Focus SPM KSSM 2021 Tingkatan 5 - P.Seni

PELANGI BESTSELLER

PENDIDIKAN SPM
SENI VISUAL 5Tingkatan

KSSM

Norhalida Jamalud-din FORMAT PENTAKSIRAN

2021BAHARU SPM
mulai

Format: 190mm X 260mm TP Focus Tg5 PSV pgi_1 imp

PENDIDIKAN SPM
SENI VISUAL
5Tingkatan
Norhalida Jamalud-din
KSSM

PELANGI

PENERBITAN PELANGI SDN. BHD. (89120-H)
Ibu Pejabat:
66, Jalan Pingai, Taman Pelangi,
80400 Johor Bahru, Johor Darul Takzim, Malaysia.
Tel: 07-331 6288 Faks: 07-332 9201
E-mel: [email protected]
Pejabat Jualan:
Lot 8, Jalan P10/10, Kawasan Perusahaan Bangi,
Bandar Baru Bangi, 43650 Bangi, Selangor Darul Ehsan, Malaysia.
Tel: 03-8922 3993 Faks: 03-8926 1223 / 8920 2366
Pertanyaan: [email protected]

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2021
Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini
boleh diterbitkan semula, disimpan untuk pengeluaran, atau
ditukarkan dalam apa-apa bentuk atau dengan alat apa jua
pun, sama ada dengan cara elektronik, sawat, gambar,
rakaman, atau sebagainya, tanpa kebenaran daripada
Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. terlebih dahulu.
ISBN: 978-967-2965-75-6
eISBN: 978-967-2965-90-9 (eBook)
Cetakan Pertama 2021

Dicetak di Malaysia oleh UG Press Sdn. Bhd.
40, Jalan Pengasah 15/13, 40000 Shah Alam, Selangor Darul Ehsan.

Sila layari www.ePelangi.com/errata untuk mendapatkan pengemaskinian bagi buku ini (sekiranya ada).

KANDUNGAN

1Tajuk Seni Bina 1 6Tajuk Seni Batik 121

1.1 Pengenalan 2 6.1 Pengenalan 122
1.2 Jenis Seni Bina di Malaysia 3 6.2 Prinsip Asas Seni Batik 123
1.3 Mencirikan Seni Bina di Malaysia 6.3 Motif-motif Seni Batik 126
dari Aspek Reka Bentuk dan 6.4 Jenis Alatan, Bahan dan 129
Ragam Hias 17 140
Praktis Sumatif 1 21 Proses Seni Batik 142
6.5 Contoh-contoh Produk
2Tajuk Seni Lukisan 26
Seni Batik
Praktis Sumatif 6

2.1 Pengenalan 27 7Tajuk Seni Reka Grafik
2.2 Seni Lukisan Barat Mengikut (Infografik) 147
Pilihan Abad dari Aspek Aliran,
Gaya, Pelukis dan Karya 28
Praktis Sumatif 2 45 7.1 Pengenalan 148
7.2 Definisi dan Fungsi Infografik 149
7.3 Elemen dan Fungsi Visual
3Tajuk Seni Catan 50 Infografik 150
7.4 Jenis Graf dan Carta 156
7.5 Penjanaan Idea Infografik 157
3.1 Pengenalan 51 Praktis Sumatif 7 159
3.2 Seni Catan Barat Mengikut
Pilihan Abad dari Aspek Aliran,
Gaya, Pelukis dan Karya 51
Praktis Sumatif 3 72 8Tajuk Seni Foto (Manipulasi
Imej dan e-Portfolio) 165
4Tajuk Seni Arca 77
8.1 Pengenalan 166
8.2 Definisi Manipulasi Imej 166
4.1 Pengenalan 78 8.3 Teknik Asas Manipulasi Imej 166
4.2 Seni Arca Barat Mengikut
Pilihan Abad dari Aspek Aliran, 8.4 Kepelbagaian Teknik Asas
Manipulasi Imej 168
Gaya, Pengarca dan Karya 79 8.5 Definisi Portfolio dan
Praktis Sumatif 4 98 e-Portfolio 176

5Tajuk Reka Bentuk Industri 102 8.6 Kepelbagaian Aplikasi
e-Portfolio 179
Praktis Sumatif 8 182
5.1 Pengenalan 103
5.2 Prospek dan Hala Tuju Pereka
Bentuk Industri 104 Kertas Model SPM 187

5.3 Konsep Produk dalam Jawapan 192
Reka Bentuk Industri dan
Kepelbagaian Model Produk 108
Praktis Sumatif 5 116 Glosari 193

iii

7Tajuk   Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  SenKi RoemkauGnriakfiak s(IinVfoigsraufiak)l 

Seni Reka Grafik (Infografik)

KATA KUNCI
Naratif
Numerikal
Proksimiti
Hierarki
Kualitatif
Kuantitatif

Tajuk

Infografik digunakan untuk membantu proses penyampaian maklumat yang rumit 7
dengan lebih cepat. Infografik merupakan salah satu bidang yang berkembang
pesat dalam media massa. Infografik dapat menjelaskan cerita yang membosankan
apabila dijelaskan melalui kata-kata dan tidak lengkap tanpa dijelaskan dengan
foto. Infografik menggabungkan kata-kata dan pesan visual yang memajukan misi
pendidikan jurnalis dan media massa.

147

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

7.1 Pengenalan

1. Infografik diaplikasikan dalam penyampaian maklumat melalui media cetak seperti peta, surat
khabar, majalah, poster, papan tanda arah, pembungkusan makanan, laporan, buku manual
dan buku teks. Malahan, media massa seperti berita dan sukan, video muzik, animasi serta
video interaktif turut menggunakan infografik. Permainan digital dan aplikasi digital turut
menggunakan infografik seperti navigasi GPS (Google Map dan Waze).

2. Hari ini infografik banyak diaplikasikan dalam laman sesawang, blog, Facebook, Twitter dan mesej
komunikasi melalui Whatsapp, Telegram, Line dan lain-lain. Kewujudannya lebih menarik untuk
dibaca daripada persembahan teks semata-mata. Contoh infografik di bawah menggabungkan
teks dan grafik bagi menjelaskan cara kita boleh membuat persembahan yang efektif. Infografik
tersebut bersifat informative dan menyakinkan.

Cara membuat
infografik
menarik

INFO

Tajuk 3. Teks lebih mudah dan ringan untuk disebarkan dalam media digital tetapi tidak menarik perhatian
untuk ditatapi umum. Namun, grafik dan infografik mempunyai daya tarikan sendiri yang cepat
dan “mencetak” maklumat dalam otak manusia untuk mudah diingati melalui deria penglihatan.
Apabila grafik dan infografik dipaparkan kepada seseorang, ia lebih mudah menarik perhatian
seseorang jika dibandingkan dengan teks semata-mata.

Tip Seni

Cara membuat infografik:
Langkah 1 – Menentukan topik
Langkah 2 – Menentukan audiens

7 Langkah 3 – Mengumpulkan data
Langkah 4 – Visualisasikan data ke infografik
Langkah 5 – Merancang grid layout
Langkah 6 – Menggunakan template infogafik Ready to Use
Langkah 7 – Tambahkan style pada design infografik
Langkah 8 – Review keseluruhan design

148

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik) 

7.2 Definisi dan Fungsi Infografik

1. Infografik berasal dari kata infographics dalam bahasa Inggeris yang merupakan singkatan
daripada information dan graphics yang dipamerkan dalam bentuk visualisasi data yang
membantu untuk memudahkan kefahaman maklumat yang susah menjadi mudah. 

2. Infografik merupakan bentuk visualisasi data yang menyampaikan informasi kompleks kepada
pembaca agar lebih mudah dan cepat difahami secara keseluruhan. Infografik memberikan
banyak manfaat berbanding penyajian data secara konvensional atau sebagainya.

3. Kunci utama dalam membuat sebuah infografik adalah konsep visual yang menarik serta data
yang sah bagi sesuatu maklumat yang hendak disampaikan. Hal ini kerana infografik merupakan
satu elemen multimedia yang amat penting dalam memberi penekanan terhadap suatu proses
penyampaian maklumat.

Menara Jalan Yap K PPewGBtarnoaeSnnteanagghsunAasnlKiSLuKRSCrLtaiaaCCptiiCodCWnKeiLsnmtCHraaool WtreuMlissCmAaMCJaliaetninbAAaamsrnpM-aakSnIHOPagnysoltaSaejtikKzedriCalrinonAPamrpkaRAnSagmPtpapaitdarioknKngLJalan Tun Razak The Intermark
Public Twin
Bank Jalan Ampang
Towers Simfoni
Jalan AmpangJalan P. Ramlee Jalan Tun Razak
Jalan Binjai
Menara
TA One

Jalan P. Ramlee Lake Kuala Lumpur Lorong Kuda
City Centre Park
Mandarin
P Oriental Peta infografik pada sekeping risalah
Hotel mempunyai maklumat lengkap
berkaitan nama lokasi, jarak dan
Jalan Pinang Traders panduan perjalanan ke tempat-tempat
menarik di kawasan sekitar.
Wisma Kuala Lumpur Hotel

Hong Leong Convention Centre P

Impiana P

Hotel Jalan Kia Peng

Wisma Jalan Kia Peng
UOA Menara

P Pinang

4. Antara sebab penggunaan infografik sangat popular ialah:
(a) Memudahkan konsep
Infografik menggabungkan teks biasa dan grafik bagi menyampaikan sejumlah maklumat
dalam format yang mudah dan ringkas.

(b) Menyampaikan sebuah kisah atau cerita Tajuk
Infografik amat berguna untuk menceritakan kisah yang menekankan hubungan, kesan

dan akibat. Walaupun statik, penyampaian dalam bentuk infografik membuatkan data lebih
mesra pengguna.

(c) Infografik bersesuaian untuk media sosial 7
Infografik yang berkesan mempunyai visual yang menarik, berwarna dan mudah difahami.

Pemilihan topik yang menarik dan pemilihan kandungan yang berkualiti menjadikan
infografik sesuai dikongsi di media sosial.

(d) Infografik mempunyai daya tarikan yang menarik
Maklumat grafik yang mempunyai teks, warna dan imej menjadikan infografik menarik

perhatian pembaca kerana menyampaikan maklumat dengan jelas dan cepat, meningkatkan
kesedaran jenama serta mencapai sasaran pelanggan.

149

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

7.3 Elemen dan Prinsip Visual Infografik

1. Elemen dan prinsip visual merupakan asas rekaan untuk menghasilkan infografik. Hal ini kerana
seseorang pereka grafik harus mengaplikasi elemen dan prinsip visual yang sesuai supaya
maklumat yang ingin disampaikan menjadi lebih menarik dan berkesan.

Elemen Prinsip

Elemen visual merupakan Prinsip visual merupakan cara
komponen atau bahan asas yang elemen-elemen digunakan dan
digarap bagi menghasilkan sesuatu
terdapat dalam infografik.
rekaan infografik.
Contoh: tipografi, ilustrasi, simbol
dan ikon, graf dan carta, fotografi Contoh: data dan statistik, hierarki
dan flow, stail visual, format dan
dan warna. saiz, naratif dan penceritaan.

Tipografi
VIDEO

Tajuk

7

150

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik) 

A Elemen Visual Infografik

20 prinsip dan elemen visual infografik

MEMBINGKAIKAN KONTRA HIERARKI
GARISAN

• Tarikan pandangan • Membantu • Menarik perhatian • Membantu pengguna
audiens penegasan elemen • Memberi kesan mendapat maklumat
yang disampaikan
• Kesan penegasan • Kesan estetik ‘pop’
• Kesan pergerakan • Potong imej • Gunakan skala,
warna, garisan dan
dengan cara sebagainya
menarik

SIMETRI KETELUSAN JALINAN KESEIMBANGAN

• Tarikan pandangan • Menarik perhatian • Kesan tekstur • Komposisi yang betul
audiens • Kesan pergerakan • Mencipta ton • Pemberatan yang
• Interaksi antara
• Kesan harmoni seimbang
elemen

SKALA WARNA PENGULANGAN

• Menarik perhatian • Menarik perhatian • Banyak elemen dapat Tajuk
• Penekanan kreativiti dan • Gunakan proses warna disatukan
7
jalan cerita yang betul • Penting untuk
• Mempertimbangkan teori penjenamaan yang
konsisten
warna

151

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

RUANG NEGATIF ARAH RAWAK

• Kesan ruang Look here • Memberi kesan
• Mencipta imej yang baik kepelbagaian
• Logo yang hebat Look here
• Menarik perhatian
Look here

• Memberi arahan kepada
audiens

• Menggunakan bentuk
‘L’’,’Y’ dan ‘Z’.

KEDALAMAN GRID TIPOGRAFI

• Memberi kesan 2D • Membanntu penyususnan Aa Aa
• Gunakan jalinan, ton, elemen
• Gunakan font yang sesuai
kesan 3D dan sebagainya • Satu grid dapat dengan rekaan infografik
dimasukkan pelbagai anda
elemen
• Memberi kesan
keterbacaan yang baik

KOMPOSISI PERGERAKAN PERATURAN

• Penyusunan elemen • Memberi kesan ‘hidup’ • Pelajari peraturan rekaan
• Mempunyai tujuan dan pada rekaan tetapi tidak 100% terhad
kepadanya
komposisi • Gunakan pelbagai kesan
Tajuk • Gunakan skala, kedalaman seperti di atas

dan heirarki

7

152

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik) 

1 INFOGRAFIK PEREKA BENTUK FESYEN
Pemilihan Gaya
Pemilihan Model

15% Klasik fesyen 60%

15% mewah 40% 35% 15% 6

10% sukan Ketinggian Kecantikan Profesional

2 Koleksi Lakaran Idea Peralatan Asas
35%
Idea baharu 40% 10% 15% Ukuran Fabrik Pemotongan Pin Jahitan
Bulan
Peratus % Hasil Inspirasi Idea lama Bantuan rakan
30 Koleksi Fabrik
20 Produk Akhir
10
10% Peratus%

Idea lama

organza Jenis 40%
chiffon fabrik
Hasil Inspirasi
atlas
qas
qulpure
deborah
drepe
crepe satin
lycra
flax

34 5

1 Tipografi 2 Ilustrasi 3 Graf dan Carta Tajuk

Elemen tipografi merujuk Elemen ini sering Graf dan carta merupakan elemen 7
jenis muka taip termasuk digunakan dalam mereka visual yang diolah bagi mewakili
nombor dan simbol bentuk infografik. satu set data, contohnya data
matematik. Elemen Kepelbagaian medium numerik. Elemen ini digunakan
ini diperlukan untuk dan teknik ilustrasi tidak untuk menyampaikan maklumat
menyampaikan informasi terbatas, bergantung yang sukar dilihat melalui
dengan jelas. kepada kreativiti dan penggunaan teks atau nombor
kemahiran seseorang sahaja seperti pola, skala
4 Warna pereka grafik. hubungan, kekerapan dan trend.

Elemen warna digunakan 5 Fotografi 6 Simbol dan ikon
untuk menimbulkan suasana,
meningkatkan kontras, Penggunaan elemen Merupakan rekaan ilustrasi yang
membuat perbandingan, foto dalam infografik ringkas, mudah difahami dan
pengkelasan dan penegasan. boleh menjadikan rekaan mempunyai keseragaman stail
Penggunaan elemen tersebut kelihatan unik. visual. Simbol dan ikon sering
warna yang sesuai boleh Konsep dan stail visual digunakan untuk mewakili
menjadikan rekaan lebih persembahan yang data atau maklumat yang
harmoni dan memudahkan digunakan akan lebih dibahagikan mengikut klasifikasi
informasi disampaikan. realistik. dan membawa maksud yang
tertentu.

153

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

B Prinsip Visual Infografik

Data dan statistik ISOMINEFTORGIKRAFIK ab
c
• Maklumat data dan statistik
diserapkan melalui infografik.

• Kebiasaannya, maklumat data dan
statistik merupakan sampel atau
fakta yang dianalisis, diinterpretasi
dan disampaikan dengan cara yang
paling mudah untuk difahami.

Bahagian pengeluaran

Langkah 1
20%
Kejuruteraan
Hierarki dan flow
adeaLodmuiariiespmemtmi,snoccoiidopnnnsgtuusinmeemclcmiittdde,yuotsnunleoietdbrruhstit
alaloiqrueaemt deorlaotrevomluatgpnaat. • Hierarki dan flow memastikan susunan
keutamaan maklumat yang ingin
Langkah 2 disampaikan kepada pembaca.

45% Pembuatan • Prinsip ini membantu pereka untuk
lLdaeaaaodlmuioiaqriiesrmpeuemtmia,senocmctoiidopndnensgotuursilnameeomtclcrmiievttdde,oyumotslnunuleaoiettdbgrpruhnastiatt. merancang, menyusun kedudukan
maklumat dan data agar pembaca
Langkah 3 Langkah 4 mendapat informasi dengan lancar.

15% Pengujian dan 19% Penyimpanan Air Mineral
pembungkusan aaLnomdorinepeutmi,smccmiiopnnysgusneemilcbittdhe, otseuleuoedirrsmsdiitoamd Infografik
Manusia perlu minum 3 liter air setiap hari
tnmesaldceLaieooduoronoaadnriinclgsrpteosiuemddnmirvemseiauocoscatnmitilidmaptundetlytsgatoiupuqumlnteaoemuietlrbrai.ettmh,,
nnLeoniibsrilmheumetauadipilsimsqmuuiomnipdimdetoixvnleoceniradisaucimtnotam, muqmtueolitas,doncorooecsneotstrneudscdoeteqleotuxureaeertrc.miaatdagitpnioiasncailuniqlgluaemalmict,oesrrpeadetrvdsoiualusmctpipnaoittn.luUombt owmritysiis

Tajuk Stail visual

• Keseragaman setiap elemen visual ditentukan Formula Kimia
oleh prinsip stail visual.

7 • Prinsip ini memastikan penampilan visual
dalam sesuatu rekaan infografik mencapai
keharmonian bagi kesemua elemen visual
yang digunakan.

154

INFOGRAFIK   Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik) 

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, Format dan saiz

50% 80% • Format dan saiz dititikberatkan untuk
Lorem ipsum dolor sit menentukan ruang dan paparan susun atur
LEBIH EFEKTIF amet, consectetuer serta jumlah informasi.
adipiscing elit, sed
Lorem ipsum dolor sit diam nonummy nibh • Format merujuk kepada penetapan cara
amet, consectetuer maklumat disusun dan dipersembahkan, sama
adipiscing elit, sed ada dalam bentuk media cetak ataupun digital.
diam nonummy nibh
• Saiz pula merujuk standard pengukuran besar
48% Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer atau kecil seperti kertas bersaiz A4 atau A3.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer
PENGGUNA KAVIAR
“Lorem ipsum dolor
Lorem ipsum dolor sit sit amet, Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing
amet, consectetuer Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit,
adipiscing elit, sed consectetuer sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna
diam nonummy nibh adipiscing elit, sed aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci
diam nonummy “ tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer
adipiscing elit, sed diam nonummy nibh

Lorem ipsum Lorem ipsum Lorem ipsum
dolor sit amet, dolor sit amet, dolor sit amet,
consectetuer consectetuer consectetuer
adipiscing elit, adipiscing elit,
sed diam sed diam 30xadipiscing elit,
nonummynibh nonummynibh
euismod euismod tincidunt Lorem ipsum
tincidunt ut ut laoreet dolore dolor sit amet,
laoreet dolore magna aliquam consectetuer
magna aliquam erat volutpat. Ut adipiscing elit,

Lorem ipsum dolor sit Lorem ipsum Lorem ipsum dolor sit
amet, consectetuer dolor sit amet, amet, consectetuer
adipiscing elit, sed diam consectetuer
nonummynibh euismod euismod 12%adipiscing elit, sed diam
tincidunt ut laoreet tincidunt ut
dolore magna aliquam laoreet dolore
erat volutpat.

Naratif dan penceritaan Lorem ipsum Lorem ipsum Lorem ipsum
dolor sit dolor sit dolor sit
• Prinsip ini merujuk penetapan konsep
dan tema reka bentuk mengikut Lorem ipsum Lorem ipsum dolor sit amet,
informasi yang ingin disampaikan. consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod
tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
• Pereka grafik perlu memastikan setiap Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper
rekaan elemen visual yang dipilih
mampu menzahirkan maklumat kepada Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer
satu bentuk penceritaan yang jelas dan
menarik. Lorem ipsum Lorem ipsum dolor sit amet,
Lorem ipsum consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod
tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper
suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer

Lorem ipsum Lorem ipsum

Lorem ipsum dolor sit amet, Lorem ipsum dolor sit amet,
consectetuer adipiscing elit, sed diam consectetuer adipiscing elit, sed diam
nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet
dolore magna aliquam erat volutpat. dolore magna aliquam erat volutpat.

Tajuk

Peta laluan bas dalam 7
bentuk infografik

155

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

7.4 Jenis Graf dan Carta

1. Penggunaan pelbagai jenis graf dan carta merupakan elemen asas dalam penghasilan infografik.
Tujuan penggunaan graf dan carta dalam bidang matematik adalah untuk menyampaikan data
numerikal secara visual dengan jelas bagi memudahkan proses pengkajian dan eksplorasi
data.

2. Fungsi graf dan carta digunakan bagi menunjukkan hubungan, pola atau corak data yang sukar
diterangkan melalui teks dan nombor sahaja. Pereka grafik mampu mengolah informasi dalam
bentuk graf dan carta yang bersesuaian. Olahan informasi ini dihasilkan menggunakan kreativiti
dan kemahiran komunikasi visual supaya kelihatan lebih menarik. Berikut merupakan jenis-jenis
graf dan carta:

x • Graf bar • Graf garisan • Histogram
x

Bilangan pixels

0 y y 1.00 255
• Scatterplot 0 0 • Piktogram

x y • Carta pai

0 45% 5% 16.86 15.80
25% 16.68 15.62
10%
15%

Tajuk • Carta PROSES LANGKAH 1 LANGKAH 2 LANGKAH 3 LANGKAH 4 LANGKAH 5

alir MEREKA
7 BENTUK

• Graf 2011 2014 2016 2020
siri
masa

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

156

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik) 

7.5 Penjanaan Idea Infografik

1. Setiap rekaan infografik memerlukan proses penjanaan idea. Hal ini supaya idea tersebut dapat
diolah, diuji nilai dan ditambah baik sebelum sampai kepada karya akhir. Proses ini dapat
membantu pereka grafik menguji beberapa konsep secara kasar dengan cepat berpandukan
prinsip dan elemen visual infografik.

2. Oleh itu, sebelum memulakan proses penjanaan idea, murid perlu mendapatkan maklumat
dan data yang sah yang ingin disampaikan. Proses penjanaan idea ini melalui tiga fasa yang
merujuk proses lakaran kenit (thumbnail sketches), lakaran kasar (rough sketches) dan lukisan
komprehensif (comprehensive drawing). Kesemua fasa ini membantu pereka grafik merancang
proses lakaran bagi menentukan elemen dan prinsip visual yang akan digunakan dalam
penghasilan sesebuah infografik.

Makanan Kegemaran
Semasa Berkelah

100

20%

15%

35%

Lakaran kenit

10%

0 20% Buah Tajuk
Peratusan jenis Keropok
makanan yang Jenis makanan:
disukai oleh murid Roti lapis
semasa berkelah Aiskrim
Coklat
7

Lakaran komprehensif

Lakaran kasar

157

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

Peta Konsep

Seni Reka Grafik (Infografik)

Definisi Infografik

• Pengunaan elemen dan prinsip digarap dalam proses mereka bentuk informasi
agar dapat disampaikan kepada masyarakat dengan lebih efisien.
Elemen dan Prinsip Visual Infografik

Elemen Prinsip

• Tipografi • Data dan statistik
• Ilustrasi • Stail visual
• Simbol dan ikon • Hierarki dan flow
• Graf dan carta • Format dan saiz
• Fotografi • Naratif dan penceritaan
• Warna

Tajuk Jenis graf dan carta

• Graf bar
• Graf garisan
• Histogram
• Scatterplot

7 • Carta pai
• Piktogram
• Carta alir
• Graf siri masa

158

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik) 

Praktis Sumatif 7

PRAKTIS KERTAS 1

1. Apakah infografik? 7. Graf bar, graf garisan dan
A Penggunaan graf dan carta ​ merupakan contoh graf yang boleh digunakan
B Pembacaan mengambil masa yang lama dalam rekaan infografik.
C Representasi visual terhadap maklumat dan A carta pai
data B histogram
C piktogram
D Elemen visual yang digunakan menimbulkan D carta alir
penegasan
8. Apakah fungsi elemen warna dalam penghasilan
2. Infografik direka menggunakan elemen dan infografik?
I Menimbulkan suasana
visual supaya maklumat dapat II Meningkatkan kontras
III Pengkelasan dan penegasan
disampaikan dengan lebih menarik. IIII Membuat perbandingan
A I, II, dan III
A asas​ C kejelasan B I, II, dan IV
C I, III, dan IV
B prinsip D kehebatan D I, II, III, dan IV

3. Antara berikut, yang manakah fungsi infografik? 9. Gambar di bawah merupakan infografik
 .
I Mendapatkan maklumat dengan cepat dan

menyeluruh

II Memudahkan perjalanan dengan peta

infografik

III Mendapatkan maklumat cuaca dengan lebih

mudah

IIII Membuat audien mendapatkan maklumat

dengan lebih lambat

A I, II, dan III C I, III, dan IV

B I, II, dan IV D II, III, dan IV

4. Antara berikut, yang manakah elemen visual yang

digunakan bagi menghasilkan sesebuah rekaan

infografik?

I Data dan statistik

II Ilustrasi A graf siri masa
B carta alir
III Tipografik C histogram
D piktogram
IIII Format dan saiz

A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV 10. Gambar di bawah memberi gambaran dan

5. Susun dengan betul urutan proses rekaan representasi tentang  .

infografik yang betul. Tajuk

I Lakaran kasar

II Lukisan komprehensif

III Lukisan kenit

IIII Lakaran kenit 7

A I, III, II C IV, I, II

B IV, II, I D II, III, IV

6. Prinsip visual dalam penghasilan infografik

merupakan elemen visual A warna kontra
B nutrisi makanan
digunakan dalam suatu rekaan infografik. C pelbagai makanan
D hidangan makan malam
A bahan​ C cara

B unsur​ D seni

159

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

PRAKTIS KERTAS 2

1. Hasilkan simbol-simbol cuaca yang sesuai untuk dimasukkan ke dalam infografik. Anda dikehendaki
menghasilkan infografik cuaca yang menarik. Anda hendaklah merujuk cuaca yang terdapat di Malaysia.
Anda juga hendaklah mengaplikasikan elemen dan prinsip yang sesuai dalam menyampaikan maklumat
cuaca dengan berkesan.

2. Hasilkan satu infografik bagi representasi piramid makanan dan fungsinya. Anda hendaklah menitikberatkan
unsur bentuk, rupa dan warna. Media yang digunakan adalah bebas.

3. Hasilkan satu infografik tentang simptom virus corona. Anda hendaklah menitikberatkan unsur bentuk, warna
dan prinsip penegasan. Media yang digunakan adalah bebas.

PRAKTIS AMALI

Ekspresi Seni dalam Seni Reka Grafik (Infografik)

1. Hasilkan satu infografik dalam bentuk roda ramalan kaji cuaca pada hari ini.
Berikut langkah-langkah penghasilan infografik:
Langkah 1 – Buat carian ramalan kaji cuaca di Internet atau smart phone.

Langkah 2 – Buat lakaran kenit.

Cuaca Panas

Tajuk Hujan

Mendung Ribut

7 Matahari

Pelangi Petir

160

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik) 

Langkah 3 – Buat lakaran kasar.

panas

bertenaga

hujan

Tajuk
Langkah 4 – Buat lukisan komprehensif. Potong kotak bentuk roda. Bahagikan roda kepada enam bahagian

yang sama rata. Lukiskan cuaca yang berkaitan dan tampal di atas kotak dengan kemas. Buat
anak panah yang dilekat dengan jarum. Halakan jarum mengikut ramalan cuaca hari ini.

7

161

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

2. Hasilkan satu infografik makanan yang baik diambil dan tidak baik diambil untuk kesihatan.
Langkah 1 – Buat carian maklumat daripada piramid makanan serta mana-mana info yang membantu.

Langkah 2 – Buat lakaran kenit.

Makanan

Aiskrim

Makanan segera Buah-buahan

          
Langkah 3 – Buat lakaran kasar.
Lakaran 4 – Buat lukisan komprehensif.

Tidak Ya Potong kotak bentuk roda. Bahagikan roda kepada
bahagian makanan yang baik untuk kesihatan dan
tidak baik untuk kesihatan. Lukiskan makanan yang
berkaitan dan tampal di atas kotak dengan kemas.

Tajuk

Tidak Ya

7



162

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik) 

PROJEK FOLIO

Secara berkumpulan, hasilkan satu rekaan infografik 3D. Infografik tersebut hendaklah bertemakan makanan.

Tajuk projek : Infografik 3D

Saiz lukisan : Tidak kurang 20 cm × 20 cm

Jumlah bilangan lukisan : Satu

Subjek atau objek lukisan : Makanan

Alat dan media : Pensel, pen fel, pen mata bola dan pelbagai media kering atau basah yang sesuai

Teknik : Bersesuaian dengan alat dan media yang dipilih

Warna : Ceria dan menarik

Kertas : Kertas lukisan

Garis Panduan

1. Kulit folio
(a) Gunakan kadbod manila untuk membuat reka bentuk folio.
(b) Keseluruhan folio hendaklah berukuran 40 cm x 30 cm serta mengandungi dua poket untuk menyimpan
kertas lukisan.
(c) Setiap poket hendaklah berukuran 40 cm x 27 cm dan dilekatkan dengan teguh di halaman dalam kulit
folio.
(d) Tulis tajuk projek, butir nama dan tingkatan dengan jelas di kulit folio.

2. Kajian
(a) Membuat koleksi keratan gambar infografik.
(b) Membahagikan koleksi gambar tersebut mengikut jenis. Setiap jenis perlu ada tiga jenis infografik
sebagai rujukan.
(c) Susun gambar infografik mengikut jenis supaya mudah dirujuk.

3. Lakaran
(a) Membuat lakaran berpandukan urutan di langkah dua sebagai sumber ilham.
(b) Lakaran haruslah dibuat berasaskan infografik yang dipilih.
(c) Buat nota catatan bagi setiap lakaran yang dihasilkan menggunakan tulisan tangan atau cetakan
komputer.

4. Rangka sebenar
(a) Pilih empat karya yang paling baik dari segi aspek seni visual.
(b) Susun lakaran mengikut urutan cara anda ingin mempersembahkannya.
(c) Tentukan alat, media dan teknik lukisan.

5. Hasil Tajuk
(a) Sediakan alat dan media lukisan anda.
(b) Lukis dengan teliti di atas kertas lukisan berpandukan syarat ukuran lukisan.
(c) Gunakan teknik pilihan anda dan siapkan semua lukisan dengan teliti.
(d) Hasil media tertentu perlu dilindungi pemati.

6. Lain-lain 7
(a) Buat lukisan tentang
– Alat dan bahan yang digunakan.
– Proses dan teknik penghasilan mengikut urutan.
– Cadangkan cara infografik ini lebih dikenali dan membantu masyarakat kini.
(b) Lengkapkan juga halaman
– Kandungan
– Kos perbelanjaan
– Penghargaan

163

  Pendidikan Seni Visual  Tajuk 7  Seni Reka Grafik (Infografik)

7. Persembahan
(a) Bingkaikan hasil infografik dengan kadbod dan kertas lut sinar atau membuat laminasi.
(b) Susun halaman folio mengikut urutan isi kandungan. Butir nama dan tingkatan perlu ditulis di muka
hadapan di sudut kanan setiap helai kertas lukisan.
(c) Masukkan segala catatan bukti kajian yang telah disusun ke dalam satu poket folio anda atau menjilid
hasil kajian.
(d) Hasil karya lukisan dimasukkan ke dalam poket yang lain.
(e) Hantar folio anda yang mengandungi catatan bukti kajian dan juga hasil karya anda itu.

Contoh jawapan:

6Lapisan kek lapis 1. Text Here
dengan pemegang
teks Lorem ipsum dolor sit
amet, consectetuer
adipiscing elit, sed
diam nonummy nibh

2. Text Here

Lorem ipsum dolor sit
amet, consectetuer
adipiscing elit, sed
diam nonummy nibh

3. Text Here

Lorem ipsum dolor sit
amet, consectetuer
adipiscing elit, sed
diam nonummy nibh

4. Text Here

Lorem ipsum dolor sit
amet, consectetuer
adipiscing elit, sed
diam nonummy nibh

5. Text Here

Lorem ipsum dolor sit
amet, consectetuer
adipiscing elit, sed
diam nonummy nibh

6. Text Here

Lorem ipsum dolor sit
amet, consectetuer
adipiscing elit, sed
diam nonummy nibh

CUPCAKE

INFOGRAPHIC

42% 73%

Tajuk
50% 8%

7
42% 73% 50% 8%

164

JAWAPAN

1Tajuk 6Tajuk

Seni Bina Seni Batik

Praktis Sumatif 1 Praktis Sumatif 6

Praktis Kertas 1 5. D 6. A Praktis Kertas 1
1. A 2. C 3. C 4. A 1. D 2. A 3. B 4. A 5. A 6. D
7. D 8. B 9. A 10. A 7. A 8. C 9. C 10. A 11. D 12. B

2Tajuk 7Tajuk Seni Reka Grafik (Infografik)

Seni Lukisan

Praktis Sumatif 2 Praktis Sumatif 7

Praktis Kertas 1 6. D Praktis Kertas 1 6. C
1. A 2. B 3. D 4. D 5. A 1. C 2. B 3. A 4. C 5. C
7. A 8. A 9. C 10. A 7. B 8. D 9. D 10. B

3Tajuk 8Tajuk Seni Foto (Manipulasi Imej dan
e-Portfolio)
Seni Catan

Praktis Sumatif 3 6. D Praktis Sumatif 8 6. B

Praktis Kertas 1 4. D 5. D Praktis Kertas 1 4. A 5. A
1. B 2. B 3. A 1. D 2. C 3. B 10. D
7. A 8. A 9. A 7. B 8. D 9. A

4Tajuk KERTAS MODEL SPM

Seni Arca

Praktis Sumatif 4 Kertas 1
1. C 2. D 3. D
Praktis Kertas 1 5. A 6. D 7. A 8. B 9. A 4. D 5. D 6. C
1. B 2. A 3. D 4. A 1 3. C 14. B 15. C 10. D 11. D 12. C
7. C 8. C 9. A 10. C 1 9. C 20. D 21. C 16. B 17. D 18. A
25. D 26. A 27. B 22. B 23. A 24. C
5Tajuk Reka Bentuk Industri 31. B 32. D 33. A 28. B 29. C 30. B
37. D 38. A 39. B 34. D 35. D 36. D
40. D

Praktis Sumatif 5

Praktis Kertas 1 5. B 6. B
1. C 2. A 3. A 4. B
7. A 8. B 9. A 10. D

192

PENDIDIKAN SPM CC035851 FOCUS SPM PENDIDIKAN SENI VISUAL Tingkatan 5 KSSM
SENI VISUAL
5Tingkatan
REVISI üInfo Seni
üNota Komprehensif KSSM
üInfografik üGlosari
üKata Kunci FOCUS SPM KSSM Tingkatan 5 – siri teks
üPeta Konsep rujukan yang lengkap dan padat dengan ciri-ciri

PENGUKUHAN & istimewa untuk meningkatkan pembelajaran
PENTAKSIRAN murid secara menyeluruh.

üPraktis Sumatif üKertas Model SPM Siri ini merangkumi Kurikulum Standard
üPraktis Amali üJawapan Lengkap Sekolah Menengah (KSSM) yang baharu serta
üProjek Folio
mengintegrasikan keperluan Sijil Pelajaran
CIRI-CIRI EKSTRA Malaysia (SPM). Pastinya satu sumber yang

üPAK-21 üKod QR hebat bagi setiap murid!
REVISI

PENGUKUHAN
PENTAKSIRAN

EKSTRA

JUDUL-JUDUL DALAM SIRI INI:
• Mathematics
• Sejarah • Matematik
• Pendidikan Islam • Matematik Tambahan • Additional Mathematics
• Pendidikan Seni Visual • Sains • Science
Dapatkan • Biologi • Biology
versi • Fizik • Physics
eBook! • Kimia • Chemistry



W.M: RM1?8?.9?5? / E.M: RM1?9?.9?5?

CC035851
ISBN: 978-967-2965-75-6

PELANGI