หลักสูตร IPM การป้องกันกำจัดแมลงและสัตว์รบกวน

PEST CONTROL

โดย

ดร.อดศิ ยั สุทธคิ รี ี

[email protected]
089 216 8810

หหลลกั กั ากราปร้อปง้อกงนั กกนั ากจดัาจดั

1. ตรวจเชค็
2. ลดปัจจยั การระบาด
3. ป้องกนั การเขา้ มา
4. กาจดั

วธิ กีวาธิ รกี ปา้ อรงปก้อนั งกกานัจกดั าจดั

สุขาภบิ าล (Sanitation)
กายภาพ (Physical Control)
กล (Mechanical Control)
ชวี ภาพ (Biological Control)
เคมี (Chemical Control)
I PM = integrated pest management

จาแนCกไLดAเ้ ปS็นSI7FIรCะดAบั TION

1. KINGDOM อาณาจกั ร
2. PHYLUM สาขา
3. CLASS ช้ัน
4. ORDER
5. FAMILY อนั ดบั
6. GENUS วงศ์
7. SPECIES สกลุ (ช่ือแรกของชื่อวิทยาศาสตร์)
ชนิด (ช่ือหลงั ของช่ือวทิ ยาศาสตร์)

GENERAL STRUCTURE OF INSECTS

METAMORPHOSIS

COMPLETE METAMORPHOSIS
INCOMPLETE METAMORPHOSIS

COMPLETE METAMORPHOSIS

egg
larva

pupa
Adult

INCOMPLETE METAMORPHOSIS

Incomplete Metamorphosis :
Life Cycle of the Flower Bug

egg Nymphal stages
adult

การแบ่งกลมุ่ ของยาฆา่ แมลง

ออร์แกนโนคลอรีน : ดดี ที ,ี อลั ดริน, คลอเดน
ออร์แกนโนฟอสเฟต : ไดอาซินอน, ไดคลอวอส, มาลาไทออน
สารไพรีทรอยด์สังเคราะห์ : เดลตาเมทริน, ไซเปอร์เมทริน, เปอร์เมทริน,

แอลฟา-ไชเปอร์เมทริน
คาร์บาเมท : โปรฟอกเซอร์ (ไบกอน), คาร์บาริน (เซฟวนิ )
กล่มุ อ่ืนๆ : สารอนินทรีย์, สารสกดั จากพืช, ฮอร์โมนส์, เชื้อโรคของแมลง เช่น ไวรัส,

แบคทีเรีย เป็ นต้น

สูตรสาเรจ็ ของสารฆา่ แมลง

ชนิดนา้ เข้มข้น (Water Soluble Concentration-WSC)
ชนิดนา้ มัน (Emulsifiable Concentration-EC)
ชนิดผงผสมนา้ (Wettable powders-WP)
ชนิดเมด็ (Granular-G)
ชนิดไมโครแคปซูล (Microencapsulate-ME)
ชนิดผง (DUST-D)
ชนิดรม (Fumigants)
ชนิดเหยื่อพษิ (Poisonous baits)
ชนิดของเหลวอดั รม (Aerosol)

LD-50 (LETHAL DOSE)

เป็นคา่ ท่ใี ชว้ ดั ระดบั ความเป็นพษิ (ความปลอดภยั ) ของยาฆ่าแมลง
โดยคดิ น้าหนกั ของยาฆา่ แมลงเป็น มิลลกิ รมั ตอ่ น้าหนกั กตวั เป็น
กโิ ลกรมั ของสตั วท์ ดลอง ซ่งึ สามารถทาใหส้ ตั วท์ ดลองตายไป 50%

ORAL LD 50
DERMAL LD 50
INHALATION LC 50

แตค่ า่ ท่ใี ชท้ วั่ ไป คือ ACUTE ORAL LD-50

WHO ไดแ้ บ่งระดบั ของยาฆ่าแมลงออกเป็น 4 ระดบั

 ชนิดอนั ตรายร้ายแรงที่สุด (EXTREMELY HAZARDOUS)
0-5

 ชนิดอนั ตรายร้ายแรง (HIGHLY HAZARDOUS)
5 - 50

 ชนิดอนั ตรายปานกลาง (MODERATELY HAZARDOUS)
50 - 500

 ชนิดอนั ตรายนอ้ ย (SLIGHLY HAZARDOUS)
> 500

















COCKROACHES

Biology & Control

COMMON PEST Periplaneta
COCKROACHES americana

Blattella
germanica

ฝักไข่แมลงสาบ

การใช้สารเคมี

Gel Baiting Residual Spraying

ULV Misting

Thermal Fogging

Client Training Series

TERMITES
BIOLOGY & CONTROL

การแบ่งกลุ่มของปลวก

ปลวกในโลก, แบ่งออกเป็ น 3 กล่มุ ใหญ่ ๆ คือ :-
1. ปลวกไม้ชื้น
2. ปลวกไม้แห้ง
3. ปลวกใต้ดนิ

ความเสียหายทเ่ี กดิ จากปลวก

ปลวกใต้ดนิ ทส่ี ร้างเสียหายอย่างรุนแรง

มีเพียง 5 ชนิด จาก 175 ชนิดในเมืองไทย ท่ีมีความสาคญั
ทางเศรษฐกิจ คือ:

Coptotermes travians
Coptotermes havilandi
Coptotermes curvignatus
Coptotermes kalshoveni
Coptotermes sepangensis

ปลวกใต้ดนิ ทส่ี ร้างเสียหายอย่างรุนแรง

• มี 5 ชนิดท่ีสร้างความเสียหายอยา่ งรุนแรง
• ทุกชนิดสร้างความเสียหายภายในบา้ น
• สร้างความเสียหายคิดเป็น 95% ของความเสียหาย
ท้งั หมดในประเทศ

ตวั อย่างปลวกท่ีสร้างความเสียหายเลก็ น้อยหรือแทบไม่มี

Schedorhinotermes spp.

Macrotermes spp. Globitermes spp.

Nasutitermes spp.

โครงสร้างทางสังคม

ปลวกอาศยั อยใู่ นรังขนาดใหญ่ (อาณาจกั ร) มนั ตอ้ งพ่งึ พาอาศยั กนั เพอ่ื ความอยรู่ อด
ซ่ึงเรียกวา่ เป็น “แมลงทอี่ ยู่กนั เป็ นสังคม”
ระบบ วรรณะ คือ ส่วนหน่ึงของโครงสร้างทางสังคมการอาศยั กนั

ระบบวรรณะ

ปลวกทหาร ปลวกงาน
ปลวกราชาและ ราชินี แมลงเม่า

วงจรชีวติ – การเจริญเตบิ โตแบบไม่สมบูรณ์

สารองสบื พนั ธ์ (เพศผูห้ รอื เพศเมยี )

ไข่ อาณาจกั ร ปลวกทหาร
ราชา วงจรชวี ติ ตวั อ่อน
ปลวกงาน
ราชนิ ี ปลวกสบื พนั ธม์ ปี ีก
(เพศผูห้ รอื เพศเมยี )

ปลวกสบื พนั ธห์ ลกั สลดั ปีก

ช่องทางทป่ี ลวกผ่านเข้าสู่ตวั อาคาร

โดยการคลานเขา้ มา

A. พ้นื ตดิ ดนิ B. พืน้ ยกระดบั

จุดทเี่ ข้ามาของปลวก

วธิ ีการป้องกนั กาจดั











ชนิดของหนูท่พี บในบา้ นเรอื น

หนูนอรเ์ วย์ Rattus Norvegicus

ชนิดของหนูท่พี บในบา้ นเรอื น

หนูทอ้ งขาว Rattus rattus

ชนิดของหนูท่พี บในบา้ นเรอื น

หนูจ๊ดี Rattus Exulans

ชนิดของหนูท่พี บในบา้ นเรอื น

หนูหร่งิ บา้ น Mus Musculus

ร่องรอยของหนู : มูลหนู

•••หนยรขูนูปนาวอการดร1เ์ะใวหส-ยญว2์ ย่ ซ, มป.ลายมน
•ห•• นยรขูทูปนาอว้ไาสงด1ขกป้.า2ราวอนซกกม,ลป.าลงายแหลม

รอ่ งรอยของหนู : มูลหนู

ก••• รยขกะนรอา้ วอนาดกก0ก.ล5ลมา-ง1.0 ซม.

จ้งิ จก
• ปลายแหลมดา้ นหน่ึงมกี อ้ น

•• ขาว 0.4 ซม.

ยาว 0.3 -
ขนาดเลก็

รอ่ งรอยหนู : รอยเปรอะเป้ือน

รอ่ งรอยหนู : รอยเทา้

• รอยเทา้ หนู
• มหี า้ น้ิว (ขาหลงั )
• ขนาด (เปรยี บเทยี บหนูใหญ่ กบั หนูเลก็ )
• รอยลากหาง

วธิ กี ารควบคุมกาจดั หนู

• การวางยาเบ่อื : ใชก้ ลอ่ งใสเ่ หย่อื

วธิ กี ารควบคุมกาจดั หนู

: ชนิดของเหย่อื

• ออกฤทธ์เิ ร็ว
• ออกฤทธ์ชิ า้ เช่น Bromadiolone,

Brodifacoum

– ชนิดกอ้ นข้ผี ้งึ
– ชนิดคลกุ เมลด็