FOCUS SEJARAH KSSM TG4

KANDUNGAN









Bab
1 Warisan Negara Bangsa 3.5 Faktor Kedatangan Jepun

ke Negara Kita
1.1 Latar Belakang Negara Bangsa 3.6 Dasar Pendudukan Jepun
Sebelum Kedatangan Barat di Negara Kita
1.2 Ciri-ciri Negara Bangsa 3.7 Perjuangan Rakyat Menentang
Kesultanan Melayu Melaka Pendudukan Jepun
1.3 Keunggulan Sistem Pentadbiran 3.8 Perkembangan Gerakan
dan Undang-undang Nasionalisme Tempatan dan
1.4 Peranan Pemerintah dan Rakyat Pendudukan Jepun
Peta Konsep 3.9 Keadaan Negara Kita Selepas
Kekalahan Jepun
Praktis Sumatif 1
Peta Konsep
Praktis Sumatif 3
Bab
2 Kebangkitan Nasionalisme
Bab
2.1 Maksud Nasionalisme 4 Era Peralihan Kuasa British di
Negara Kita
2.2 Perkembangan Idea
Nasionalisme di Barat 4.1 British Military Administration
2.3 Perkembangan Idea 4.2 Gagasan Malayan Union
Nasionalisme di Asia
2.4 Perkembangan Idea 4.3 Reaksi Penduduk Tempatan
terhadap Malayan Union
Nasionalisme di Asia Tenggara
2.5 Kesedaran Nasionalisme 4.4 Penyerahan Sarawak kepada
Kerajaan British
di Negara Kita
2.6 Faktor Kemunculan Gerakan 4.5 Reaksi Penduduk Tempatan
terhadap Penyerahan Sarawak
Nasionalisme
2.7 Perkembangan Nasionalisme 4.6 Penyerahan Sabah kepada
Kerajaan British
2.8 Kesan Perkembangan 4.7 Reaksi Penduduk Tempatan
Nasionalisme terhadap Penyerahan Sabah
Peta Konsep Peta Konsep
Praktis Sumatif 2 Praktis Sumatif 4

Bab Konflik Dunia dan Pendudukan
3 Jepun di Negara Kita Bab Persekutuan Tanah Melayu
5 1948
3.1 Nasionalisme di Negara Kita
Sebelum Perang Dunia 5.1 Latar Belakang Penubuhan
3.2 Latar Belakang Perang Dunia Persekutuan Tanah Melayu 1948
3.3 Perang Dunia Kedua 5.2 Faktor Penubuhan Persekutuan
3.4 Perang Dunia Kedua di Asia Tanah Melayu 1948
Pasifik


iii




KANDUNGAN.indd 3 21/02/2020 11:39 AM

5.3 Ciri-ciri Persekutuan Tanah 8.3 Penubuhan Majlis Perundangan
Melayu 1948 Persekutuan
5.4 Kesan Penubuhan Persekutuan 8.4 Peranan Kabinet Pertama
Tanah Melayu 1948 Persekutuan Tanah Melayu
Peta Konsep Peta Konsep
Praktis Sumatif 5 Praktis Sumatif 8

Bab Ancaman Komunis dan
6 Perisytiharan Darurat Bab Perlembagaan Persekutuan
9 Tanah Melayu 1957

6.1 Kemasukan Pengaruh Komunis
di Negara Kita 9.1 Usaha Rundingan Kemerdekaan
6.2 Ancaman Komunis di Negara 9.2 Peranan Suruhanjaya
Kita Perlembagaan Persekutuan
6.3 Usaha Menangani Ancaman Tanah Melayu
Komunis 9.3 Langkah Penggubalan
6.4 Kesan Zaman Darurat Perlembagaan Persekutuan
terhadap Negara Kita Tanah Melayu yang Merdeka
9.4 Perjanjian Persekutuan Tanah
Peta Konsep
Melayu
Praktis Sumatif 6 Peta Konsep

Bab Praktis Sumatif 9
7 Usaha ke Arah Kemerdekaan

Bab
7.1 Latar Belakang Idea Negara
Merdeka 10 Pemasyhuran Kemerdekaan
7.2 Jawatankuasa Hubungan
Antara Kaum 10.1 Pengertian Kemerdekaan
7.3 Sistem Ahli 10.2 Persediaan Menyambut
7.4 Sistem Pendidikan Kebangsaan Pemasyhuran Kemerdekaan
Negara
7.5 Penubuhan Parti Politik 10.3 Detik Pemasyhuran
Peta Konsep Kemerdekaan Negara
Praktis Sumatif 7 10.4 Kesan Kemerdekaan terhadap
Negara Kita
Bab 10.5 Prinsip Kedaulatan Persekutuan
Tanah Melayu
8 Pilihan Raya Peta Konsep

8.1 Perkembangan Pilihan Raya Praktis Sumatif 10
di Persekutuan Tanah Melayu
8.2 Proses Pilihan Raya Umum
Pertama












iv




KANDUNGAN.indd 4 21/02/2020 11:39 AM

Tingkatan 4
Bab TEMA : PEMBINAAN NEGARA
Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
Tajuk 9 : Nasionalisme di Malaysia Sebelum Perang Dunia Kedua
2 Kebangkitan Nasionalisme









KATA KUNCI




Nasionalisme
Revolusi Keagungan
Gerakan Islah
Pan-Islamisme
Gerakan Propaganda
Pemulihan Meiji
Kemerdekaan
Golongan intelektual
Penulisan kreatif
Persatuan





























Perkembangan idea nasionalisme di Barat telah mempengaruhi kebangkitan nasionalisme
di Asia dan Asia Tenggara termasuklah di negara kita. Perkembangan nasionalisme di
negara kita tercetus daripada pelbagai faktor yang seterusnya memberikan kesan
kepada usaha membina tamadun bangsa dan negara.

Apakah idea nasionalisme di Barat yang mempengaruhi perkembangan nasionalisme
di Asia dan Asia Tenggara? Apakah matlamat nasionalisme di Asia Tenggara?
Bagaimanakah nasionalisme digerakkan di negara kita?








11




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 11 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

2.1 Maksud Nasionalisme


1. Nasionalisme bermaksud perasaan cinta yang mendalam terhadap bangsa dan negara.
2. Nasionalisme juga diertikan sebagai semangat kebangsaan yang berkaitan dengan perjuangan
menentang penjajahan dan pembelaan terhadap bangsa dan negara.
3. Nasionalisme juga bermaksud gerakan untuk mencapai kebebasan politik, ekonomi dan sosial
Bab
Bab
2 daripada penguasaan orang asing.
4. Idea nasionalisme berbeza antara negara dengan zaman kerana berkait rapat dengan pengalaman
sejarah dan pengaruh sekeliling seperti keturunan, agama, bahasa dan adat resam.
5. Nasionalisme ialah gerakan untuk melahirkan perasaan kekitaan dengan menggunakan
persamaan kebudayaan dan pengalaman sejarah yang bertujuan membebaskan bangsa dan
negara daripada penjajahan.
6. Gerakan ini menuju matlamat yang sama, Praktis Formatif 1
iaitu membina bangsa yang bersatu dan 1. Berdasarkan pendapat tokoh dan sejarawan,
negara berdaulat. rumuskan maksud nasionalisme.

Pendapat Tokoh

Tokoh Tafsiran berkaitan nasionalisme


• Nasionalisme merupakan satu gerakan yang meletakkan kesetiaan seseorang
hanya kepada negara atau bangsanya.

Hans Kohn
• Kebangkitan nasionalisme Melayu lebih kepada kesedaran diri pada dekad
terakhir sebelum Perang Dunia Kedua disebabkan ancaman terhadap
kepentingan orang Melayu dan faktor ekonomi.
• Nasionalisme juga timbul akibat kebimbangan masyarakat terhadap sekularisme
dan imperialisme Barat yang melanda Tanah Melayu.
Profesor William R. Roff

• Kita hendak menzahirkan suatu bangsa yang lebih tegap dan kuat, boleh
berdiri di atas tapak kaki kita sendiri dan mengambil tempat yang sebenar di
sisi bangsa-bangsa lain yang tegap dan bersatu
Dato’ Onn Jaafar

• Perjuangan menentang penjajahan hendaklah ada persatuan dan perpaduan
yang kuat, iaitu National Fronts.
• Segala tenaga menentang penjajahan hendaklah digunakan untuk mencapai
kemerdekaan dengan tetap berpegang pada tatatertib dan adab sopan bangsa
Melayu dan agama Islam.
Dr. Burhanuddin al-Helmi
• Nasionalisme merupakan fenomena sejagat yang mengiktiraf hak setiap
bangsa di dunia ini untuk menubuhkan negaranya sendiri.
• Nasionalisme memindahkan kedaulatan kepada rakyat.
• Nasionalisme juga menuntut kesetiaan ulung individu disalurkan kepada
negara bangsa itu.
Dr. R. Suntharalingam



12




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 12 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme


• Nasionalisme Melayu bukanlah gejala baharu hasil penggabungan Tanah
Melayu oleh British.
• Nasionalisme Melayu telah wujud sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka.
• Kesetiaan kepada raja merupakan ciri nasionalisme Melayu ketika itu
dan orang Melayu berpegang pada faham kebangsaan yang bersifat
Profesor Datuk Zainal Abidin ke “Tanah Melayuan”.
Abdul Wahid Bab Bab
2
• Dalam konteks Melayu sebelum merdeka, nasionalisme digunakan untuk
merujuk perjuangan orang Melayu bagi mendapatkan kembali kedudukan
unggul dalam negara sendiri.
Profesor Emeritus Tan Sri
Dr. Khoo Kay Kim



2.2 Perkembangan Idea 6. Semasa pemerintahan Mary II dan William
of Orange, konsep kedaulatan parlimen dan
Nasionalisme di Barat
sistem raja berperlembagaan dimantapkan.
1. Nasionalisme di Barat berkembang 7. Bill of Rights digubal untuk memberikan
hasil daripada penentangan terhadap keutamaan kepada parlimen menggubal
pemerintahan beraja yang menjadi simbol undang-undang dan hak mengutip cukai.
penindasan yang menggugat hak dan
kebebasan rakyat.
INFO SEJARAH
INFO SEJARAH
2. Contoh nasionalisme antiraja ialah Revolusi
Keagungan di England dan Revolusi Pemikiran John Locke (ahli falsafah Inggeris)
Perancis.
3. Idea nasionalisme turut dikaitkan
dengan perjuangan untuk memperoleh
kemerdekaan daripada penjajahan kuasa
asing seperti Revolusi Amerika.

Revolusi Keagungan di England (1688) • John Locke menghasilkan karya Two Treatises
1. Revolusi Keagungan (Glorious Revolution) of Government.
di England berlaku disebabkan keinginan • Mempopularkan prinsip raja berperlembagaan.
• Menolak konsep pemerintahan raja berkuasa
menegakkan kedaulatan parlimen dan hak mutlak.
asasi rakyat. • Menegaskan bahawa kerajaan patut diasaskan
2. Revolusi tercetus kerana pemerintahan Raja berdasarkan persetujuan antara pemerintah
James II membelakangkan parlimen semasa dengan rakyat.
menggubal undang-undang. • Undang-undang perlu digubal bagi memenuhi
hak asasi manusia.
3. Ahli parlimen telah bangkit menentang
pemerintahan raja berkuasa mutlak dengan
sokongan Mary II dan suaminya, Raja Revolusi Amerika (1776)
William of Orange dari Belanda. 1. Revolusi Amerika merupakan reaksi orang
4. Menyedari sokongan yang berkurangan, Amerika menentang penjajahan British.
Raja James II melarikan diri ke Perancis. 2. Penentangan tersebut berlaku kerana British
5. Peristiwa ini dikenali sebagai Revolusi tidak melindungi hak rakyat Amerika yang
Keagungan kerana peralihan kuasa berlaku merupakan sebahagian daripada empayar
secara aman tanpa pertumpahan darah. British.



13




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 13 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

3. Terdapat 13 buah tanah jajahan British di Revolusi Perancis (1789)
Amerika.
1. Revolusi Perancis tercetus daripada idea
4. Penduduk Amerika menentang akta yang nasionalisme yang memperjuangkan
diperkenalkan untuk memungut cukai di kebebasan, persamaan dan persaudaraan
jajahan tersebut seperti Akta Pelayaran, oleh golongan pemikir Perancis seperti
Akta Gula, Akta Setem dan Akta Teh. Jean Jacques Rousseau (Rousseau) dan
5. Penduduk Amerika melaungkan slogan Voltaire.
Bab
Bab
2 “tiada cukai tanpa perwakilan” kerana tiada
wakil Amerika dalam Parlimen British.
6. Pemimpin di tanah jajahan menubuhkan
kongres yang diketuai oleh George
Washington dan mengisytiharkan perang
terhadap British untuk memperjuangkan
kemerdekaan Amerika.
7. Kongres telah meluluskan Perisytiharan Jean Jacques Rousseau,
Kemerdekaan Amerika yang ditulis oleh ahli falsafah Perancis
Thomas Jefferson pada bulan Julai 1776. 2. Rousseau menulis The Social Contract
8. Perisytiharan tersebut menegaskan yang mengemukakan keunggulan suara
jika kerajaan tidak dapat menjamin hak rakyat bagi menjamin kesejahteraan
kehidupan, kebebasan dan kebahagiaan, masyarakat.
maka menjadi hak rakyat untuk membentuk 3. Suara rakyat digelar “hasrat umum”
kerajaan baharu. merupakan kata sepakat golongan yang
9. Revolusi Amerika berakhir pada tahun 1783, mempunyai kesedaran.
apabila British mengakui kemerdekaan 4. Kedaulatan suara rakyat lebih tinggi
Amerika. dan penting daripada institusi raja dan
10. 13 buah bekas tanah jajahan tersebut birokrasi.
digabungkan dan diberi nama sebagai 5. Sasaran golongan revolusi adalah terhadap
Amerika Syarikat yang memperkenalkan pemerintahan autokratik Raja Louis XVI
sistem pemerintahan demokrasi. (1774 – 1792) dan golongan bangsawan.

6. Golongan tersebut memonopoli pelbagai
keistimewaan, sebaliknya rakyat terbeban
dengan pelbagai cukai.
7. Golongan revolusi menggempur penjara
Bastile, membebaskan tahanan politik dan
menggulingkan Raja Louis XVI.

Thomas Jefferson, ahli 8. Revolusi Perancis membawa kemunculan
falsafah Amerika Republik Perancis yang mengakhiri sistem
pemerintahan beraja di Perancis.
INFO SEJARAH
INFO SEJARAH
Praktis Formatif 2
“Jamuan Teh Boston” merujuk kepada peristiwa
penentangan orang Amerika terhadap Akta Teh 1. Apakah persamaan idea nasionalisme di England
dan monopoli British dalam perdagangan teh di dan Perancis?
Amerika. Mereka bertindak membuang kotak-
kotan berisi teh ke laut daripada kapal British yang 2. Apakah bentuk pemerintahan yang lahir kesan
berlabuh di pelabuhan Boston pada tahun 1773. daripada Revolusi Amerika?
Tindak balas British terhadap peristiwa tersebut
mencetuskan Perang Kemerdekaan Amerika.


14




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 14 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

2.3 Perkembangan Nasionalisme di 11. Satyagraha bermaksud berpegang teguh
kepada kebenaran dan menjadi asas
Asia
perjuangan tanpa keganasan.
1. Perkembangan nasionalisme di Asia 12. Selepas Perang Dunia Kedua, INC dan Liga
merupakan kesinambungan idea Muslim membentuk jawatankuasa khas
nasionalisme di Barat kesan daripada merangka rancangan pembahagian India,
pertembungan yang berlaku dengan bangsa iaitu negara India dan Pakistan. Bab Bab
Eropah.
13. Pada 14 Ogos 1947, Pakistan diumumkan 2
2. Kedatangan dan penjajahan kuasa sebagai negara merdeka dengan
Eropah di Asia mencetuskan kebangkitan Muhammad Ali Jinnah sebagai Gabenor
nasionalisme seperti di India, China, Mesir, Jeneral Pakistan.
empayar Uthmaniyah dan Jepun.
14. India pula mengisytiharkan kemerdekaan
pada 15 Ogos 1947. Jawaharlal Nehru
Nasionalisme di India
dilantik sebagai Perdana Menteri pertama
1. Nasionalisme di India merupakan reaksi India.
penduduk tempatan terhadap dasar
imperialisme British.
2. Kebangkitan rakyat tempatan dalam Dahagi
India 1857 merupakan titik tolak kepada
perkembangan nasionalisme di India.
3. Nasionalisme awal bercorak gerakan
terhadap isu sosioagama.
4. Brahmo Samaj dan Arya Samaj merupakan
pertubuhan penting yang menanam rasa Mahatma Gandhi, pemimpin
cinta terhadap budaya tempatan kesan Kongres Kebangsaan India
daripada pengaruh budaya Barat.
5. Pada penghujung abad ke-19, perkembangan Nasionalisme di China
pendidikan Barat membawa kemunculan 1. Nasionalisme di China bertujuan untuk
golongan intelektual yang memulakan mengukuhkan peradaban China dalam
gerakan nasionalisme lebih tersusun. kalangan orang Cina daripada ancaman
6. Mereka menubuhkan pertubuhan politik penguasaan politik dan ekonomi oleh kuasa
untuk menyuarakan pandangan seperti asing.
Kongres Kebangsaan India atau Indian 2. Nasionalisme China bermula dengan
National Congress (INC) dan Liga Muslim. penentangan terhadap pemerintahan
7. Pada awal abad ke-20, muncul gerakan Dinasti Manchu (kerajaan Manchuria) yang
bersifat keras yang diketuai oleh nasionalis dianggap sebagai orang luar dan kehilangan
radikal seperti Bal Gangadhar Tilak dan mandat.
Bipin Chandra Pal. 3. Masyarakat China hilang kepercayaan
8. Mereka telah menggerakkan semangat terhadap Dinasti Manchu yang gagal
penentangan secara militan terhadap menghalang kemasukan pengaruh Barat.
British.
4. Gerakan nasionalisme seterusnya bercorak
9. Selepas Perang Dunia Pertama, INC anti-Barat kerana menentang campur
mengamalkan dasar tidak bekerjasama tangan kuasa Barat di China.
dengan British.
5. Tokoh yang mempelopori gerakan
10. Mahatma Gandhi menjadikan satyagraha kebangkitan rakyat di China ialah Dr. Sun
sebagai pegangan untuk menggerakkan Yat Sen.
nasionalisme di India.



15




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 15 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

6. Beliau mengemukakan Tiga Prinsip 5. Khalifah Abdul Hamid II, iaitu pemerintah
Rakyat (San Min Chu-i) sebagai ideologi empayar Uthmaniyah menggerakkan idea
perjuangan, iaitu nasionalisme, demokrasi Pan-Islamisme.
dan kebajikan sosial.
6. Gerakan ini mendapat sokongan umat
7. Prinsip tersebut menjadi asas kepada Islam di seluruh dunia termasuklah Tanah
gerakan Revolusi China pada tahun 1911 Melayu. Contohnya, kebangkitan Tok
yang berjaya menumbangkan pemerintahan Janggut menentang British di Kelantan pada
Bab
Bab
2 Dinasti Manchu dan membentuk tahun 1915.
pemerintahan republik di China.
Gerakan Islah
1. Gerakan Islah
merujuk gerakan
pemulihan Islam.
2. Gerakan ini
dipelopori oleh
Sayyid Jamal al-
Din al-Afghani dan
Dr. Sun Yat Sen,
pemimpin Revolusi China Sheikh Muhammad Sayyid Jamal al-Din
Abduh. al-Afghani
Nasionalisme Empayar Uthmaniyah 3. Imperialisme Barat di Mesir menyebabkan
dan Mesir berlakunya pertembungan kebudayaan
1. Nasionalisme empayar Uthmaniyah dan antara Eropah-Amerika dengan kebudayaan
Mesir lahir daripada kesedaran untuk tempatan yang mengubah budaya dan
mempertahankan sistem pemerintahan tradisi kepercayaan masyarakat tempatan.
Islam dan agama Islam akibat ancaman 4. Gerakan Islah menyeru umat Islam
imperialisme Barat pada abad ke-19. berpegang pada ajaran Islam yang sebenar
2. Kesedaran tersebut mencetuskan gerakan berpandukan al-Quran dan Hadis serta
Pan-Islamisme dan gerakan Islah. memperbaik kehidupan masyarakat untuk
melepaskan diri daripada penjajahan.
Gerakan Pan-Islamisme

1. Pada tahun 1883, Sayyid Jamal al-Din al- Nasionalisme di Jepun
Afghani menubuhkan kumpulan yang 1. Nasionalisme di
diberikan nama al-Urwah al-Wuthqa Jepun digerakkan
(Ikatan yang Kuat). oleh pemerintah
2. Kumpulan tersebut ditubuhkan untuk Jepun disebabkan
memperkuatkan rasa persaudaraan dan kesedaran
membawa umat Islam kepada kemajuan. untuk mencapai
kemajuan bagi
3. Pertubuhan ini telah menerbitkan akhbar mengelakkan
al-Urwah al-Wuthqa untuk menyebarkan ancaman Maharaja Mikado Meiji
idea Pan-Islamisme, iaitu seruan penyatuan imperialisme
persaudaraan umat Islam di seluruh dunia Barat.
untuk bangkit menghalang peluasan kuasa
Barat. 2. Maharaja Mikado Meiji melancarkan
gerakan pemulihan Jepun dengan
4. Pada tahun 1914, empayar Uthmaniyah menekankan pemodenan mengikut model
mengeluarkan fatwa menyeru umat Islam Barat supaya Jepun dihormati oleh kuasa
yang ditindas penjajah Barat bangkit Barat.
berjuang bersama-sama dengan empayar
Uthmaniyah.


16




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 16 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

3. Prinsip dan semangat bushido dijadikan 3. Nasionalisme peringkat awal berbentuk
asas membina nasionalisme dalam Gerakan Propaganda yang dipimpin oleh
kalangan rakyat dan pemerintah semasa Jose Rizal. Gerakan ini menuntut Filipina
era Pemulihan Meiji. dijadikan sebahagian daripada wilayah
Sepanyol yang mempunyai hak yang sama
4. Semangat bushido ialah sikap sanggup
menanggung risiko, bersungguh-sungguh seperti bangsa Sepanyol.
mencapai cita-cita dan sedia berkorban 4. Jose Rizal menubuhkan Liga Filipina pada Bab
Bab
demi melaksanakan tanggungjawab tahun 1892 untuk mendesak kerajaan
terhadap ketua dan negara Sepanyol melakukan perubahan politik, 2
5. Pemulihan Meiji meliputi gerakan ekonomi dan sosial di Filipina.
pembaharuan dalam semua aspek 5. Kegagalan Gerakan Propaganda telah
kehidupan yang menjadikan Jepun muncul mencetuskan idea nasionalisme yang lebih
sebagai negara perindustrian dan kuasa radikal.
tentera yang kuat di Asia pada awal abad
ke-20. 6. Bonifacio menubuhkan Katipunan untuk
memperoleh kemerdekaan Filipina melalui
6. Desakan ekonomi dan nasionalisme revolusi.
melampau oleh golongan tentera
kemudiannya menjadikan Jepun sebagai 7. Katipunan merupakan gerakan revolusioner
kuasa imperialisme di Asia. telah menggunakan akhbar Kalayan untuk
menyebarkan idea revolusi kepada rakyat
Praktis Formatif 3 Filipina.
8. Bonifacio dan Aguinaldo telah memimpin
1. Nyatakan perbezaan nasionalisme Jepun
berbanding negara India dan China. Katipunan melancarkan Revolusi Filipina
pada tahun 1896 untuk menyingkirkan
pemerintahan Sepanyol, namun usaha ini
gagal.
2.4 Perkembangan Nasionalisme di 9. Aguinaldo kemudian telah bekerjasama
Asia Tenggara dengan Amerika Syarikat dan berjaya
mengusir Sepanyol dari Filipina.
1. Nasionalisme di Asia Tenggara berakar umbi
daripada gerakan membebaskan diri untuk 10. Perisytiharan Kemerdekaan Filipina oleh
menentang kuasa Barat seperti yang berlaku Aguinaldo pada tahun 1899 tidak diiktiraf
di Filipina, Burma (Myanmar), Vietnam dan oleh Amerika Syarikat, sebaliknya Filipina
Indonesia. diletakkan di bawah penguasaan Amerika
Syarikat.
2. Namun, di Thailand, gerakan nasionalisme
bersifat menuntut pembaharuan dalam 11. Di bawah penjajahan Amerika Syarikat,
pentadbiran ke arah mengekalkan golongan nasionalis mengubah strategi
kedaulatan negara daripada ancaman perjuangan dengan menggunakan saluran
imperialisme. diplomasi melalui parti politik sederhana.

12. Pendekatan kerjasama membolehkan Sergio
Nasionalisme di Filipina
Osmena, pemimpin Parti Nasionalis dilantik
1. Nasionalisme di Filipina muncul untuk menganggotai Dewan Perhimpunan
menghapuskan penjajahan asing. Filipina pada tahun 1907.

2. Antara tokoh nasionalis penting termasuklah 13. Gerakan menuntut kemerdekaan ini
Jose Rizal, Andres Bonifacio (Bonifacio) diteruskan oleh golongan nasionalis
serta Emilio Aguinaldo (Aguinaldo). sehingga Perang Dunia Kedua.






17




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 17 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

Nasionalisme di Burma (Myanmar) 12. Pemimpin parti tersebut seperti Aung
San, Kyaw Nein dan U Nu menggelar diri
1. Nasionalisme di Burma adalah manifestasi
perjuangan golongan kelas menengah, sebagai “Thakin” yang bermaksud tuan dan
sami Buddha (pongyi), Thakin (siswazah menegaskan orang Burma mesti bertuankan
universiti) dan golongan petani menentang orang Burma.
imperialisme British. 13. Dr. Ba Maw yang memenangi pilihan raya
pada tahun 1937 kemudiannya dilantik
2. Nasionalisme digerakkan oleh golongan sebagai Perdana Menteri yang pertama.
Bab
Bab
2 kelas pertengahan berpendidikan
Barat berikutan pengaruh British yang
mengancam kedudukan agama Buddha. Nasionalisme di Vietnam
3. Mereka telah menubuhkan Persatuan 1. Nasionalisme di Vietnam muncul akibat
Belia Buddha pada tahun 1906 untuk perubahan sosiopolitik dan sosioekonomi
mengekalkan tradisi Buddha, pendidikan selepas kedatangan Perancis.
dan kebudayaan Burma. Persatuan 2. Nasionalisme Vietnam dipelopori oleh
tersebut menggunakan isu kasut untuk golongan bangsawan dan pegawai daripada
membangkitkan nasionalisme. golongan Mandarin, iaitu pembesar yang
4. Isu kasut merujuk perbuatan orang British menerima pendidikan Confucius.
yang memakai kasut semasa memasuki kuil 3. Golongan ini memperjuangkan pemulihan
Buddha. Perbuatan ini dianggap mencemari sistem pemerintahan beraja.
kesucian agama Buddha
4. Kemunculan golongan intelektual telah
5. Selepas diambil alih oleh pemimpin yang meningkatkan kesedaran politik dan
lebih radikal seperti U Ba Pe, persatuan gerakan anti-Perancis.
tersebut dinamakan Majlis Persatuan Am
Kesatuan Burma. Isu yang berkaitan dengan 5. Nasionalisme Vietnam disalurkan melalui
bangsa Burma mula diperjuangkan. akhbar seperti Tribune Indige dan Cloche
Felee yang mengkritik penindasan Perancis
6. Menjelang tahun 1920, Revolusi Pelajar dan menuntut hak rakyat Vietnam.
menuntut penubuhan universiti untuk
mereka. 6. Nasionalisme Vietnam selepas Perang Dunia
Pertama bercorak revolusi yang didukung
7. Golongan sami Buddha seterusnya oleh dua aliran ideologi, iaitu nasionalisme
menubuhkan Majlis Am Sangha Samagyi dan komunisme.
dan mencetuskan Pemberontakan Saya
San (1930 – 1932). 7. Parti utama aliran nasionalisme ialah Viet
Nam Quoc Dang Dang (VNQDD) atau Parti
8. Pemberontakan diketuai oleh Saya San, iaitu Nasionalis Vietnam pimpinan Nguyen Thai
bekas pongyi mendapat sokongan golongan Hoc.
petani yang terbeban dengan pelbagai jenis
cukai. 8. Aliran komunis diterajui oleh Parti Komunis
Vietnam (PKV) pimpinan Ho Chi Minh.
9. Perkembangan nasionalisme seterusnya
dipengaruhi oleh pengenalan Perlembagaan 9. Perjuangan VNQDD berteraskan demokrasi,
Burma 1935 yang memisahkan Burma nasionalisme dan sosialisme.
dengan India. 10. VNQDD melancarkan pemberontakan pada
10. Perlembagaan tersebut telah merangsang tahun 1930 untuk mengusir Perancis dan
perjuangan ke arah berkerajaan sendiri. menubuhkan kerajaan republik Vietnam.
11. Perancis melumpuhkan gerakan golongan
11. Golongan Thakin menubuhkan Parti Do
Bama Asiayone (Kami Orang Burma) untuk nasionalis dengan menangkap pemimpin
memperjuangkan kemerdekaan Burma. VNQDD dan menghukum bunuh Nguyen
Thai Hoc.




18




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 18 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

12. Revolusi menentang Perancis diteruskan 7. Nasionalisme menjadi semakin radikal
oleh Ho Chi Minh melalui PKV. dengan penubuhan parti politik yang
13. Pada bulan memperjuangkan kemerdekaan seperti
September 1945, Ho Sarekat Islam (SI), Partai Komunis
Chi Minh berjaya Indonesia (PKI) dan Partai Nasionalis
mengisytiharkan Indonesia (PNI).
kemerdekaan 8. Kepimpinan Soekarno menjadikan PNI Bab
Republik sebagai sebuah parti yang berpengaruh.
Bab
Demokratik Vietnam 2
di Hanoi, Vietnam Ho Chi Minh 9. Pada tahun 1928, Kongres Pemuda Indonesia
Utara. Ho Chi Minh melahirkan ikrar “Sumpah Pemuda” yang
dilantik sebagai Presiden Pertama. menjadi tonggak nasionalisme.

14. Vietnam Selatan yang berpusat di Saigon 10. Tiga asas dalam sumpah tersebut ialah
berada di bawah pengaruh Perancis dan satu tanah air, satu bangsa dan satu bahasa
Amerika Syarikat. untuk mewujudkan keutuhan negara
15. Gerakan menentang penjajahan Barat bangsa.
diteruskan sehingga Republik Vietnam 11. Bagi mengukuhkan perjuangan, Soekarno
terbentuk pada tahun 1976. mempelopori pembentukan Permuafakatan
Perhimpunan Politik Kebangsaan Indonesia
Nasionalisme di Indonesia (PPPKI).
1. Nasionalisme di Indonesia pada awalnya 12. PPPKI ialah gabungan organisasi dan parti
berkisarkan isu pendidikan untuk politik Indonesia yang memperjuangkan
mengubah nasib rakyat akibat dasar kemerdekaan Indonesia.
penjajah Belanda.
2. Raden Adjeng Nasionalisme di Thailand
Kartini
mempelopori 1. Nasionalisme di Thailand bertujuan
perjuangan untuk mempertahankan kedaulatan negara
memajukan serta menuntut penglibatan rakyat dalam
pendidikan kaum pemerintahan.
wanita. 2. Nasionalisme di Thailand dipelopori oleh
3. Karya Kartini, Raden Adjeng Kartini Raja Thailand melalui usaha diplomasi dan
terutama surat yang diutus kepada rakan- pemodenan.
rakannya di Eropah dibukukan dan
diterbitkan dengan judul Hilang Gelap 3. Raja Mongkut membina hubungan baik
Terbitlah Terang pada tahun 1911. dengan kuasa Barat seperti British, Amerika
Syarikat dan Perancis.
4. Karya ini kemudiannya diterjemahkan ke
dalam bahasa Inggeris dengan judul Letters 4. Baginda memulakan langkah pemodenan
of a Javanese Princess. dengan melaksanakan birokrasi Barat.
5. Karya tersebut mendedahkan dasar
diskriminasi Belanda yang menindas dan Birokrasi Barat Raja Mongkut
membawa kemunduran kepada bangsa • Membawa masuk 80 orang penasihat
Indonesia. Barat.
• Penasihat kewangan, pelabuhan dan
6. Kesedaran nasionalisme seterusnya polis dari Britain.
berkembang dengan kemunculan • Penasihat kastam dari Amerika Syarikat.
pertubuhan yang lebih tersusun seperti • Penasihat ketenteraan dari Perancis.
Muhammadiyah untuk mempertahankan
agama Islam daripada ancaman sekularisme
Barat.


19




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 19 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

5. Penasihat Barat dibawa masuk untuk
melatih pegawai tempatan dalam Praktis Formatif 1 1
pentadbiran kewangan, pelabuhan, kastam, • Menilai
ketenteraan dan polis. Nama asal Thailand ialah Siam. Pada
6. Guru dari Barat, terutamanya British turut tahun 1939 ditukar kepada Thailand yang
dibawa masuk untuk melaksanakan sistem bermaksud ‘Tanah Bebas”
pendidikan Barat. Mengapakah Thailand digelar “Tanah Bebas”?
Bab
Bab
2 7. Langkah tersebut membentuk imej Thailand
sebagai negara yang bersahabat dengan
INFO SEJARAH
Barat. INFO SEJARAH
8. Pemodenan negara dan dasar terbuka Raja
Mongkut diteruskan oleh putera baginda, Phibulsongkram
• Perdana Menteri Thailand 1938
iaitu Raja Chulalongkorn untuk menjadikan – 1944.
Thailand negara yang bebas daripada • Memupuk identiti kebangsaan.
penjajahan kuasa Barat, khususnya British. • Menukar nama Siam kepada
9. Nasionalisme dalam kalangan rakyat timbul Thailand.
semasa pemerintahan Raja Vajiravudh. • Menggunakan slogan “Thailand untuk Orang
Thai”.
10. Kelemahan pentadbiran Raja Vajiravudh
menimbulkan kegelisahan rakyat terhadap
penguasaan politik oleh kerabat diraja. Praktis Formatif 4
11. Nai Pridi Phanomyong dan Field Marshal
Phibulsongkram menubuhkan Parti Rakyat 1. Apakah persamaan matlamat perjuangan
dan melancarkan Revolusi Thai pada tahun nasionalisme di Filipina, Burma, Vietnam dan
1932. Indonesia?
12. Revolusi tersebut telah menamatkan 2. Bandingkan nasionalisme Thailand dengan
negara lain di Asia Tenggara dari aspek matlamat
pemerintahan raja berkuasa mutlak. dan cara perjuangan.
Pemerintahan raja berperlembagaan
diperkenalkan dengan meletakkan raja
Aktiviti 1
Aktiviti 1
pada kedudukan tertinggi, tetapi tidak Eksperimen 2.1
Eksperimen 2.1
mencampuri urusan pentadbiran kerajaan P AK - 21
PAK-21
Thailand yang dijalankan oleh Perdana
Menteri. Tugasan: Bahagikan kelas kepada beberapa
13. Nasionalisme seterusnya berkisarkan rasa kumpulan. Setiap kumpulan akan
tidak puas hati rakyat terhadap penguasaan memilih sebuah negara di Asia atau
ekonomi oleh kapitalis Barat dan orang Asia Tenggara. Isi perbincangan tentang
Cina. gerakan nasionalisme di negara tersebut
hendaklah merangkumi:
14. Perdana Menteri, Phibulsongkram telah (a) Faktor kemunculan
meluluskan undang-undang menyekat (b) Tokoh yang terlibat
penguasaan ekonomi oleh orang Cina dan (c) Matlamat dan strategi
menggalakkan peribumi terlibat dalam (d) Kejayaan atau pengakhiran
kegiatan ekonomi.
Objektif: • Mengetahui perkembangan gerakan
15. Semasa Perang Dunia Kedua, dasar nasionalisme di Asia Tenggara.
bekerjasama dengan Jepun menyebabkan • Membuat interprestasi ketokohan
Thailand tidak dijajah oleh Jepun. pemimpin nasionalis terlibat.
16. Thailand turut memperoleh hak semula • Mengambil iktibar daripada peristiwa
terhadap wilayah di Indochina dan negeri gerakan nasionalisme.
utara Tanah Melayu.




20




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 20 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

2.5 Kesedaran Nasionalisme di 5. Perjuangan mengkritik penjajah dan
menyedarkan masyarakat tetap diteruskan
Negara Kita
walaupun menghadapi kekangan kewangan,
1. Kesedaran nasionalisme di negara halangan undang-undang dan pengawasan
kita berlaku sejak zaman Kesultanan ketat daripada pemerintah.
Melayu Melaka dan berkembang semasa
menghadapi ancaman Siam dan British Praktis Formatif 5 Bab Bab
yang dilakukan oleh pejuang tempatan.
(a) Sultan Mahmud Shah berusaha 1. Apakah tindakan Sultan Mahmud Shah untuk 2
mendapatkan Melaka dengan mendapatkan kembali Melaka daripada
melakukan tiga kali serangan terhadap Portugis?
Portugis, namun menemui kegagalan. 2. Senaraikan pemimpin setempat yang menentang
(b) Sultan Kedah, iaitu Sultan Abdullah kuasa luar pada penghujung abad ke-19 dan
Mukkaram Shah menentang Syarikat ke-20.
Hindia Timur Inggeris (SHTI) untuk
mendapatkan semula Pulau Pinang
yang merupakan sebahagian daripada
wilayah Kedah.
2. Pada penghujung abad ke-19 dan awal 2.6 Faktor Kemunculan Gerakan
abad ke-20, perjuangan menentang Nasionalisme
penjajah dilakukan oleh Penghulu Dol Said, 1. Peranan agama
Dato’ Maharaja Lela, Pandak Lam, Dato’ (a) Pelajar yang melanjutkan pelajaran
Bahaman, Rentap, Mat Salleh, Tok Janggut di Mesir terdedah dengan falsafah
dan Haji Abdul Rahman Limbong. perjuangan gerakan Islah pimpinan
(a) Perjuangan mereka bersifat setempat, Sayyid Jamal al-Din al-Afghani,
iaitu menuntut kebebasan daripada Sheikh Muhammad Abduh dan Rashid
ancaman luar dan mendaulatkan
wilayah masing-masing. Rida.
(b) Kesedaran awal mendapat tindak balas (b) Gerakan Islah menyeru umat Islam
keras daripada penjajah sehingga kembali kepada ajaran Islam sebenar
memaksa pejuang bergerak secara berpandukan al-Quran dan Hadis
sederhana. dan menentang imperialisme Barat di
negara Islam.
3. Kesedaran nasionalisme sejak awal abad
ke-20 melalui gerakan Islah dipelopori oleh 2. Penulisan kreatif
tokoh agama seperti Sheikh Muhammad (a) Karya sastera seperti novel, cerpen
Tahir Jalaluddin, Haji Abbas Mohd Taha dan dan puisi menjadi wadah mengungkap
Syed Sheikh al-Hadi. keperitan hidup dan penderitaan
(a) Diteruskan melalui penulisan kreatif rakyat yang dijajah.
dan akhbar. (b) Membangkitkan semangat rakyat
(b) Digerakkan oleh tokoh seperti Zainal untuk memahami realiti kehidupan
Abidin Ahmad (Za’ba), Muhammad yang dijajah.
Rakawi Yusuf, Abdul Rahim Kajai, (c) Contohnya, novel Melor Kuala Lumpur
Hajah Zainon Munshi Sulaiman (Ibu oleh Harun Aminurrashid dan cerpen
Zain) dan Fatimah Yaakob. Cerita Awang Putat oleh Abdul Rahim
4. Terdapat juga pertubuhan sosioekonomi Kajai.
yang diperjuangkan oleh golongan (d) Karya Pak Sako, iaitu Putera Gunung
berpendidikan Inggeris dan Melayu seperti Tahan dan Anak Mat Lela Gila
Ibrahim Haji Yaakob, Ishak Haji Muhammad, menyindir penjajah dan menyedarkan
Ahmad Boestamam dan Burhanuddin al- anak bangsa akan kepentingan
Helmi. menikmati kebebasan.



21




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 21 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

3. Peranan media cetak Abdullah Haji Dahan, Mohamad Eunos
(a) Akhbar dan majalah menjadi penyebar Abdullah, Ustaz Abu Bakar Mohd Said
maklumat dan berita. dan Ibrahim Haji Yaakob.
(b) Contoh akhbar Jawi Peranakan (c) Mereka menggunakan akhbar dan
menegur campur tangan British dalam menubuhkan persatuan bersifat
hal agama Islam di Singapura dan isu sosioekonomi dan politik untuk
bahasa Melayu. menyedarkan rakyat berkaitan
(c) Akhbar Sekola Melayu menjadi bahasa nasionalisme.
Bab
Bab
2 bacaan di sekolah Melayu. 5. Pengaruh luar dan serantau
(d) Al-Imam, Pengasuh dan Neracha (a) Gerakan Pan-Islamisme di empayar
memuatkan idea-idea pembaharuan. Uthmaniyah menyedarkan umat Islam
(e) Akhbar Fajar Sarawak yang diterajui untuk bersatu menentang ancaman
oleh intelektual Melayu menjadi luar.
wadah mengkritik dasar pemerintahan (b) Gerakan Islah di Mesir menggesa umat
Brooke yang mengabaikan hak dan Islam melakukan pembaharuan yang
kepentingan kaum bumiputera progresif.
Sarawak. (c) Kejayaan Jepun menewaskan Rusia
4. Perkembangan sistem pendidikan membuka mata rakyat tempatan untuk
(a) Pada abad ke-20, pendidikan moden memperjuangkan nasib mereka.
Islam melalui penubuhan madrasah (d) Kejayaan Revolusi China pimpinan
telah membangkitkan semangat Dr. Sun Yat Sen menewaskan kerajaan
baharu dalam kalangan pelajar. Manchuria dan menubuhkan Republik
(b) Madrasah al-Attas (Johor Bahru), China membangkitkan kesedaran
Madrasah al-Masyhur (Pulau Pinang) nasionalisme.
dan Madrasah al-Idrisiyah (Kuala (e) Perjuangan Mahatma Gandhi di
Kangsar) menerima idea nasionalisme India menentang British tanpa
melalui kunjungan Kaum Muda dari kekerasan menyemarakkan semangat
nasionalisme.
Sumatera Barat dan pelajar lulusan (f) Perjuangan Jose Rizal di Filipina dan
Mesir.
(c) Raffles Institution (Singapura), Maktab Soekarno di Indonesia membangkitkan
usaha menentang penjajah di negara
Melayu Kuala Kangsar (MCKK) dan kita.
Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC)
melahirkan pemimpin yang berjuang
menuntut hak pendidikan untuk Praktis Formatif 6
rakyat. 1. Sejauh manakah sistem pendidikan telah
(d) Melalui sistem pendidikan, pelajar membangkitkan kesedaran nasionalisme dalam
didedahkan dengan idea tokoh falsafah kalangan rakyat tempatan?
Islam dan Barat yang memperlihatkan
kelemahan bangsa yang dijajah 2. Apakah pengaruh luar yang menyemarakkan
semangat nasionalisme di negara kita?
serta mendesak British melakukan
pembaharuan.
5. Kemunculan golongan intelektual
(a) Kesan perkembangan sistem 2.7 Perkembangan Nasionalisme
pendidikan, lahir golongan intelektual
seperti lulusan Timur Tengah, Syed 1. Perjuangan golongan intelektual
Sheikh al-Hadi yang menggerakkan (a) Intelektual berpendidikan agama
idea pembaharuan dalam masyarakat. • Kaum Muda menyalurkan idea
(b) Muncul intelektual lepasan pendidikan melalui gerakan Islah yang
Inggeris dan Melayu seperti Abdul menjadikan agama Islam sebagai
Kadir Adabi, Dato’ Undang Rembau
asas kemajuan dunia dan akhirat.



22




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 22 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

• Penubuhan madrasah seperti • Bahan bacaan dari Timur Tengah
Madrasah al-Attas (Johor), Madrasah dan Indonesia, kurikulum
al-Khairiah al-Islamiyah (Kedah) yang mengutamakan Sejarah
dan Maahad al-Ehya Assharif (Perak) dan pendedahan keagungan
untuk menyebarkan fahaman Islah. empayar Melayu di Alam Melayu
• Golongan wanita diberi peluang membangkitkan kesedaran kepada
belajar di madrasah dan pelajarnya pelajar SITC. Bab Bab
membawa kemajuan dari aspek • Mata pelajaran Anyaman dan
sikap serta pentaksiran terhadap Kesihatan serta Sukan penting 2
Islam. dalam kurikulum di SITC.
• Idea mereka disalurkan dalam • Pada tahun 1929, lahir Pertubuhan
akhbar seperti Al-Imam, Al-Ikhwan, Ikatan Pemuda Pelajar dan Ikatan
Neracha dan Tunas Melayu. Semenanjung Borneo yang akhirnya
(b) Intelektual berpendidikan Inggeris membentuk persatuan radikal, iaitu
• Maktab Melayu Kuala Kangsar Kesatuan Melayu Muda.
(MCKK) ditubuhkan pada tahun 2. Perjuangan melalui penulisan
1905 melahirkan intelektual (a) Akhbar dan majalah
berpendidikan Inggeris. • Memaparkan isu hak dan masa
• MCKK melatih anak bangsawan depan bangsa, polemik Kaum Muda
bagi diserapkan dalam pentadbiran dengan Kaum Tua, isu pentadbiran,
kerajaan British. ekonomi dan sosial.
• Lepasan MCKK seperti Raja Chulan • Syarikat Jelutong Press aktif
Raja Abdullah, Mahmud Mat, menerbitkan akhbar ketika itu.
Mohammad Eunos Abdullah dan • Mohammad Eunos Abdullah
Raja Uda Raja Muhammad. menerajui akhbar Utusan Melayu
• Mereka menjadi pegawai kerajaan dan Lembaga Melayu.
menuntut British memperbaiki taraf • Akhbar lain seperti Majalah Guru,
hidup orang Melayu dan membuka Warta Malaya, Warta Jenaka, Fajar
lebih banyak peluang pekerjaan Sarawak dan Majlis.
kepada orang Melayu dalam jabatan • Akhbar berbahasa Inggeris seperti
kerajaan. The Malay Mail dan The Malaya
• Idea dan tuntutan dibuat dengan Tribune.
cara berbaik-baik dengan British • Pengarang seperti Muhammad Yusof
dan menggunakan akhbar seperti Ahmad (Tok Kenali), Muhammad
Warta Malaya, Lembaga Malaya dan Yusof Abdul Hamid, Dato’ Onn
Utusan Melayu. Jaafar dan Abdul Rahim Kajai.
(c) Intelektual berpendidikan Melayu • Di Sarawak, Fajar Sarawak ditulis
• Maktab Perguruan Sultan Idris oleh Muhammad Rakawi Yusuf,
(SITC) ditubuhkan pada tahun 1922. Muhammad Awi Anang, Muhd
• Guru SITC seperti O.T.Dussek, Abdul Daud Abdul Ghani dan Haji Abdul
Hadi Hassan, Abdul Hadi Abdul Rahman Kassim.
Manan dan Harun Aminurrashid • Di Sabah, isu pendidikan, tanah
meniupkan kesedaran nasionalisme bumiputera dan kewangan petani
dalam kalangan pelajar sehingga disuarakan oleh Ketua-ketua Anak
melahirkan golongan penulis dan Negeri dalam mesyuarat dan
nasionalis. persatuan sosiobudaya.
• Pejabat Karang Mengarang dengan (b) Akhbar masyarakat Cina dan India
Ketua Penterjemah, Za’ba berjaya • Akhbar Cina seperti Lat Pau dan
menghasilkan buku berkualiti Modern Daily News lebih cenderung
dan melahirkan nasionalis seperti menulis tentang negara China
Buyong Adil dan Abdul Hadi Hassan. seperti mengekalkan identiti,



23




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 23 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

memperjuangkan nasib wanita dan • Bertujuan menggalakkan ahli
menyemai cinta akan negara China. bergerak aktif dalam pentadbiran,
• Pada abad ke-20, Nanyang Tsung memperjuangkan kepentingan
Hui Pao dan Chong Shin Yit Pao orang Melayu dalam politik dan
memuatkan soal pemerintahan pendidikan serta mementingkan
monarki dan pergolakan politik di pelajaran teknik dan pengajian
China. tinggi.
• Menjelang tahun 1929, matlamat • Kejayaan KMS mendorong persatuan
Bab
Bab
2 penulisan lebih bersifat ke arah negeri lain seperti Persatuan Melayu
antiimperialisme. Pahang, Persatuan Melayu Selangor
• Pada tahun 1930-an, Nanyang dan Persatuan Melayu Negeri
Sembilan.
Siang Pao di Pulau Pinang • Mereka bekerjasama dengan British
memperjuangkan soal kesatuan dan meminta lebih banyak peluang
sekerja dan keadilan sosioekonomi kepada orang Melayu dalam
bagi masyarakat kelas bawahan.
pentadbiran kerajaan.
• Akhbar India seperti Tamil Nesan (b) Persaudaraan Sahabat Pena (PASPAM)
dan Tamil Murasu memperjuangkan • Bermula di Pulau Pinang pada tahun
kepentingan politik dan sosial 1934.
masyarakat India. • Menggalakkan ahlinya bersatu dan
• The Indian dan Indian Pioneer bertukar-tukar pendapat.
memuatkan pemikiran dan • Pada tahun 1934 – 1939, mengadakan
kepentingan perpaduan bagi perhimpunan tahunan di seluruh
masyarakat kelas menengah India tanah Melayu.
di Tanah Melayu. • Berjaya menghimpunkan wakil
• Tamil Nesan telah melaporkan persatuan Melayu dari Brunei,
perkembangan di India dan Labuan dan Sarawak untuk
kepentingan sosiopolitik masyarakat mengutarakan isu kebangsaan.
India. • Muhammad Rakawi Yusuf telah
(c) Karya kreatif mengasaskan PASPAM cawangan
• Karya kreatif bertemakan semangat Kuching, Sarawak dan menjalin
cinta akan negara dan perjuangan hubungan baik dengan KMS. Beliau
membela nasib bangsa. dan Johari Anang mengasaskan
• Novel, Mari Kita Berjuang Persatuan Melayu Sarawak (PMS)
karya Abdullah Sidek mengajak pada tahun 1939.
masyarakat memerdekakan diri dari • Pada tahun 1939, cawangan PASPAM
aspek ekonomi. telah dtubuhkan di Jesselton (Kota
• Puisi seperti Angan-angan dengan Kinabalu), Tawau dan Labuan. Ahli
Gurindam (Omar Mustaffa), PASPAM Sabah terdiri daripada guru
Sedarlah (Mahmud Ahmadi), sekolah Melayu, pegawai rendah
Semenanjung (Harun Aminurrashid) kerajaan dan peniaga. Antaranya
dan Serunai Pujangga (Abdul Samad Mohammad Yaakob, Mohammad
Shamsudin Osman dan Zakaria
Ahmad).
Gunn.
• Cerpen seperti Rumah Besar Tiang (c) Kesatuan Melayu Muda (KMM)
Sebatang (Ishak Haji Muhammad), • Ditubuhkan hasil idea Ibrahim
Cerita Awang Putat (Abdul Rahim Haji Yaakob pada Mei 1937 dan
Kajai), dan Di Sini Kita Bukannya didaftarkan pada tahun 1938.
Orang Dagang (Shamsuddin Salleh).
• Berjuang melalui akhbar Majlis dan
3. Perjuangan melalui persatuan ingin mewujudkan gagasan Melayu
(a) Kesatuan Melayu Singapura (KMS) Raya melalui gabungan Tanah
• Ditubuhkan pada tahun 1926. Melayu dengan Indonesia.




24




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 24 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

• Dianggap radikal kerana berani • Masyarakat Sikh yang menjadi
menyuarakan penentangan dan anggota pasukan keselamatan
membangkitkan anti-British menjadikan berek polis, kuarters
melalui penulisan dalam akhbar dan kerajaan dan gurdwara sebagai
majalah. tempat aktiviti sosial dan
(d) Persatuan masyarakat Cina dan India keagamaan.
• Sebelum Perang Dunia Kedua, • Pada tahun 1902, Khalsa Diwan Bab
perhatian kepada keadaan yang Malaya ditubuhkan di Taiping,
Bab
berlaku di China. Perak bagi menjaga kepentingan 2
• Dr. Sun Yat Sen menjalin masyarakat Sikh.
hubungan dengan melawat Negeri- • Masyarakat India-Muslim terlibat
negeri Melayu Bersekutu untuk dalam kegiatan perniagaan dan
mendapatkan sokongan pemimpin pentadbiran seperti Sir Hussein
Cina bagi menentang kerajaan Hasanal Abdoolcader yang
merupakan ahli Majlis Perundangan
Manchuria di China. Negeri-negeri Selat (SSLC).
• Masyarakat Cina di Negeri-negeri
Selat atau Cina Peranakan dan
lulusan Inggeris seperti Tan Jiak Kim Praktis Formatif 7
menubuhkan Persatuan Orang Cina 1. Jelaskan peranan akhbar dan majalah dalam
Peranakan British (SCBA) di Negeri- perkembangan nasionalisme.
negeri Selat yang menggalakkan 2. Apakah matlamat penubuhan persatuan oleh
pelajaran tinggi dan teknikal dalam masyarakat Cina dan India sebelum Perang
kalangan masyarakat Cina. Dunia Kedua?
• Pada tahun 1915, Tan Cheng Lock
menubuhkan cawangan SCBA di
Melaka dan menuntut peluang
berkhidmat dalam perkhidmatan 2.8 Kesan Perkembangan
kerajaan. Nasionalisme
• Masyarakat India menubuhkan 1. Politik
Persatuan India Taiping dan (a) Golongan berpendidikan Inggeris dan
Persatuan India Pulau Pinang. KMS berjaya menuntut British agar
• Pada tahun 1927, Persidangan meningkatkan bilangan orang Melayu
India Se-Malaya diadakan di Kuala dalam Malayan Civil Service (MCS).
Lumpur dan diikuti oleh negeri lain Bilangan orang Melayu bertambah
bagi membincagkan isu berkaitan daripada 7 orang (1930) kepada 20
masyarakat India. orang (1937).
• G.V. Thaver menubuhkan Malayan (b) Pengenalan Dasar Desentraliasasi oleh
Indian Association (MIA) bagi British mengembalikan semula kuasa
masyarakat India yang dilahirkan sultan dan Majlis Mesyuarat Negeri.
di Tanah Melayu. (c) Sekitar tahun 1921 kesan nasionalisme
• Pada Oktober 1936, Central India di China telah mempengaruhi
Association of Malaya (CIAM) penubuhan sekolah Cina dan bahasa
ditubuhkan oleh Dr. A.M. Soosay Mandarin dijadikan bahasa pengantar.
yang menggabungkan 12 persatuan (d) Kemunculan masyarakat India yang
India dan 4 dewan perniagaan. dilahirkan di Tanah Melayu dikenali
• Pergerakan CIAM disemarakkan sebagai The Staits Born People.
dengan lawatan Pandit Jawaharlal (e) British menyekat gerakan nasionalisme
Nehru ke Tanah Melayu pada tahun dengan menangkap tokoh nasionalis
1937. seperti Ahmad Boestamam, Ishak Haji
Muhammad dan Ibrahim Haji Yaakob.



25




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 25 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

2. Ekonomi (c) Majalah Bulan Melayu diterbitkan
(a) Penubuhan persatuan kebajikan al- oleh guru wanita di Johor Bahru yang
Jamiah al-Khairiah di Singapura untuk digerakkan oleh tokoh seperti Ibu Zain.
membangkitkan semangat berniaga (d) Masyarakat India dan Ceylon telah
dalam kalangan orang Melayu. menubuhkan persatuan untuk menjaga
(b) Pada awal abad ke-20, British hanya kebajikan mereka.
menekankan pendidikan rendah (e) Contohnya, E.E.C. Thuraisingham
sehingga menyukarkan usaha selaku Presiden Malayan Rubber
Bab
Bab
2 meningkatkan taraf hidup penduduk Estate Owner Association berjaya
tempatan. meningkatkan perusahaan getah
(c) Za’ba menyedarkan guru pelatih di semasa zaman kemelesetan ekonomi
SITC kepentingan pendidikan tinggi pada tahun 1920-an dan 1930-an.
dan kurikulum bahasa Inggeris.
(d) The Malay Mail dan The Malaya Tribune (f) Tan Cheng Lock menganggotai Majlis
mengadakan dana bagi membantu Perundangan Negeri-negeri Selat
orang Melayu melanjutkan pelajaran (SSLC) menuntut British menjaga
di luar negara. kebajikan dan menyediakan dana untuk
(e) Terdapat orang Melayu yang berjaya belajar dalam kalangan masyarakat
melanjutkan pelajaran ke luar negara Cina.
seperti Tunku Abdul Rahman, Tunku
Yaacob dan Mohd Zain Ariffin. Praktis Formatif 8
3. Sosial 1. Jelaskan tentang “The Strait Born People”.
(a) Mewujudkan kesedaran menuntut ilmu
di madrasah dan sekolah Melayu. 2. Nyatakan sumbangan Ibu Zain.
(b) Bilangan lepasan SITC bertambah
dan berkhidmat sebagai guru untuk
membantu meningkatkan taraf hidup
masyarakat.


Aktiviti 2
Aktiviti 2
Eksperimen 2.1
Eksperimen 2.1
P AK - 21
PAK-21
Tugasan: Bahagikan kelas kepada beberapa kumpulan. Setiap kumpulan akan menghasilkan sebuah puisi,
sajak atau lagu. Persembahan hendaklah bertemakan semangat cinta akan negara.
Objektif: • Memahami erti nasionalisme.
• Menghayati nasionalisme demi menyukuhkan jati diri.
• Mengambil iktibar daripada perkembangan nasionalisme di Barat, Asia dan negara sendiri.






















26




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 26 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

Peta Konsep
Peta Konsep




Semangat kebangsaan yang menjelaskan sikap dan
Maksud pendekatan tentang perjuangan menentang penjajahan serta
Nasionalisme pembelaan terhadap bangsa dan negara. Bab Bab
2


Perkembangan Revolusi Revolusi Revolusi
Idea Keagungan Amerika Perancis
Nasionalisme 1688 1776 1789
di Barat



Nasionalisme
Perkembangan Nasionalisme Nasionalisme Empayar Nasionalisme
Nasionalisme di India di China Uthmaniyah di Jepun
di Asia dan Mesir



• Nasionalisme di Filipina
Perkembangan
Kebangkitan Nasionalisme • Nasionalisme di Burma (Myanmar)
Nasionalisme di Asia • Nasionalisme di Vietnam
Tenggara • Nasionalisme di Indonesia
• Nasionalisme di Thailand


Faktor • Peranan agama • Sistem pendidikan
Kemunculan • Penulisan kreatif • Kemunculan golongan intelektual
Gerakan • Media cetak • Pengaruh luar dan serantau
Nasionalisme




Perjuangan Perjuangan Perjuangan
Perkembangan golongan melalui melalui
Nasionalisme intelektual penulisan persatuan




• Intektual berpendidikan • Akhbar dan majalah • Kesatuan Melayu
agama • Ahbar masyarakat Singapura
• Intelektual berpendidikan Cina dan India • Persaudaraan Sahabat
Inggeris • Karya kreatif Pena
• Intelektual berpendidikan • Kesatuan Melayu Muda
Melayu • Persatuan masyarakat
Cina dan India

Kesan
Perkembangan Politik Ekonomi Sosial
Nasionalisme




27




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 27 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

Praktis Sumatif 2



Soalan Objektif

1. Apakah maksud semangat 4. Tokoh berikut telah C Terpengaruh dengan
nasionalisme? mengetuai penentangan gerakan Islah
I Perjuangan menentang penduduk tempatan terhadap D Lulusan Maktab Melayu
Bab
Bab
2 penjajahan penjajahan British. Kuala Kangsar
II Pengekalan sistem
pemerintahan feudal • Penghulu Dol Said – 7. Senarai berikut menunjukkan
III Pengukuhan peranan Naning institusi pendidikan di negara
golongan pembesar • Dato’ Maharaja Lela – kita.
IV Perasaan cinta terhadap Perak
bangsa dan negara • Tok Janggut – Kelantan • Maktab Perguruan
A I dan II Sultan Idris (SITC)
B I dan IV Apakah persamaan • Kolej Melayu Kuala
C II dan III perjuangan mereka? Kangsar (MCKK)
D III dan IV A Bersifat setempat
B Menuntut kemerdekaan Apakah sumbangan institusi
2. Apakah idea diperkenalkan C Bekerjasama dengan raja pendidikan tersebut sejak
oleh tokoh berikut? D Mempertahankan warisan awal penubuhannya?
bangsa A Melindungi hak
bumiputera
5. Maklumat berikut berkaitan B Mempertahankan institusi
gerakan yang berlaku di beraja
Timur Tengah pada awal C Menyemarakkan
abad ke- 20. kesedaran nasionalisme
John Locke B Memperkukuh kuasa
• Gerakan Pan Islamisme pembesar tempatan
A Keunggulan suara rakyat di Turki
B Prinsip raja • Gerakan Islah di Mesir 8. Jadual berkaitan pertubuhan
berperlembagaan masyarakat India di Tanah
C Kepentingan kebebasan Apakah kesan gerakan Melayu.
bersuara tersebut terhadap Tanah
D Pemerintahan raja Melayu? Pertubuhan Pemimpin
berkuasa mutlak A Pemulihan kuasa raja-raja
B Kemasukan imigran Central Dr. A.M.
3. Slogan ini telah disebarkan bertambah Indian Soosay
dalam Revolusi Amerika C Kesedaran nasionalisme Association
tahun 1776. meningkat (CIAM)
D Pengasasan parti
“Tiada cukai tanpa berasaskan kaum Apakah yang diperjuangkan
perwakilan” oleh pertubuhan tersebut?
6. Apakah persamaan tokoh I Idea nasionalisme
Mengapakah slogan tersebut nasionalis berikut? II Kebajikan masyarakat
digunakan? India
A Mengiktiraf suara rakyat • Abdul Hadi Hassan III Peluang pekerjaan dalam
B Menolak penguasaan • Harun Aminurrashid kerajaan
British IV Pembelaan terhadap
C Menolak sistem cukai A Golongan radikal Melayu golongan wanita
baharu B Intelektual berpendidikan A I dan II C II dan III
D Mengiktiraf kedaulatan Melayu B I dan IV D III dan IV
parlimen






28




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 28 11/03/2020 10:08 AM

Sejarah Tingkatan 4 Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
Soalan Subjektif

Bahagian A
1. Nasionalisme mempunyai pelbagai tafsiran berdasarkan sejarah, corak perjuangan dan karisma pemimpin
yang mendukung perjuangan.
(a) Nyatakan maksud nasionalisme berdasarkan pendapat tokoh berikut:
(i) Prof. Emeritus Tan Sri Dr. Khoo Kay Kim Bab Bab
[2 markah]
2



(ii) Dr. R.Suntharalingam [2 markah]




(b) Apakah matlamat yang diperjuangkan oleh gerakan nasionalisme? [2 markah]





(c) Cadangkan tindakan yang patut dilakukan oleh generasi muda hari ini untuk mempertahankan kedaulatan
negara daripada penjajahan. [4 markah]





Bahagian B
1. Golongan intelektual memainkan peranan penting dalam menyemarakkan semangat nasionalisme di negara
kita pada abad ke-19.
(a) Jelaskan peranan golongan intelektual tersebut. [8 markah]
(b) Gambar berikut menunjukkan akhbar yang memainkan peranan penting dalam perkembangan nasionalisme
di negara kita.

















Majlis Utusan Melayu

Bagaimanakah akhbar tersebut menyemarakkan semangat nasionalisme di negara kita?
[6 markah]
(c) Apakah iktibar yang diperoleh daripada perjuangan pemimpin masa dahulu? [6 markah]






29




02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 29 11/03/2020 10:08 AM

JAWAPAN




Bab • Sistem pentadbiran mempunyai dua Berempat yang dikenali
sebagai kawasan pegangan.
peringkat, iaitu pusat dan jajahan.
1 Warisan Negara Bangsa 2. • Setiap pembesar Melaka mempunyai F4 Sultan berkuasa dalam
peranan dalam pentadbiran. pemerintahan, peperangan,
Cabaran KBAT 1 • Mereka perlu arif dalam hal berkaitan hubungan diplomatik dan
• Mengukuhkan perpaduan. dengan pelaksanaan undang-undang. agama.
• Menjaga keamanan dan keharmonian. • Fasal 1 dijelaskan tugas Sultan, F5 Dibantu Pembesar Berempat,
• Mengelakkan permusuhan dan huru-hara. Bendahara, Temenggung dan iaitu Bendahara, Penghulu
• Berganding bahu memajukan ekonomi Penghulu Bendahari. Bendahari, Temenggung dan
negara. • Sultan bertanggungjawab melantik Laksamana.
• Mematuhi undang-undang dan menjunjung pembesar seperti Bendahara dan F6 Pembesar lain ialah
perlembagaan. Temenggung. Syahbandar, Bentara, Orang
Kaya, Hulubalang dan
Praktis Formatif 1 Praktis Sumatif 1 Penghulu.
1. • Tonggak utama kerajaan. Soalan Objektif F7 Pentadbiran terdiri peringkat
pusat dan peringkat jajahan.
• Raja dibantu oleh pembesar dalam 1. C 2. C 3. C 4. C F8 Pentadbiran peringkat pusat
pentadbiran. 5. C 6. D 7. B 8. A dilaksanakan oleh Pembesar
• Raja memperoleh ketaatan daripada Berempat.
rakyat. Soalan Subjektif F9 Pentadbiran peringkat jajahan
• Raja sentiasa ditaati dan dianggap suci. Bahagian A dijalankan oleh pembesar
2. Wilayah pengaruh kerajaan Funan luas 1. (a) Kedudukan raja diperkukuh dengan yang dilantik oleh Sultan dan
dari Sungai Mekong, Teluk Cam Ranh, sistem pentadbiran yang dibantu Pembesar Berempat
selatan Myanmar dan Segenting Kra. oleh pembesar. Raja merupakan F10 Menguruskan pentadbiran di
daerah dan kampung.
Praktis Formatif 2 tonggak utama kerajaan dan ditaati (b) Hukum Kanun Melaka
oleh rakyat. Raja dianggap suci
1. • Kerajaan seperti Raja Champa yang dikaitkan F1 Hukuman bagi kesalahan
• Rakyat dengan Dewa Siva. jenayah.
• Kedaulatan (b) Wilayah pengaruh, merujuk F2 Peranan dan bidang kuasa
• Wilayah pengaruh kawasan yang rakyatnya menerima Sultan dan pembesar.
• Undang-undang dan memperakui pemerintahan F3 Peraturan dan undang-undang
kekeluargaan.
• Lambang kebesaran seseorang raja. Kerajaan Funan F4 Hal berkaitan ekonomi.
2. • Adat istiadat mempunyai wilayah pengaruh yang F5 Larangan amalan riba dalam
• Penggunaan warna luas dari Sungai Mekong, Teluk perniagaan.
• Nobat Cam Ranh, selatan Myanmar dan F6 Peraturan tentang urus niaga
• Regalia Segenting Kra. dan perdagangan.
• Cap mohor (b) Rakyat kerajaan Srivijaya Undang-undang Laut Melaka
membuktikan kesetiaan mereka F1 Peranan nakhoda.
Cabaran KBAT 2 kepada Raja Srivijaya dengan F2 Hal pelayaran.
• Menjadikan kehidupan masyarakat teratur. menjalani upacara persetiaan dan F3 Peranan malim, jurumudi dan
• Menjamin keselamatan dan keamanan meminum air sumpah. Air akan jurubatu.
negara. dituang ke atas Inskripsi Telaga F4 Hukuman jenayah di atas
• Mengelakkan huru-hara dan Batu, ditadah dan diminum oleh kapal.
pertelingkahan rakyat. rakyat untuk menunjukkan kesetiaan F5 Penentuan kadar cukai dan
• Melahirkan masyarakat yang berdisiplin kepada pemerintah. sistem cukai.
dan bermoral. (c) Memupuk perasaan cinta akan (c) F1 Kebijaksanaan dan
negara. Menjamin kesejahteraan kewibawaan pemerintah
Praktis Formatif 3 dan keharmonian. Mengekalkan mentadbir kerajaan.
1. • Sultan dibantu oleh Sistem Pembesar kemajuan dan kemakmuran negara. F2 Sistem pentadbiran yang
Empat Lipatan. Mengukuhkan jati diri dan identiti tersusun dan sistematik
• Pembesar diberi kuasa mentadbir sebagai warganegara Malaysia. mewujudkan keamanan.
wilayah, sungai dan pulau. Menjadi tatapan dan warisan F3 Taat setia rakyat kepada
• Kawasan pentadbiran dikenali kepada generasi akan datang. pemerintah mewujudkan
sebagai kawasan pegangan. Bahagian B keamanan dalam negeri.
• Sultan berkuasa dalam aspek F4 Sistem undang-undang
pemerintahan, peperangan, hubungan 1. (a) F1 Sistem pentadbiran Kesultanan yang sistematik menjamin
diplomatik dan agama. Melayu Melaka tersusun dan keselamatan rakyat dan
• Pembesar Berempat terdiri daripada berhierarki. pedagang.
Bendahara, Penghulu Bendahari, F2 Dikenali sebagai Pembesar F5 Hubungan baik antara
Temenggung dan Laksamana. Empat Lipatan. pemerintah dengan rakyat
• Pembesar lain ialah Syahbandar, F3 Sultan Melaka memberi kuasa menjamin kesejahteraan hidup
Bentara, Orang Kaya, hulubalang dan mentadbir wilayah, sungai bersama.
Penghulu. dan pulau kepada Pembesar

166





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 166 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan
2. • Nasionalisme di Thailand bermatlamat • Pengarang seperti Muhammad Yusof
Bab mempertahankan kedaulatan negara Ahmad (Tok Kenali), Muhammad Yuof
2 Kebangkitan Nasionalisme dan menuntut penglibatan rakyat Abdul Hamid, Dato’ Onn Jaafar dan
dalam pemerintahan. Abdul Rahim Kajai.
• Melakukan pemodenan melalui • Di Sarawak, Fajar Sarawak ditulis
Praktis Formatif 1 pengenalan sistem Birokrasi Barat oleh Muhammad Rakawi Yusuf,
dengan melantik Penasihat daripada Muhammad Awi Anang, Muhd Daud
1. • Nasionalisme berkait rapat dengan
perasaan cinta akan negara yang Barat untuk melatih pegawai Abdul Ghani dan Haji Abdul Rahman
mencetuskan keinginan membina tempatan. Kassim.
negara bangsa dan melahirkan identiti • Revolusi Thai dilancarkan pada tahun 2. Persatuan masyarakat Cina
sendiri. 1932 bagi menamatkan pemerintahan • Perhatian kepada keadaan yang
• Nasionalisme ialah gerakan raja berkuasa mutlak. berlaku di China.
melahirkan perasaan kekitaan • Pengenalan undang-undang • Mendapatkan sokongan pemimpin
dengan menggunakan persamaan menyekat penguasaan ekonomi Cina bagi menentang kerajaan
kebudayaan dan pengalaman sejarah oleh orang Cina dan kaum peribumi Manchuria di China.
yang bertujuan membebaskan bangsa digalakkan terlibat dalam kegiatan • Menggalakkan pelajaran tinggi dan
dan negara daripada penjajahan. ekonomi. teknikal dalam kalangan masyarakat
• Gerakan nasionalisme menuju Praktis Formatif 5 Cina.
matlamat yang sama, iaitu membina • Menuntut peluang berkhidmat dalam
bangsa yang bersatu dan negara 1. Sultan Mahmud Shah melakukan perkhidmatan kerajaan.
berdaulat. tiga kali serangan terhadap Portugis Persatuan masyarakat India
bertujuan mendapatkan kembali Melaka. • Membincangkan isu berkaitan
Praktis Formatif 2 masyarakat India.
2. • Penghulu Dol Said, Dato’ Maharaja
1. Persamaan idea nasionalisme di Lela, Pandak Lam, Dato’ Bahaman, • Mengembangkan idea nasionalisme
masyarakat India.
England dan Perancis ialah nasionalisme Rentap, Mat Salleh, Tok Janggut dan • Menjaga kebajikan masyarakat India.
antiraja. Haji Abdul Rahman Limbong.
2. Bentuk pemerintahan yang lahir kesan Praktis Formatif 6 Praktis Formatif 8
daripada Revolusi Amerika ialah sistem
pemerintahan demokrasi. 1. • Penubuhan madrasah membangkitkan 1. • Muncul sekitar tahun 1930-an dan
semangat baharu dalam kalangan 1950-an.
Praktis Formatif 3 pelajar. • Munculnya masyarakat India yang
• Raffles Institution (Singapura), Maktab dilahirkan di Tanah Melayu.
1. • Nasionalimse di Jepun disebabkan • Sebahagian mereka gemar dikenali
kesedaran untuk mencapai kemajuan Melayu Kuala Kangsar (MCKK) dan sebagai The Straits Born People.
bagi mengelakkan ancaman Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC) • Berusaha membentuk identiti
sekularisme Barat. melahirkan pemimpin yang berjuang tersendiri dan mementingkan
• Berbeza dengan negara India yang menuntut hak pendidikan untuk perpaduan.
ingin menamatkan penjajahan British. rakyat. • Mereka mula mengambil tahu
• Berbeza dengan di negara China • Melalui sistem pendidikan, pelajar perkembangan politik Tanah Melayu.
yang ingin mengukuhkan peradaban didedahkan dengan idea tokoh 2. Sumbangan Ibu Zain
China daripada ancaman penguasaan falsafah Islam dan Barat yang • Menjadi penggerak majalah Bulan
politik dan ekonomi oleh kuasa asing. memperlihatkan kelemahan bangsa Melayu pada tahun 1930.
• Maharaja Mikado Meiji (1868) yang dijajah serta mendesak British • Mengingatkan wanita tentang
melancarkan gerakan pemulihan Jepun. melakukan pembaharuan. kepentingan ilmu untuk mengangkat
• Menekankan pemodenan mengikut 2. • Gerakan Pan-Islamisme. martabat wanita.
model Barat supaya Jepun dihormati • Gerakan Islah di Mesir. • Menganjurkan Tabung Derma
oleh kuasa Barat. • Kejayaan Jepun menewaskan Rusia Pelajaran Tinggi untuk anak
• Prinisp dan semangat bushido • Perjuangan Mahatma Gandhi di India. perempuan Melayu Semenanjung.
dijadikan asas membina nasionalisme • Perjuangan Jose Rizal di Filipina.
dalam kalangan rakyat dan pemerintah • Perjuangan Soekarno di Indonesia. Praktis Sumatif 2
semasa era Pemulihan Meiji. Soalan Objektif
• Pemulihan meliputi gerakan Praktis Formatif 7 1. B 2. B 3. B 4. A
pembaharuan dalam semua aspek 1. • Memaparkan isu hak dan masa 5. C 6. B 7. C 8. A
kehidupan. depan bangsa, polemik Kaum Muda
• Menjadikan Jepun sebagai negara dengan Kaum Tua, isu pentadbiran, Soalan Subjektif
perindustrian dan kuasa tentera yang ekonomi dan sosial.
kuat di Asia pada awal abad ke-20. • Syarikat Jelutong Press giat Bahagian A
Cabaran KBAT 1 menerbitkan akhbar ketika itu. 1. (a) (i) Dalam konteks Melayu
sebelum merdeka,
• Thailand digelar “Tanah Bebas” kerana • Mohammad Eunos Abdullah nasionalisme digunakan untuk
Thailand tidak pernah dijajah oleh mana- menerajui akhbar Utusan Melayu dan merujuk perjuangan orang
mana kuasa asing. Lembaga Melayu. Melayu bagi mendapatkan
• Akhbar lain seperti Majalah Guru,
Praktis Formatif 4 Warta Malaya, Warta Jenaka, Fajar kembali kedudukan unggul
Sarawak dan Majlis. dalam negara sendiri.
1. Persamaan matlamat perjuangan • Akhbar berbahasa Inggeris seperti (ii) Nasionalisme merupakan
nasionalisme di Filipina, Burma, Vietnam The Malay Mail dan The Malaya fenomena sejagat yang
dan Indonesia ialah membebaskan diri Tribune. mengiktiraf hak setiap bangsa
daripada penjajahan kuasa Barat. di dunia ini untuk menubuhkan

167





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 167 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

negaranya sendiri dan Warta Malaya, Lembaga Cabaran KBAT 2
memindahkan kedaulatan Malaya dan Utusan Melayu. Wajar kerana Jerman memulakan kempen
kepada rakyat. Nasionalisme F3 Intelektual berpendidikan Melayu perang di Eropah yang membawa kepada
juga menuntut kesetiaan ulung H3a Maktab Perguruan Sultan Idris kemusnahan harta benda dan korban nyawa
individu disalurkan kepada (SITC) ditubuhkan pada tahun yang banyak. Peperangan yang dimulakan
negara bangsa itu. 1922. oleh Jerman juga menyebabkan runtuhnya
(b) • Membina bangsa yang bersatu H3b Guru SITC seperti O.T.Dussek, sistem pemerintahan beraja di beberapa buah
• Membina negara berdaulat. Abdul Hadi Hassan, Abdul negara di Eropah.
(c) • Memajukan kehidupan dengan Hadi Abdul Manan dan Harun
ilmu dan kemahiran. Aminurrashid meniupkan Praktis Formatif 2
• Berwaspada dengan gejala kesedaran nasionalisme dalam
negatif (penjajahan bentuk kalangan pelajar sehingga 1. Membincangkan syarat perdammaian
baharu). melahirkan golongan penulis selepas perang dan memastikan Jerman
• Berusaha mengukuhkan dan nasionalis. tidak lagi menjadi ancaman kepada
perpaduan dan mengekalkan H3c Pejabat Karang Mengarang keamanan di Eropah.
keamanan. dengan Ketua Penterjemah, 2. Jerman, Rusia, Austria-Hungary dan
• Sanggup berkorban demi Za’ba berjaya menghasilkan empayar Uthmaniyah.
negara dan menganggotai buku berkualiti dan melahirkan
angkatan tentera. nasionalis seperti Buyong Adil Praktis Formatif 3
dan Abdul Hadi Hassan.
Bahagian B (b) F1 Berperanan sebagai penyalur 1. • Diterajui oleh golongan nasionalis
1. (a) F1 Intelektual berpendidikan agama maklumat. melampau.
H1a Kaum Muda menyalurkan F2 Berfungsi sebagai penyebar • Sanggup berperang untuk menaikkan
idea melalui gerakan Islah berita. imej negara.
yang menjadikan agama Islam F3 Mengkritik dasar penjajah British. • Melakukan pencerobohan ke atas
sebagai asas kemajuan dunia F4 Memuatkan idea-idea negara lain.
dan akhirat. pembaharuan. 2. • Mempunyai ideologi yang sama, iaitu
H1b Penubuhan madrasah seperti F5 Memaparkan isu hak dan masa mengagungkan bangsa sendiri.
Madrasah al-Attas (Johor), depan bangsa. • Sanggup bekerjasama untuk
Madrasah al-Khairiah al- F6 Mengetengahkan polemik mempertahankan kepentingan negara
Islamiyah (Kedah) dan Maahad Kaum Muda dengan Kaum Tua. masing-masing.
al-Ehya Assharif (Perak) untuk F7 Memaparkan isu pentadbiran,
menyebarkan fahaman Islah. ekonomi dan sosial. Praktis Formatif 4
H1c Golongan wanita diberi peluang (c) F1 Berani menyuarakan pendapat.
belajar di madrasah dan F2 Cinta akan bangsa dan tanah 1. • Memenuhi keperluan perindustrian.
pelajarnya membawa kemajuan air. • Pengaruh golongan tentera dan
dari aspek sikap serta F3 Berusaha memajukan diri dan ketenteraan.
pentaksiran terhadap Islam. bangsa. • Mewujudkan Order Baharu Asia.
H1d Idea mereka disalurkan dalam F4 Sanggup berkorban demi 2. Wilayah Selatan kaya dengan sumber
akhbar seperti Al-Imam, bangsa dan negara. bahan mentah seperti bijih timah dan
Al-Ikhwan, Neracha dan Tunas F5 Menuntut kebebasan daripada minyak.
Melayu. ancaman kuasa asing. 3. • Jepun mendapat nasihat kepakaran
F2 Intelektual berpendidikan F6 Mementingkan pemodenan dan dan strategi perang.
Inggeris pembaharuan dalam pelbagai • Membantu perkembangan industri
H2a Maktab Melayu Kuala Kangsar aspek. pembuatan kapal terbang Jepun.
(MCKK) ditubuhkan pada tahun • Mempercepat peluasan kuasa Jepun
1905 melahirkan intelektual di Asia Pasifik.
berpendidikan Inggeris. Bab Konflik Dunia dan
H2b MCKK melatih anak 3 Pendudukan Jepun di Praktis Formatif 5
bangsawan bagi diserapkan Negara Kita
dalam pentadbiran kerajaan 1. • Memenuhi keperluan perindustrian.
British. Praktis Formatif 1 • Tanah Melayu merupakan pengeluar
H2c Lepasan MCKK seperti Raja utama bijih timah dan getah dunia,
Chulan Raja Abdullah, Mahmud 1. • Memperkenalkan Enakmen selain menghasilkan emas, bijih besi,
Mat, Mohammad Eunos Undang-undang Islam 1904 dengan arang batu dan bauksit.
Abdullah dan Raja Uda Raja persetujuan Raja-raja Melayu, yang • Sarawak kaya dengan sumber
Muhammad. melarang percetakan dan pengedaran minyak, terutama di Miri dan Lutong.
H2d Mereka menjadi pegawai tulisan berkaitan politik Islam. • Kedudukan negara kita sesuai untuk
kerajaan menuntut British • Memperkenalkan Jabatan Siasatan kepentingan strategik ketenteraan
memperbaiki taraf hidup orang Jenayah dan Biro Siasatan Politik. Jepun.
Melayu dan membuka lebih 2. British mewujudkan undang-undang 2. • Strategi serangan Jepun dari pelbagai
banyak peluang pekerjaan yang mengawal kebebasan bersuara arah, utara ke selatan, melalui laluan
kepada orang Melayu dalam dan penerbitan. pantai timur dan pantai barat serta
jabatan kerajaan. laluan bandar-bandar utama.
H2e Idea dan tuntutan dibuat Cabaran KBAT 1 • Jepun berjaya menenggelamkan dua
dengan cara berbaik- Pembunuhan Archduke Ferdinand, Putera kapal perang British, iaitu Repulse
baik dengan British dan Mahkota Austria-Hungary dan isterinya, dan Prince of Wales.
menggunakan akhbar seperti Sophie oleh seorang pemuda Serbia.


168





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 168 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

Praktis Formatif 6 • Setelah Jepun menyerah kalah F2 Ekonomi kawalan
tentera Bintang Tiga melakukan H2a Rancangan Pengeluaran Lima
1. Disebabkan perbezaan sistem politik dan keganasan dengan menyeksa dan Tahun dan Jawatankuasa
ekonomi semasa pentadbiran British dan membunuh anggota polis, askar, Penyelidikan Bahan diperkenal.
Belanda sebelum perang. pegawai daerah dan pasukan H2b Mengawal selia pelupusan
2. Mendapat latihan kepimpinan dan sukarelawan Melayu. barangan dan membuat
berpeluang menjawat jawatan dalam Praktis Sumatif 3 penyelidikan kegunaan baharu bagi
pentadbiran kerajaan. sumber tempatan.
3. • Memberi layanan kejam kepada orang Soalan Objektif H2c Rancangan Perindustrian Lima
Tahun diperkenal.
Cina. 1. A 2. D 3. C 4. B H2d Membangunkan industri tempatan
• Memaksa orang Cina membayar 5. D 6. C 7. D 8. C dan memastikan penggunaan
sejumlah wang sebagai hukuman optimum daripada peralatan dan
kerana menentang Jepun semasa Soalan Subjektif kemudahan sedia ada.
Perang China-Jepun. Bahagian A H2e Mata wang Jepun dicetak
• Rakyat berbilang kaum dipaksa (a) Amerika Syarikat / Britain / Rusia / menggantikan mata wang yang
menjadi buruh membina Landasan Perancis digunakan oleh British.
Kereta Api Maut. (b) • Jerman keluar dari Liga Bangsa- F3 Layanan terhadap penduduk
Bangsa. H3a Tentera Jepun memberi layanan
Cabaran KBAT 3 • Jerman memperbesarkan angkatan berbeza mengikut kaum.
• Melambangkan gerak-geri seperti semut tenteranya secara terbuka. H3b Layanan baik kepada orang
(ramai dan senyap). • Jerman mengingkari syarat Melayu serta peribumi lain yang
• Bentuk muka bumi Sarawak luas dan Perjanjian Versailles. bekerjasama dengan Jepun.
banyak hutan memerlukan tentera yang (c) • Gagal menangani krisis Manchuria. H3c Untuk mendapatkan sokongan
ramai. • Jepun menakluki Manchuria, iaitu masyarakat peribumi bagi
• Operasi Semut dijalankan secara sulit wilayah di bawah penguasaan China. melicinkan pemerintahan.
sehingga tidak dapat dikesan oleh tentera • Gagal menangani krisis Habsyah. H3d Tentera Jepun membantu orang
Jepun. • Itali menyerang Habsyah di Afrika. India menubuhkan Tentera
(d) • Konflik dunia berterusan kerana Kebangsaan India di Tanah Melayu
Praktis Formatif 7 gagal menguatkuasakan perjanjian dan Borneo Utara di bawah
pelucutan senjata.
1. Memperoleh bantuan senjata, ubat- • Berlaku pencerobohan terhadap pimpinan Subhas Chandra Bose.
ubatan, kewangan dan latihan negara lain. Orang India digalakkan menyertai
ketenteraan. • Seperti Jepun menceroboh untuk kemerdekaan negara India.
2. Kepakaran gerila Semut penting dalam Machuria, Itali menceroboh Albania H3e Bertujuan mendapatkan kerjasama
orang India dalam rancangan
usaha merancang taktikal perang dan Habsyah, Jerman menceroboh tentera Jepun menguasai negara
gerila menentang tentera Jepun kerana Rhineland dan Poland. India.
sebagai penduduk tempatan, mereka • Meletusnya Perang Dunia Kedua H3f Tentera Jepun memberi layanan
mengetahui selok-belok bumi Sarawak. yang lebih besar. kejam kepada orang Cina.
• Melibatkan perang di Eropah dan H3g Lanjutan permusuhan daripada
Praktis Formatif 8 perang di Asia Pasifik. Perang China-Jepun.
( Mana-mana jawapan munasabah)
1. • Disebabkan Jepun mengharamkan H3h Orang Cina dipaksa membayar
KMM. Bahagian B sejumlah wang sebagai hukuman
• Bekas-bekas ahli KMM berasa tertipu (a) F1 Pentadbiran tentera penentangan mereka terhadap
dengan janji kemerdekaan yang H1a Peringkat awal, Tanah Melayu Jepun semasa Perang China-
diberikan oleh Jepun sebelum Perang digabung dengan Sumatera di Jepun.
Dunia Kedua. bawah pentadbiran pasukan (b) F1 Dasar pendudukan Jepun
meninggalkan pelbagai kesan
2. Kesan pengeboman bandar Hiroshima tentera Jepun ke-25 berpusat di kesengsaraan dan penderitaan
dan Nagasaki menyebabkan Jepun Singapura. kepada rakyat.
menyerah kalah secara tiba-tiba. H1b Pada April 1944, Tanah Melayu F2 Mencetuskan penentangan rakyat
dan Sumatera ditadbir berasingan dalam pelbagai bentuk terhadap
Praktis Formatif 9 kerana terdapat perbezaan sistem pendudukan Jepun.
politik dan ekonomi. F3 Layanan kejam tentera Jepun
1. • Tidak wajar kerana boleh membawa H1c Sumatera diletakkan di bawah menyebabkan sebahagian orang
kemusnahan harta benda dan alam pentadbiran tentera Jepun ke-25, Cina mencari perlindungan di
sekitar. berpusat di Bukit Tinggi, Sumatera. bawah Parti Komunis Malaya (PKM).
• Mengorbankan nyawa orang awam H1d Tanah Melayu ditadbir oleh F4 PKM menubuhkan pasukan gerila
yang tidak berdosa dan memberi pasukan tentera Jepun ke-29, untuk menentang Jepun/Malayan
kesan radiasi kepada masyarakat berpusat di Taiping, Perak. People’s Anti-Japanese Army (MPAJA).
sekitarnya. H1e Sarawak, Sabah dan Brunei F5 MPAJA dan Force 136 telah
2. • Pendudukan Jepun menyebabkan digabungkan menjadi satu unit mengadakan perjanjian kerjasama
hubungan antara kaum renggang pentadbiran dikenali sebagai Kita untuk melawan tentera Jepun.
kerana Jepun memberi layanan Boruneo. F6 Overseas Chinese Anti-Japanese
yang berbeza-beza antara kaum. H1f Diketuai oleh Gabenor Jeneral Army (OCAJA) / Tentera Bintang
Contohnya, orang Melayu dilayan dan diletakkan di bawah pasukan Satu, Gerila KMT bekerjasama
dengan baik, manakala orang Cina tentera Jepun ke-37 yang berpusat dengan MPAJA /PKM menentang
dilayan dengan kejam. di Kuching. Jepun.


169





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 169 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

F7 Force 136 menubuhkan pasukan • Memulihkan kepercayaan rakyat 2. • Membawa kes Malayan Union ke
gerila anti-Jepun / Askar Melayu – Rakyat mengalami kesukaran/ Mahkamah Tinggi England.
Setia / Wataniah Pahang / Gerila kesengsaraan hidup semasa – Kes dibawa oleh sultan Perak,
Melayu Kedah. pendudukan Jepun. Kedah dan Johor.
F8 Force 136 dan gerila Melayu – Sukar mendapatkan bekalan • Menghantar Surat Bantahan ke London.
bekerjasama menentang Jepun makanan. – Surat bantahan dihantar oleh
dengan menjalankan aktiviti rahsia. – Peningkatan wabak penyakit. sultan Perak, Kedah dan Johor
F9 Antaranya mengumpulkan – BMA pulihkan infrastruktur kepada George Henry Hall,
maklumat, melakukan sabotaj, dan sosioekonomi agar rakyat mendakwa diperdaya MacMicheal.
menyebarkan propaganda dan menyokong kepulangan British. • Menyokong Kongres Melayu.
membuat persiapan untuk British 2. Disebabkan kesukaran BMA membawa – Sultan Hisamuddin menderma
melancarkan Operasi Zipper. masuk jentera/ alat ganti/ mesin/ $15 000 kepada persatuan.
F10 Kegiatan anti-Jepun secara individu teknologi. • Permaisuri Perak memimpin gerakan
seperti penentangan Gurchan menentang Malayan Union.
Singh dan Sybil Kathigasu. Praktis Formatif 2 – Permaisuri mengetuai barisan
(c) F1 Slogan “Asia untuk Asia” / konsep perarakan.
“Lingkungan Sekemakmuran Asia 1. • Bagi melicinkan sistem pentadbiran. • Memulaukan upacara pelantikan
Timur Raya”. • Meningkatkan pelaburan ekonomi. Gabenor Malayan Union.
F2 Menekankan kebebasan negara • Mengukuhkan pertahanan.
Asia, menentukan kemajuan dan • Mengekalkan orang asing sebagai Praktis Formatif 4
meningkatkan persaudaraan sejagat. sumber tenaga kerja untuk
F3 Selari dengan perjuangan golongan meningkatkan ekonomi. 1. • Masalah pewarisan takhta.
nasionalis di Tanah Melayu, terutama 2. • Pentadbiran – Vyner Brooke tiada anak lelaki.
Kesatuan Melayu Muda (KMM). – Kesatuan/ Negeri-negeri – Vyner Brooke sudah tua dan uzur.
F4 KMM bekerjasama dengan Bersekutu, Negeri-negeri Melayu – Vyner Brooke enggan
Jepun dan berharap Jepun dapat Tidak Bersekutu, Negeri-negeri menyerahkan kuasa kepada
memberikan kemerdekaan kepada Selat kecuali Singapura disatukan. Anthony Brooke (anak saudaranya).
Tanah Melayu. – Ketua pentadbir adalah Gabenor • Desakan kerajaan British.
F5 Pentadbiran tentera Jepun British dan ia di bawah kawalan – Brirish ingin meluaskan kuasanya.
memberikan ruang kegiatan Pesuruhjaya Tinggi British. – British ingin menguasai kekayaan
politik KMM kerana memerlukan – Raja-raja Melayu menjadi Ahli ekonomi di Sarawak.
sokongan masyarakat tempatan. Majlis Raja-raja yang hanya – British ingin melindungi/ menjaga
F6 Pada Jun 1942, tentera Jepun membincangkan soal agama pelaburannya di Sarawak.
membubarkan KMM kerana Islam dan adat Melayu. • Masalah kewangan
tindakan pemimpinnya menuntut • Kewarganegaraan – Vyner Brooke menghadapi
kemerdekaan daripada Jepun. – Menggunakan prinsip jus soli. masalah kewangan untuk
F7 Anggota KMM menyertai gerakan – Semua rakyat yang lahir di Tanah memulihkan Sarawak.
bawah tanah menentang Jepun. Melayu dan Singapura diiktiraf – Selepas peperangan, untuk
F8 Dr. Burhanuddin al-Helmi, Ibrahim sebagai warga Malayan Union. memulihkan infrastruktur dan
Haji Yaakob, Onan Haji Siraj – Rakyat berumur 18 tahun dan ke ekonomi Sarawak memerlukan
dan bekas pemimpin KMM atas dan bermastautin selama 10 kos yang tinggi.
menubuhkan Kesatuan Rakyat tahun hingga 15 tahun akan diberi – Ekonomi Sarawak terjejas dan
Indonesia Semenanjung (KRIS). warganegara. musnah selepas peperangan.
F9 Di Sarawak, pengalaman semasa – Rakyat berumur kurang 18 tahun 2. • Penyerahan Sarawak ditentang
pendudukan Jepun menjadikan dan ibubapanya warganegara oleh sebahagian daripada peribumi
peribumi Sarawak lebih yakin untuk akan diberikan kewarganegaraan. Sarawak.
berkerajaan sendiri selepas Perang • Penyerahan Sarawak disokong oleh
Dunia Kedua. Cabaran KBAT 1 orang Cina.
F10 Di Sabah, pertubuhan ditubuhkan • Terdapat juga penduduk yang tidak
selepas pendudukan Jepun seperti Berjaya kerana memahami maksud penyerahan
Parti Kebangsaan Melayu Labuan • Penentangan secara menyeluruh. Sarawak.
(PKML) oleh Tengku Noordin, Abu • Penentangan melibatkan seluruh negeri. • Laporan Gammans dan Rees William
Bakar dan Zakaria Gunn. • Pihak sultan memulau upacara perlantikan dibawa ke Majlis Negeri untuk diundi.
F11 Parti Kebangsaan Melayu Tawau Gabenor Malayan Union.
ditubuhkan dan dipengerusikan • Penentangan melibatkan rakyat, Praktis Formatif 5
oleh Orang Kaya-Kaya Abu Bakar. persatuan, akhbar, mengadakan kongres
dan perhimpunan. 1. • Mengadakan persidangan
• UMNO menubuhkan Persatuan Tanah • Mengadakan demonstrasi
Bab Melayu. • Meletakkan jawatan beramai-ramai
4 Peralihan Kuasa British di • Bantahan golongan wanita
Negara Kita
Praktis Formatif 3 • Saluran penyebaran tentangan
melalui akhbar
Praktis Formatif 1 1. Malayan Union adalah suatu bentuk • Menulis surat bantahan
perjajahan mutlak. Raja akan hilang • Menubuhkan kumpulan Rukun 13
1. • Mengembalikan kestabilan dan kuasa/ kedaulatan. MacMicheal
keamanan. mendapatkan tandatangan sultan 2. • Memajukan negeri
– Membubarkan MPAJA dengan cara desakan/ paksaan. • Memajukan penduduk tempatan
dan mengarahkan mereka • Memberikan peluang pekerjaan dalam
mengembalikan senjata. perkhidmatan awam.


170





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 170 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

Praktis Formatif 6 2. • Pengiran Muhd Yusof Jamil Umar H2a Ketua pentadbir adalah
telah dihantar berkursus ke SITC. Gabenor British yang dilantik
1. • Memenuhi kepentingan British • H.M Salleh ditawarkan bekerja oleh Ratu England.
– Sabah berpotensi menggantikan dengan kerajaan. H2b Dibantu Majlis Eksekutif dan
Sri Lanka, India dan Burma yang • Mandur Syarif pulang ke Indonesia. Majlis Perundangan.
menerima kemerdekaan. • Imam Suhaili Yaakub berpindah ke H2c Di bawah kawalan Pesuruhjaya
– Sabah boleh dijadikan sumber Pulau Labuan. Tinggi British.
bahan mentah dan kawasan • Seruji Yaakub menyertai Khairat F3 Raja-raja Melayu
pasaran bagi British. Jumaat Muslimin (KJM). H3a Raja-raja Melayu menjadi Ahli
• Masalah kewangan SBUB Majlis Raja-raja.
– Sabah telah dimusnahkan oleh Praktis Sumatif 4 H3b Mereka hanya membincangkan
tentera Jepun. soal agama Islam dan adat
– Kawasan yang musnah termasuk Soalan Objektif Melayu.
Jesselton, Kudat dan Sandakan. 1. D 2. A 3. D 4. C F4 Kerakyatan
– SBUB tidak mampu untuk 5. D 6. B 7. C 8. C H4a Menggunakan prinsip jus soli.
membangunkan Sabah semula. H4b Semua rakyat yang lahir di
• Meneruskan dasar British dalam Soalan Subjektif Tanah Melayu dan Singapura
hubungan luar dan pertahanan. Bahagian A diiktiraf sebagai warga Malayan
1. (a) (i) Morshidi Sidek Union.
Cabaran KBAT 2 (ii) Rosli Dhoby H4c Rakyat berumur 18 tahun
(i) Pendidikan (b) • Bertentangan dengan dan ke atas dan bermastautin
• Pendidikan di Sabah tidak maju/ perlembagaan 1941 iaitu selama 10 tahun hingga 15
tidak banyak sekolah dibina. Sarawak akan diberi tahun akan diberi warganegara.
• SBUB enggan mengeluarkan pemerintahan sendiri/ H4d Rakyat berumur kurang
perbelanjaan untuk pendidikan penduduk dibimbing dalam 18 tahun dan ibubapanya
kesannya tidak ramai golongan pentadbiran. warganegara akan diberikan
intelektual/ pemimpin. – Bertentangan dengan kewarganegaraan.
(ii) Petempatan Prinsip Kelapan. (b) F1 Secara paksaan
• Kawasan petempatan di Sabah • Vyner Brooke mengenepikan H1a Sultan Pahang, Perak dan
adalah di pantai, pedalaman dan surat wasiat Charles Brooke. Negeri Sembilan didesak
tanah pamah yang sukar untuk – Beliau tidak berbincang menurunkan tandatangan.
dihubungi. dengan Raja muda, F2 Ugutan
• Sistem perhubungan yang tidak maju. Anthony Brooke. H2a Sultan Kelantan, diugut
(iii) Budaya – Masyarakat mahu dengan tidak mengiktiraf raja-
• Terdapat banyak etnik di Sabah memulihkan Dinasti Brooke raja Melayu sekiranya tidak
seperti Kadazan, Bajau dan Suluk. bagi memudahkan mereka menurunkan tandatangan.
• Terdapat pelbagai etnik menuntut kemerdekaan. F3 Taktik MacMicheal
menyebabkan cara hidup masyarakat • Tipu muslihat Macbryan. memperdaya sultan
juga pelbagai termasuk agama yang – Beliau mendesak/ memberi H3a Sultan tidak menyedari kesan
berbeza-beza. tekanan/ memujuk/ Malayan Union.
• Hal ini menyukarkan masyarakat memberi sogokan untuk H3b Sultan tidak diberi masa
Sabah membentuk persatuan dan mendapatkan persetujuan berunding/ mendapatkan
bersatu. ketua tempatan. nasihat dari pembesar.
(c) • Tokoh tersebut mempunyai C3a Contohnya Tunku Syed Putra
Praktis Formatif 7 semangat patriotik yang tinggi. Jamalullail.
– Mereka mempertahankan (c) F1 Tanah Melayu menjadi tanah
1. • British menindas kegiatan kedaulatan Sarawak. jajahan.
berpersatuan. – Menghindarkan Sarawak H1a Sebelum itu, Tanah Melayu
• British melumpuhkan gerakan. daripada dijajah British. sebagai naungan.
• British menawarkan jawatan kenaikan – Contohnya, sanggup H1b Gabenor akan mengetuai
pangkat kepada pemimpin Sabah. mempertaruhkan nyawa pemerintahan dan dibantu oleh
• Memindahkan pemimpin yang aktif ke menikam Ducan Steward. Majlis Eksekutif dan Majlis
bandar lain. – Mereka dijatuhi hukuman Undangan.
– Persatuan akan jadi lemah/ gantung hingga mati. H1c Berkuasa sepenuhnya ke atas
kurangnya pemimpin yang • Semangat mereka telah Tanah Melayu yang disatukan
berkebolehan. membangkitkan nasionalisme pentabirannya.
– Mengehadkan peluang penduduk penduduk tempatan. H1d Penjajahan mutlak Britain ke
tempatan dalam pentadbiran – Penubuhan parti politik atas Tanah Melayu.
menyebabkan mereka kurang bagi memperjuangkan F2 Raja hilang kuasa
pengalaman. kemerdekaan. H2a Raja kekal sebagai ketua
• Kepentingan sosioekonomi negeri yang hanya berkuasa
masyarakat tempatan. Bahagian B berkaitan agama Islam dan
– Masyarakat tidak memahami 1. (a) F1 Kesatuan adat istiadat Melayu.


H1a Negeri-negeri Melayu
tujuan penyerahan. Bersekutu, Negeri-negeri F4 Kerakyatan
– Menganggap penyerahan dapat Melayu Tidak Bersekutu dan H4a Semua kaum mendapat hak
membangunkan negeri Sabah Negeri-negeri Selat kecuali sama rata.
selepas perang. H4b Hak orang Melayu sama
Singapura disatukan.
F2 Ketua pentadbir dengan kaum imigran.
171





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 171 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

H4c Mengugat status quo orang • Penubuhan CLC. H2b Cadangan Raja-raja Melayu
Melayu sebagai penduduk • Anggota terdiri daripada pelbagai adalah menubuhkan
asal/ kedudukan agama Islam/ kaum. Persekutuan.
Bahasa Melayu turut tergugat. • Setiap kaum boleh memberi H2c Persekutuan bertaraf naungan
pandangan. dan bukannya tanah jajahan.
Bab • Pandangan mereka dimasukkan dalam H2d Perjanjian baharu untuk
Persekutuan Tanah Melayu 1948.
5 Persekutuan Tanah Melayu • Berjaya memupuk persefahaman. menggantikan Malayan Union.
1948
• Kewarganegaraan dibuka kepada H2e Jawatan Pesuruhjaya Tinggi
orang bukan Melayu yang layak. menggantikan Gabenor.
Praktis Formatif 1 H2f Raja berkuasa dalam
1. • Wakil Raja-raja Melayu Praktis Sumatif 5 perundangan.
• Wakil UMNO Soalan Objektif H2g Ungkapan “Negeri-negeri
• Wakil kerajaan British 1. B 2. D 3. B 4. D Melayu” perlu muncul dalam
2. • Memperjuangkan kemerdekaan 5. B 6. C 7. A 8. D persekutuan yang baharu.
negara sejak 1930-an. F3 Sokongan pentadbiran British.
• Mempunyai matlamat perjuangan Soalan Subjektif H3a Pentadbiran British menyokong
yang jelas seperti membebaskan Bahagian A konsep persekutuan kerana ia
negara daripada penjajahan, dapat membawa keamanan,
menyatukan seluruh Tanah Melayu, 1. (a) X: Perundangan kestabilan dan kemajuan.
tidak berkompromi dengan penjajah. Y: Kewarganegaraan H3b Pegawai Tinggi British
• Memperjuangkan hak semua kaum (b) • Sebuah Majlis Raja-raja mendorong British membentuk
dan kebebasan hak bersuara. Melayu dibentuk. Persekutuan Tanah Melayu.
• Memperjuangkan pembelaan • Raja-raja Melayu dapat H3c Sir Ralph Hone mencadangkan
terhadap ketidakadilan berdasarkan memberi pandangan. agar British melibatkan Raja-
prinsip dan falsafah. • Di peringkat negeri sultan
mengetuai pentadbiran. raja Melayu dalam pentadbiran
Praktis Formatif 2 • Sultan mengesahkan rang berasaskan perlembagaan.
undang-undang. H3d British memberikan peluang
1. • Penentangan orang Melayu terhadap • Sultan melaksanakan undang- kepada Dato’ Onn Jaafar
Malayan Union. undang dan mengetuai urusan dan Raja-raja Melayu
• Cadangan Raja-raja Melayu dan UMNO. agama Islam dan adat istiadat mengemukakan cadangan
• Sokongan Pentadbiran British. Melayu. balas semasa pertemuan
2. (a) Piagam Atlantik bermatlamat tiada (c) • Persekutuan dibentuk dengan mereka di King’s House, Kuala
lagi perluasan wilayah selepas mengabungkan negeri Melayu Lumpur.
Perang Dunia Kedua. dan Negeri-negeri Selat. H3e British melaksanakan dasar
(b) Kesannya British melaksanakan • Wujud satu pentadbiran pusat
dasar dekolonisasi iaitu ke arah yang akan diketuai oleh dekolonisasi yang disarankan
berkerajaan sendiri, titik tolak Pesuruhjaya Tinggi. oleh Pertubuhan Bangsa-
bermulanya usaha ke arah • Wujudkan pentadbiran yang Bangsa melalui Piagam Atlantik.
kemerdekaan. seragam untuk semua negeri (b) F1 Kewarganegaraan secara kuat
di Tanah Melayu. kuasa undang-undang.
Praktis Formatif 3 • Kesannya akan wujudkan H1a Jus soli hanya terbuka kepada
kecekapan dan menjimatkan rakyat Raja dan rakyat British.
1. • Pentadbiran perbelanjaan.
• Kuasa Raja-raja Melayu H1b Pemohon lahir di luar negeri,
• Perundangan Bahagian B ayahnya mestilah rakyat Raja
• Kewarganegaraan 1. (a) F1 Penentangan orang Melayu dan rakyat British.
2. (a) Orang Melayu dan orang asli yang terhadap Malayan Union. H1c Penduduk asal Persekutuan
lahir dan tinggal di negara Melayu H1a Raja dan cendekiawan Tanah Melayu yang lahir
yang mempunyai sultan. berganding bahu. sebelum, semasa atau selepas
(b) Mereka yang lahir di Melaka, Pulau H1b Disaksikan oleh ahli Parlimen tarikh perjanjian.
Pinang dan mana-mana tanah British/ Gammans dan Rees H1d Rakyat Raja yang telah serasi,
jajahan British. William. memahami adat resam dan
Praktis Formatif 4 H1c Mereka melaporkannya di bertutur bahasa setempat
(naturalised).
parlimen British bahawa huru-
1. • Mengembalikan kedudukan Raja-raja hara akan berlaku sekiranya F2 Kewarganegaraan secara
Melayu. Malayan Union diteruskan. pendaftaran
• Menjaga kedudukan istimewa orang F2 Cadangan Raja-raja Melayu H2a Bermastautin selama 15 tahun
Melayu. dan UMNO daripada tempoh 20 tahun dari
• Membuka ruang kewarganegaraan H2a Rundingan Malcolm hari permohonannya.
kepada orang bukan Melayu. MacDonald, Gabenor Jeneral H2b Tingkah laku yang baik, tiada
• Mewujudkan kerjasama kaum. dan Sir Edward Gent dengan rekod jenayah, menguasai
2. • Memelihara hak istimewa orang Raja-raja bertujuan untuk bahasa Melayu dan bahasa
mengatasi konflik masyarakat
Melayu sebagai penduduk asal. Melayu dengan kerajaan British Inggeris serta bersetuju taat
• Kepentingan kaum lain turut berhubung dengan isu Malayan setia kepada Persekutuan
dipelihara. Union. Tanah Melayu.

172





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 172 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

(c) F1 Mengembali kedudukan raja- • Mengugut/ menyerang/ menculik/ Soalan Subjektif
raja Melayu. membunuh penduduk yang enggan Bahagian A
H1a Raja menjadi ketua negeri. bekerjasama. 1. (a) X: Pendaftaran kebangsaan/ Kad
H1b Mengetuai pentadbiran/ adat 2. • Komunis membunuh tiga pengurus pengenalan
istiadat/ agama. ladang Eropah di Sungai Siput, Perak. Y: Tawaran pengampunan/
H1c Mengesahkan rang undang- • Bermula pada 17 Jun 1948, komunis Rundingan Baling/ Perintah
undang dan meluluskannya menyerang pasukan keselamatan di berkurung/ Kempen bulan
dalam Dewan Perundangan seluruh Tanah Melayu. rakyat melawan penjahat
Negara. (b) • Penduduk setinggan dipinggir
H1d Mengembalikan kedaulatan Praktis Formatif 3 hutan dipindahkan ke
dan status negeri bertukar dari 1. • Menahan sesiapa yang disyaki tanpa Kampung Baru.
jajahan kepada naungan. dibicara. • Kampung Baru dilengkapi
F2 Mewujudkan kerjasama kaum • Hukuman berat terhadap sesiapa kemudahan tempat tinggal,
H2a Melalui penubuhan CLC. yang membantu komunis. bekalan elektrik, air paip,
H2b Cadangan CLC dimasukkan • Undang-undang senjata sekolah dan kemudahan pusat
ke dalam usul perundangan diperketatkan/ sesiapa membawa komuniti dan rumah ibadat.
yang diluluskan oleh Majlis senjata akan dikenakan hukuman • Jawatankuasa kampung
Perundangan Persekutuan. mati. ditubuhkan untuk memelihara
F3 Membuka ruang • Mengeledah rumah kediaman, dan memperbaik kemudahan.
kewarganegaraan. perintah berkurung, memagar • Dipagari dengan kawat berduri
H3a Kerakyatan diketatkan. kampung, mewujudkan Kampung dan dikawal oleh Special
H3b Jadi kedudukan orang Melayu Baru dan memindahkan serta Constables.
diiktiraf. menempatkan penduduk. • Lebih 423 000 orang penduduk
F4 Menjaga kedudukan istimewa • Mengharamkan PKM dan parti di pinggir hutan dipindahkan ke
orang Melayu. radikal. 410 buah Kampung Baru.
H4a Hak istimewa orang Melayu 2. • Penguatkuasaan undang-undang (c) • Rakyat memberi sokongan
dilindungi iaitu sebagai Darurat. untuk membanteras ancaman
penduduk asal. • Pemeriksaan pasukan keselamatan. komunis termasuk orang Asli.
• Pendaftaran kebangsaan dan kad • Buktinya, rakyat keluar
pengenalan. mengundi supaya proses
Bab Ancaman Komunis dan • Rancangan Briggs. • berkerajaan sendiri dilaksanakan.
Rakyat memberikan maklumat
6 Peristiharan Darurat • Tawaran pengampunan. berkaitan kegiatan komunis.
• Kampen bulan rakyat melawan
penjahat. • Pengisytiharan kawasan hitam
Praktis Formatif 1 • Perintah berkurung. dan kawasan putih berjaya
membantu rakyat mengenal
• Perang Saraf.
1. Merupakan fahaman politik/ menjadikan • Rundingan Baling. pasti kawasan komunis dan
ekonomi dan barang pengguna milik seterusnya bersama-sama
negara. Praktis Formatif 4 membanteras komunis.
2. • Di bawa dari China oleh Parti 1. • Peningkatan jumlah penduduk. Bahagian B
Komunis/ pertubuhan Main School/ • Penubuhan Malayan Chinese 1. (a) F1 Peningkatan jumlah warganegara.
Comintern. Association (MCA). H1 Syarat kerakyatan dilonggarkan
• Dari Indonesia/ dibawa pemimpin PKI. • Mempercepatkan kemerdekaan. pada 1952.
2. • Meningkatkan kos perbelanjaan dan C1 1.2 juta orang Cina, 150
Cabaran KBAT 1 menjejaskan perkembangan ekonomi. ribu orang India menjadi
• Ideologi komunis menolak kewujudan • Jumlah korban zaman darurat warganegara.
Tuhan/ bertentangan dengan prinsip banyak. F2 Penubuhan MCA.
Rukun Negara yang pertama iaitu • Menyebabkan penderitaan dan H2a Bagi menawan hati penduduk
kepercayaan kepada Tuhan. kesengsaraan kepada rakyat. Cina, oleh Tan Cheng Lock.
• Matlamat PKM menubuhkan Republik • Merenggangkan hubungan kaum. H2b Orang Cina yang tidak
Tanah Melayu bertentangan dengan menyokong komunis dan
identiti negara kita, iaitu institusi beraja. Cabaran KBAT 2 anggota MCA seramai 250 ribu
• PKM berjuang dengan keganasan • Semangat cintakan negara yang kuat/ orang.
manakala negara kita berpegang pada Kesetiaan kepada negara. F3 Mempercepatkan kemerdekaan
prinsip keamanan. • Mematuhui undang-undang. H3a Merupakan langkah lain selain
• Menghormati perlembagaan. ketenteraan.
Praktis Formatif 2 • Bersopan santun dan bertatasusila. H3b Parti Perikatan dapat
• Berbangga dengan negara. diwujudkan kerana perpaduan
1. • Melumpuhkan ekonomi. • Kesannya jati diri bangsa kukuh. dari pelbagai kaum.
• Merosakkan ladang getah/ kilang/ • Menolak pengaruh luar yang boleh H3c Usaha British berikan
rumah asap/ kedai. menjejaskan kedudukan negara. kemerdekaan.
• Merosakkan infrastruktur. H3d PKM tiada alasan untuk
• Mensabotaj kemudahan asas/ Praktis Sumatif 6 teruskan perjuangan.
merosakkan landasan kereta api/ (b) F1 Kegiatan harian terjejas
membakar kenderaan/ telefon dan Soalan Objektif H1a Ladang, lombong diserang.
telegraf. 1. A 2. C 3. C 4. A H1b Hasil padi dan makanan
• Mengancam keselamatan rakyat. 5. B 6. A 7. B 8. B berkurangan.


173





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 173 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

H1c Harga barangan meningkat. • Ahli dalam Sistem Ahli adalah dilantik Soalan Subjektif
F2 Sasaran peras ugut oleh British, manakala ahli dalam Sistem Bahagian A
H2a Peniaga, peladang, pelombong Kabinet dipilih oleh rakyat melalui pilihan
menjadi sasaran mereka raya. 1. (a) • Ahli bertaraf “Menteri” dan
bagi mendapatkan wang dan bertanggungjawab menjaga
bekalan makanan. Praktis Formatif 3 portfolio yang mengandungi
H2b Nyawa mereka terancam jabatan dan agensi kerajaan.
sekiranya tidak memenuhi 1. • Hal Ehwal Ekonomi • Ahli dilantik oleh Pesuruhjaya
kehendak komunis. • Perindustrian dan Perhubungan Sosial Tinggi British dengan
F3 Kesukaran bergerak. • Perumahan dan Kerja Raya persetujuan Majlis Raja-raja.
H3a Penduduk perlu mematuhi 2. • Memberi pendedahan kepada • Ahli bertanggungjawab
undang-undang darurat. pemimpin tempatan untuk mentadbir mencadangkan undang-
H3b Kegiatan harian tidak dapat kerajaan menjelang merdeka. undang yang berkaitan dengan
dilaksanakan. • Memupuk perpaduan kerana ahlinya jabatannya untuk dibentangkan
C3a Perintah berkurung. merupakan gabungan pemimpin dalam MP.
C3b Catuan makanan dan terpaksa pelbagai kaum. • Ahli diletakkan di bawah kuasa
bergantung pada ubikayu, Pesuruhjaya Tinggi.
keledek dan jagung. Cabaran KBAT 3 • Satu sistem kabinet bayangan
(c) F1 Bekerjasama dengan kerajaan. Perpaduan kaum dipupuk sejak dari kanak- yang terdiri daripada beberapa
F2 Mematuhi undang-undang kanak melalui penggunaan bahasa pengantar pegawai tadbir dan tokoh
darurat. yang sama iaitu bahasa Melayu sebagai masyarakat.
F3 Tidak membawa senjata api. bahasa kebangsaan. Murid juga mempelajari (b) • Menyediakan asas penting
F4 Tidak membantu komunis. sukatan pelajaran yang seragam untuk untuk melatih orang tempatan
F5 Pindah ke kawasan Kampung membentuk semangat kekitaan melalui sistem ke arah berkerajaan sendiri.
Baru. sekolah kebangsaan. • Memberikan pendedahan
F6 Memberi maklumat berkaitan kepada penduduk tempatan
pergerakan komunis. Praktis Formatif 4 untuk belajar mentadbir dan
F7 Menyertai Home Guard. menerajui kerajaan menjelang
F8 Sentiasa membawa kad 1. • Memperkasa pendidikan rendah dan kemerdekaan.
pengenalan. menengah. • Merupakan proses memupuk
• Menekankan bahasa Inggeris sebagai perpaduan kaum kerana
bahasa pengantar.
Bab • Mewujudkan sistem pembiayaan ahlinya terdiri daripada
7 Usaha Ke Arah pendidikan yang teratur. gabungan pemimpin pelbagai
kaum.
Kemerdekaan
2. • Ordinan Pelajaran 1952 tidak dapat • Menentukan kemerdekaan
Cabaran KBAT 1 memuaskan hati semua pihak. yang diperoleh mendapat
• Mereka cintakan negara. • Sebahagian orang Melayu tidak sokongan seluruh penduduk
• Negara ini adalah tempat tinggal dan berpuas hati keranan bahasa Melayu Persekutuan Tanah Melayu.
tempat mereka mencari rezeki dan perlu hanya digunakan di peringkat sekolah (c) • Sistem Ahli adalah kabinet
dipelihara. rendah sahaja. bayangan, bergelar Ahli.
• Mereka mahukan negara yang aman untuk • Bagi kaum bukan Melayu mereka • Manakala Sistem Kabinet adalah
didiami. tidak berpuas hati kerana bahasa berjawatan Menteri penuh.
ibunda mereka tidak dijadikan sebagai • Anggota Sistem Ahli dilantik
Praktis Formatif 1 bahasa pengantar dalam sistem oleh British.
persekolahan. • Manakalan anggota Sistem
1. Kesatuan Melayu Muda dan Parti Kabinet dipilih melalui pilihan
Kebangsaan Melayu Malaya. Praktis Formatif 5 raya.
2. Kemerdekaan Tanah Melayu sebagai 1. Independence of Malayan Paty (IMP) • Anggota Sistem Ahli
sebuah negara Islam. bertanggungjawab kepada
dan Parti Negara.
Praktis Formatif 2 2. • Perkembangan nasionalisme yang • Persuruhjaya Tinggi British.
Manakala anggota Sistem
pesat berkembang selepas Perang
1. • Membetulkan keadaan politik, Dunia Kedua. Kabinet bertanggungjawab
ekonomi dan sosial supaya wujud • Zaman pendudukan Jepun kepada Yang di-Pertuan Agong.
pembahagian yang adil untuk semua menyemarakkan semangat untuk • Ahli mengetuai jabatan-jabatan.
komuniti. membebaskan diri dari penjajahan • Manakala Menteri mengetuai
• Mewujudkan keadaan harmoni dan untuk mencapai kemerdekaan. kementeria-kementerian.
muhibah dalam kalangan penduduk
di negara ini. 3. • Mendesak pilihan raya diadakan Bahagian B
2. Isu tersebut termasuklah isu: sebagai langkah mendapatkan 1. (a) F1 Kesedaran pemimpin kaum
• Politik kemerdekaan. dan British tentang kepentingan
• Kedudukan istimewa orang Melayu • Dapat membentuk perpaduan kaum perpaduan.
• Kedudukan ekonomi orang Melayu kerana dihadiri oleh pertubuhan F2 British memberikan mesej
• Kewarganegaraan orang bukan Melayu pelbagai kaum. kemerdekaan hanya akan
• Pendidikan diberikan apabila wujud
Praktis Sumatif 7 kerjasama antara tiga kaum
Cabaran KBAT 2 utama.
• Sistem Ahli merupakan sebuah kabinet Soalan Objektif H2a iaitu Melayu, Cina dan India
bayangan, manakala Sistem kabinet 1. B 2. C 3. D 4. B H2b ke arah mencapai status
merupakan sistem Jemaah Menteri penuh. 5. A 6. A 7. B 8. A berkerajaan sendiri.


174





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 174 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

F3 Mengkaji hubungan kaum Praktis Formatif 3
secara mendalam. Bab
F4 Membetulkan keadaan politik, 8 Pilihan Raya 1. • 52 orang ahli dipilih melalui pilihan raya.
ekonomi dan sosial. • 35 orang ahli dilantik mewakili
H4a Supaya wujud pembahagian Cabaran KBAT 1 kumpulan berkepentingan seperti
yang adil untuk semua • Menjimatkan perbelanjaan. keusahawanan dan perlombongan.
komuniti. • Terlalu banyak bandar di negara kita, iaitu • 11 orang Menteri Besar mewakili negeri.
H4b Mewujudkan keadaan harmoni melebihi 170 bandar. • 2 orang wakil NNS.
dan muhibah dalam kalangan 2. • Kerajaan diketuai Tunku Abdul
penduduk. • Pengurusan pilihan raya memerlukan kos Rahman sebagai Ketua Menteri
(b) F1 Mencadangkan peralihan yang besar. mengambil alih tugas pentadbiran
ke arah berkerajaan sendiri • Wang boleh digunakan untuk daripada Pesuruhjaya Tinggi.
dilakukan. pembangunan peringkat bandar. • Proses pertukaran dan pembaharuan
H1a dengan memberikan • Taraf hidup masyarakat di setiap majlis secara berperingkat.
pengalaman pilihan raya perbandaran dapat ditingkatkan. • Kuasa Pegawai British beransur-ansur
H1b secara berperingkat kepada dipindahkan.
penduduk Tanah Melayu. Praktis Formatif 1 • Amalan demokrasi dilaksanakan
F2 Bersetuju orang Melayu 1. Memberi peluang kepada rakyat untuk
wajar mempunyai kedudukan memilih wakil atau parti yang akan Praktis Formatif 4
istimewa.
H2a kerana menunjukkan taat setia membentuk kerajaan. 1. • Menteri Pelajaran
yang tidak berbelah bahagi. 2. • Pilihan Raya Majlis Perbandaran • Menteri Tanah dan Galian
H2b Mengiktiraf negara ini satu- • Pilihan Raya Peringkat Negeri • Menteri Pengangkutan
satunya tanah air mereka. • Pilihan Raya Umum Pertama/ • Menteri Kerja Raya
F3 Mencadangkan penubuhan Pilihan Raya Majlis Perundangan • Menteri Buruh
agensi untuk meningkatkan Persekutuan 1955 2. • Membincangkan soal kewangan dan
ekonomi dan pendidikan orang keperluan orang tempatan dalam
Melayu. Cabaran KBAT 2 perkhidmatan awam.
C3 Penubuhan Lembaga Rasional kerana • Mengurangkan kuasa pentadbiran
Pembangunan Industri Desa • Rakyat masa kini adalah generasi British.
(RIDA) pada tahun 1950 bermaklumat. • Membincangkan isu keselamatan
H3a sebagai tolak ansur terhadap • Meraka berupaya membuat keputusan dalam negeri.
persetujuan orang Melayu
melonggarkan syarat bijaksana. Praktis Sumatif 8
kewarganegaraan kepada • Mereka layak memohon lesen memandu/
kaum bukan Melayu. memohon pinjaman wang/ menyertai Soalan Objektif
F4 Bersetuju kewarganegaraan pasukan keselamatan seperti polis dan 1. C 2. C 3. C 4. C
kepada kaum bukan Melayu tentera. 5. A 6. D 7. B 8. C
penting • Umur yang matang untuk memilih wakil Soalan Subjektif
H4a bagi memupuk taat setia rakyat dan kerajaan.
kepada Tanah Melayu Bahagian A
H4b dan kerjasama dalam kalangan Praktis Formatif 2 1. (a) X: Pilihan Raya Majlis Perbandaran
penduduk. Y: Pilihan Raya MPP 1945
F5 Mencadangkan sistem 1. • Warganegara Persekutuan Tanah (b) • Penubuhan Suruhanjaya
pendidikan yang seragam Melayu. Penentuan Sempadan
H5a untuk memupuk kesetiaan • Berumur 21 tahun dan ke atas. Kawasan membentuk 52
dan perpaduan kaum di Tanah • Menetap di Persekutuan Tanah kawasan pilihan raya.
Melayu. Melayu dalam tempoh enam bulan. • Rang undang-undang
(c) F1 Menghayati dan mengamalkan 2. • Warganegara Persekutuan Tanah diluluskan bagi membolehkan
prinsip Rukun Negara. Melayu. pilihan raya diadakan.
F2 Berpegang kepada ideologi • Berumur 21 tahun dan ke atas. • Pendaftaran pengundi
negara. • Menetap di Persekutuan Tanah • Penamaan Calon
F3 Memelihara cara hidup • Kempen Pilihan Raya selama
demokrasi. Melayu dalam tempoh 12 bulan 45 hari
F4 Mengamalkan sikap hormat- sebelum pilihan raya. • Hari pengundian dan pengiraan
menghormati antara kaum. • Boleh berbahasa Melayu dan bahasa undi
F5 Tidak membangkitkan perkara Inggeris. • Pengumuman keputusan
sensitif terhadap sesuatu kaum. Cabaran KBAT 3 (c) • Mempunyai pengetahuan
F6 Amalan ziarah / mengunjungi • Menjamin kepentingan British dengan berkaitan politik semasa.
rumah terbuka semasa mengekalkan kuasa pada urusan penting. • Mengambil tahu parti yang
perayaan kaum. memerintah.
F7 Menyertai kegiatan/aktiviti • Contohnya, perlombongan, pertanian, • Mengenalpasti pemimpin
sukan /kegiatan kokurikulum. kewangan, pertahanan. yang berintegriti/ amanah/
F8 Memupuk disiplin / meluaskan • Penguasaan ekonomi berterusan. membawa pembangunan/
pergaulan/ memahami budaya • Pengaruh di Selat Melaka kukuh. keamanan/ kestabilan ekonomi/
pelbagai kaum. • Kesannay, British dapat terus pemodenan.
F9 Aktif dalam kegiatan mengeksploitasi ekonomi dan kuasa • Memilih parti/ pemimpin
kemasyarakatan / pengaruhnya di Asia Tenggara. yang bertanggungjawab dan
berpersatuan. berusaha memajukan negara.


175





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 175 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

Bahagian B keselamatan, hubungan British-Tanah • Melindungi kedudukan Raja-
1. (a) F1 Kerajaan Persekutuan Tanah Melayu, dan perkara berkaitan dengan raja Melayu sebagai Raja
Melayu diketuai oleh Tunku perlembagaan negara yang akan Berperlembagaan di negeri
Abdul Rahman merdeka. masing-masing.
H1a sebagai Ketua Menteri. 2. Supaya dapat berbincang dan menyusun • Mencadangkan satu jawatan
H1b mengambil alih tugas strategi apabila berunding dengan bagi ketua negara, iaitu
Pesuruhjaya Tinggi British. kerajaan British. Yang di-Pertuan Besar yang
F2 Pertukaran/ pembaharuan kemudiannya dikenali sebagai
dilaksanakan secara Praktis Formatif 2 Yang di-Pertuan Agong untuk
berperingkat. Persekutuan Tanah Melayu.
F3 Pesuruhjaya Tinggi British 1. • Lord Reid (Britain) pengerusi • Mengadakan satu bentuk
masih memegang tampuk • Sir William Ivor Jennings (Britain) kewarganegaraan bagi
pemerintahan. • Sir William Mckell (Australia) Persekutuan Tanah Melayu.
H3a Namun, kuasa pegawai British • Hakim B. Malik (India) • Menjaga kedudukan istimewa
beransur-ansur dipindahkan • Hakim Abdul Rahman (Pakistan) orang Melayu dan kepentingan
kepada rakyat tempatan. 2. Membincangkan, menyusun dan sah kaum lain.
H3b Terdapat pegawai British yang merangka Perlembagaan Persekutuan (c) • Meminta cadangan daripada
berperanan sebagai penyelia/ Tanah Melayu yang merdeka. semua penduduk yang
penasihat. berminat secara bertulis atau
F4 Sistem Ahli dimansuhkan. Praktis Formatif 3 lisan.
F5 Perkembangan amalan demokrasi. 1. • Tidak bersetuju dengan konsep jus • Meneliti kedudukan
F6 Kerajaan Persekutuan di soli. perlembagaan bagi negeri
bentuk dan dipimpin rakyat. • Bimbang keistimewaan orang Melayu dalam Persekutuan.
(b) F1 Membincangkan soal tergugat. • Menghadap Raja-raja Melayu,
kewangan dan keperluan orang • Agama Islam diakui sebagai agama Menteri Besar, Penasihat
tempatan dalam perkhidmatan rasmi. British dan pegawai negeri.
awam. • Bahasa Melayu sebagai bahasa • Bermesyuarat dan melawat
F2 Majlis mesyuarat Persekutuan rasmi. negeri Melayu serta Negeri-
mengunakan Model 2. • Parlimen British di London negeri Selat.
Westminster. • Majlis Perundangan Persekutuan • Mengadakan persidangan
F3 Mengurangkan kuasa untuk membincangkan pelbagai
pentadbiran British. Praktis Formatif 4 isu.
F4 Meminta Kuasa Veto • Mengkaji serta membuat
Pesuruhjaya Tinggi dibatalkan. 1. 5 Ogos 1957 laporan dan cadangan
F5 Membincangkan isu 2. • Penguatkuasaan undang-undang. membentuk perlembagaan bagi
keselamatan dalam negeri dan • Memohon didaftarkan sebagai rakyat. sebuah negara merdeka.
pertahanan. • Memohon untuk menukar (d) • Tidak memihak kepada mana-
F6 Menunaikan mandat untuk kewarganegaraan atau naturalisasi. mana kaum.
mencapai kemerdekaan.
F7 Membina bangsa yang bersatu Praktis Sumatif 9 • Membentuk perlembagaan
melalui pendidikan. yang adil dan saksama.
F8 Menjadikan perkhidmatan Soalan Objektif • Mengelakkan perasaan tidak
awam bercorak tempatan. 1. A 2. D 3. D 4. A puas hati kaum tertentu jika
F9 Meningkatkan mutu kesihatan. 5. B 6. B 7. B 8. B tidak dilantik sebagai anggota
F10 Berusaha membangunkan Soalan Subjektif suruhanjaya.
negara. Bahagian A • Ahli yang dilantik adalah
(c) F1 Membawa kemajuan negara. berkecuali dan tidak
mempunyai kepentingan di
H1a Menjamin kemakmuran. 1. (a) X: Sir William Mckell (Australia) Tanah Melayu.
H1b Meningkatkan taraf hidup rakyat. Y: Hakim Abdul Hamid (Pakistan)
H1c Menjaga kebajikan/ (b) • Memeriksa aturan • Ahli yang dilantik merupakan
melengkapkan prasarana/ perlembagaan yang wujud di golongan pentadbir yang pakar
pendidikan/ kesihatan. seluruh Tanah Melayu serta dan berpengalaman.
F2 Kepimpinan yang unggul. mengambil kira kedudukan dan
H2a Idea yang bernas memacu martabat Ratu England dan Bahagian B
perubahan/ pemodenan. Raja-raja Melayu. 1. (a) F1 Ditandatangani pada 5 Ogos
H2b Berintegriti/ amanah/ tanpa rasuah. • Memberikan cadangan 1957.
H3c Pentadbiran yang cekap. terhadap Perlembagaan F2 Ditandatangani antara Raja-raja
Persekutuan sebagai unit Melayu dengan Sir Donald
tunggal, bebas dan berkerajaan MacGillivray bagi pihak Queen
sendiri dalam lingkungan
Elizabert II.
Bab Perlembagaan Komanwel berdasarkan F3 Di King’s House, Kuala Lumpur.
9 Persekutuan Tanah Melayu Demokrasi Berparlimen dengan F4 Perjanjian ini menjadi asas
1957
dua Dewan Perundangan.
• Mewujudkan kerajaan pusat perjanjian pembentukan
Praktis Formatif 1 yang kuat dengan kerajaan perlembagaan Persekutuan
negeri yang mempunyai Tanah Melayu 1957.
1. Bersetuju mengadakan rundingan autonomi tertentu. F5 Mengandungi perkara
di London bagi membincangkan hal seperti pengamalan Raja
176





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 176 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

Berperlembagaan dan sistem F9 Bahasa Melayu sebagai Eksekutif dan Badan
Demokrasi Berparlimen. bahasa kebangsaan. Kehakiman.
F6 Soal kewarganegaraan. F10 Perbezaan warna kulit, • Dalam amalan Demokrasi,
F7 Kedudukan istimewa orang agama, bahasa, dan bangsa rakyat bertanggungjawab
Melayu dan kepentingan sah diketepikan. dan berperanan memilih
kaum lain. F11 Pembentukan kerajaan wakil mereka melalui
F8 Kedudukan agama Islam. Persekutuan. pilihan raya.
F9 Kedudukan bahasa Melayu. (ii) • Kerajaan dan rakyat
(b) F1 Pengamalan Raja keseluruhannya tertakluk
Berperlembagaan dan Sistem Bab Pemasyhuran di bawah undang-undang
Demokrasi Berparlimen. 10 Kemerdekaan negara.
H1a Seorang raja dipilih sebagai • Penting bagi memastikan
Yang di-Pertuan Agong. keamanan negara
H1b Setiap lima tahun sekali. Praktis Formatif 1 dapat dikekalkan demi
F2 Kewarganegaraan diberikan 1. Bebas daripada penjajahan, kurungan kesejahteraan rakyat.
melalui tiga cara. atau naungan. • Kandungan Perlembagaan
H2a Penguatkuasaan undang- Persekutuan Tanah
undang. 2. Untuk mengukuhkan jati diri bagi mengisi Melayu 1957 menjadi asas
H2b Memohon didaftarkan sebagai kemerdekaan negara.
rakyat. Praktis Formatif 2 kedaulatan negara yang
H2c Memohon untuk menukar merdeka dan memelihara
kewarganegaraan atau 1. • Muzium Negara dibina untuk hak rakyat.
naturalisasi. meraikan kemerdekaan negara. (c) • Mengetahui etika menaikkan
H2d Setiap orang yang dilahirkan • Istana dibina untuk Yang di-Pertuan dan menurunkan bendera.
dalam persekutuan sebelum Agong. • Mengibarkan bendera separuh
atau selepas hari merdeka 2. • Bekerjasama tiang sebagai tanda berkabung.
akan menjadi warganegara. • Bersatu hati • Mengibarkan bendera semasa
F3 Kedudukan istimewa orang menyambut Hari Kebangsaan.
Melayu dan kepentingan sah Praktis Formatif 3 • Bendera yang koyak atau lusuh
kaum lain. dimusnahkan secara sopan
H3a Kedudukan istimewa orang 1. Padang Kelab Selangor. seperti membakarnya secara
Melayu dipelihara. 2. Menandakan Persekutuan Tanah Melayu tertutup.
H3b Semua rakyat Persekutuan menjadi sebuah negara yang merdeka Bahagian B
Tanah Melayu mempunyai hak dan berdaulat.
serta kewajipan yang sama. 1. (a) F1 Memeriahkan sambutan pada
H3c Rakyat keturunan Melayu Praktis Formatif 4 peringkat ibu kota dan negeri.
diberikan beberapa keutamaan. F2 Menghias bangunan di sekitar
H3d Mengambil kira status mereka 1. Menggantikan pegawai Eropah dengan bandar, jalan raya dan Padang
sebagai rakyat asal Tanah rakyat tempatan, khususnya dalam Kelab Selangor dengan lampu.
Melayu. bidang profesional, Pendidikan tinggi, F3 Sebanyak 75 000 bendera
H3e Hak untuk masyarakat lain keselamatan dan pertahanan. persekutuan Tanah Melayu
tetap dipelihara dan dilindungi. 2. Menyampaikan maklumat tentang ditempah khas dari kilang kain
F4 Agama Islam sebagai agama peristiwa di dalam dan luar negara. di Jepun.
Persekutuan. F4 Menyediakan pakaian khas
H4a Agama lain boleh diamalkan Praktis Formatif 5 untuk Menteri dan pegawai
dengan aman dan damai. 1. Melalui pilihan raya. tinggi kerajaan.
F5 Bahasa Melayu sebagai F5 Menganjurkan kursus khas
bahasa kebangsaan. 2. Kerajaan dan rakyat tertaluk di bawah berkaitan dengan protokol
H5a Bahasa Melayu dijadikan undang-undang. untuk pegawai kerajaan.
bahasa pengantar dan bahasa F6 Memberikan gaji seminggu
komunikasi. Praktis Sumatif 10 lebih awal kepada pegawai
(c) FI Tanah Melayu mencapai Soalan Objektif dan kakitangan kerajaan
kemerdekaan. 1. C 2. C 3. A 4. B untuk memberikan peluang
F2 Pembentukan kerajaan 5. C 6. C 7. B 8. D menyambut kemerdekaan.
demokrasi berparlimen.
F3 Konsep Raja Berperlembagaan Soalan Subjektif (b) F1 Upacara sambutan kemerdekaan
dibentuk. Bahagian A diadakan dengan gemilang.
F4 Yang di-Pertuan Agong menjadi F2 Perarakan perbarisan pasukan
ketua negara. 1. (a) X : Kedaulatan undang-undang tentera dan orang ramai
F5 Hak mutlak kepada penduduk Y: Pengiktirafan sebagai rakyat dianggarkan berjumlah 20 ribu
tempatan untuk mentadbir (b) (i) • Institusi yang orang membanjiri Stadium
negara yang berdaulat. bertanggungjawab untuk Merdeka.
F6 Mentadbir mengikut acuan mengurus dan mentadbir F3 Tunku Abdul Rahman tiba di
sendiri. negara. pekarangan stadium disusuli
F7 Agama Islam sebagai agama • Kerajaan Persekutuan Raja-raja Melayu, Yang di-
rasmi Persekutuan. Tanah Melayu terbahagi Pertuan Agong dan permasuri
F8 Kedudukan istimewa orang kepada tiga komponen serta Duke dan Duchess of
Melayu dipelihara. utama, iaitu Badan Gloucester.
Perundangan, Badan

177





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 177 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

F4 Dengan kedengaran bunyi • Indonesia, isu pendidikan/ (c) • Menambahbaik sistem
nafiri pada setiap kali kemunduran bangsa. persekolahan.
pembesar negara tiba. Mempertahankan agama. • Banyak sekolah dibina.
F5 Duke of Gloucester mewakili Soekarno menuntut • Menubuhkan universiti.
kerajaan British memberikan kemerdekaan. • Menghapuskan masalah buta
ucapan dan menyerahkan (c) • Penubuhan persatuan. Jose huruf.
Surat Perlembagaan Serahan Rizal menubuhkan Liga • Menubuhkan sekolah
Kuasa kepada Tunku Abdul Filipina. kebangsaan dalam usaha
Rahman. • Penentangan bersenjata. meningkatkan perpaduan.
F6 Tunku Abdul Rahman Terdapat pemberontak. • Hanya menggunakan satu
membaca Pemasyhuran Revolusi Filipina dan Revolusi bahasa penghantar, iaitu
Kemerdekaan bagi Vietnam. Bahasa Melayu dan lain-lain
mengisytiharkan Persekutuan • Melalui peranan akhbar/ novel. bahasa diajar sebagai bahasa
Tanah Melayu mencapai Filipina Kalayan/ Indonesia – ketiga.
kemerdekaan dan kedaulatan. Hilang Gelap Terbitlah Terang. 4. (a) Bahagian IV, Negeri Persekutuan,
F7 Dengan tangan di udara, Tunku Mendedahkan maklumat/ Bab 1- Raja bagi Tanah Melayu
Abdul Rahman melaungkan meniup kesedaran rakyat. perkara 32(1), 32(2), 32(3), 32(4)
“Merdeka” sebanyak tujuh kali • Perjuangan melalui pelbagai (b) Dipilih oleh majlis Raja-raja,
dan disahut oleh para hadirin. cara seperti kekerasan/ memegang jawatan dalam tempoh
F8 Disusuli dengan laungan azan diplomasi/ rundingan/ matlamat lima tahun. Boleh meletak jawatan
oleh Ustaz Hassan Azhari yang mengembalikan kedaulatan bila-bila masa dengan menghantar
menandakan rasa kesyukuran. negara. surat dan boleh dipecat.
F9 Bendera Persekutuan Tanah 2. (a) X: Dr. Burhanuddin al-Helmi (c) Negara kita mengamalkan
Melayu dinaikkan sambil diiringi Y: Ahmad Boestaman Institusi beraja. Tanah Melayu
lagu Negaraku. (b) • Menuntut kemerdekaan pula menjadi negara persekutuan.
F10 101 das tembakan dilepaskan dengan menyatukan seluruh Jadi perlu diketuai seorang raja
menandakan negara merdeka rakyat Tanah Melayu. Enggan dan bagi segala raja dan sebagai
dan berdaulat. kompromi dengan penjajah. ketua Negara. Sebagai lambang
(c) F1 Mengutamakan perpaduan • Mempertahankan hak semua kedaulatan dan perpaduan sebuah
rakyat/ kaum. kaum/ kebebasan bersuara. negara merdeka
F2 Menyelesaikan masalah melalui Berhimpun/ menerbit akhbar.
rundingan. Pembelaan terhadap Bahagian B
F3 Mempertahankan institusi raja. ketidakadilan/ prinsip 5. (a) F1 Kerajaan
F4 Mengamalkan prinsip Rukun perjuangan melangkaui H1a Raja sebagai pemerintah
Negara. sempadan negeri/ politik tertinggi
F5 Menghormati agama/ budaya/ nasional. H1b Dibantu oleh Pembesar Empat
bangsa lain. (c) • British tidak bersedia memberi Lipatan.
F6 Mematuhi undang-undang negara. kemerdekaan. F2 Rakyat taat setia pada raja
F7 Mempertahankan negara • British hilang kekayaan dan H2a dengan mematuhi undang-
daripada anasir luar. pengaruh/ pelaburan jika undang.
F8 Berusaha menguasai ilmu menyokong perjuangan. H2b Rakyat terdiri daripada orang-
pengetahuan untuk memajukan • Golongan nasionalis enggan orang Melayu dan orang laut.
negara. berkompromi dengan penjajah. H2c Golongan di perintah terdiri
F9 Mengukuhkan jati diri. • Hak sepenuhnya ke atas daripada rakyat merdeka dan
politik/ ekonomi. British ingin hamba.
menyerahkan kemerdekaan H2d Sultan menjamin kesejahteraan
KERTAS PENTAKSIRAN SPM
KERTAS PENTAKSIRAN SPM namun tetap mengekalkan rakyat dan rakyat mengakui
kekayaan seperti tanah/ kekuasaan sultan.
pelaburan dan pengaruhnya. F3 Lambang kebesaran
Soalan Objektif 3. (a) • Menteri pelajaran/ pendidikan. H3a Identiti keistimewaan sultan.
1. A 2. C 3. B 4. D 5. A • Menteri pengangkutan/ Menteri H3b Simbol kedaulatan.
6. C 7. D 8. B 9. A 10. C Kesihatan/ Menteri Pertanian/ H3c Adat istiadat, nobat, cop mohor.
11. B 12. D 13. D 14. B 15. C Menteri Kerja Raya/ Menteri
16. D 17. A 18. A 19. B 20. D Kerajaan Tempatan dan (b) F1 Konsep wilayah berbeza.
21. C 22. B 23. A 24. B 25. C Perumahan dan Perancangan H1a Wilayah Kesultanan Melayu
26. D 27. A 28. A 29. D 30. D Bandar. Melaka merujuk kepada
31. C 32. A 33. B 34. A 35. D (b) • Melaksana tanggungjawab ke kawasan raja yang diakui rakyat.
36. A 37. C 38. B 39. B 40. D arah berkerajaan sendiri. H1b Sempadan wilayah tidak begitu
jelas.
Soalan Subjektif • Membincangkan soal H1c Masa kini wilayah sempadan
kewangan/ keperluan orang
adalah jelas.
Bahagian A awam. H1d dan diiktiraf antarabangsa.
1. (a) X: Jose Rizal / Bouifacio Aguinakdo • Majlis mesyuarat persekutuan F2 Kesultanan Melayu Melaka
Y: Raden Adjeng Kartini/ Soekarno berasaskan Model Westminster. mempunyai pengaruh yang
(b) • Filipina menjadi sebahagian • Mengurangkan kuasa British. luas.
wilayah Sepanyol. Mempunyai • Membincangkan isu H2a Merangkumi seluruh Tanah
hak yang sama. Katipunan keselamatan dan pertahanan/ Melayu dan pantai timur
ditubuhkan untuk memperolah meminta kuasa Veto Sumatera.
kemerdekaan. Pesuruhjaya Tinggi dibatalkan.

178





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 178 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

H2b Masa kini, ia meliputi menjadi dua pasukan mara ke tinggal 10 – 15 tahun di Tanah
Semenanjung Malaysia, Sabah selatan. Melayu.
dan Sarawak. F3 Satu pasukan ke Pulau Pinang. H4d Ibubapanya warganegara.
F3 Wilayah Kesultanan Melayu H3a Mara melalui persisiran pantai (b) F1 Raja hilang kuasa
Melaka diperolehi melalui barat. H1a Ahli Majlis Raja-raja hanya
penaklukan, naungan, F4 Satu pasukan mengikut jalan berkuasa dalam hal agama
perkahwinan. darat menuju bandar-bandar Islam dan adat istiadat.
H3a Masa kini garis sempadan telah utama. H1b Tiada kuasa persidangan.
jelas sejak perjanjian Bangkok F5 Pada 31 Disember Repulse H1c Tidak menjadi ketua negeri
1909 dan Pembentukan dan Prince of Wales kecuali pesuruhjaya Negeri.
Malaysia 1963. ditenggelamkan Jepun di laut H1d Negeri menjadi jajahan bukan
(c) F1 Menjadi warganegara yang Kuantan. naungan.
kukuh jati diri bangsanya. F6 Kumpulan tentera bersatu di F2 MacMicheal memaksa sultan
F2 Mematuhi undang-undang. Johor Baharu pada 31 Jan. menurunkan tandatangan tanda
F4 Mengamalkan prinsip rukun 1942. persetujuan.
negara. F7 Menguasai Singapura pada 15 H2a Melalui cara desakan dan
F4 Berpegang pada agama. Februari 1942. ugutan.
F5 Berbahasa Melayu. (b) F1 Eksploitasi sumber bahan mentah. H2b Tidak diberi masa berunding
F6 Menghormati lambang negara H1a Untuk keperluan industri dengan pembesar.
seperti bendera, lagu negara. C1a seperti bijih timah, getah, emas C2a Contohnya, Sultan Perak,
F7 Hidup bersatu padu. dan besi. Perlis, Negeri Sembilan.
F8 Negara menjadi aman harmoni F2 Menjayakan pembentukan F3 Kedudukan istimewa Melayu
walaupun berbilang kaum. kawasan Kesemakmuran Asia tergugat.
6. (a) Ibuku merujuk kepada negara/ Timur Raya untuk mengubah F4 Tamadun bangsa terhapus.
negeri/ yang dianggap sangat ekonomi. (c) F1 Sultan mengetuai negeri.
penting. Anakanda merujuk kepada F3 Kepentingan strategi F2 Hak istimewa Melayu di
rakyat yang berjanji, bersumpah ketenteraan. lindungi.
untuk memelihara kedaulatan agar H3a Pangkalan laut British di F3 Syarat kerakyatan di ketatkan
negara menjadi makmur. Singapura. F4 Sokongan untuk memajukan
(b) F1 Mengetengahkan isu hak dan H3b Penting bagi menguasai laluan ekonomi dan pendidikan.
masa depan bangsa. telaga minyak di Sumatera. F5 Jus soli dihapuskan.
F2 Isu pentadbiran, ekonomi, dan H3c Penguasaan Pulau Borneo. F6 Mengelakan penduduk imigran
sosial. H3d Menjayakan operasi menakluk lebih ramai daripada penduduk
F3 Isu pendidikan bangsa. Pulau Jawa. tempatan.
F4 Politik tanah air. (c) F1 Catuan makanan
F5 Menggalakkan kemajuan. H1a Mengawal penjualan barangan 9. (a) F1 Komunis bertindak merosakkan
F6 Masalah petani. pengeluaran asas tanaman.
F7 Semangat cinta akan negara. C1a Seperti beras, garam, gula. F2 Menyerang rumah kediaman
F8 Kesedaran kesan daripada H1b Kesannya kurang bekalan dan mengancam nyawa.
penjajahan. makanan, kebuluran, serangan F3 Memusnahkan lombong bijih
F9 Akhbar Cina menyiarkan isu penyakit. timah.
politik negara Cina/ India. H1c Harga barang meningkat. F4 Merosakkan infrasktruktur
F10 Kebajikan orang Cina dan F2 Kekejaman tentera kemudahan asas.
India. H2a Nyawa ibarat dihujung pedang. (b) F1 Rancangan Briggs dijayakan
(c) F1 Perjuangan bercorak H2c Ditangkap/ diseksa. oleh Sir Harold Briggs.
sederhana. H2d Buruh dipaksa membina F2 Tujuan memutuskan hubungan
F2 Memberi kesedaran kepada ladasan kereta api maut. PKM dengan Win Yuen.
rakyat melalui pembacaan. H2e Kesannya ramai rakyat yang F3 Min Yuen membekalkan
F3 Mengelakkan tindakbalas mati kebuluran dan diseksa. makanan, senjata, ubatan dan
kekerasan daripada British maklumat.
yang boleh menjejaskan 8. (a) F1 NNMB, NNMTB, NNS F4 Penubuhan Kampung Baru.
perjuangan. disatukan. H4a Penduduk setinggan dipinggir
F4 Penyebaran yang lebih luas. H1a Menjadi satu unit pentadbiran
F5 Akhbar dan majalah tersebar kecuali Singapura. hutan dipindahkan.
keseluruh Tanah Melayu. F2 Ketua pentadbir H4b Terdapat kemudahan tempat
F6 Golongan nasionalis tidak perlu H2a Diketuai oleh Gabenor. tinggal, elektrik, api air dan
kerap bergerak. H2b Dibantu oleh Majlis Eksekutif sekolah.
F7 Kos lebih murah dan boleh dan Majlis Perundangan. H4c Dipagari dengan pagar kawat
dibaca banyak kali. F3 Sultan menjadi ahli Majlis Raja- berduri.
F8 Dikongsi ramai orang. Raja Melayu. H4d Dikawal oleh Special
H3a Berbincang mengenai agama Constable.
7. (a) F1 Tentera Jepun mendarat di Islam dan adat istiadat Melayu. F5 Perintah berkurang merupakan
Kota Bahru. F4 Kewarganegaraan tindakan larangan penduduk
H1a Mara ke selatan mengikut jalan H4a Prinsip jus soli digunakan. keluar rumah dalam tempoh
darat di negeri pantai timur. H4b Lahir di Tanah Melayu dan tertentu.
F2 Tentera mendarat di Thailand. Singapura. (c) F1 Kita hendaklah menolak
H2a Memasuki Kedah/ berpecah H4c Berumur 18 tahun ke atas dan ideologi komunis.



179





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 179 11/03/2020 10:26 AM

Sejarah Tingkatan 4 Jawapan

H1a Bagi mengelakkan hura-hara H1a Ia wajib dilaksanakan seperti F5 Tiba di London pada 14 Januari
dalam negara. yang telah termaktub dalam 1956.
H1b Mengelakkan ancaman perlembagaan negara. (b) F1 Tarikh kemerdekaan Tanah
keselamatan terhadap rakyat. F2 Rakyat bertanggungjawab Melayu adalah pada 31 Ogos
H1c Boleh menggugat kedaulatan keluar mengundi. 1957.
negara. H2a Bagi memilih pemimpin yang H1a Ia wajib dilaksanakan seperti
F2 Rakyat mesti berkerjasama akan menerajui kepimpinan yang termaktub dalam
dengan kerajaan bagi negara. perlembagaan negara.
memudahkan urusan (c) F1 Hanya warganegara sahaja F2 Membentuk Suruhanjaya
mengatasi ancaman. yang dibenarkan mengundi. Perlembagaan bagi merangka
H2a Bagi memudahkan urusan H1a Pengundi perlu membawa kad perlembagaan negara.
mengatasi ancaman. pengenalan dan akan disahkan H2a Bagi memilih pemimpin yang
H2b Menganggotai pasukan kewarganegarannya dahulu kekal menerajui kepimpinan
keselamatan. sebelum dibenarkan mengundi. negara.
F3 Usaha bersepadu menjamin F2 Penggunaan dakwat kekal. F3 Mengadakan perjanjian
kejayaan dalam tindakan yang H2a Dakwat tersebut bukti pengundi pertahanan.
telah dilakukan. sudah mengundi dan tidak F4 Rundingan berkaitan
10. (a) F1 Pengundi masuk ke bilik boleh mengundi dua kali. kewangan.
mengundi F3 Proses mengundi dipantau. F5 Ahli Majlis Eksekutif dilantik
F2 Kerani pengundian H3a Terdapat wakil calon dan dengan nasihat Ketua Menteri.
mengesahkan pendaftaran pegawai yang memantau F6 Kerajaan Persekutuan Tanah
pengundi menggunakan kad keadaan dibilik pengundian. Melayu akan memberi ganti
pengenalan. F4 Kiraan undi ditempat pengundi. rugi kepada pegawai British
F3 Dakwat kekal di calit pada jari H4a Kiraan dilaksanakan dengan yang diberhentikan.
telunjuk kiri. teliti dan terdapat wakil parti (c) F1 Tunku Abdul Rahman diarak
F4 Di tempat mengundi, pengundi serta pegawai bagi memastikan bersama ahli rombongan
menandakan kertas undi di ia dikira dengan betul. menggunakan kereta.
petak undi. 11. (a) F1 Rombongan di ketuai Tunku F2 Ramai rakyat menyambut
F5 Kertas undi dimasukkan ke Abdul Rahman. dengan semangat berkobar-
kotak undi. F2 Rombongan berangkat dari kobar.
F6 Terdapat wakil parti politik dan Kuala Lumpur. F3 Pelbagai kaum dengan
ketua bilik mengundi. F3 Pada 1 Januari 1956, 5.30 semangat yang sama.
F7 Keluar setelah semua urusan petang rombongan menaiki F4 Teriakan “merdeka’ gemuruh
selesai. kapal laut. berkumandang.
(b) F1 Pilihan raya adalah proses F4 Rombongan singgah di F5 Penjajahan ditamatkan.
demokrasi. Karashi, Pakistan, menaiki F6 Tanah Melayu menjadi negara
kapal terbang ke London. yang berdaulat.




































180





12 JAWPAN SEJARAH TG4.indd 180 11/03/2020 10:26 AM