Ranger Revisi Cepat 2022 - Biologi

Tingkatan

4.5 KSSM KC118142 PELANGI



• Bahasa Melayu
Revisi Cepat SPM • English Ranger
Revisi Cepat
• Matematik

• Mathematics
• Sains SPM

Revisi Cepat
Nota Padat Halaman • Science
Berwarna! Revisi Cepat
• Sejarah
KBAT & i-THINK • Pendidikan Islam
✔ Biologi SPM
Praktis SPM • Biology Revisi Cepat

• Fizik
Kertas Model SPM • Physics


Jawapan • Kimia
• Chemistry Biologi
Info & Video • Matematik Tambahan
KOD QR
• Additional Mathematics
• Ekonomi Biologi
Dapatkan
versi • Perniagaan Tingkatan
eBook!
• Prinsip Perakaunan
4.5 KSSM




www.PelangiBooks.com Bibiana Toh Siew Siew
www.PelangiBooks.com (Guru Cemerlang)
• Kedai Buku Online • Perpustakaan Online •
• Kedai Buku Online • Perpustakaan Online •
N.Nair
W.M: RM19.95 / E.M: RM19.95 Noor Haniyatie Ibrahim
KC118142
ISBN: 978-967-2806-91-2 (Penulis Buku Teks)
Rodiah Abdul Wahid
PELANGI Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H)
PELANGI Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H) (Penulis Buku Teks)




02.indd 1 01/07/2021 1:38 PM

3.3 Pergerakan Bahan Merentasi
Tingkatan 4 Membran Plasma dalam
Organisma 32
BAB Pengenalan kepada Biologi 3.4 Pergerakan Bahan Merentasi
1 dan Peraturan Makmal 1 Membran Plasma dalam 34
Kehidupan Harian

1.1 Bidang Biologi dan Kerjaya 2 Praktis SPM 36
1.2 Keselamatan dan Peraturan
dalam Makmal Biologi 3
1.3 Berkomunikasi dalam Biologi 6 BAB Komposisi Kimia dalam
1.4 Penyiasatan Saintifik dalam 4 Sel 37
Biologi 8
4.1 Air 38
Praktis SPM 8
4.2 Karbohidrat 38
4.3 Protein 41
4.4 Lipid 42
BAB
2 Biologi Sel dan Organisasi 4.5 Asid Nukleik 43
Sel 9 Praktis SPM 45

2.1 Struktur dan Fungsi Sel 10
2.2 Proses Hidup Organisma
Unisel 15 BAB 5 Metabolisme dan Enzim 47
2.3 Proses Hidup Organisma
Multisel 17 5.1 Metabolisme 48
2.4 Aras Organisasi 23 5.2 Enzim 49
Praktis SPM 25 5.3 Aplikasi Enzim dalam Kehidupan
Harian 53
Praktis SPM 54
BAB Pergerakan Bahan Merentasi
3 Membran Plasma 27
BAB
3.1 Struktur Membran Plasma 28 6 Pembahagian Sel 57
3.2 Konsep Pergerakan Bahan
Merentasi Membran Plasma 29 6.1 Pembahagian Sel 58




ii





00 Kandungan.indd 2 7/2/21 9:14 PM

6.2 Kitar Sel dan Mitosis 60 9.3 Penyerapan 99
6.3 Meiosis 63 9.4 Asimilasi 100
6.4 Isu Pembahagian Sel terhadap 9.5 Penyahtinjaan 101
Kesihatan Manusia 66 9.6 Gizi Seimbang 101
Praktis SPM 66 9.7 Isu Kesihatan berkaitan Sistem
Pencernaan dan Tabiat
Pemakanan 104

BAB Praktis SPM 105
7 Respirasi Sel 69

7.1 Penghasilan Tenaga melalui
Respirasi Sel 70 BAB Pengangkutan dalam
7.2 Respirasi Aerob 71 10 Manusia dan Haiwan 107
7.3 Fermentasi 73
10.1 Jenis Sistem Peredaran 108
Praktis SPM 77
10.2 Sistem Peredaran Manusia 110
10.3 Mekanisme Denyutan Jantung 113
10.4 Mekanisme Pembekuan Darah 114
BAB 10.5 Kumpulan Darah Manusia 115
8 Sistem Respirasi dalam
Manusia dan Haiwan 79 10.6 Isu Kesihatan Berkaitan Sistem
Peredaran Manusia 116
8.1 Jenis Sistem Respirasi 80 10.7 Sistem Limfa Manusia 117
8.2 Mekanisme Pernafasan 85 10.8 Isu Kesihatan Berkaitan Sistem
8.3 Pertukaran Gas dalam Manusia Limfa Manusia 118
89 Praktis SPM 119
8.4 Isu Kesihatan berkaitan Sistem
Respirasi Manusia 90
Praktis SPM 91
BAB 11 Keimunan Manusia 121

11.1 Pertahanan Badan 122
BAB 9 Nutrisi dan Sistem 11.2 Tindakan Antibodi 125

Pencernaan Manusia 93 11.3 Jenis Keimunan 126
11.4 Isu Kesihatan Berkaitan
9.1 Sistem Pencernaan Manusia 94 Keimunan Manusia 127
9.2 Pencernaan 94
Praktis SPM 1128






iii





00 Kandungan.indd 3 7/2/21 9:14 PM

14.4 Isu Kesihatan
BAB Sistem Otot Rangka Manusia 175
12 Koordinasi dan Gerak
Balas dalam Manusia 131 Praktis SPM 177
12.1 Koordinasi dan Gerak Balas 132
12.2 Sistem Saraf 133 Pembiakan Seks,
12.3 Neuron dan Sinaps 136 BAB 15 Perkembangan dan
12.4 Tindakan Terkawal dan Pertumbuhan dalam
Tindakan Luar Kawal 139 Manusia dan Haiwan 179
12.5 Isu Kesihatan Berkaitan
Sistem Saraf Manusia 141 15.1 Sistem Pembiakan Manusia 180
12.6 Sistem Endokrin 142 15.2 Gametogenesis Manusia 181
12.7 Isu Kesihatan Berkaitan 15.3 Kitar Haid 184
Sistem Endokrin Manusia 145 15.4 Perkembangan Fetus Manusia 186

Praktis SPM 146 15.5 Pembentukan Kembar 189
15.6 Isu Kesihatan Berkaitan
Sistem Pembiakan Manusia 190

BAB 13 Homeostasis dan Sistem 15.7 Pertumbuhan dalam Manusia 190
dan Haiwan

Urinari Manusia 149 Praktis SPM 194
13.1 Homeostasis 150
13.2 Sistem Urinari 156
13.3 Isu Kesihatan berkaitan Tingkatan 5
Sistem Urinari 160
Praktis SPM 160 BAB
1 Organisasi Tisu Tumbuhan
dan Pertumbuhan 197
BAB 14 Sokongan dan Pergerakan 1.1 Organisasi Tisu Tumbuhan 198

dalam Manusia dan Haiwan 1.2 Tisu Meristem dan Pertumbuhan
163 200
1.3 Lengkung Pertumbuhan 206
14.1 Jenis Rangka 164
14.2 Sistem Otot Rangka Manusia 164 Praktis SPM 208
14.3 Mekanisme Pergerakan dan
Gerak Alih 171






iv





00 Kandungan.indd 4 7/2/21 9:14 PM

5.2 Fitohormon 255
BAB Struktur dan Fungsi Daun
2 211 5.3 Aplikasi Fitohormon dalam
Pertanian 259
2.1 Struktur Daun 212 Praktis SPM 261
2.2 Organ Utama Pertukaran Gas 212
2.3 Organ Utama Transpirasi 215
2.4 Organ Utama Fotosintesis 217 BAB
2.5 Titik Pampasan 226 6 Pembiakan Seks dalam 264
Tumbuhan Berbunga
Praktis SPM 227
6.1 Struktur Bunga 265
6.2 Pembentukan Debunga dan
BAB Nutrisi dalam Pundi Embrio 266
3 Tumbuhan 229 6.3 Pendebungaan dan Persenyawaan
267
3.1 Nutrien Tak Organik Utama 230 6.4 Perkembangan Biji Benih dan
3.2 Organ Pengambilan Air dan Buah 270
Garam Mineral 232 6.5 Kepentingan Biji Benih untuk
3.3 Kepelbagaian dalam Nutrisi Kemandirian 272
Tumbuhan 234 Praktis SPM 272
Praktis SPM 236


BAB
BAB 4 Pengangkutan dalam 7 Penyesuaian Tumbuhan 274
pada Habitat
Tumbuhan 239
7.1 Penyesuaian Tumbuhan
4.1 Tisu Vaskular 240 Berdasarkan Habitat 275
4.2 Pengangkutan Air dan Garam Praktis SPM 278
Mineral 241
4.3 Translokasi 245
4.4 Fitoremediasi 245 BAB
Praktis SPM 248 8 Biodiversiti 280
8.1 Sistem Pengelasan dan
BAB 5 Gerak Balas dalam Penamaan Organisma 281

Tumbuhan 250 8.2 Biodiversiti 287
8.3 Mikroorganisma dan Virus 289
5.1 Jenis Gerak Balas 251 Praktis SPM 295



v





00 Kandungan.indd 5 7/2/21 9:14 PM

11.3 Gen dan Alel 342
BAB
9 Ekosistem 298 11.4 Pewarisan Manusia 342
Praktis SPM 352
9.1 Komuniti dan Ekosistem 299
9.2 Ekologi Populasi 315
Praktis SPM 317
BAB
12 Variasi 355

12.1 Jenis dan Faktor Variasi 356
BAB 10 Kelestarian Alam 12.2 Variasi dalam Manusia 360

Sekitar 320 12.3 Mutasi 362

10.1 Ancaman Alam Sekitar 321 Praktis SPM 368
10.2 Pemeliharaan, Pemuliharaan
dan Pemulihan Ekosistem 327
10.3 Amalan dalam Melestarikan BAB
Alam Sekitar 327 13 Teknologi Genetik 371
10.4 Teknologi Hijau 329
13.1 Kejuruteraan Genetik 372
Praktis SPM 331 13.2 Bioteknologi 374
Praktis SPM 378


BAB Kertas Model SPM 380
11 Pewarisan 335

11.1 Pewarisan Monohibrid 336
11.2 Pewarisan Dihibrid 340

























vi





00 Kandungan.indd 6 7/2/21 9:14 PM

Bab Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim
5 METABOLISME DAN ENZIM





Tema 1 : Asas Biologi





4
KANDUNGAN BAB



5.1 Metabolisme 5.2 Enzim



5.3 Aplikasi Enzim dalam Kehidupan Harian








Metabolisme dan Enzim



Metabolisme Enzim Aplikasi Enzim
dalam Kehidupan
Jenis metabolisme Penamaan enzim Harian
dalam sel
Enzim pencernaan
Enzim intrasel dan
enzim ekstrasel
Bio-detergen
Penghasilan enzim
ekstrasel
Produk kulit
Mekanisme tindakan
enzim


Faktor-faktor yang
mempengaruhi
aktiviti enzim




47
47




Bab 5.indd 47 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim

5.1 Metabolisme


1. Metabolisme ialah semua tindak balas pembentukan karbohidrat, protein,
kimia yang berlaku dalam organisma lipid dan asid nukleik.
hidup. 3. Tindak balas metabolisme biasanya
2. Proses-proses dalam metabolisme dimangkinkan oleh enzim-enzim
melibatkan penukaran makanan tertentu.
kepada tenaga dalam bentuk ATP dan
Jenis-jenis Metabolisme dalam Sel
Jenis-jenis metabolisme


4
Katabolisme Anabolisme

Tindak balas kimia yang memecahkan Tindak balas kimia menggunakan molekul
molekul kompleks kepada molekul yang lebih ringkas bagi mensintesiskan molekul yang
ringkas. lebih ringkas.

Contohnya penguraian glukosa kepada Contohnya kondensasi molekul glukosa
karbon dioksida dan air semasa respirasi membentuk glikogen yang berlaku di dalam
untuk menghasilkan tenaga. sel-sel hati dan sel-sel otot.
A (substrat → B + C (produk) A + B (substrat) → C (produk)

Rajah 5.1 Perbezaan antara katabolisme dengan anabolisme




TIP SPM

Anabolisme dan katabolisme lebih mudah difahami
dengan contoh di bawah:

Molekul kompleks

Anabolisme METABOLISME Katabolisme
Penguraian
Tenaga glukosa kepada
karbon dioksida
Molekul ringkas dan air

Kuiz
Kuiz
Kuiz
Kuiz
Nyatakan dua jenis metabolisme.


48





Bab 5.indd 48 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim

5.2 Enzim


1. Enzim ialah mangkin organik yang mengawal atur semua tindak balas biokimia dalam
sel hidup.
2. Enzim diperlukan oleh semua tindak balas biokimia untuk membolehkan tindak balas
berlaku dengan cepat.
3. Enzim menurunkan tenaga pengaktifan yang diperlukan untuk tindak balas biokimia
di dalam sel berlaku secara optimum pada suhu badan normal. 4
Tinggi
Tenaga pengaktifan yang
diperlukan dalam tindak
balas tak bermangkin
Tenaga Tenaga pengaktifan
menurun dengan
kehadiran enzim


Rendah Tindak balas yang berlangsung
Rajah 5.2 Tenaga pengaktifan bagi tindak balas biokimia
4. Tanpa enzim, tindak balas biokimia seperti pencernaan makanan, respirasi sel,
sintesis molekul organik, pembahagian sel dan aktiviti-aktiviti lain akan berlaku
dengan sangat perlahan.
Tapak aktif


Substrat
Enzim Kompleks
enzim-substrat
Rajah 5.3 Pembentukan enzim-substrat
Penamaan Enzim
1. Enzim dinamakan dengan menambahkan akhiran ‘-ase’ pada akhir nama substrat.
Contohnya, enzim bagi memangkinkan hidrolisis laktosa ialah laktase dan enzim yang
memangkinkan hidrolisis lipid ialah lipase.
Jadual 5.1 Nama enzim yang berakhir dengan –ase


Substrat Enzim
Lipid Lipase
Maltosa Maltase

Sukrosa Sukrase
Maltosa Maltase



49





Bab 5.indd 49 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim
2. Sesetengah enzim dinamakan sebelum proses penamaan enzim moden dibentuk.
Sebagai contoh pepsin, renin dan tripsin.
Jadual 5.2 Nama enzim yang dikekalkan penggunaannya


Substrat Enzim
Protein Pepsin
Kaseinogen Renin
Polipeptida Tripsin


SIFAT-SIFAT UMUM ENZIM
Enzim bersifat sangat spesifik kerana mempunyai tapak aktif yang sepadan dengan bentuk
substrat yang dimangkinkan.
4
Enzim tidak dimusnahkan oleh tindak balas yang dimangkinkan olehnya. Maka, enzim boleh
digunakan berulang kali.
Enzim akan ternyahasli oleh suhu yang tinggi. Pada suhu 40°C, enzim mula ternyahasli dan
pada suhu 60°C, enzim akan ternyahasli sepenuhnya.

Enzim sensitif terhadap pH. Perubahan pH boleh mengubah bentuk tapak aktif pada enzim.
Bentuk asal dikembalikan dengan perubahan semula pH.
Enzim diperlukan dalam kuantiti yang sedikit. Satu molekul enzim yang sama bertindak
berulang kali terhadap substrat yang banyak.
Tindak balas enzim adalah berbalik, iaitu enzim yang sama boleh digunakan untuk menukarkan
molekul ringkas kepada molekul kompleks dan memecahkan molekul kompleks kepada molekul
ringkas.
Aktiviti enzim dapat dipercepat dengan kofaktor.

Aktiviti enzim boleh diperlahan atau dihentikan oleh perencat. Contoh-contoh perencat ialah
logam berat, iaitu besi dan kuprum.
Rajah 5.4 Sifat-sifat umum enzim
Enzim Intrasel dan Enzim Ekstrasel 3. Enzim ekstrasel pula ialah enzim yang
1. Terdapat dua jenis enzim, iaitu enzim dirembes keluar dari sel. Contohnya
intrasel dan enzim ekstrasel. enzim-enzim pencernaan dihasilkan
oleh pankreas dan diangkut ke
2. Enzim intrasel ialah enzim yang duodenum bagi pencernaan makanan.
disintesis di dalam sel untuk kegunaan
sel itu sendiri. Contohnya: 4. Penghasilan enzim ekstrasel
(a) enzim-enzim terlibat dengan melibatkan beberapa komponen sel
respirasi dalam mitokondria. tertentu (Rajah 5.5).
(b) enzim-enzim terlibat dengan
fotosintesis dalam kloroplas.






50





Bab 5.indd 50 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim
Maklumat untuk mensintesis enzim disalin oleh
RNA pengutus, iaitu mRNA daripada DNA.
mRNA meninggalkan nukleus melalui liang
seni pada membran nukleus.
mRNA melekat pada ribosom yang terdapat
di jalinan endoplasma kasar. Ribosom bergerak
merentasi jalinan endoplasma kasar dan
membaca kod-kod genetik pada mRNA.
Maklumat ini digunakan untuk mensintesis protein


Ribosom bercantum dengan membran jalinan 4
endoplasma kasar dan berputik keluar membentuk
vesikel angkutan.
Vesikel angkutan memasuki jasad
Golgi. Protein diproses, diubah suai
dan dibungkus.

Vesikel rembesan dirembes
keluar dari jasad Golgi.

Vesikel rembesan bercantum
dengan plasma membran dan
enzim luar sel dirembes keluar.



Rajah 5.5 Penghasilan enzim ekstrasel
Mekanisme Tindakan Enzim 3. Mekanisme tindakan enzim dikenal
1. Tapak aktif enzim mempunyai bentuk sebagai hipotesis ‘mangga dan
tersendiri yang sepadan dengan kunci’ kerana penggabungan substrat
bentuk substrat. kepada enzim dianalogikan sebagai
kunci dan mangga.
2. Ciri ini membantu enzim berfungsi
dengan hanya membolehkan molekul 4. Molekul substrat diwakili oleh ‘kunci’
spesifik untuk terikat padanya. manakala molekul enzim diwakili oleh
‘mangga’.


Produk
Tapak
aktif
Enzim Molekul Kompleks
substrat enzim-substrat

1. Substrat spesifik 2. Substrat bergabung dengan 3. Produk meninggalkan
bergerak ke arah tapak aktif untuk membentuk tapak aktif. Enzim
tapak aktif enzim. kompleks enzim-substrat. Enzim sekarang adalah bebas
memangkinkan substrat untuk untuk bergabung dengan
membentuk produk. lebih molekul substrat.

Rajah 5.6 Mekanisme tindakan enzim


51





Bab 5.indd 51 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim
Mekanisme Tindakan Enzim dan Perubahan Faktor
1. Antara faktor yang mempengaruhi aktiviti enzim ialah suhu, pH, kepekatan substrat
dan kepekatan enzim.

Suhu Enzim mempunyai aktiviti
• Pada suhu rendah, kadar tindak balas yang optimum pada 37°C
dimangkin oleh enzim juga rendah. Aktiviti enzim
• Apabila suhu meningkat, molekul substrat meningkat
bergerak lebih pantas dan kadar tindak balas dengan
enzim dipercepat. Kadar tindak balas peningkatan Suhu optimum
• Getaran yang kuat oleh molekul-molekul enzim suhu
mengubah bentuk tapak aktif enzim. Enzim Enzim ternyahasli
ternyahasli dan tidak lagi boleh bergabung pada suhu 60°C
dengan substrat. Suhu
0 10 20 30 40 50 60 (°C)
4
Rajah 5.7 Kesan suhu terhadap kadar tindak
balas enzim


pH
pH optimum untuk
• Kebanyakan enzim berfungsi secara optimum pH optimum kebanyakan enzim seperti
pada julat pH sederhana, antara 6 hingga 8. untuk pepsin amilase liur
• Perubahan dalam pH boleh mengubah cas
tapak aktif enzim dan permukaan substrat. Kadar tindak balas
Hal ini mengurangkan keupayaan kedua-dua pH optimum
molekul untuk bergabung. untuk tripsin
• Apabila pH kembali optimum, cas ion pada
enzim kembali kepada keadaan asal dan enzim pH
akan berfungsi semula.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Rajah 5.8 pH optimum beberapa jenis enzim





Kepekatan substrat
Titik optimum (kadar maksimum)
• Apabila kepekatan substrat bertambah, kadar Kepekatan enzim 0.2%
tindak balas akan meningkat.
• Kadar tindak balas berkadar terus dengan
kepekatan substrat sehingga tindak balas Kadar tindak balas Kepekatan enzim 0.1%
mencapai kadar maksimum.
• Selepas kadar maksimum, sebarang
peningkatan substrat tidak akan memberi
kesan terhadap kadar tindak balas kerana Kepekatan substrat
tapak aktif enzim sudah tepu.
• Kadar tindak balas menjadi malar disebabkan Rajah 5.9 Hubungan antara kadar
kepekatan enzim menjadi faktor pengehad.
tindak balas enzim dengan kepekatan substrat





52





Bab 5.indd 52 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim

Kepekatan enzim
• Apabila kepekatan enzim meningkat, Titik optimum (kadar maksimum)
terdapat lebih banyak molekul enzim. Hal ini Kepekatan substrat 0.2%
meningkatkan peluang untuk molekul substrat
terikat pada tapak aktif. Kadar tindak balas Kadar tindak balas
akan meningkat. Kepekatan substrat 0.1%
• Aktiviti enzim berkadar terus dengan kepekatan
enzim sehingga tindak balas mencapai kadar
maksimum. Hal ini disebabkan semua tapak
aktif enzim telah bergabung dengan substrat. Kepekatan enzim
• Tindak balas menjadi malar kerana kepekatan 4
substrat menjadi faktor pengehad. Rajah 5.9 Hubungan antara kadar
tindak balas enzim dengan kepekatan enzim
5.3 Aplikasi Enzim dalam Kehidupan Harian


1. Selain berfungsi memangkin tindak 4. Antara kebaikan teknologi ini ialah:
balas biokimia yang berlaku dalam (a) Enzim boleh digunakan berulang
badan, enzim juga mempunyai banyak kali dan berterusan
fungsi lain yang kita gunakan dalam (b) Menjimatkan kos penghasilan
kehidupan harian. produk industri
2. Enzim juga boleh digunakan sebagai (c) Meningkatkan rintangan enzim
mangkin dalam industri. terhadap perubahan faktor
3. Penggunaan teknologi imobilisasi seperti pH dan suhu
enzim, iaitu teknik yang mengikat (d) Enzim mudah diasingkan daripada
atau memerangkap enzim dalam hasil
bentuk pepejal dapat menjimatkan 5. Contoh-contoh aplikasi enzim dalam
kos dalam industri. kehidupan dan industri seperti dalam
Jadual 5.3.

Jadual 5.3 Aplikasi enzim dalam kehidupan harian dan industri
Aplikasi Enzim Kegunaan

Penghasilan jus buah • Pektinase • Menguraikan pektin dan selulosa yang terdapat
• Selulase dalam buah-buahan serta melonggarkan ikatan
dalam dinding sel.
• Kuantiti jus buah yang diperoleh ditingkatkan dan
kekeruhan dalam jus buah dikurangkan.
Penghasilan susu • Laktase • Susu berlaktosa dituang ke dalam turus yang
bebas laktosa mengandungi enzim laktase yang dimobilisasikan.
• Laktase menghidrolisiskan laktosa kepada glukosa
dan galaktosa dalam susu.
• Susu ini sesuai bagi individu yang menghadapi
kesukaran mencernakan laktosa kerana
kekurangan enzim laktase dalam usus kecil.






53





Bab 5.indd 53 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim

Aplikasi Enzim Kegunaan
Pemprosesan makanan
Industri daging dan • Protease • Menyingkirkan kulit ikan dan melembutkan daging
ikan

Industri tenusu • Lipase • Pematangan keju
• Renin • Menggumpal protein susu dalam penghasilan keju
Industri roti • Amilase • Menukarkan kanji kepada gula dalam pembuatan
roti atau adunan
Hasil kanji • Amilase • Menukarkan kanji kepada sirap glukosa

Hasil bijirin • Selulase • Selulosa diuraikan
• Kulit dan biji disingkirkan daripada bijirin
4
Hasil rumpai laut • Selulase • Mengekstrak agar-agar daripada rumpai laut
Industri tekstil • Amilase • Menyingkirkan kanji yang digunakan atau
diaplikasikan pada benang
Industri kertas • Katalase • Menghasilkan hidrogen peroksida, iaitu agen
pemutih kertas
Industri kulit • Protease • Menyingkirkan bulu daripada kulit haiwan
Industri farmasi dan • Tripsin • Menyingkirkan darah beku
perubatan
Penghasilan detergen • Protease • Menyingkirkan tanda-tanda organik seperti darah,
• Amilase makanan, kotoran berminyak daripada kain
• Lipase





Praktis





Soalan Objektif
1. Antara yang berikut, yang manakah 2. Enzim ialah protein dan tindakannya
ciri-ciri enzim? adalah spesifik.
A Enzim berubah atau dimusnahkan
pada akhir tindak balas. Antara pernyataan berikut, yang
B Enzim diperlukan dalam kuantiti manakah menghuraikan ciri-ciri ini?
yang banyak untuk menghasilkan A Molekul protein tidak dimusnahkan
perubahan kimia yang besar. oleh suhu tinggi.
C Enzim dihasilkan di luar sel. B Molekul protein terdiri daripada
D Enzim dapat mempercepatkan banyak asid amino.
suatu tindak balas kimia.


54





Bab 5.indd 54 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim
C Molekul protein mempunyai Apakah enzim Y?
konfigurasinya sendiri. A tripsin
D Molekul protein terdiri daripada B lipase
struktur berlingkar. C pepsin
D amilase liur
3. Antara yang berikut, yang manakah
terlibat dalam penghasilan enzim luar 5. Rajah 2 menunjukkan satu tindak balas
sel? yang dimangkinkan oleh satu enzim.
I Jasad Golgi
II Jalinan endoplasma kasar 4
III Mitokondrion
IV Lisosom
A I dan II C II dan IV
B I dan III D III dan IV P
4. Rajah 1 menunjukkan pH optimum bagi Rajah 2
enzim Y dalam tindak balasnya. Apakah P?
A Produk
Kadar tindak
balas enzim Y B Substrat
C Kompleks enzim-substrat
D Enzim


pH
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Rajah 1

Bahagian A
1. Rajah 1 menunjukkan mekanisme tindakan enzim.



Produk




Enzim Substrat Kompleks Enzim
enzim-substrat
Rajah 1
(a) Nyatakan dua ciri enzim yang (i) Dengan merujuk kepada
ditunjukkan dalam Rajah 1. Rajah 1, terangkan sebab
[3 markah] ini berlaku.
[2 markah]
(b) Enzim-enzim seperti amilase tidak
boleh memangkinkan tindak balas
jika medium tindak balas terlalu
berasid atau terlalu beralkali.




55





Bab 5.indd 55 7/2/21 9:08 PM

Biologi SPM Bab 5 Metabolisme dan Enzim
(ii) Jika medium tindak balas Bahagian B
KBAT kembali kepada pH optimum, 2. (a) Apakah yang dimaksudkan dengan
KBAT
adakah enzim menjadi aktif
semula? Terangkan jawapan enzim? Huraikan secara ringkas
anda. ciri umum enzim.
[2 markah] [10 markah]
(c) Selain daripada pH, nyatakan (b) Bincangkan faktor-faktor berikut
satu faktor yang mempengaruhi terhadap kadar tindak balas enzim:
tindak balas enzim. Bincangkan (i) kesan kepekatan enzim
secara ringkas bagaimana faktor
ini mempengaruhi tindak balas (ii) kesan kepekatan substrat
enzim. [10 markah]
[3 markah]

4
Bahagian C
3. (a) (i) Rajah 3 menunjukkan tindakan enzim dengan substratnya.




Produk



Enzim Substrat Kompleks Enzim
enzim-substrat
Rajah 3
Terangkan mekanisme ini. (b) Enzim boleh diekstrak daripada
[5 markah] KBAT organisma seperti tumbuhan dan
KBAT
haiwan atau mikroorganisma.
(ii) Jasad Golgi ialah organel Enzim ini boleh digunakan dalam
penting yang terlibat dalam industri.
penghasilan enzim luar sel.
Berdasarkan pernyataan di atas,
Terangkan bagaimana enzim- terangkan bagaimana enzim
enzim ini dihasilkan dengan digunakan dalam industri.
melibatkan peranan jasad [10 markah]
Golgi dalam penerangan
anda.
[5 markah]





Jawapan Bab 5:





56





Bab 5.indd 56 7/2/21 9:08 PM

Tingkatan
4.5 KSSM KC118142 PELANGI




• Bahasa Melayu
Revisi Cepat SPM • English Ranger
Revisi Cepat
• Matematik
• Mathematics

• Sains SPM
Revisi Cepat
Nota Padat Halaman • Science
Berwarna! Revisi Cepat
• Sejarah
KBAT & i-THINK • Pendidikan Islam

✔ Biologi SPM
Praktis SPM • Biology Revisi Cepat
• Fizik
Kertas Model SPM • Physics


Jawapan • Kimia
• Chemistry Biologi
Info & Video • Matematik Tambahan
KOD QR
• Additional Mathematics

• Ekonomi Biologi
Dapatkan
versi • Perniagaan Tingkatan
eBook!
• Prinsip Perakaunan
4.5 KSSM



www.PelangiBooks.com Bibiana Toh Siew Siew
www.PelangiBooks.com (Guru Cemerlang)
• Kedai Buku Online • Perpustakaan Online •
• Kedai Buku Online • Perpustakaan Online •
N.Nair
W.M: RM19.95 / E.M: RM19.95 Noor Haniyatie Ibrahim
KC118142
ISBN: 978-967-2806-91-2 (Penulis Buku Teks)
Rodiah Abdul Wahid
PELANGI Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H)
PELANGI Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H) (Penulis Buku Teks)





02.indd 1 01/07/2021 1:38 PM