ระบบยันต์

43

4.2 เปรียบเทยี บกระบวนการสร้างยนั ต์
4.2.1 การทาพธิ ีไหว้ครูและส่งิ ศักด์สิ ทิ ธ์ิ
ยนั ต์รูปตวั ละครรามเกียรติ์นนั้ เป็นที่นิยมมากโดยเฉพาะในด้านการสกั ยนั ต์ เร่ืองของพิธีกรรมการ

ไหว้ครูและส่ิงศกั ดิ์สิทธิ์ในปัจจบุ นั นนั้ พบว่ามีการจดั งานครัง้ ใหญ่อย่เู ป็นประจาทุกปีในหลายสานกั แต่ใน
การทาพธิ ีประจาวนั นนั้ หากจะต้องประกอบพิธีให้ครบถ้วนในขนั้ ตอนและเคร่ืองบชู าก็เป็นสิ่งท่ีทาได้ยากยิ่ง
ในปัจจบุ นั และถึงอยา่ งไรก็ตามในการสกั ยนั ต์ให้กบั แต่คนละคนนนั้ ก็ไมส่ ามารถที่จะทาการไหว้ครูก่อนจะ
ทาการสกั ยนั ต์ให้กบั ทกุ คนได้โดยเฉพาะสานกั ของอาจารย์ที่มีชื่อเสียง มีลกู ศิษย์มากมาย เน่ืองจากเหตผุ ล
ในเร่ืองของเวลาที่มีจากดั จงึ สรุปได้วา่ ในปัจจบุ นั ขนั้ ตอนของการไหว้ครูและส่ิงศกั ดิ์สิทธิ์นนั้ ได้ถกู ลดทอน

สำนกั หอสมุดกลางลงไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว
4.2.2 การลงเลขยันต์
ในขนั้ ตอนการลงเลขยันต์ตามท่ีโบราณจารย์ท่านได้กาหนดกฏเกณฑ์เอาไว้ว่าจะต้องมีการลง
คาถากากบั ไว้ในทกุ เส้นทกุ อกั ขระท่ีทาการจารลงไปเป็นยนั ต์นนั้ ยงั พบว่ามีการปฏิบตั ิสืบเน่ืองอย่ใู นการ
สักยนั ต์ แต่ในการสร้ างยนั ต์ขึน้ เป็นรูปแบบอื่นๆ อย่างเช่น ผ้ายนั ต์ นนั้ เม่ือขัน้ ตอนการผลิตในปัจจุบนั
เปล่ียนจากการเขียนยันต์ด้วยตวั เองไปเป็นการตีพิมพ์ การกากับสูตรบริกรรมคาถาในขัน้ ตอนการลง
เลขยนั ต์จงึ ไมส่ ามารถทาได้ ความเปล่ียนแปลงท่ีเกิดขนึ ้ ยงั สง่ ผลไปถึงเคร่ืองรางของขลงั ตา่ งๆ ท่ีมียนั ต์เป็น
ปัจจยั ในการสร้างอีกด้วย เช่น การสร้างพระพิมพ์ตา่ งๆ ในปัจจบุ นั ท่ีใช้ระบบอตุ สาหกรรมในการสร้างเพ่ือ
เน้นปริมาณ จึงไม่ได้ผ่านขนั้ ตอนการเขียนยนั ต์ การลงบริกรรมคาถา การลบผง ฯลฯ แตม่ ่งุ เน้นไปท่ีวสั ดุ
มวลสารและพิธีกรรมการปลกุ เสกแทน ซง่ึ ก็ถือวา่ เป็นการลดทอนขนั้ ตอนท่ีมีความสาคญั มากลงไป

4.2.3 การปลุกเสกยันต์
สืบเน่ืองมาจากรูปแบบทงั้ หมดของยันต์รูปตวั ละครรามเกียรติ์ที่ยังไม่มีความชัดเจนทัง้ ในด้าน
รูปแบบ การลงอกั ขระและสญั ลกั ษณ์ จงึ สนั นิษฐานวา่ นา่ จะรวมไปถึงการไมม่ ีสตู รบริกรรมคาถาที่ใช้ในการ
ปลกุ เสกยนั ตท์ ่ีแนช่ ดั ด้วย จงึ จาเป็นต้องเลือกคาถาในการปลกุ เสกเอาเอง
ในขนั้ ตอนแรกคือการเสกยนั ต์ จะต้องเลือกคาถาโดยอาศยั หลกั การ คือ เลือกคาถาให้เหมาะสม
กนั กบั ยนั ต์ เช่น เป็นยนั ต์ทางคงทน ก็ต้องเอาคาถาทางคงทนเสก หรือเป็นยนั ต์ทางเมตตา ก็ต้องเอาคาถา
ทางเมตตาเสก โดยส่วนมากโบราณจารย์มักจะนิยมใช้คาถาพระไตรสรณคม คาถาพระพุทธคุณ พระ
ธรรมคณุ พระสงั ฆคณุ คาถาพระเจ้า 28 พระองค์ ในการเสกเลขยนั ต์ทงั้ ปวง และสาหรับยนั ต์ท่ีเป็นรูปภาพ

44

นนั้ จาต้องเอาคาถาอาการ 32 เสกกากับลงไปด้วย ส่วนในขนั้ ตอนต่อมาคือการปลกุ ได้มีการวางคาถา
เอาไว้อยหู่ ลายแบบด้วยกนั สามารถเลือกนามาได้ตามความเหมาะสม

นอกเหนือกนีย้ งั มีขนั้ ตอนการนาเอาธาตเุ ข้าประสมเสกด้วย โดยพิจารณาดธู าตทุ ่ีเหมาะสมจะใช้
กับยันต์นัน้ ๆ ซึ่งมีหลักการใช้ท่ัวไป คือ ธาตุน้า ใช้ทางเสน่ห์เมตตา, ธาตุไฟ ใช้ทางคงกระพันชาตรี
อทิ ธิปาฏิหาริย์, ธาตดุ ิน ใช้ทางขบั ไลภ่ ตู ผิ ี สะเดาะ, ธาตลุ ม ใช้ทางลอ่ งหน กาบงั สะกด จงั งงั

จากการศกึ ษาในข้างต้นทาให้เห็นได้อย่างชดั เจนว่า การสร้างยนั ต์นนั้ ไม่ได้มีข้อจากดั ตายตวั ว่า
จะต้องสร้างขนึ ้ แตเ่ ฉพาะยนั ต์รูปแบบดงั้ เดมิ ท่ีสืบทอดกนั มาเทา่ นนั้ ถ้าหากวา่ ผ้สู ร้างมีความรู้ความเข้าใจท่ี
แตกฉานก็สามารถที่จะสร้างสรรค์ หรือพฒั นายนั ต์รูปแบบใหมๆ่ ขีน้ มาได้

สำนกั หอสมุดกลาง4.3 ลักษณะคตคิ วามเช่ือต่อตัวละครในรามเกียรต์ทิ ่ีถกู นามาใช้ในยันต์
เลขยนั ต์ เป็นเครื่องรางของขลงั ท่ีมีความศกั ดส์ิ ิทธิ์ มีความสาคญั และเป็นต้นกาเนิดแหง่ เครื่องราง
ของขลงั อ่ืนๆ อนั จะต้องมีเลขยนั ต์เป็นส่วนประกอบ อาจเป็นในรูปยนั ต์ ผง หรือผา่ นการหลอมรวมกนั ก็ได้
ถึงแม้ว่ายนั ต์รูปตวั ละครรามเกียรติ์นนั้ จะมีความแตกต่าง และผิดเพีย้ นไปจากระบบเลขยนั ต์ดงั้ เดิม แตก่ ็
ไมไ่ ด้หมายความวา่ จะเป็นการเข้ามาเพ่ือลดทอนความศกั ดส์ิ ิทธิ์ของยนั ต์เสียทงั้ หมด เพราะรามเกียรติ์นนั้
เป็นวรรณกรรมอันศักดิ์สิทธิ์12 มีความสาคัญกับแนวคิดและความเช่ือต่างๆ ของคนไทยมาแล้วอย่าง
ยาวนาน มีความเหมาะสมท่ีจะนาส่ิงท่ีแสดงถึงความเช่ืออนั ศกั ดส์ิ ิทธ์ิทงั้ สองสิ่งนีเ้ข้ามาหลอมรวมกนั

แม้ว่ารามเกียรติ์จะเป็นวรรณคดีท่ีถือกนั ว่ามีความศกั ดิ์สิทธิ์ก็จริง แตก่ ็มิใช่ว่าจะมีการนาตวั ละคร
ทกุ ตวั เข้ามาใช้ทาเป็นยนั ต์ได้ หากแตต่ วั ละครท่ีถกู นามาใช้จะต้องมีความเหมาะสมด้วยปัจจยั ตา่ งๆ โดย
ตามท่ีได้ทาการศกึ ษามานนั้ มีปัจจยั ดงั นี ้

4.3.1 บทบาทและความสามารถ เห็นได้จากการเลือกเอาตอนที่แสดงถึงบทบาทหรือ
ความสามารถของตวั ละครนนั้ ๆ เข้ามาผกู เป็นเลขยนั ต์ เชน่ พระรามแผลงศร สคุ รีพหกั ฉตั ร มจั ฉานแุ หวก
บาดาล เป็นต้น

4.3.2 ลักษณะเฉพาะอันโดดเด่นของตัวละคร เชน่ ยนั ต์พระลกั ษมณ์หน้าทอง ที่ใช้ช่ือยนั ต์ตาม
ลกั ษณะของพระลกั ษณ์ที่มีกายสีทอง รวมทงั้ ความเช่ือว่าให้คณุ ในทางเมตตามหานิยม เนื่องมาจากความ
เช่ือที่วา่ “ธาตทุ อง” เป็นธาตทุ ่ีสามารถซมึ ซบั เอาสิริหรือแสงสวา่ งจากพระอาทิตย์และพระจนั ทร์เข้ามาไว้ใน
ตวั ทงั้ ยงั เป็นธาตทุ ี่ไมม่ ีวนั เส่ือมคณุ คา่ จงึ ได้มีการสร้างเป็นนะหน้าทองนีข้ นึ ้ มา13, ยนั ต์หนมุ านหาวเป็นดาว

12 เสฐียรโกเศศ (นามแฝง), อุปกรณ์รามเกยี รต์,ิ (นครหลวงฯ: บรรณาคาร, 2515), 260.
13 ทพิ ยจกั ร(นามแฝง), นะหน้าทอง : สุดยอดสเน่หาพารวย, (กรุงเพทฯ: กรีน-ปัญญาญาณ, 2550), 28-29.

45

เป็ นเดือน ที่นาเอาลักษณะเฉพาะ คือการหาวออกมาเป็นดาวเป็นเดือน ที่มีเพียงแค่หนุมานเท่านัน้ ท่ี
สามารถทาได้ นามาผกู เป็นเลขยนั ต์

4.3.3 ชาตกิ าเนิด เหน็ ได้ชดั เจนวา่ ตวั ละครสาคญั ที่ถกู นามาสร้างเป็นยนั ต์นนั้ จะต้องมีชาตกิ าเนิด
ที่สงู สง่ หรือมีความเกี่ยวข้องอย่กู บั เทพเจ้าองค์ตา่ งๆ เชน่ พระราม ที่เป็นพระนารายณ์อวตารลงมา, พระ
ลกั ษมณ์ ที่เป็นบลั ลงั ก์นาคของพระนารายณ์, พาลี ท่ีเป็นลูกพระอินทร์, สคุ รีพ ท่ีเป็นลกู พระอาทิตย์, หนุ
มาน ท่ีเป็นอาวธุ ของพระอศิ วร14 เป็นต้น

4.3.4 ความเช่ือเร่ืองลิงเป็ นสัตว์ศักด์สิ ิทธ์ิ ที่มีมาตงั้ แตด่ กึ ดาบรรพ์ในอินเดีย และในธิเบตเองก็
ยงั นบั ถือวา่ ชนชาติของตนสืบมาจากลิง อาจเพราะว่าลิงมีลกั ษณะท่ีคล้ายกบั มนษุ ย์มาก ทงั้ นี ้การท่ีทหาร

สำนกั หอสมุดกลางเอกของพระรามในรามายณะ หรือ “หนุมาน” นนั้ ก็เป็นลิงที่ได้รับการเคารพนบั ถือมากกว่าพ่ีน้องของ

พระรามเสียอีก ก็นา่ จะเป็นเพราะวา่ ในดนิ แดนแถบนีม้ ีการนบั ถือบชู าลงิ มาก่อนแล้วนนั่ เอง15
4.3.5 ตานานปรัมปราเร่ืองราพณ์ในอนิ เดยี ใต้ ด้วยเหตวุ า่ เรื่องพระรามนนั้ เป็นตานานปรัมปรา

ของฝ่ ายอินเดียเหนือ ซ่ึงเป็นเค้าเร่ืองรามายณะของวามีกิอนั เป็นต้นเค้าของรามเกียรติ์ ราพณ์ในทศั นะคติ
ของอนิ เดยี ใต้จงึ แตกตา่ งกบั ราพณ์ในรามายณะอยา่ งสิน้ เชิง กล่าวคือ ราพณ์นนั้ มีความอดทน ข่มใจตนได้
เป็นอยา่ งดี มีอิทธิฤทธิ์วิทยาคมมาก มีสติปัญญาความรู้กว้างขวาง และไม่ใชผ่ ้มู ีลกั ษณะอนั เลวทรามเอา
แตโ่ มโหอหงั การเหมือนในรามายณะ16 เรื่องของราพณ์นีจ้ งึ อาจมีส่วนทาให้ทศั นคติของทศกณั ฐ์ไม่ใชย่ กั ษ์
เลวทรามไปเสียทกุ เรื่อง รวมทงั้ การเป็นท่ียอมรับในด้านความรู้สามารถและสติปัญญา

4.4 อิทธิพลของวรรณคดีเร่ืองรามเกียรต์ิท่ีมีต่อเคร่ืองรางของขลัง และระบบแนวคิดเร่ือง
เลขยนั ต์ของไทยในปัจจุบัน

วรรณคดไี ทยนนั้ มีความข้องเกี่ยวอยกู่ บั ความเชื่อเรื่องเคร่ืองรางของขลงั ของไทย เป็นทงั้ เคร่ืองมือท่ี
ใช้ในการศึกษาความรู้ความเช่ือในไสยศาสตร์ต่างๆ ได้อย่างหนงึ่ ทงั้ ยงั เข้ามามีอิทธิพลในการพฒั นาต่อ
ยอดแนวคดิ เรื่องเคร่ืองรางของขลงั จากระบบยนั ต์ที่เกิดขนึ ้ จากการรวบรวมอกั ขระพระคาถาต่างๆ กลาย
มาเป็นการสร้ างยนั ต์ท่ีเป็นรูปภาพโดยดดั แปลงมาจากตวั ละครในวรรณคดีต่างๆ รามเกียรติ์น่าจะเป็น
วรรณคดีเรื่องแรกๆ ที่มีการนามาใช้ และยงั คงเป็นท่ีนิยมอย่จู นปัจจบุ นั โดยในเบือ้ งต้นนนั้ น่าจะเป็นการ

14 นิดดา หงษ์ววิ ฒั น์, รามเกียรต์กิ ับจติ รกรรมฝาผนังรอบพระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม,
(กรุงเทพฯ: เพ่ือนเดก็ , 2547), 23-26, 42.

15 เสฐียรโกเศศ (นามแฝง), อุปกรณ์รามเกียรต์,ิ (นครหลวงฯ: บรรณาคาร, 2515), 60-62.
16 เรื่องเดยี วกนั , 53-60.

46

อ้างอิงตวั ละครจากบทบาท หรือตอนตา่ งๆ ตามเนือ้ เร่ือง และพฒั นาตอ่ มาเป็นการผกู เลขยนั ต์ขนึ ้ ใหมโ่ ดย
ไมไ่ ด้อ้างองิ ตามเนือ้ เร่ือง

ภาพท่ี 61 : ยนั ต์หนมุ านประสานกายแบบที่ 1
ทม่ี า : http://webboard.narattamunee.com/index.php?topic=926.0

ดงั เชน่ ยนั ต์หนุมานประสานกาย ที่มีรูปแบบท่ีพบแตกตา่ งกนั อยู่ 2 รูปแบบ แตก่ ็ไม่ปรากฏว่าใน
เนือ้ เร่ืองรามเกียรติ์นัน้ จะมีตอนใดที่หนุมานใช้วิชา หรือทากิริยาอาการในทานองนี ้ ไม่ว่าจะเป็นการ
ประสานกายรวมกนั เป็นพญาช้าง หรือการประสานกายกบั มจั ฉานกุ ็ตาม

ภาพท่ี 62 : ยนั ต์หนมุ านประสานกายแบบที่ 2
ท่ีมา : หนู กนั ภยั , หม่นื ยนั ต์, (กรุงเทพฯ: สงวนกิจ พริน้ แอนด์ มเี ดยี , 2552), 293.

ในขณะที่รูปแบบของยนั ต์หนมุ านครองเมืองท่ีได้มีการผูกขึน้ มาจากตอนที่หนมุ านได้ครองเมือง
แล้ว แตร่ ูปหนมุ านที่นามาใช้มีรูปแบบไปตรงกบั ตอนไมยราพสะกดทพั ท่ีหนมุ านนิมิตกายให้สงู ใหญ่ กอด
พลบั พลาที่ประทบั ของพระรามแนบอก และอ้าปากให้พระรามประทบั อย่ดู ้านใน17 ทงั้ นี ้รูปแบบดงั กลา่ วยงั
มีลกั ษณะที่คล้ายกับ รูปราหูอมจนั ทร์ ของยนั ต์สรุ ิยประภา-จทั รประภา และรูปราหทู ่ีปรากฏในยนั ต์หวั ใจ

17 นดิ ดา หงษ์ววิ ฒั น์, รามเกียรต์กิ ับจิตรกรรมฝาผนังรอบพระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม,
(กรุงเทพฯ: เพือ่ นเดก็ , 2547), 107.

47

ทศกณั ฐ์อีกด้วย แสดงถึงอิทธิพลของราหทู ่ีเข้ามาข้องเก่ียวอยกู่ ับระบบยนั ต์ด้วย ราหนู นั้ เป็นสญั ลกั ษณ์ที่
มีควมเก่ียวข้องอย่กู ับเหตุการณ์สรุ ิยุปราคา-จนั ทรุปราคา การนารูปแบบเช่นนีม้ าใช้อาจเป็นความเกี่ยว
เน่ืองกนั ในด้านโหราศาสตร์ ฤกษ์ยาม ก็เป็นได้

ภาพท่ี 63 : ยนั ต์หนมุ านครองเมอื ง
ทมี่ า : หนู กนั ภยั , หม่นื ยนั ต์, (กรุงเทพฯ: สงวนกิจ พริน้ แอนด์ มเี ดยี , 2552), 285.

ภาพที่ 64 : ภาพจิตรกรรมหนมุ าน ตอนไมยราพสะกดทพั
ท่ีมา : นิดดา หงษ์ววิ ฒั น์, รามเกียรต์ิกับจิตรกรรมฝาผนังรอบพระระเบยี งวัดพระศรีรัตนศาสดาราม, (กรุงเทพฯ:

เพอ่ื นเดก็ , 2547), 107.

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าการท่ียนั ต์รูปตวั ละครรามเกียรติ์ท่ีพบนัน้ จะมีรูปแบบหรือองค์ประกอบท่ีไม่
เหมือนกัน ก็ย่อมมีความเป็นไปได้ เพราะส่วนใหญ่ตา่ งก็เกิดจากการผูกขึน้ โดยอาจารย์ตา่ งๆ ในปัจจุบนั
แตถ่ ึงอย่างไรก็ยงั มีความเป็นไปได้วา่ การผกู เลขยนั ต์ท่ีเป็นรูปตวั ละครรามเกียรต์ิขึน้ ใหม่นีก้ ็ยงั เกิดมาจาก
ความเข้าใจท่ีผิดอย่มู าก โดยเฉพาะในด้านการนาเนือ้ เรื่องมาผกู เป็นยันต์ แต่ในส่วนของบริกรรมคาถา
ตา่ งๆ นนั้ อาจจะเป็นการยากที่จะตรวจสอบได้ เน่ืองจากไมไ่ ด้มีการกาหนดบทสวดเอาไว้ตายตวั รวมทงั้ ยงั
ไมม่ ีการรวบรวมเป็นตาราแบบแผนท่ีแนน่ อน

การผกู เลขยนั ต์ขนึ ้ ใหมโ่ ดยไม่ได้อ้างอิงตามเนือ้ เร่ือง ยงั ส่งผลให้เกิดการพฒั นาเลขยนั ต์ตอ่ มา ทงั้
การนาตวั ละครในวรรณคดีเร่ืองอื่นๆ มาใช้ เช่น ยันต์ขุนแผน ยันต์นางเงือก ฯลฯ รวมไปถึงอิทธิพลของ
ความเช่ือเร่ืองลงิ การเคารพบชู าลิง กลายมาเป็นยนั ต์ลิงลมแบบตา่ งๆ

48

ภาพที่ 65 : ยนั ต์หนมุ านขนุ กระบ่ี และเหลา่ ลงิ ลม
ทีม่ า : http://www.bp.or.th/webboard/index.php?topic=18302

สำนกั หอสมุดนอกจากนีย้ งั พบว่ามีการเสริมอานภุ าพด้วยของยนั ต์ด้วยอกั ขระหรือสญั ลกั ษณ์ ท่ีเสริมเตมิ เข้ามา
กลางในยนั ต์ ซงึ่ เป็นเสมือนการทาลายข้อจากดั เดิมในเร่ืองบทบาทและความสามารถเฉพาะตวั ของตวั ละคร ให้

กลายเป็นว่ายันต์ทุกรูปตวั ละครสามารถสร้ างอานุภาพได้ทุกรูปแบบตามต้องการ ดงั เช่นการเติมตวั นะ
ตา่ งๆ จานวนมาก ลงไปในยนั ตด์ งั เชน่ ในรูปด้านลา่ ง

ภาพที่ 66-68 : ผ้ายนั ต์หนมุ านหาวเป็นดาวเป็นเดือน และภาพขยายสว่ น
ท่มี า : http://www.web-pra.com/Auction/Show/1771765

จากภาพยันต์ท่ียกตวั อย่างไปในข้างต้นนัน้ มีการลงอักขระและตัวนะ เพิ่มเติมไปในยันต์เป็น
จานวนมาก แต่ทงั้ หมดก็เกิดจากการตีพิมพ์ จึงถือว่ายนั ต์นีย้ งั ขาดกระบวนการท่ีถกู ต้องครบถ้วนในการ
สร้างขึน้ มา และถึงแม้ว่าการสร้างยนั ต์ในปัจจบุ นั จะสามารถดึงเอาพทุ ธคณุ ในด้านตา่ งๆ เข้ามารวบรวม
ภายในยนั ต์เพียงหนงึ่ เดียวนนั้ ได้ แตใ่ นวงการการสกั ยนั ต์นนั้ ก็ได้มีการกาหนดข้อจากดั ในด้านโหราศาสตร์
เอาไว้ว่าบคุ คลใดเหมาะสมกบั ยนั ต์ไหน การจะได้ยนั ต์ต่างๆ เข้าไว้ในครอบครองจึงไม่ใช่การซือ้ หามา แต่
จะต้องเป็นไปตามท่ีอาจารย์ผ้มู ีวิชาความรู้ทา่ นจะกาหนดให้

บทท่ี 5
สรุปประเด็นจากบทต่างๆ

จากการแนวความคิดของยันต์รูปตัวละครรามเกียรติ์ ซึ่งได้วิเคราะห์เปรียบเทียบรูปแบบ
องค์ประกอบ และกระบวนการสร้าง กบั ระบบเลขยนั ต์ตามตาราโบราณ พบว่ารูปแบบของตวั ละครนนั้ มี
ต้นแบบมาจากงานจิตรกรรม ซงึ่ สามารถเทียบเคยี งได้ทงั้ รูปร่างหน้าตา เคร่ืองแตง่ กาย และการแสดงกิริยา
ทา่ ทาง ในส่วนองค์ประกอบของยนั ต์นนั้ พบว่ายนั ต์รูปตวั ละครรามเกียรติ์ยงั ไมม่ ีระบบแบบแผนที่ชดั เจน
ทงั้ ในการลงอกั ขระ สญั ลกั ษณ์ต่างๆ รวมทงั้ บทบริกรรมคาถา และพิธีกรรมในการสร้างทงั้ หมด แสดงให้
เห็นว่าโบราณจารย์ท่านไม่ได้กาหนดให้ศาสตร์นีเ้ ป็นสิ่งตายตวั แต่สามารถมีพฒั นาการใหม่ๆ เกิดขึน้ ได้

สำนกั หอสมุดกลางเสมอ หากแตก่ ารจะผกู เลขยนั ตข์ นึ้ มาได้นนั้ ก็จาเป็นจะต้องมีความรู้ความเข้าใจแตกฉานในเร่ืองที่ข้องเก่ียว

อยู่กับกระบวนการสร้ างเป็นอย่างดี ทงั้ การเขียนอักขระขอม ภาษาบาลี-สันสกฤต การเพ่งอักษร การ
กาหนดจติ ทาสมาธิ การประสมธาตุ บทสวดคาถาตา่ งๆ ฯลฯ

ยนั ต์รูปตวั ละครรามเกียรติ์เป็นยันต์รูปภาพที่เกิดขึน้ นบั เป็นพัฒนาการหนึ่งของระบบยันต์ใน
ประเทศไทยเพราะรามเกียรตน์ิ นั้ เป็นวรรณกรรมอนั ศกั ด์สิ ิทธิ์ มีความสาคญั กบั แนวคิดและความเช่ือตา่ งๆ
ของคนไทยมาแล้วอย่างยาวนาน การเกิดขึน้ ของยนั ต์รูปตวั ละครรามเกียรติ์นนั้ จึงเป้นเสมือนการนาสิ่งท่ี
แสดงถึงความเช่ืออนั ศกั ดส์ิ ทิ ธ์ิทงั้ สองส่งิ เข้ามาหลอมรวมกนั อีกด้วย แตเ่ นื่องจากรามเกียรติเ์ ป็นมหากาพย์
ที่มีตวั ละครเป็นจานวนมาก การนาตวั ละครเข้ามาใช้ทาเป็นยนั ต์จึงเป็นตวั ละครที่ถกู เลือกมา ด้วยปัจจยั
ตา่ งๆ ท่ีมีความเหมาะสม ดงั นี ้

1. บทบาทและความสามารถ
2. ลกั ษณะเฉพาะอนั โดดเดน่ ของตวั ละคร
3. ชาตกิ าเนิด
4. ความเช่ือเร่ืองลงิ เป็นสตั ว์ศกั ดส์ิ ทิ ธ์ิ
5. ตานานปรัมปราเร่ืองราพณ์ในอินเดยี ใต้

จากการศกึ ษายงั พบตวั อย่างของการผกู เลขยนั ต์ขนึ ้ มาใหม่ โดยขาดความเข้าใจที่แท้จริง อนั เป็น
ปัญหาหลกั ของระบบยนั ต์ในปัจจบุ นั ท่ีมงุ่ เน้นแตร่ ูปลกั ษณ์ภายนอก การใสส่ ญั ลกั ษณ์ที่สร้างความเชื่อวา่
จะสร้างอทิ ธิปาฏิหาริย์ในด้านตา่ งๆ หากแตอ่ งคป์ ระกอบท่ีแท้จริงกลบั ยงั มีไมค่ รบถ้วน เชน่ ผ้ายนั ต์ตา่ งๆ ท่ี
ม่งุ เน้นการใส่อกั ขระสญั ลกั ษณ์มงคลตา่ งๆ มากมาย แต่ยงั ขาดในแง่ของกระบวนการ เชน่ การสวดคาถา

49

50

กากับในขัน้ ตอนการลงยันต์ รวมถึงการปลุกเสกตามขัน้ ตอนท่ีถูกต้อง ส่งผลให้เกิดความเข้าใจที่ผิด
เกี่ยวกับเครื่องรางของขลัง รวมทงั้ การนาไปบูชาโดยหวังผลตอบแทน ความเป็นศิริมงคล ความร่ารวย
รวมทงั้ การผลิตขึน้ เพื่อการค้าเชิงพาณิชย์อย่างเต็มรูปแบบ ทงั้ ที่จุดม่งุ หมายแตเ่ ดมิ ของการสร้างยนั ต์นนั้
เป็นไปเพ่ือการสืบทอดพระพุทธศาสนา หรือเพื่อให้คนทว่ั ไปได้มีโอกาสเข้าถึงบทสวดพระธรรมคาสอน
ตา่ งๆ รวมทงั้ ศกึ ษาเป็นองค์ความรู้ประเภทหน่ึง จงึ อาจกล่าวได้ว่ายนั ต์รูปตวั ละครรามเกียรติน์ นั้ เป็นส่ิงท่ี
แสดงถึงความก้าวหน้าของพฒั นาการในการสร้างระบบยนั ต์ใหมๆ่ ขึน้ มา แตใ่ นขณะเดียวกนั ระบบยนั ต์ที่
เกิดขึน้ ใหม่นีก้ ็เป็นการลดทอนระบบแบบแผนดงั้ เดิมที่เคยมีมา ซ่ึงอาจแสดงถึงความเส่ือมถอยขององค์
ความรู้ตา่ งๆ ที่แฝงอยใู่ นระบบเลขยนั ต์ก็เป็นได้

บรรณานุกรม
Isabel Azevedo Drouyer. Thai Magic Tattoos The Art and Influence of Sak Yant. Bangkok: River

Books, 2013.
กรมศลิ ปากร. ประชุมศลิ าจารึกภาคท่ีหน่ึง จารึกกรุงสุโขทัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ครุ ุสภา, 2515.
กองวรรณกรรมและประวตั ศิ าสตร์. วรรณสมัยอยุธยา เล่ม 1. กรุงเทพฯ: กรมศลิ ปากร, 2529.
เกษม เขมจารีย์. ตารายันต์ แผนโบราณ. ลาปาง: วดั ป่าคา, 2526.
โกวทิ ตงั้ ตรงจติ ร. คุยเฟ่ื องเร่ืองรามเกียรต์ิ. กรุงเทพฯ: สวุ ีริยาสาส์น, 2547.
ณฐั ธญั มณีรัตน์. เลขยนั ต์ : แผนผังอันศักด์สิ ทิ ธ์ิ. กรุงเทพฯ: สถาบนั พพิ ิธภณั ฑ์การเรียนรู้แหง่ ชาติ,

2553.
ดารงราชานภุ าพ. สมเดจ็ กรมพระยา. เสดจ็ ประพาสต้น. กรุงเทพฯ: ศลิ ปาบรรณาคาร, 2519.
ตรี นาคะประทีป. สมญาภธิ านรามเกียรต์.ิ กรุงเทพฯ: คลงั วิทยา, 2515.
ทพิ ยจกั ร(นามแฝง). นะหน้าทอง : สุดยอดสเน่หาพารวย. กรุงเพทฯ: กรีน-ปัญญาญาณ, 2550.
เทพย์ สาริกบตุ ร. คัมภรี ์หวั ใจ 108. กรุงเทพฯ: เสริมวิทย์บรรณาคาร, 2538.
เทพย์ สาริกบตุ ร. ประชุมมหายนั ต์ 108. กรุงเทพฯ: เสริมวทิ ย์บรรณาคาร, 2508.
เทพย์ สาริกบตุ ร. พระคัมภีร์พระเวทฉบับจัตตถุ บรรพ. กรุงเพทฯ: อตุ สาหกรรมการพมิ พ์, 2501.
เทพย์ สาริกบตุ ร. พทุ ธรัตน์ มหายันต์ 108 และนะพสิ ดาร. กรุงเทพฯ: ศลิ ปาบรรณาคาร, 2518.
นิดดา หงษ์วิวฒั น์. รามเกียรต์กิ ับจิตรกรรมฝาผนังรอบพระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม.

กรุงเทพฯ: เพ่ือนเด็ก, 2547.
ใบฎีกาเทพย์ สิงหรักษ์. ตาราเพช็ ร์รัตน์มหายนั ต์. กรุงเทพฯ: ไทยควอลิตบี ้ ๊คุ ส์(2006), 2555.
พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกล้าเจ้าอยหู่ วั . บ่อเกิดแห่งรามเกียรต์.ิ กรุงเทพฯ: องค์การค้าของครุ ุสภา,

2503.

51

52

ภิญโญ กองทอง. หนุมานขุนพลวานรผู้ทรนง. กรุงเทพฯ: สานกั พมิ พ์ช้างทอง, 2543.
ร่ืนฤทยั สจั จพนั ธ์ุ. นามานุกรมรามเกียรต์ิ ฉบับปรับปรุงใหม่. กรุงเทพฯ: สถาพรบ๊คุ ส์, 2554.
รุ้งตะวนั อว่ มอินทร์. 7 มหัศจรรย์จากแผ่นดนิ สุวรรณภมู ิ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์, 2554.
วิญญู บญุ ยงค.์ วานรในรามเกียรต์.ิ กรุงเทพฯ: ต้นอ้อ แกรมม่ี, 2540.
ศรีสรุ างค์ พลู ทรัพย์ และสมุ าลย์ บ้านกล้วย. ลักษณะความเป็ นมาและพฤตกิ รรมของตวั ละครในเร่ือง

รามเกียรต์ิ เปรียบเทียบกับตัวละครในมหากาพย์รามายณะ. กรุงเทพฯ: ธเนศวรการพิมพ์,
2524.
ศริ าพร ฐิตะฐาน. รามเกียรต์ิ : ศกึ ษาในแง่การแพร่กระจายของนิทาน. กรุงเทพฯ: แผนกวชิ าภาษาไทย

บณั ฑติ วทิ ยาลยั จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั , 2522.
ศริ ิพงศ์ พยอมแย้ม. ภาพและประวัตติ วั ละครรามเกียรต์ิ : ประกอบการศึกษาวชิ าวรรณคดีและ

ศลิ ปกรรมไทย. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์, 2525.
ศริ ิพงศ์ พยอยแย้ม. ภาพและประวัตติ วั ละครรามเกียรต์.ิ กรุงเทพฯ: โอดยี นสโตร์, 2525.
ศลิ ปากร. กรม. เสภาเร่ืองขุนช้างขุนแผน. กรุงเทพฯ: ศลิ ปาบรรณาคาร, 2513.
เศรษฐมตั ร์ กาญจนกลุ . ตวั ละครในรามเกียรต์ิ 3 หมวด วานรพงศ์. กรุงเทพฯ: เศรษฐศลิ ป์ , 2549.
เศรษฐมตั ร์ กาญจนกลุ . ตัวละครในรามเกียรต์ิ หมวด พรหมพงศ์และอสูรพงศ์. กรุงเทพฯ:

เศรษฐศลิ ป์ , 2549.
เศรษฐมนั ตร์ กาญจนกลุ . จิตรกรรมฝาผนังมรดกแผ่นดนิ ชุดรามเกียรต์วิ ัดพระศรีรัตนศาสดาราม.

กรุงเทพฯ: เศรษฐศลิ ป์ , 2553.
สวร ฤษี. ตานานลายสักยันต์ของชายชาตรี. กรุงเทพฯ: อาศรมปัญญา, 2554.
เสฐียรโกเศศ(นามแฝง). อุปกรณ์รามเกียรต์ิ. กรุงเทพฯ: บรรณาคาร, 2515.
หอสมดุ แหง่ ชาติ กรมศลิ ปากร. จารึกในประเทศไทย เล่ม 5. กรุงเทพฯ: ภาพพมิ พ์, 2529.

53

อมร ศรีพจนารท. “ยนั ต์.” สารานุกรมไทยฉบับราชบัณฑติ ยสถาน 24, กรุงเทพฯ: 2539.

องั คาร ปัญญาศลิ ป์ . รอยสักไทย. กรุงเทพฯ: วี. ที. เอส. บ๊คุ เซน็ เตอร์, ม.ป.ป..

อรุ คนิ ทร์ วิริยะบรู ณะ. นะ 108. พระนคร: ลกู ส. ธรรมภกั ดี, 2509.
กรินทร์ กรินทสทุ ธิ์. รามเกียรต์ิ : รูปแบบในงานประเพณีและร่วมสมยั . วทิ ยานพิ นธ์ปริญญามหาบณั ฑิต.

ภาควชิ าประวตั ศิ าสตร์ศลิ ปะ มหาวิทยาลยั ศลิ ปากร, 2549.

กิตตพิ ฒั น์ เพ็ชรทองนะ. การตงั้ ชื่อยนั ต์ของคนไทย. วทิ ยานิพนธ์ปริญญามหาบณั ฑิต. สาขาวิชาภาษาไทย
ภาควชิ าภาษาไทย บณั ฑิตวิทยาลยั มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร, 2551.

พชั ลินจ์ จีนนนุ่ . การวเิ คราะห์หนมุ านในรามเกียรตฉิ์ บบั ตา่ งๆ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบณั ฑิต. สาขาวชิ า
ภาษาไทย ภาควชิ าภาษาไทย บณั ฑิตวิทยาลยั มหาวิทยาลยั ศลิ ปากร, 2547.

(ออนไลน์). เข้าถงึ ได้จาก : http://th.wikipedia.org/wiki/รายนามพระพทุ ธเจ้าในอดีต.

(ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : http://www.akefuture.com/know_detail.asp?id=77. 20 มกราคม 2557.

(ออนไลน์). เข้าถงึ ได้จาก : http://www.baanjomyut.com/library/thai_literature/ramayana/14.html. 20
มกราคม 2557.

(ออนไลน์). เข้าถงึ ได้จาก : http://www.oknation.net/blog/print.php?id=489683. 20 มกราคม 2557
(ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : http://www.suankhlang.com/ipb/index.php?showtopic=139. 20 มกราคม
2557.