นวัตกรรม ล่าสุด

การฟัง และ การดู

คาชีแ้ จง

ใหน้ กั เรยี นทาแบบทดสอบก่อนเรยี น
เม่ือทาเสรจ็ แลว้ ใหน้ กั เรยี นศกึ ษาใน
เนือ้ หาท่ีไดก้ าหนดไวใ้ นบทนี้ เก่ียวกบั
การฟังและการดู พิจารณาและทาคา
ถามทา้ ยบท

มาตรฐานการเรยี นรู้

สาระการเรยี นรู้

สาระ การฟังและการดู
มาตรฐาน ท3.1 สามารถเลือกฟัง และดู
อยา่ งมี วิจราณญาณแสดงความรู้ ความคดิ
อยา่ งมีวจิ ารณญาณ และสรา้ งสรรค์

ตวั ชีว้ ดั

1.อา่ น และ พิจารณาหลกั การฟังและดู
2.พดู ฟัง ไดต้ ามวตั ถุ ประสงค์
3.มีมารยาท ในการฟังและการดู

จดุ มงุ่ หมาย
ของรายวิชา

1.เพ่ือติดตอ่ ส่ือสารในชีวติ ประจาวนั ได้
2.เพ่ือรบั ความรู้
3.เพ่ือความเพลิดเพลิน
4.เพ่ือคติ ชีวติ และความจรรโลงใจ

สารบญั

1.ความหมายของการฟังและ การดู
2.จดุ มงุ่ หมายของการฟังและการดู
3.ความสาคญั ของการฟังและการดู
4.ศิลปะของการฟังและการดู
5.ประเภทของสาร
6.การวิเคราะห์ และประเมณิ คา่
7.การประเมิณผล และการรบั สาร
8.การพฒั นาประสทิ ธิภาพการฟังและ
การดู
9.มารยาทในการฟังและท่ีดี
10.อา้ งอิง

แบบทดสอบก่อนเรยี น

1.การฟังคืออะไร การดคู ืออะไร
2.หลกั การฟังและดมุ ีอะไรบา้ ง
3.มารายาทท่ีดใี นการฟังและ
การดเู ป็นอยา่ งไร

ความหมาของการฟัง
และดู

การฟัง

การฟัง หมายถึง พฤตกิ รรมการรบั
สารผ่านโสตประสาทอยา่ งตงั้ ใจเช่ือมโยง
กบั กระบวนการคิดในสมอง โดยสมอง
แปล ความหมายของเสยี งจนเกิดความ
เขา้ ใจและมีปฏิกิรยิ าตอบสนอง การฟังจงึ
เป็นกระบวนการท่ีเกิดขนึ้ ภายในตวั บคุ คล

การดู

การดเู ป็นกระบวนการทางานของ
ประสาทหแู ละตาท่ีสง่ ตอ่ ไปยงั สมอง
เพ่ือใหเ้ กิดการรบั รูเ้ ขา้ ใจ และจดจา
ในสารเหลา่ นนั้ โดยทงั้ สองทกั ษะนีม้ ี
ความสาคญั อย่างย่ิงตอ่ การรบั รู้
ขอ้ มลู ปัจจบุ นั

ความสาคญั ของการฟัง
และการดู

การฟังเป็นทกั ษะท่ีใชม้ ากท่ีสดุ มี

ความสาคญั ตอ่ การกล่นั กรองและ
ไตรต่ รองสารจานวนมากท่ีรบั เพ่ือ
นามาใชป้ ระโยชน์ ขณะท่ีการดนู นั้ เขา้
มาชว่ ยตอ่ ยอดทกั ษะการฟังเพ่ือใหร้ บั
สารไดช้ ดั เจนยง่ิ ขนึ้ นอกจากนี้ การฟังยงั
เป็นพืน้ ฐานสาคญั ของการพดู เพราะทงั้
สองสว่ นมีความสมั พนั ธก์ นั ดงั นี้

๑. การพดู จะตอ้ งมีผฟู้ ัง จงึ จะถือวา่

เป็นการพดู ท่ีสมบรู ณ๒์ . การพดู มีความ
มงุ่ หมายสาคญั คอื ส่อื ความใหผ้ ฟู้ ัง
เขา้ ใจ

๓. ปฏกิ ิรยิ าจากผฟู้ ังท่ีดีมีมารยาท
จะทาใหผ้ พู้ ดู มีกาลงั ใจและพดู ไดต้ รง
ตามวตั ถปุ ระสงค์

๔. การเป็นนกั ฟังมีสว่ นชว่ ยใหเ้ ป็น
นกั พดู เพราะนกั ฟังเก็บความรูไ้ ดจ้ าก
การฟังและสงั เกตสง่ิ ท่ีผอู้ ่ืนพดู

ศลิ ปะของการฟัง
และการดู

คนสว่ นใหญ่รูเ้ พยี งวา่ การพดู เป็นศลิ ปะท่ี
เรยี กวา่ วาทศลิ ป์ แทจ้ รงิ แลว้ การฟังก็เป็นศลิ ปะ
เช่นกนั เพราะศลิ ปะการฟังจะชว่ ยใหผ้ พู้ ดู พดู ได้
อยา่ งลลุ ว่ ง หลกั ของศิลปะในการฟัง มีดงั นี้

๑. แสดงใหผ้ พู้ ดู รูส้ กึ วา่ ผฟู้ ังมีความมงุ่
หมายและตงั้ ใจท่ีฟัง

๒. สามารถโนม้ นา้ วใหผ้ พู้ ดู ไดพ้ ดู เรอ่ื งท่ีตน
ถนดั ท่ีสดุ

๓. แทรกคาถามท่ีเหมาะสมกบั โอกาส
๔. เปิดโอกาสใหผ้ พู้ ดู ไดพ้ ดู อยา่ งเตม็ ท่ี
๕. เม่อื รูส้ กึ วา่ ผพู้ ดู หมดเรอ่ื งท่ีจะพดู
สามารถกระตนุ้ ใหผ้ พู้ ดู มีเรอ่ื งท่ีจะพดู ตอ่ ไป

ประเภทของสาร

สารท่ีใหค้ วามรู้

การฟังขอ้ มลู ขา่ วสารตา่ งๆ การฟังเรอ่ื งทาง
วชิ าการ และการฟังเก่ียวกบั สาขาวิชาชีพท่ีตน
สนใจ มขี อ้ สงั เกตเก่ียวกบั การฟังสารประเภทนี้
ดงั นี้

๑. ฟังเพ่ือเก็บสาระสาคญั ของเรอ่ื ง
๒. ฟังอยา่ งใชค้ วามคดิ ทาความเขา้ ใจ
และจบั ใจความ
๓. ฟังแลว้ แยกแยะขอ้ เทจ็ จรงิ ออกจาก
ขอ้ คดิ เหน็
๔. ฟังอยา่ งตงั้ ใจ และมีสมาธิตลอดเรอ่ื ง
๕. ฟังแลว้ จดบนั ทกึ ชว่ ยจา
๖. ฟังแลว้ นาความรูท้ ่ีไดไ้ ปใชใ้ น
ชีวิตประจาวนั

สารโนม้ นา้ วใจ

การฟังโฆษณาชวนเช่ือตา่ งๆ ไม่ว่า
จะเป็นการโฆษณาสนิ คา้ หรอื
โฆษณาหาเสียง การพดู ขอรอ้ ง
วิงวอนตา่ งๆ การโตว้ าที การ
อภปิ รายในบางเรอ่ื ง
มีขอ้ สงั เกตเก่ียวการฟังและดสู าร
ประเภทนีด้ งั นี้

๑. ใชว้ ิจารญาณใหม้ ากท่ีสดุ
๒. บอกใหไ้ ดว้ า่ ดหี รอื ไมด่ ี
๓. บอกใหไ้ ดว้ า่ น่าเช่ือถือ
เพียงใด

การวเิ คราะหแ์ ละ
ประเมิณคา่

ปัจจบุ นั การส่อื สารหลากช่องทาง สง่ ผลใหส้ ารอาจ
เกิดความคลาดเคล่อื นไดท้ กุ ขณะ เราจงึ ควรฟังและ
ดสู ารอยา่ งมีวิจารณญาณ โดยพินิจพเิ คราะหเ์ นือ้
แทข้ องสาร วินิจฉยั สารวา่ จรงิ หรอื เทจ็ ดว้ ยหลกั
เหตผุ ล รวมทงั้ ใชป้ ัญญาและประสบการณต์ คี วาม
สถานภาพและเจตนาของผสู้ ง่ สารรว่ มดว้ ย ซง่ึ มี
หลกั การดงั นี้

๑. พจิ ารณาผสู้ ง่ สารวา่ มจี ดุ มงุ่ หมายและความ
จรงิ ใจในการสง่ สารเพียงใด

๒. พจิ ารณาผสู้ ง่ สารวา่ มคี วามรู้ ประสบการณ์
หรอื ความใกลช้ ิดกบั เรอ่ื งราวในสารนนั้ เพียงใด

๓. พจิ ารณาผสู้ ง่ สารวา่ ใชก้ ลวิธีการสง่ สาร
อยา่ งไร ใชว้ ิธีธรรมดาหรอื ซบั ซอ้ นอยา่ งไร

๔. พิจารณาเนือ้ หาของสารวา่ สว่ นใดเป็น
ขอ้ เท็จจรงิ และสว่ นใดเป็นขอ้ คิดเหน็

๕. พจิ ารณาเนือ้ หาของสารวา่ มคี วามเป็นไป
ไดแ้ ละควรเช่ือเพีย

มารยาทในการฟัง
และดทู ่ีดี

มารยาทในการฟังและการดู คือ วิธีปฏบิ ตั ิขณะ
ฟังหรอื ดเู พ่ือความเป็นระเบียบ และไดร้ บั
ประโยชนส์ งู สดุ มีขอ้ ปฏบิ ตั ิดงั นี้

๑. เขา้ ไปน่งั กอ่ นการพดู หรอื การแสดงจะเรม่ิ
ขนึ้ และน่งั ตามลาดบั ท่ีน่งั ของตน

๒. ใหค้ วามสาคญั และสนใจกบั การฟังหรือดผู ู้
พดู หรอื การแสดง โดยไมท่ ากิจกรรมอ่ืนรบกวนผู้
พดู

๓. ปรบมือในโอกาสท่ีสมควร เชน่ ช่วงเรม่ิ
และจบการพดู หรอื การแสดง

๔. ไม่แสดงกิรยิ าไมพ่ อใจหรอื เบ่อื หน่ายผู้
พดู หรอื ส่ิงท่ีดอู ยู่ เชน่ หาว สง่ เสียงฮา หรอื
กระทืบเทา้

๕. บนั ทกึ ขอ้ ความท่ีสนใจหรอื มี
ความสาคญั

๖. ถา้ มขี อ้ สงสยั ใหเ้ ก็บไวถ้ ามผพู้ ดู เม่ือผพู้ ดู
เปิดโอกาสหรอื จบการพดู แลว้ และควรถาม
อยา่ งสภุ าพ

แบบทดสอบหลังเรียน

อา้ งองิ

https://www.trueplookpan
ya.com/learning/detail/31
656

สมาชิก

นางสาว นภวรรณ โพธิ์ศรที อง
64121380122
นาย ชนะชน สขุ นา
64121380106