Bahasa Melayu KSSR Unit 1 Mengenali SejarahCiri-ciri Eksklusifiv1 Kemahiran Saintifik 1UNIT1.1 Kemahiran Proses Sains 2 52 Manusia 6UNIT2.1 Pembiakan Manusia 72.2 Sistem Saraf Manusia Video 10 143 Mikroorganisma 16UNIT3.1 Proses Hidup dan Kesan Tindakan Mikroorganisma Video Info 17 254 Interaksi antara Hidupan 28UNIT4.1 Interaksi antara Haiwan Video 294.2 Interaksi antara Tumbuhan 33 36Pemeliharaan dan5 Pemuliharaan 38UNIT5.1 Pemeliharaan dan Pemuliharaan untuk Keseimbangan Alam Video39 466 Daya 48UNIT6.1 Daya dan Kesannya Video 496.2 Daya Geseran Video 526.3 Tekanan Udara Info 58 617 Kelajuan 63UNIT7.1 Kelajuan Objek 64 69Praktis UASA 1 KuizPraktis UASA 2Praktis UASA 3Praktis UASA 4Praktis UASA 5 KuizPraktis UASA 6Praktis UASA 7 KuizTeknologi Pengawetan8 Makanan 71UNIT8.1 Kerosakan Makanan 728.2 Pengawetan Makanan Info 74 819 Bahan Buangan 83UNIT9.1 Pengurusan Bahan Buangan Info 84 9110 Gerhana 93UNIT10.1 Fenomena Gerhana Bulan dan Gerhana Matahari Video 94 99Galaksi 11 101UNIT11.1 Galaksi Bima Sakti Video Info 102 10512 Kestabilan dan Kekuatan 107UNIT12.1 Kestabilan dan Kekuatan Objek dan Binaan Video 108 115Teknologi 13 117UNIT13.1 Kebaikan dan Keburukan Teknologi 118 126Ujian Akhir Sesi Akademik 128 Jawapan 136Praktis UASA 8Praktis UASA 9 KuizPraktis UASA 10Praktis UASA 11 KuizPraktis UASA 12Praktis UASA 13 Kuizhttps://qr.pelangibooks. com/?u=MIA6PucbBank Soalan UASAhttps://qr.pelangibooks.com/?u=X6wN8SPxKertas Model UASA EkstrakandunganPenyalaianItik salai1. Penyalaian ialah proses mengeringkan makanan dengan asapdaripada kayu yang membara dalam tempoh yang lama.2. Haba daripada penyalaian membantu membunuh atau melambatkanpertumbuhan mikroorganisma.3. Kaedah ini juga memberikan warna dan rasa yang istimewa kepada makanan.4. Contoh makanan yang diawet melalui kaedah penyalaian ialah itik salai, daging salai dan pisang salai.PelilinanBuah-buahan boleh diawet menggunakan kaedah pelilinan1. Pelilinan ialah proses menyalut buah-buahan atau sayuran-sayuran dengan lapisan lilin yang nipis.2. Salutan lilin menghalang udara dan air daripada menembusi permukaan makanan. 3. Pelilinan juga membantu dalam mengekalkan kelembapan dan menampakkan permukaan yang berkilat pada buah-buahan. 4. Proses ini juga menghalang pertumbuhan mikroorganisma dan melambatkan buah-buahan daripada menjadi lebam.5. Lilin yang disalut pada buah-buahan atau sayur-sayuran biasanya diperbuat daripada sumber semula jadi seperti tumbuhan dan lilin lebah.INFOKaedah pengawetan makanan78Sains Tahun 6 Unit 8 Teknologi Pengawetan Makanan UNIT8MenjawabKaedah Apa yang disingkirkan daripada makananPengeringan Air dan lembapanPembungkusan vakum UdaraPemasinan Air dan lembapanPenyalaian Air dan lembapanAplikasi HarianMakanan sejuk beku seperti kuih beku, dagingdan ikan perlu dimasak atau dimakan segeraselepas dicairkan. Mengapa?Pelilinan juga digunakan untuk menampakkanpermukaan yang berkilat pada coklat. Lilin lebahdigunakan sebagai penyalut yang melindungikeju yang bersaiz besar.INFO EKStraPengeringan sejuk beku merupakan kaedahterkini untuk mengeringkan makanan. Airdi dalam makanan disingkirkan denganmeletakkan makanan dalam keadaan beku,di dalam kebuk vakum. Kaedah ini adalahmahal dan digunakan untuk menghasilkan kopisegera dan juga campuran sup kering.INFO EKStraUNIT Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia2 2.2 Sistem Saraf Manusia1. Sistem saraf ialah suatu sistem yang mengawal fungsi semua bahagian tubuh manusia.2. Sistem saraf memberitahu tubuh manusia cara untuk bergerak balas apabila menerima rangsangan.3. Sistem saraf manusia berfungsi untuk:(a) Mengesan dan bergerak balas terhadap rangsangan yang berlaku di dalam atau di luar badan.(b) Berkomunikasi dengan bahagian tubuh yang lain melalui penghantaran isyarat.4. Sistem saraf manusia terdiri daripada :(a) Otak(b) Saraf tunjang(c) Rangkaian saraf di seluruh tubuh5. Sistem saraf manusia terbahagi kepada dua jenis iaitu:(a) Sistem saraf pusat iaitu terdiri daripada otak dan saraf tunjang(b) Sistem saraf periferi iaitu terdiri daripada rangkaian saraf. Sistem saraf periferi dikawal oleh sistem saraf pusat.Otak– Mengkoordinasi tindakan terkawal dan tindakan luar kawal– Menghantar isyarat daripada bahagian tubuh ke sistem saraf pusat– Menghantar isyarat arahan dari sistem saraf pusat ke seluruh bahagian tubuh.Saraf tunjang– Membawa maklumat daripada seluruh bahagian tubuh kepada otak dan daripada otak kepada seluruh bahagian tubuh– Mengawal sebahagian daripada tindakan refleksRangkaian sarafSistem saraf pusat Sistem saraf periferiSistem sarafOtakSaraf tunjangRangkaiansarafSistem saraf manusiaVIDEOSistem sarafmanusia10Bank Soalan UASA dan Kertas Model UASA Ekstra (kod QR)Soalan-soalan yang merangkumi Bahagian A, B dan C berformat UASA serta meliputi setiap unit.MikroorganismaTema 2: Sains Hayat3UNITSelepas mempelajari unit ini, anda dapat: 3.1 Memahami proses hidup dan kesan tindakan mikroorganismaFokus Unit16Fungi Protozoa Alga Virus BakteriaJENIS-JENIS MIKROORGANISMARhizopusYisSpirogyra InfluenzaEscherichia coliBacillusSalmonella PlanktonFokus UnitSenarai Standard Pembelajaran dalam DSKP dan persembahan grafik yang merumuskan kandungan bagi sesuatu unit.NotaNota dalam bentuk poin berangka, jadual, rajah, dan peta i-THINK untuk memudahkan murid mengulang kaji pelajaran.Tip MenjawabKonsep penting yang perlu diambil perhatian atau diingati.Info EkstraInformasi yang berkenaan dengan teks untuk merangsang pemikiran murid.Video (kod QR)Maklumat tambahan dalam bentuk video.Info (kod QR)Maklumat tambahan untuk murid lebih memahami sesuatu topik.Aplikasi HarianSoalan atau aktiviti yang dicadangkan untuk merangsang pemikiran murid.ii
Sains Tahun 6 Unit 1 Kemahiran Saintifik5UNIT1Bahagian C 1. Jadual di bawah menunjukkan bilangan murid yang menghidapi wabak influenza di bandar X.Bulan Bilangan murid yang menghidapi wabak influenzaApril 20Mei 70Jun 120Julai 100Ogos 80(a) Nyatakan pemerhatian kamu berdasarkan carta palang di atas.[1 markah](b) Berikan inferens berdasarkan jawapan kamu di 1(a).[1 markah](c) Berdasarkan penyiasatan di atas, nyatakan:(i) pemboleh ubah dimanipulasikan.(ii) pemboleh ubah bergerak balas.[2 markah](d) Berdasarkan maklumat yang diberikan, bina sebuah carta palang untuk menunjukkan bilangan murid yang menghidapi wabak influenza mengikut bulan.[2 markahKuiz Gamifikasi 1Unit 11 Praktis UASASains Tahun 6 Unit 5 Pemeliharaan dan Pemuliharaan45UNIT5Orang utan di Sepilok, Sabah(ii) Pusat pemuliharaan penyudibina untuk memastikan penyumempunyai peluang yang tinggiuntuk hidup. Di pusat ini telurdikumpul dan dibiarkan menetas.Anak penyu kemudian dilepaskanke habitat asalnya. Jadi, peluanguntuk anak penyu hidup danmenjadi penyu dewasa adalahtinggi.Anak penyu dilepaskan ke laut(iii) Di Kuala Gandah, Pahang pulaterdapat pusat perlindungan bagigajah.Gajah di Kuala Gandah, Pahang(b) Menanam semula pokok-pokok yangditebang dengan menggantikandengan anak pokok yang baharuuntuk memastikan spesies pokoktersebut terus wujud.Penanaman semula anak pokokKepentingan Pemeliharaan danPemuliharaanKepentingan pemeliharaan dan pemuliharaanMengelakkan kepupusanspesies haiwan dantumbuhanMengekalkanpersekitaran yangbersih dan sihatMemastikanhaiwan dantumbuhantidakdieksploitasisecaramelampauMengelakkanhaiwan dantumbuhankehilanganhabitati-THINK Peta BulatanPraktis Formatif 5.1 1. Bilangan badak sumbu didapati semakin berkurangan. Cadangkan langkah yang sesuai bagimengatasi masalah ini. 2. Adakah cara menempatkan haiwan di zoo dapat mengatasi ancaman kepupusan bagi haiwanhaiwan terancam? Bincangkan. 3. Nyatakan tiga haiwan yang telah pupus. 4. Apakah punca badak sumbu diburu? 5. Bagaimanakah penebangan hutan boleh menyebabkan kepupusan haiwan?136TEMA 1: INKUIRI DALAM SAINS1 Kemahiran SaintifikUNITPraktis Formatif 1.1(a) ✓ (b) ✗ (c) ✓ (d) ✗1 Praktis UASABahagian C1. (a) Bilangan murid yang menghidapi wabak influenza semakin meningkat dari bulan April hingga ke Jun dan kemudian menurun bermula bulan Julai. (b) Influenza ialah penyakit berjangkit yang disebabkan oleh virus influenza yang boleh menular dari seseorang yang lain melalui titisan semasa batuk ,bersin atau bercakap.(c) (i) Bulan (ii) Bilangan murid yang menghidapi wabak influenza(d)20BulanAprilMeiJunJulaiOgos0406080100120140Bilangan murid yang menghidapi influenzaTEMA 2: SAINS HAYAT2 ManusiaUNITPraktis Formatif 2.1 1. Organ pembiakan lelaki – testis dan zakar Organ pembiakan perempuan – Ovari, tiub Fallopio, uterus, faraj2. (a) Testis – menghasilkan sperma(b) Ovari – menghasilkan sel pembiakan yang dikenali sebagai ovum(c) Tiub Fallopio – tempat persenyawaan berlaku3. Proses persenyawaan ialah proses percantuman antara sperma daripada lelaki dengan ovum daripada perempuan yang berlaku di tiub Fallopio.Praktis Formatif 2.21. Sistem saraf pusat dan sistem saraf periferi2. Sistem saraf mengawal dan mengkoordinasi fungsi pelbagai organ dan bahagian tubuh. Sistem ini mengesan dan bergerak balas kepada rangsangan.3. (a) Makan makanan yang seimbang(b) Elakkan minum minuman beralkohol(c) Tidur yang mencukupi(d) Memakai alat pelindung tubuh(e) Menjalankan aktiviti harian dengan postur yang betul2 Praktis UASABahagian A1. C 2. D 3. B 4. A 5. C 6. C 7. B 8. C 9. D Bahagian B1. (a) P: Zakar Q: Tiub Fallopio(b) Ovum Sperma 2. (a) W: Otak X: Saraf tunjang(b) (i) W dan X (ii) Y dan Z3 MikroorganismaUNITPraktis Formatif 3.11. Mikroorganisma ialah hidupan yang sangat seni.2. Virus, bakteria, alga, protozoa, fungi3. Bergerak, bernafas, bertumbuh4. (i) Yis digunakan dalam pembuatan roti(ii) Digunakan dalam penghasilan vaksin dan antibiotik(iii) Bakteria digunakan dalam proses rawatan air5. (i) Menyebabkan penyakit(ii) Merosakkan makanan(iii) Menyebabkan pereputan gigi(iv) Menyebabkan sakit perut6. Pereputan gigi adalah disebabkan oleh tindakan bakteria yang berada dan membiak di dalam mulut 7. Demam denggi, keracunan makanan, kurap, malaria3 Praktis UASABahagian A1. D 2. D 3. C 4. D 5. B 6. C 7. C 8. D 9. D Bahagian B1. (a) X: Udara Y: Nutrien(b) rendah, tinggi / tinggi, rendahBahagian C1. (a) Untuk menyiasat hubungan antara kuantiti yis dan saiz doh roti selepas 30 minit. (b) Doh roti Y mengembang lebih besar daripada doh roti X selepas 30 minit. (c) Kuantiti yis dalam doh Ylebih banyak, menyebabkan gas karbon dioksida yang dibebaskan juga lebih banyak semasa yis bernafas. (d) Mikroorganisma bernafas.Mari SiasatAktiviti atau eksperimen untuk murid lebih memahami dan mengaplikasikan kemahiran proses sains.Kuiz Gamifikasi (kod QR)Kuiz didik hibur yang boleh dijawabsecara dalam talian (online).i-THINKFakta penting yang dipersembahkan dalam bentuk peta pemikiran.Praktis UASASoalan objektif dan soalan subjektif berformat UASA untuk menguji kefahaman murid dalam setiap unit.Ujian Akhir SesiAkademik (UASA)Soalan digubal untuk memenuhikeperluan format UASA terkini yang merangkumi Unit 1 sehingga Unit 13.JawapanJawapan lengkap bagi Praktis Formatif dan Praktis Sumatif untuk memudahkan murid membuat semakan.Praktis FormatifSoalan ringkas dan soalan KBAT yang berfungsi untuk menguji kefahaman murid terhadap subtopik yang dipelajari.Sains Tahun 6 Unit 6 Daya55UNIT6 Mari SiasatTujuan: Untuk menyiasat hubungan antara jenis permukaan dengan jarak yang dilalui oleh troliPernyataan masalah: Bagaimanakah daya geseran dipengaruhi oleh jenis permukaan?Hipotesis: Semakin kasar permukaan, semakin kurang jarak yang dilalui oleh troli.Pemboleh ubah:(a) Pemboleh ubah dimanipulasikan: Jenis permukaan(b) Pemboleh ubah bergerak balas: Jarak yang dilalui oleh troli(c) Pemboleh ubah dimalarkan: Troli dan ketinggian landasanAlat dan bahan: Kertas pasir, cermin, meja kayu, troli, pita pengukur, landasan, bongkah kayuKaedah:Landasan Meja kayuTroliBongkahkayu 1. Susunan alat dan bahan seperti di atas disediakan. Landasan seperti yang ditunjukkan pada rajah disediakan bagi membolehkan troli turun ke bawah apabila dilepaskan. 2. Troli dilepaskan dan dibiarkan bergerak melalui landasan dan permukaan meja kayu. 3. Jarak yang dilalui oleh troli diukur dengan pita pengukur. 4. Langkah 1 – 3 diulangi dengan meletakkan cermin dan seterusnya kertas pasir di atas meja kayu. Pemerhatian:Jenis permukaan Jarak yang dilalui oleh troli (cm) PemerhatianMeja (kayu) 50 Meja kayu menghasilkan daya geseran yang sederhana.Cermin 80 Cermin menghasilkan daya geseran yang paling kecil.Kertas pasir 30 Kertas pasir menghasilkan daya geseran yang paling besar.Inferens: 1. Troli bergerak paling jauh di atas cermin berbanding di atas permukaan meja dan kertas pasir. 2. Cermin mempunyai daya geseran yang paling kurang, oleh itu troli bergerak paling jauh. 3. Kertas pasir mempunyai daya geseran yang paling tinggi, oleh itu troli bergerak paling dekat.Kesimpulan:Daya geseran bergantung kepada jenis permukaan yang bersentuhan. Semakin kasar permukaan, semakin besar daya geseran.1281. Rajah di bawah menunjukkan sejenis mikroorganisma yang dilihat menggunakan mikroskop. Apakah jenis mikroorganisma yang ditunjukkan pada rajah?A AlgaB VirusC ProtozoaD Fungi2. Rajah di bawah menunjukkan satu situasi. Apakah bentuk interaksi yang ditunjukkan dalam situasi ini?A Kerjasama antara haiwanB Haiwan saling melindungi diriC Haiwan mencari tempat perlindunganD Persaingan untuk mendapatkan makanan3. Rajah di bawah menunjukkan satu aktiviti yang dijalankan oleh sekumpulan murid. Apakah tujuan utama aktiviti tersebut dilakukan?A Mengurangkan bilangan pokok.B Memastikan tumbuhan terus kekal.C Membolehkan tanah menjadi tandus.D Membuat kawasan hutan jadi lebih kecil.4. Rajah di bawah menunjukkan seorang murid sedang menekan brek tangan pada basikalnya. Apakah kesan geseran yang terhasil daripada perbuatan itu dalam situasi tersebut?A Geseran hilang sepenuhnya.B Basikal akan bergerak lebih laju.C Tayar menjadi licin dan berkilat.D Basikal berhenti dengan selamat.Masa: Satu jam lima belas minitBAHAGIAN A[10 markah]Jawab semua soalanUjian Akhir Sesi AkademikUASAiii
iv1 Kemahiran Saintifik 1UNIT1.1 Kemahiran Proses Sains 2 52 Manusia 6UNIT2.1 Pembiakan Manusia 72.2 Sistem Saraf Manusia Video10 143 Mikroorganisma 16UNIT3.1 Proses Hidup dan Kesan Tindakan Mikroorganisma Video Info 17 254 Interaksi antara Hidupan 28UNIT4.1 Interaksi antara Haiwan Video 294.2 Interaksi antara Tumbuhan 33 36Pemeliharaan dan5 Pemuliharaan 38UNIT5.1 Pemeliharaan dan Pemuliharaan untuk Keseimbangan Alam Video39 466 Daya 48UNIT6.1 Daya dan Kesannya Video 496.2 Daya Geseran Video 526.3 Tekanan Udara Info 58 617 Kelajuan 63UNIT7.1 Kelajuan Objek 64 69Praktis UASA 1 KuizPraktis UASA 2Praktis UASA 3Praktis UASA 4Praktis UASA 5 KuizPraktis UASA 6Praktis UASA 7 KuizTeknologi Pengawetan8 Makanan 71UNIT8.1 Kerosakan Makanan 8.2 Pengawetan Makanan Info 9 Bahan Buangan UNIT9.1 Pengurusan Bahan Buangan Info 10 Gerhana UNIT10.1 Fenomena Gerhana Bulan dan Gerhana Matahari Video Galaksi 11 UNIT11.1 Galaksi Bima Sakti Video Info 12 Kestabilan dan Kekuatan UNIT12.1 Kestabilan dan Kekuatan Objek dan Binaan Video Teknologi 13 UNIT13.1 Kebaikan dan Keburukan Teknologi Ujian Akhir Sesi Akademik Jawapan Praktis UASA 8Praktis UASA 9 KuizPraktis UASA 10Praktis UASA 11 KuizPraktis UASA 12Praktis UASA 13 Kuizhttps://qr.pelangibooks. com/?u=MIA6PucbBank Soalan UASAhttps://qr.pelangibooks.com/?u=X6wN8SPxKertas Model UASA Ekstrakandungan
Kemahiran Saintifik1UNIT1Kemahiran Proses SainsMemerhatiMengeksperimenMembuat hipotesis Mengawal pemboleh ubahMendefinisi secara operasiMentafsir dataMenggunakan perhubungan ruang dan masaBerkomunikasiMeramalMembuat inferensMengukur dan menggunakan nomborMengelasSelepas mempelajari unit ini, anda dapat: 1.1 Memahami kemahiran proses sains Fokus Unit
Sains Tahun 6 Unit 1 Kemahiran Saintifik UNIT11.1 Kemahiran Proses Sains 1. Kemahiran proses sains merupakan kemahiran yang perlu dikuasai oleh murid bagi membantu murid menyelesaikan masalah secara sistematik dan saintifik. 2. Kemahiran proses sains membolehkan murid mempersoalkan tentang sesuatu perkara dan mencari jawapan kepada perkara itu secara bersistem. 3. Penerangan tentang setiap kemahiran proses sains adalah seperti berikut:Menggunakan deria penglihatan, pendengaran, sentuhan, rasa dan bau untuk mengumpul maklumat tentang objek dan fenomena.MemerhatiMenggunakan pemerhatian untuk mengasing dan mengumpul objek atau fenomena berdasarkan ciri yang sama.MengelasMembuat pemerhatian secara kuantitatif dengan menggunakan alat pengukur piawai.Mengukur dan menggunakan nomborMembuat tafsiran yang munasabah untuk menerangkan sesuatu pemerhatian atau peristiwa berdasarkan pengalaman lepas sebagai asas membuat kesimpulan awal.Membuat inferensMembuat jangkaan berdasarkan pengetahuan sedia ada melalui pengalaman atau berdasarkan maklumat yang dikumpul daripada pemerhatian.MeramalMenerima, memilih, menyusun dan mempersembahkan maklumat atau idea dalam bentuk tulisan, lisan, jadual, graf, rajah atau model.Berkomunikasi2
Sains Tahun 6 Unit 1 Kemahiran SaintifikMemerihalkan perubahan parameter seperti lokasi, arah, bentuk, saiz, isi padu, berat dan jisim dengan masa.Menggunakan perhubungan ruang dan masaMemberi penerangan tentang objek atau peristiwa daripada data yang dikumpulkan.Mentafsir dataMemberi tafsiran tentang suatu konsep dengan menyatakan perkara yang dilakukan dan diperhatikan.Mendefinisi secara operasiMengenal pasti dan mengendalikan semua faktor atau pemboleh ubah yang boleh memberi kesan kepada hasil eksperimen. Faktor yang diubah adalah pemboleh ubah dimanipulasikan manakala faktor yang dikekalkan adalah pemboleh ubah dimalarkan.Mengawal pemboleh ubahMembuat satu tekaan awal atau pernyataan umum tentang hubungan antara pemboleh ubah yang difikirkan benar bagi menerangkan sesuatu perkara. Tekaan awal atau pernyataan itu boleh diuji untuk menentukan kebenarannya.Membuat hipotesisMerancang dan menjalankan penyiasatan untuk menguji sesuatu hipotesis, mengumpul data dan mentafsir data sehingga mendapat rumusan daripada penyiasatan itu. Mengeksperimen3
Sains Tahun 6 Unit 1 Kemahiran Saintifik4UNIT1 Tujuan: Untuk mengkaji hubungan antara jumlah yis yang digunakan dengan saiz adunan roti mengembang.Hipotesis:Semakin banyak jumlah yis, semakin besar adunan roti mengembang. 2. Membuat hipotesisPemerhatian:Jumlah yis (g) Saiz adunan rotimengembang10 Kecil15 Sederhana20 BesarPerbincangan:Saiz adunan roti menjadi besar kerana jumlah yis yang banyak membebaskan gas lebih banyak.Kesimpulan:Jumlah yis mempengaruhi saiz adunan roti mengembang.8. Menulis laporan 3. Merancang eksperimen 4. Melakukan eksperimen5. Mengumpul dan menganalisis data 6. Mentafsir data 7. Membuat kesimpulanPemboleh ubah:(a) Pemboleh ubah dimanipulasikan: Jumlah yis(b) Pemboleh ubah bergerak balas: Saiz roti mengembang(c) Pemboleh ubah dimalarkan: Jisim tepung, garam, gula, isi padu air, tempoh masa doh mengembangAlat dan bahan:Tepung, gula, air suam, garam, yis, mangkuk, penimbang 1. Mengenal pasti masalahKaedah: 1. Alat dan bahan yang diperlukan disediakan. 2. Semua bahan dicampurkan (kecuali yis) ke dalam mangkuk. 3. Adunan dibahagikan kepada tiga bahagian (P, Q, R). 4. 10 g yis ditambah ke dalam mangkuk P. 5. Adunan digaul sehingga menjadi doh. 6. Biarkan doh mengembang selama 10 minit. Pemerhatian direkodkan. 7. Langkah 4 hingga 6 diulangi menggunakan jumlah yis yang berbeza, iaitu 15 g dan 20 g untuk mangkuk Q dan R. 8. Saiz semua adunan diperhatikan dan direkodkan.Pernyataan masalah:Adakah jumlah yis mempengaruhi saiz adunan roti mengembang?Praktis Formatif 1.11. Tandakan (✓) atau (✗) pada pernyataan berikut.(a) Panjang sesuatu objek diukur menggunakan pembaris.(b) Pemerhatian dilakukan menggunakan mata sahaja.(c) Ramalan dibuat berdasarkan pengetahuan sedia ada melalui pengalaman.(d) Data boleh diubah untuk mendapatkan keputusan yang tepat.
Sains Tahun 6 Unit 1 Kemahiran Saintifik5Bahagian C 1. Jadual di bawah menunjukkan bilangan murid yang menghidapi wabak influenza di bandar X.Bulan Bilangan murid yang menghidapi wabak influenzaApril 20Mei 70Jun 120Julai 100Ogos 80(a) Nyatakan pemerhatian kamu berdasarkan carta palang di atas.[1 markah(b) Berikan inferens berdasarkan jawapan kamu di 1(a).[1 markah(c) Berdasarkan penyiasatan di atas, nyatakan:(i) pemboleh ubah dimanipulasikan.(ii) pemboleh ubah bergerak balas.[2 markah(d) Berdasarkan maklumat yang diberikan, bina sebuah carta palang untuk menunjukkan bilangan murid yang menghidapi wabak influenza mengikut bulan.[2 markah]Kuiz Gamifikasi 1Unit 1Praktis UASA 1
Manusia2UNITSelepas mempelajari unit ini, anda dapat: 2.1 Memahami tentang pembiakan manusia2.2 Memahami tentang sistem sarafFokus Unit6Organ pembiakanlelakiSistem saraf pusatSistem saraf periferiOrgan pembiakanperempuanTestisOtakOvariZakarSaraf tunjangRangkaian sarafTiub FallopioUterusFarajPembiakanmanusiaSistem sarafmanusiaMANUSIA
Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia7Organ pembiakan perempuanUterusTiub FallopioOvariFarajOrgan FungsiFaraj • Saluran yang menerimasperma daripada zakarOvari • Menghasilkan sel pembiakanyang dikenali sebagai ovumatau ‘telur’TiubFallopio• Tempat prosespersenyawaan berlaku antara sperma dengan ovum• Menghubungkan ovari danuterusUterus • Tempat untuk embrioberkembang dan membesar• Dikenali juga sebagai rahimOrgan pembiakan lelakiTestisZakarOrgan FungsiTestis • Menghasilkan spermaZakar • Menyalurkan sperma keluardari tubuh2.1 Pembiakan Manusia1. Manusia membiak untuk memastikan kemandirian spesies supaya generasi manusia tidakpupus.2. Manusia membiak melalui proses pembiakan yang melibatkan organ pembiakan lelaki danorgan pembiakan perempuan.3. Organ pembiakan lelaki terdiri daripada testis dan zakar. Organ pembiakan perempuan terdiridaripada faraj, ovari, tiub Fallopio dan uterus.INFO EKStraKembar seiras terjadi apabila satu ovum yang disenyawakan dengan satu sperma membahagi dua pada peringkat awal perkembangan, menghasilkan dua individu dengan genetik yang hampir sama.
Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia8UNIT2 Proses Persenyawaan Manusia hingga Bayi Dilahirkan1. Sperma mula terhasil apabila seorang lelaki mencapai peringkat akil baligh.2. Ovari juga akan menghasilkan ovum apabila seorang perempuan mencapai peringkat akilbaligh.3. Proses persenyawaan ialah proses percantuman antara sperma daripada lelaki denganovum daripada perempuan.4. Sperma dari testis lelaki dibebaskan ke dalam faraj perempuan menerusi zakar.5. Sperma berenang ke arah ovum. Hanya satu sperma yang akan bersenyawa dengan satuovum.6. Rajah di bawah menunjukkan bagaimana proses persenyawaan berlaku.Embrio akan berkembang di dalam uterusdan membentuk fetus. Fetus akan beradadi dalam uterus selama sembilan bulan.Sperma berenang ke arahovum dengan menggunakanekornya. Satu spermaakan bercantum dengansatu ovum. Percantumanini dikenali sebagai prosespersenyawaan dan berlaku ditiub Fallopio.Ovum yang telah disenyawakan dikenalisebagai zigot. Zigot akan membahagidengan membentuk banyak sel yangakhirnya dikenali sebagai embrio.PersenyawaanLaluanspermaLelakiSpermaOvumZigot Embrio Fetus BayiPersenyawaanPerempuan
Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia Kepentingan Pembiakan kepada Manusia1. Proses pembiakan adalah salah satu daripada proses hidup manusia.2. Proses pembiakan merupakan satu proses hidup yang sangat penting kepada manusia.3. Proses pembiakan penting untuk menambahkan bilangan individu yang baharu. Jadi hal iniboleh mengelakkan manusia daripada pupus.4. Rajah di bawah menunjukkan bagaimana bilangan ahli keluarga Encik Saiful bertambah. 5. Proses pembiakan manusia sangat penting untuk:(a) menambahkan bilangan populasi.(b) mengelakkan daripada kepupusan.1. Nyatakan organ pembiakan lelaki dan organ pembiakan perempuan.2. Apakah fungsi organ-organ di bawah?(a) Testis (b) Ovari (c) Tiub Fallopio3. Nyatakan maksud proses persenyawaan dan di manakah proses persenyawaan berlaku.Praktis Formatif 2.1Fetus akan berkembang danorgan-organ akan terbinadengan lengkap dan akhirnyadilahirkan. Fetus akan kekalberada di dalam uterus dalamjangka masa kurang lebihsembilan bulan. Rajahmenunjukkan perkembangandari fetus sehingga membesarmenjadi bayi di dalam uterussebelum bayi itu dilahirkan.1 bulan6 bulan 7 bulan 8 bulan 9 bulan2 bulan 3 bulan 4 bulan 5 bulan9
UNIT Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia22.2 Sistem Saraf Manusia1. Sistem saraf ialah suatu sistem yang mengawal fungsi semuabahagian tubuh manusia.2. Sistem saraf memberitahu tubuh manusia cara untukbergerak balas apabila menerima rangsangan.3. Sistem saraf manusia berfungsi untuk:(a) Mengesan dan bergerak balas terhadap rangsanganyang berlaku di dalam atau di luar badan.(b) Berkomunikasi dengan bahagian tubuh yang lain melaluipenghantaran isyarat.4. Sistem saraf manusia terdiri daripada :(a) Otak(b) Saraf tunjang(c) Rangkaian saraf di seluruh tubuh5. Sistem saraf manusia terbahagi kepada dua jenis iaitu:(a) Sistem saraf pusat iaitu terdiri daripada otak dan saraf tunjang(b) Sistem saraf periferi iaitu terdiri daripada rangkaian saraf. Sistem saraf periferi dikawaloleh sistem saraf pusat.Otak– Mengkoordinasitindakan terkawal dantindakan luar kawal– Menghantar isyaratdaripada bahagiantubuh ke sistem sarafpusat– Menghantar isyaratarahan dari sistemsaraf pusat keseluruh bahagiantubuh.Saraf tunjang– Membawa maklumatdaripada seluruhbahagian tubuh kepadaotak dan daripadaotak kepada seluruhbahagian tubuh– Mengawal sebahagiandaripada tindakanrefleksRangkaian sarafSistem saraf pusat Sistem saraf periferiSistem sarafOtakSaraf tunjangRangkaiansarafSistem saraf manusiaVIDEOSistem sarafmanusia10
Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia11 Sistem Saraf Pusat1. Sistem saraf pusat bertindak sebagai pusat untuk menerima maklumat dari organ deria danmengkoordinasi gerak balas.2. Otak mengkoordinasi tindakan terkawal dan tindakan luar kawal.3. Contoh tindakan terkawal ialah makan, minum, bermain, membaca dan berbual.Contoh tindakan terkawal4. Rajah menunjukkan aliran isyarat yang dikawal oleh sistem saraf pusat bagi tindakan terkawal. Rangsangan Organ deria Otak Gerak balasdikesanolehmenghantarisyaratkepadamenghasilkan5. Contoh tindakan luar kawal ialah degupan jantung, peredaran darah, pernafasan pencernaan.6. Saraf tunjang bersambung dengan otak dan membawa maklumat daripada seluruh kepada otak dan daripada otak kepada seluruh tubuh.7. Saraf tunjang mengawal sebahagian daripada tindakan refleks. Tindakan refleks tindakan tanpa disedari yang berlaku dengan pantas. Saraf tunjang akan menerima mengarahkan tubuh untuk bergerak balas.8. Tindakan refleks boleh dilihat seperti situasi di bawah: Adibah mengangkat kakinya dengan pantasapabila terpijak kaca. Dalam situasi ini, organ deriaseperti kulit mengesan rangsangan daripada objekyang tajam lalu menghantar isyarat kepada saraftunjang. Hal ini menghasilkan gerak balas danmenyebabkan Adibah mengangkat kaki denganpantas.
Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia12UNIT2 Sistem Saraf Periferi1. Sistem saraf periferi terdiri daripada rangkaian saraf yang berada di luar otak dan tunjang.2. Fungsi sistem saraf periferi ialah:(a) Menghantar isyarat dari bahagian tubuh ke sistem saraf pusat(b) Menghantar isyarat arahan dari sistem saraf pusat ke seluruh bahagian tubuh3. Contoh bagi situasi isyarat dari bahagian tubuh dihantar ke otak (sistem saraf pusat). Bau enak ni buat sayarasa laparlah ibu.Wah, bau enakdari dapur. Alia menghidu bau makanan yang dimasak oleh ibunya melalui deria baunya. Deria baumenghantar isyarat ke otak.4. Contoh bagi situasi isyarat arahan dari otak (sistem saraf pusat) ke bahagian tubuh untukbergerak balas. Puan Salwa menarik tangannya dengan pantasapabila isyarat arahan dari otak ke bahagiankulit untuk bergerak balas daripada bahaya.Aduh, panasnya!Kegagalan Sistem Saraf Periferi1. Sistem saraf periferi sangat pentingkepada tubuh manusia.2. Kegagalan sistem saraf periferimenghantar isyarat daripada bahagian tubuh kepada otak dan saraf tunjangmenyebabkan perjalanan isyarat dariotak dan saraf tunjang kepada tubuh manusia akan terganggu.3. Kegagalan sistem saraf periferimenghantar isyarat daripada otak saraf tunjang kepada tubuh manusiamenyebabkan perjalanan isyarat bahagian tubuh kepada otak dan saraf tunjang manusia akan terganggu.4. Bell’s palsy ialah keadaan yang berlakuapabila saraf periferi di bahagian muka rosak.
Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia135. Masalah kesimbangan tubuh badan juga adalah antara kegagalan saraf di bahagian kaki. Kegagalan saraf di bahagian ini menyebabkan tubuh kita kerap hilang keseimbangan ketikaberjalan.Cara Menjaga Sistem Saraf1. Sistem saraf sangat penting kepada manusia. Sistem saraf ini boleh mengkoordinasikan semuaaktiviti harian dalam kehidupan manusia seperti bernafas, berfikir, bertutur dan sebagainya.2. Sistem saraf harus dijaga dengan baik supaya semua sistem yang berkaitan dapat berfungsidengan sempurna.3. Berikut merupakan cara-cara melindungi sistem saraf manusia dalam kehidupan harian kita: Vitamin B kompleks sertamineral adalah penting untukmenjaga sistem saraf kita.Topi keledarboleh melindungiotak jika berlakukemalangan.Penjagaan posturyang betul dapatmengelakkankecederaan padasietam saraf.Minuman beralkohol bolehmelambatkan penghantaranisyarat dalam sistem saraf.Tidurantaratujuhhinggajam sehari boleh menguatkanrangkaian sistem saraf daya ingatan.Makan makanan yang seimbangMemakai alat pelindung tubuhMenjalankan aktiviti harian dengan postur yang betulElakkan minum minuman beralkoholTidur yang mencukupi1. Nyatakan dua jenis sistem saraf manusia.2. Apakah fungsi sistem saraf manusia?3. Nyatakan empat cara menjaga sistem saraf.Praktis Formatif 2.2
Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia14UNIT2Bahagian A1. Apakah fungsi testis dalam sistem pembiakanlelaki?A Tempat embrio berkembang danmembesarB Tempat persenyawaan antara spermadan ovumC Organ yang menghasilkan sperma danhormon lelakiD Organ yang menghasilkan ovum danhormon perempuan2. Rajah di bawah menunjukkan satu prosesdalam sistem pembiakan manusia. SpermaOvumProses X ZigotApakah proses X?A B Pembesaran Persenyawaan3. Rajah di bawah menunjukkan sistempembiakan perempuan. Antara yang berikut,yang manakah berfungsi sebagai tempatpersenyawaan antara sel sperma dengan selovum? AC DB4. Maklumat berikut adalah tentang fungsi organpembiakan lelaki.Menghasilkan sperma Apakah organ yang dimaksudkan?A Testis C ZakarB Uterus D Ovari5. Antara yang berikut, yang manakahmerupakan dua bahagian utama bagi sistemsaraf manusia?A Sistem saraf dalam dan sistem saraf B Sistem saraf periferi dan rangkaian sarafC Sistem saraf pusat dan sistem periferiD Sistem saraf otak dan sistem saraf tunjang6. Antara yang berikut, yang manakahmerupakan tindakan terkawal?A Pernafasan C Bermain pianoB Pencernaan D Denyutan jantung7. Antara yang berikut, yang manakahmerupakan kesan daripada kerosakan periferi?A Hilang selera makanB Tindakan refleks akan tergangguC Hilang keseimbangan tubuh badanD Tidak dapat mengkoordinasi tindakanterkawal8. Rajah di bawah menunjukan sistem manusia.Sistem saraf manusia Sistem saraf pusatApakah X dan Y?X YA Saraf tunjang Rangkaian sarafB Saraf tunjang Saraf periferiC Otak Saraf tunjangD Saraf spina Saraf tunjang9. Antara yang berkut, yang manakah sistem saraf periferi?A Pusat kawalan bagi semua aktiviti badanB Mengkoordinasi tindakan terkawalC Menerima maklumat daripada deriaD Menghantar isyarat dari bahagian ke sistem saraf pusatPraktis UASA 2
Sains Tahun 6 Unit 2 Manusia15Bahagian B 1. Rajah di bawah menunjukkan organ pembiakan lelaki dan perempuan.PQ(a) Labelkan P dan Q.P:Q:[2 markah(b) Rajah di bawah menunjukkan sel pembiakan manusia. Namakan sel pembiakan itu.[2 markah W:X:Z Y(a) Labelkan W dan X. [2 markah](b) Nyatakan bahagian berlabel yang membentuk:(i) Sistem saraf pusat:(ii) Sistem saraf periferi:[2 markah]
128 1. Rajah di bawah menunjukkan sejenis mikroorganisma yang dilihat menggunakan mikroskop. Apakah jenis mikroorganisma yang ditunjukkan pada rajah?A AlgaB VirusC 2. Rajah di bawah menunjukkan satu situasi. Apakah bentuk interaksi yang ditunjukkan dalam situasi ini?A Kerjasama antara haiwanB Haiwan saling melindungi diriC Haiwan mencari tempat perlindunganD Persaingan untuk mendapatkan makanan 3. Rajah di bawah menunjukkan satu aktiviti yang dijalankan oleh sekumpulan murid. Apakah tujuan utama aktiviti tersebut dilakukan?A Mengurangkan bilangan pokok.B Memastikan tumbuhan terus kekal.C Membolehkan tanah menjadi tandus. Membuat kawasan hutan jadi lebih kecil. 4. Rajah di bawah menunjukkan seorang murid sedang menekan brek tangan pada basikalnya. Apakah kesan geseran yang terhasil daripada perbuatan itu dalam situasi tersebut?A Geseran hilang sepenuhnya.B Basikal akan bergerak lebih laju.C Tayar menjadi licin dan berkilat.D Basikal berhenti dengan selamat.Masa: Satu jam lima belas minitBAHAGIAN A[10 markah]Jawab semua soalanUjian Akhir Sesi AkademikUASA
Sains Tahun 6 Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA)130BAHAGIAN B[8 markah]Jawab semua soalan. 1. (a) Bulatkan jawapan yang betul.(i) Sistem saraf pusat menerima maklumat gerak balas dari organ deria dan mengkoordinasi gerak balas.(ii) Mengangkat tangan apabila tersentuh kuali yang panas merupakan satu tindakan terkawal luar kawal .[2 markah(b) Otak merupakan organ penting dalam sistem saraf. Berikan cara-cara untuk melindungi otak daripada kecederaan. Tandakan (✓) pada jawapan yang betul.(i) Tidak melakukan aktiviti fizikal sama sekali.(ii) Memakai topi keledar bagi melindungi kepala jika berlaku kemalangan ketika menunggang basikal atau motosikal.(iii) Mengamalkan teknik yang betul semasa bersukan seperti menggunakan perlindungan yang sesuai dan mengikuti peraturan keselamatan.(iv) Mengelakkan tidur yang cukup.[2 markah 2. (a) Namakan jenis mikroorganisma yang menyebabkan situasi di bawah.(i) (ii)[2 markah (b) Bulatkan mikroorganisma yang termasuk dalam jenis protozoa.Influenza Amoeba Salmonella ParamesiumJ K L M[2 markah
Sains Tahun 6 Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA)BAHAGIAN C[32 markah]Jawab semua soalan. 1 . Rajah di bawah menunjukkan biji-biji benih yang ditanam di dalam tiga pasu, X, Y dan Z W X Y Semua pasu tersebut diletakkan di tempat yang sama, disiram dengan isi padu air yang sama dan dibiarkan selama seminggu.(a) Apakah tujuan penyiasatan di atas?[2 markah(b) Nyatakan pemboleh ubah (i) dimalarkan: (ii) dimanipulasikan: (c) Ramalkan pasu manakah yang biji benih akan tumbuh paling tinggi. Berikan alasan bagi jawapan kamu. [2 markah 2. Satu kumpulan aktivis menjalankan aktiviti penanaman semula anak pokok di suatu kawasan hutan simpan. Jadual di bawah menunjukkan jumlah pokok balak yang direkodkan dalam tempoh empat tahun di kawasan hutan simpan itu.Tahun 2022 2023 2024 2025Jumlah pokok balak 500 600 700 800(a) Apakah tujuan penyiasatan di atas?[1 markah
136TEMA 1: INKUIRI DALAM SAINS1 Kemahiran SaintifikUNITPraktis Formatif 1.1(a) ✓ (b) ✗ (c) ✓ (d) ✗Praktis UASA 1Bahagian C1. (a) Bilangan murid yang menghidapi wabak influenza semakin meningkat dari bulan April hingga ke Jun dan kemudian menurun bermula bulan Julai.(b) Influenza ialah penyakit berjangkit yang disebabkan oleh virus influenza yang boleh menular dari seseorang yang lain melalui titisan semasa batuk ,bersin atau bercakap.(c) (i) Bulan(ii) Bilangan murid yang menghidapi wabak influenza(d)20Bulan AprilMeiJunJulaiOgos0406080100120140Bilangan murid yang menghidapi influenzaTEMA 2: SAINS HAYAT2 ManusiaUNITPraktis Formatif 2.11. Organ pembiakan lelaki – testis dan zakar Organ pembiakan perempuan – Ovari, tiub Fallopio, uterus, faraj2. (a) Testis – menghasilkan sperma(b) Ovari – menghasilkan sel pembiakan yang dikenali sebagai ovum(c) Tiub Fallopio – tempat persenyawaan berlaku3. Proses persenyawaan ialah proses percantuman antara sperma daripada lelaki dengan ovum daripada perempuan yang berlaku di tiub Fallopio.Praktis Formatif 2.21. Sistem saraf pusat dan sistem saraf periferi2. Sistem saraf mengawal dan mengkoordinasi fungsi pelbagai organ dan bahagian tubuh. Sistem ini mengesan dan bergerak balas kepada rangsangan.3. (a) Makan makanan yang seimbang(b) Elakkan minum minuman beralkohol(c) Tidur yang mencukupi(d) Memakai alat pelindung tubuh(e) Menjalankan aktiviti harian dengan postur yang betulPraktis UASA 2Bahagian A1. C 2. D 3. B 4. A 5. C6. C 7. B 8. C 9. DBahagian B1. (a) P: Zakar Q: Tiub Fallopio(b)Ovum Sperma2. (a) W: Otak X: Saraf tunjang(b) (i) W dan X(ii) Y dan Z3 MikroorganismaUNITPraktis Formatif 3.11. Mikroorganisma ialah hidupan yang sangat seni.2. Virus, bakteria, alga, protozoa, fungi3. Bergerak, bernafas, bertumbuh4. (i) Yis digunakan dalam pembuatan roti(ii) Digunakan dalam penghasilanvaksin dan antibiotik(iii) Bakteria digunakan dalam proses rawatan air5. (i) Menyebabkan penyakit(ii) Merosakkan makanan(iii) Menyebabkan pereputan gigi(iv) Menyebabkan sakit perut6. Pereputan gigi adalah disebabkan oleh tindakan bakteria yang berada dan membiak di dalam mulut7. Demam denggi, keracunan makanan, kurap, malariaPraktis UASA 3Bahagian A1. D 2. D 3. C 4. D 6. C 7. C 8. D 9. DBahagian B1. (a) X: Udara Y: Nutrien(b) rendah, tinggi / tinggi, rendahBahagian C1. (a) Untuk menyiasat hubungan antara kuantiti yis dan saiz doh roti selepas 30 minit. (b) Doh roti Y mengembang lebih besar daripada doh roti X selepas 30 minit. (c) Kuantiti yis dalam doh lebih banyak, menyebabkan gas karbon dioksida yang dibebaskan juga lebih banyak semasa yis bernafas. (d) Mikroorganisma bernafas.JAWAPAN