกระดาษเปียก หรือการ แพร่ของกลิ่น สาระเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยีและวิศวกรรมที่เกี่ยวข้องกับ ใบกิจกรรมที่ 3 เรื่อง การแพร่ (Diffusion) เพื่อวัดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

16 ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ (จ านวน 10 คะแนน) 1. การแพร่หมายถึงอะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………... 2. การแพร่จะเกิดขึ้นในสถานะใด ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………… 3. จงยกตัวอย่างของการแพร่มาอย่างน้อย 2 ตัวอย่าง ……………………………………………………………………………………………………………………………… 4. เมื่อการแพร่เกิดที่เซลล์ จะมีเยื่อบางๆ ที่เรียกว่า ……………………………………………………………………………………………………………………………… 5. เยื่อหุ้มเซลล์ส่วนใหญ่จะประกอบด้วยอะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………… 6. จงยกตัวอย่างหน่วยคัดกรองและควบคุมสารที่ผ่านเข้าออกเซลล์ ……………………………………………………………………………………………………………………………… 7. ปัจจัยที่มีผลต่อการแพร่มีอยู่กี่อย่าง ……………………………………………………………………………………………………………………………… 8. ที่อุณหภูมิใดที่ส่งผลให้มีการแพร่ได้รวดเร็วขึ้น ……………………………………………………………………………………………………………………………… 9. ที่ความดันใดส่งผลให้มีการแพร่ได้รวดเร็วขึ้น ……………………………………………………………………………………………………………………………… 10.จงบอกปัจจัยที่ส่งผลต่อการแพร่ทั้งหมด ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………... ใบงานกิจกรรมที่3 เรื่อง การแพร่ (Diffusion)

17 ออสโมซิส (osmosis) การออสโมซิส คือ การเคลื่อนที่ของน้ าหรือตัวท าละลาย ผ่านเยื่อเลือกผ่าน ซึ่งใน เซลล์ของเราจะมีเยื่อหุ้มเซลล์ ที่มีคุณสมบัติเป็นเยื่อเลือกผ่าน โดยน้ าจะเคลื่อนที่จาก บริเวณที่สารละลายมีความเข้มข้นต่ า (โมเลกุลของน้ ามาก) ไปยังบริเวณที่มีสารละลายที่มี ความเข้มข้นสูง (โมเลกุลของน้ าน้อย) เช่น การดูดซึมน้ าของรากพืช การออสโมซิสในเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ จะมีความคล้ายคลึงกัน คือ เซลล์จะมี รูปร่างปกติ เมื่อแช่ในสารละลายมีความเข้มข้นเท่ากับภายในเซลล์ แต่หากแช่เซลล์ใน สารละลายที่มีความเข้มข้นมากกว่าภายในเซลล์ (โมเลกุลของน้ าน้อยกว่า) น้ าจะ ออสโมซิสออกไปยังนอกเซลล์ ท าให้เซลล์เหี่ยว ส่วนการแช่เซลล์ในสารละลายที่มีความ เข้มข้นน้อยกว่าในเซลล์(โมเลกุลของน้ ามากกว่า) จะท าให้น้ าออสโมซิสเข้าสู่เซลล์ ซึ่งหาก เป็นเซลล์สัตว์อาจท าให้เซลล์เต่งจนแตกได้ ขณะที่เซลล์พืชจะท าให้เซลล์เต่งแต่ไม่แตก เนื่องจากมีผนังเซลล์กั้นอยู่นั่นเอง ใบความรู้ที่ 4 เรื่อง ออสโมซิส (Osmosis) เซลล์ปกติ เซลล์เต่ง และเซลล์แตก ตามล าดับ ที่มา : https://nootria2140.wordpress.com สืบค้นเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2563

18 การออสโมซิสมีแรงดันที่เกี่ยวข้อง 2 ชนิด คือ แรงดันออสโมติก (Osmotic pressure) คือแรงดันที่เกิดขึ้นเพื่อต้านการเคลื่อนที่ของตัวท าละลายที่ผ่านเยื่อบางๆ เช่น เยื่อหุ้มเซลล์และ แรงดันเต่ง (turgor pressure) คือแรงดันที่เกิดขึ้นภายในเซลล์โดยที่จุด สมดุลของการแพร่พบว่า แรงดันออสโมติกของสารละลาย = แรงดันแต่งสูงสุด สารละลายที่มีความเข้มข้นต่างกันจะมีผลต่อเซลล์แตกต่างกันด้วย จึงท าให้แบ่ง สารละลายที่อยู่นอกเซลล์ออกได้เป็น 3 ชนิด ตามการเปลี่ยนขนาดของเซลล์ เมื่ออยู่ภายใน สารละลายนั้น คือ 1.สารละลายไอโซโทนิก (Isotonic solution) สารละลายที่มีความเข้มข้นระหว่าง ภายในเซลล์และภายนอกเซลล์เท่ากัน 2. สารละลายไฮโพโทนิก (Hypotonic solution) คือสารละลายที่มีแรงดัน ออสโมติกต่ า หรือสารละลายที่มีความเข้มข้นต่ า(มีน้ ามาก)เมื่อน าเซลล์มาแช่ใน สารละลายไฮโพโทนิก น้ าจากสารละลายจะเข้าสู่เซลล์ส่งผลให้เกิดการเต่งของเซลล์ 3. สารละลายไฮเพอร์โทนิก (Hypertonic solution) สารละลายที่มีแรงดัน ออสโมติกสูง หรือสารละลายที่มีความเข้มข้นสูงแต่น้ าน้อย ดังนั้นหากน าเซลล์มาแช่ใน สารละลาย ไฮเพอร์โทนิกจะท าให้น้ าจากเซลล์จะที่เคลื่อนที่ออกมายังสารละลายจนท าให้ เซลล์เหี่ยว ประเภทของสารละลายจ าแนกตามแรงดันออสโมติก

19 S : วิทยาศาสตร์ - นักเรียนสื่อความหมายลักษณะการ เคลื่อนที่ของออสโมซิสได้ - นักเรียนอธิบายและยกตัวอย่างของ การออสโมซิส - นักเรียนหาความรู้โดยการดูโทรศัพท์ และสื่อ ออนไลน์ - ดูสื่อเรื่องออสโมซิส (Osmosis) M : คณิตศาสตร์ - นักเรียนรู้ถึงความสัมพันธ์ของความเข้มข้น ระหว่างภายในเซลล์และภายนอกเซลล์ E : วิศวกรรม - นักเรียนสามารถรู้และออกแบบ บอกลักษณะความแตกต่างของ เซล์ปกติ เซลล์แต่ง และเซลล์แตก สาระเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยีและวิศวกรรมที่เกี่ยวข้องกับ ใบกิจกรรมที่ 4 เรื่อง ออสโมซิส (Osmosis) เพื่อวัดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

20 ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ (จ านวน 10 คะแนน) 1. ความหมายของการออสโมซิส (osmosis) ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ลักษณะการเคลื่อนที่ของการออสโมซิส ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………… 3. จงยกตัวอย่างของการออสโมซิส ……………………………………………………………………………………………………………………………… 4. แรงดันออสโมติก (Osmotic pressure) คืออะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………… 5. แรงดันเต่ง (turgor pressure) คืออะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………… 6. จุดสมดุลของการแพร่แรงดันจะอยู่ในช่วงอะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………… 7. สารละลายไอโซโทนิก (Isotonic solution) คืออะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………… 8. สารละลายไฮโพโทนิก (Hypotonic solution) คืออะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………… 9. สารละลายไฮเพอร์โทนิก (Hypertonic solution) คืออะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………… 10. การออสโมซิสมีแรงดันที่เกี่ยวข้องกี่ชนิด ……………………………………………………………………………………………………………………………… ใบงานกิจกรรมที่ 4 เรื่อง ออสโมซิส (Osmosis)

21 ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วท าเครื่องหมาย (x) ลงใน กระดาษค าตอบ 1. ข้อใดคือหน้าที่ของรากแครอต ก. สังเคราะห์แสง ข. ใช้ในการยึดเกาะ ค. สะสมอาหาร ง. การหายใจ 2. น้ ามีความจ าเป็นต่อกระบวนการใดของพืช ก. กระบวนการสังเคราะห์แสง ข. กระบวนการหายใจ ค. กระบวนการปลูกพืช ง. ไม่มีข้อถูก 3.ข้อใดคือความหมายของการออสโมซิส ก. การแพร่ของโมเลกุลจากสารละลายเข้มข้นสู่สารละลายเจือจางกว่า ข. การแพร่ของโมเลกุลของสารละลายเข้มข้นสู่สารละลายเจือจาง ผ่านเยื่อเลือกผ่าน ค. การแพร่ของโมเลกุลของสารละลายเจือจางสู่สารละลายเข้มข้น ผ่านเยื่อเลือกผ่าน ง. การแพร่ของโมเลกุลจากสารละลายเจือจางสู่สารละลายเข้มข้นกว่า แบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่ 1 การล าเลียงของพืช

22 4.ข้อใดคือหน้าที่ของรากต้นโกงกาง ก. สังเคราะห์แสง ข. ใช้ในการยึดเกาะ ค. สะสมอาหาร ง. การหายใจ 5.ข้อใดกล่าวถูกต้อง ก. อุณหภูมิไม่ส่งผลต่อการแพร่ ข. การแพร่ไม่สามารถเกิดขึ้นเองได้ตามธรรมชาติ ค. การแพร่ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในสถานะของแข็ง ง. การแพร่เป็นวิธีหนึ่งของการออสโมซิส 6. ถ้าพืชไม่มีขนรากจะส่งผลอย่างไร ก.พืชหายใจไม่ได้ ข.พืชดูดน้ าและแร่ธาตุไม่ได้ ค.พืชคายน้ าไม่ได้ ง.ถูกทุกข้อ 7.ข้อใดอธิบายความหมายของการแพร่พร้อมยกตัวอย่างได้ถูกต้องที่สุด ก. การเครื่องที่ของโมเลกุลจากด้านบนลงด้านล่าง เช่น น้ าตก ข. การเลื่อนที่ของโมเลกุลจากที่มีโมเลกุลหนาแน่นไปยังที่มีโมเลกุลน้อยอย่าง เช่น การแพร่ของกลิ่นอย่างน้ ามันหอมระเหย ค. การเลื่อนที่ของโมเลกุลจากบริเวณโมเลกุลน้อยไปยังโมเลกุลหนาแน่น ง. การเคลื่อนที่ของสารจากบริเวณหนึ่งไปยังบริเวณหนึ่ง เช่น การสาดน้ า

23 8. ข้อใดต่อไปนี้เป็นความจริง ก. การออสโมซิสเป็นการแพร่อย่างหนึ่ง ข. การแพร่เกิดขึ้นในตัวกลางที่เป็นของเหลวได้ ค. สารต่างๆ จะผ่านเข้าออกเซลล์โดยวีการแพร่ไม่ได้ ง. การแพร่เกิดขึ้นในตัวกลางที่เป็นก๊าซเท่านั้น 9. ข้อใดคือปัจจัยที่ส่งผลต่อการแพร่สาร ก. สถานะของสสาร ข. ความดัน ค. ขนาดของโมเลกุล ง. ถูกทุกข้อ 10. สารจะแพร่ได้ดีในตัวกลางใด ก. ก๊าซ ข. ของเหลว ค. ของแข็ง ง. ก และ ข ถูก ได้เต็ม 10 ไปเลย

24 กอบนวล จิตตินันทน์. (2560). คู่มือเตรียมสอบสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ช่วงชั้นที่ 3 (ม.1-3) ชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 1. กรุงเทพมหานคร : ภูมิบัณฑิต. กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุงพ.ศ. 2560).กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์ การเกษตรแห่งประเทศไทย. . (2560). ตัวชี้วัดและหลักสูตรแกนกลาง กลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุงพ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551.ส านักคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ, กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. ฆนัท ธาตุทอง. (2559). หลักการจัดการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร : ส านักพิมพ์แห่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. จักรกฤษณ์ หมั่นวิชา. (2559). การประยุกต์ใช้งานเทคโนโลยี QR Code ในพิพิธภัณฑ์ เมืองหาดใหญ่. สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ คณะวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีมหาวิทยาลัยหาดใหญ่. ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2558). ศิลปะการสอนเพื่อผู้เรียนในศตวรรษที่ 21.กรุงเทพมหานคร : วีพรินท์. ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2560). เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย. กรุงเทพมหานคร : อมรการ พิมพ์. https://www.liveworksheets.com/fe2196071gm.ส่วนประกอบของพืช. สืบค้นเมื่อ วันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2563. https://th.ihoctot.com/post/what-is-diffusion. ภาพการแพร่ของกลิ่นอาหารสืบค้น เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2563. https://nootria2140.wordpress.com. ภาพเซลล์ปกติ เซลล์เต่ง และเซลล์แตก สืบค้น เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2563. บรรณานุกรม

25 ภาคผนวก

26 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน ชุดที่ 1 การล าเลียงของพืช 1. ก 2. ค 3. ง 4. ค 5. ข 6. ง 7. ก 8. ข 9. ง 10. ง

27 ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ จ านวน 5 ข้อ (จ านวน 10 คะแนน) 1. การล าเลียงในพืช หมายถึงอะไร ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. 2. ส่วนประกอบของพืชมีหน้าที่แตกต่างกันอย่างไรบ้าง ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. 3. นักเรียนสามารถวาดภาพลักษณะของรากพืชที่มองด้วยตาเปล่า และการส่องกล้อง จุลทรรศน์ได้ เฉลยใบงานกิจกรรมที่ 1 เรื่อง การล าเลียงของพืช มองด้วยตาเปล่า มองด้วยกล้องจุลทรรศน์

28 4. จากภาพนักเรียนบอกลักษณะและความยาวของขนราก .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. 5. ให้นักเรียนบอกลักษณะและประโยชน์ชองการล าเลียงของพืชให้ถูกต้อง .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................... .............................................................................................................................................

29 ค าชี้แจง ให้นักเรียนท าแบบทดลองการล าเลียงน้ าของพืชแล้วตอบค าถามที่ก าหนดให้ (จ านวน 10 คะแนน) จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายลักษณะของท่อล าเลียงน้ าที่ตัดตามยาวและตัดตามขวาง 2. บอกล าดับการเคลื่อนที่ของน้ าจากรากไปยังใบ 3. ปฏิบัติกิจกรรม การล าเลียงน้ าของพืช อย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่น วัสดุอุปกรณ์ 1. บีกเกอร์ขนาด 200 cm 3 2 ใบ 2. น้ าสีแดงประมาณ 200 หยด 3. ต้นกระสังที่มีส่วนประกอบครบ 2 ต้น 4. มีดโกน 1 ด้าม 5. แว่นขยาย 1 อัน วิธีท า 1. น าต้นกระสังลงในบีกเกอร์ที่มีน้ าแดง 20 หยด ปริมาตร 200 cm 3 2. น าต้นกระสังอีก 1 ต้น ใส่ลงในบีกเกอร์ที่ทีน้ ากลั่นปริมาตร 200 cm 3 3. ตั้งทิ้งไว้ 1 คืน 4. ใช้มีดตัดแบ่งล าต้นเป็น 2 ท่อน 4.1 ตัดตามยาวของล าต้นใส่แว่นขยายส่อง 4.2 ตัดตามขวางของล าต้นใส่แว่นขยายส่อง เฉลยใบงานกิจกรรม ที่ 2 เรื่อง การล าเลียงน้ าของพืช

30 5. บันทึกผล บันทึกกิจกรรม ......................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ลักษณะล าต้นตัดตามยาว ลักษณะล าต้นตัดตามขวาง ใบค าถามหลังกิจกรรม 1. พืชที่นักเรียนใช้ในการศึกษาคืออะไร ต้นกะสัง 2. ต้นกระสังที่แช่ในบีกเกอร์ใดสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงได้ชัดเจน บีกเกอร์ที่มีน้ าแดงผสม 3. น้ าสีมีล าดับการเคลื่อนที่อย่างไร จากรากขึ้นไปบนส่วนต่างๆของพืช 4. ส่วนที่ติดสีท าหน้าที่อะไร ล าเลียงน้ าและธาตุอาหาร 5. สรุปการทดลองนี้อย่างไร รากมีการดูดน้ าและผ่านท่อล าเลียงน้ าขึ้นไปในส่วนต่างๆของเพืช

31 ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 1. การแพร่หมายถึงอะไร ตอบ การแพร่หมายถึง การเคลื่อนที่ของโมเลกุลสารหรือสสาร จากบริเวณที่สารละลายมี ความเข้มข้นสูง ไปยังบริเวณที่สารละลายที่มีความเข้มข้นต่ า เพื่อปรับให้ความเข้มข้นของ ทั้งสองบริเวณเท่ากัน 2. การแพร่จะเกิดขึ้นในสถานะใด ตอบ ทุกสถานะ ทั้ง ของแข็ง ของเหลว ก๊าซ 3. จงยกตัวอย่างของการแพร่มาอย่างน้อย 2 ตัวอย่าง ตอบ การแพร่ของกลิ่นอย่างน้ าหอม การแพร่ของหยดสีลงบนกระดาษเปียกน้ า 4. เมื่อการแพร่เกิดที่เซลล์ จะมีเยื่อบางๆ ที่เรียกว่า ตอบ เยื่อหุ้มเซลล์ 5. เยื่อหุ้มเซลล์ส่วนใหญ่จะประกอบด้วยอะไร ตอบ ประกอบด้วยลิพิดและโปรตีน 6. จงยกตัวอย่างหน่วยคัดกรองและควบคุมสารที่ผ่านเข้าออกเซลล์ ตอบ การแพร่ของแก๊สออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์บริเวณปากใบพืช 7. ปัจจัยที่มีผลต่อการแพร่มีอยู่กี่อย่าง ตอบ มีอยู่ 6 ปัจจัย 8. ที่อุณหภูมิใดที่ส่งผลให้มีการแพร่ได้รวดเร็วขึ้น ตอบ ที่อุณหภูมิสูงจะมีอัตราการแพร่ได้เร็วกว่าอุณหภูมิต่ า เพราะอนุภาคเคลื่อนที่ได้เร็ว 9. ที่ความดันใดส่งผลให้มีการแพร่ได้รวดเร็วขึ้น ตอบ ที่ความดันสูง อันตราการแพร่จะสูงขึ้น 10.จงบอกปัจจัยที่ส่งผลต่อการแพร่ทั้งหมด ตอบ อุณหภูมิ ความดัน สถานของสาร สถานะของตัวกลาง ขนาดของอนุภาค ความ แตกต่างของความเข้มข้นสาร 2 บริเวณ เฉลยใบงานกิจกรรมที่3 เรื่อง การแพร่ (Diffusion)

32 ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 1. ความหมายของการออสโมซิส(osmosis) ตอบ การเคลื่อนที่ของน้ าหรือตัวท าละลาย ผ่านเยื่อเลือกผ่าน 2. ลักษณะการเคลื่อนที่ของการออสโมซิส ตอบ จะเคลื่อนที่จากบริเวณที่สารละลายมีความเข้มข้นต่ า (โมเลกุลของน้ ามาก) ไปยัง บริเวณที่มีสารละลายที่มีความเข้มข้นสูง (โมเลกุลของน้ าน้อย) 3. จกยกตัวอย่างของการออสโมซิส ตอบ การดูดซึมน้ าของรากพืช 4. แรงดันออสโมติก (Osmotic pressure) คืออะไร ตอบ คือแรงดันที่เกิดขึ้นเพื่อต้านการเคลื่อนที่ของตัวท าละลายที่ผ่านเยื่อบางๆ 5. แรงดันเต่ง (turgor pressure) คืออะไร ตอบ คือแรงดันที่เกิดขึ้นภายในเซลล์ 6. จุดสมดุลของการแพร่แรงดันจะอยู่ในช่วงอะไร ตอบ แรงดันออสโมติกของสารละลาย = แรงดันแต่งสูงสุด 7. สารละลายไอโซโทนิก (Isotonic solution) คืออะไร ตอบ สารละลายที่มีความเข้มข้นระหว่างภายในเซลล์และภายนอกเซลล์เท่ากัน 8. สารละลายไฮโพโทนิก (Hypotonic solution) คืออะไร ตอบ คือสารละลายที่มีแรงดันออสโมติกต่ า 9. สารละลายไฮเพอร์โทนิก (Hypertonic solution) คืออะไร ตอบ สารละลายที่มีแรงดันออสโมติกสูง 10. การออสโมซิสมีแรงดันที่เกี่ยวข้องกี่ชนิด ตอบ 2 ชนิด เฉลยใบงานกิจกรรมที่ 4 เรื่อง ออสโมซิล (Osmosis)

33 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่ 1 การล าเลียงของพืช 1. ค 2. ก 3. ค 4. ง 5. ง 6. ข 7. ข 8. ก 9. ง 10. ง

34 ชื่อ นางสาวปิยะวัลย์ จันทรภูมี วันเกิด วันที่14 มิถุนายน พ.ศ. 2523 สถานที่เกิด อ าเภอเมือง จังหวัดอ านาจเจริญ สถานที่อยู่ปัจจุบัน 107/109 หมู่ 4 ต าบลบางรักพัฒนา อ าเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี 11000 ต าแหน่งหน้าที่การงาน ครู วิทยฐานะ ครูช านาญการพิเศษ โรงเรียนนครนนท์วิทยา 4วัดบางแพรกเหนือ เริ่มรับราชการ 1 ตุลาคม 2550 สถานที่ท างานปัจจุบัน โรงเรียนนครนนท์วิทยา 4 วัดบางแพรกเหนือ ต าบลสวนใหญ่ อ าเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000 ประวัติการศึกษา ศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี ครุศาสตรบัณฑิต (ค.บ.) วิชาเอกชีววิทยา วิชาโทภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ประวัติผู้รายงาน

35