PBD Plus Sejarah T2 (EG)

Cara Mengakses







ePelangi+ merupakan portal e-pembelajaran khas untuk memperkasakan pembelajaran dan pemudahcaraan
(PdPc) guru di dalam bilik darjah melalui pelbagai bahan yang disediakan dalam Resos Digital Guru.


Tiga Langkah Mudah

LANGKAH 1 LANGKAH 2 LANGKAH 3


DAFTAR AKAUN DAPATKAN AKSES GUNAKAN BAHAN DIGITAL
Bagi pengguna baharu Hubungi wakil Pelangi. Klik bahan untuk dimuat turun
ePelangi+, imbas kod QR atau Log in semula ke akaun atau klik alat multimedia untuk
layari plus.pelangibooks.com dipaparkan.
untuk Create new account. ePelangi+ dan periksa bahan
digital di Dashboard.
* Semak e-mel untuk
mengaktifkan akaun.





Demi memesrakan penggunaan ePelangi+, halaman-halaman berkaitan di dalam buku ditanda dengan
ikon sebagai bahan cadangan PdPc.


Bahan Digital Penerangan


Cadangan aktiviti kepada guru untuk merancang sesi PdPc harian sejajar
Strategi RPH
dengan Modul PBD buku ini



Edisi Guru Salinan lembut edisi guru berjawapan


Slaid Pengajaran PowerPoint untuk memesrakan penyampaian PdPc
PowerPoint PdPc Interaktif
guru sejajar dengan aktiviti modul PBD buku ini



Bank Soalan Koleksi soalan topikal dalam bentuk objektif dan subjektif

Nota Visual

Nota Visual Nota penting berwarna dalam persembahan grafik



Praktis Ekstra

Latihan tambahan mengikut bab
Praktis Ekstra



















IFC PBD Plus 2023 Geog TG3.indd 1 01/12/2022 10:06 AM



Kandungan








Rekod Pencapaian Pentaksiran Murid iv - viii BAB Agama, Kepercayaan dan
4 Keunikan Warisan Masyarakat
➤ KERAJAAN ALAM MELAYU 32
Kerajaan Alam Melayu
BAB
Fokus Topik 32
1 Kerajaan Alam Melayu
1
4.1 Agama dan Kepercayaan 33
Nota Visual Praktis Ekstra
Fokus Topik 1 4.2 Keunikan Warisan Masyarakat Kerajaan Alam
Melayu 35
1.1 Konsep Alam Melayu 2 Cetus idea Sivik
Praktis Masteri 4 38
1.2 Kewujudan Kerajaan di Alam Melayu 3
Nota Visual Fokus KBAT 41
1.3 Kerajaan Alam Melayu yang Masyhur 4 Kuiz
1.4 Kerajaan Alam Melayu dan Kerajaan Luar yang
Sezaman 5
Cetus idea Nota Visual Sivik Praktis Ekstra ➤ KESULTANAN MELAYU MELAKA SEBAGAI
Praktis Masteri 1 7 ASAS KERAJAAN MASA KINI

Fokus KBAT 10 BAB
Kuiz
5 Kesultanan Melayu Melaka
BAB 42
Sistem Pemerintahan dan
2 Kegiatan Ekonomi Masyarakat
Kerajaan Alam Melayu 11 Fokus Topik 42
5.1 Pengasasan Kesultanan Melayu Melaka 43
Fokus Topik 11 Sivik
5.2 Kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka
2.1 Sistem Pemerintahan 12
Cetus idea Nota Visual Praktis Ekstra 44
Cetus idea Nota Visual
2.2 Kegiatan Ekonomi 14
Video Cetus idea Nota Visual 5.3 Pengakhiran Kesultanan Melayu Melaka yang
Praktis Masteri 2 18 Berpusat di Melaka 48
Info Sivik Praktis Ekstra
Fokus KBAT 21 Praktis Masteri 5 49
Kuiz
Fokus KBAT 52
Kuiz
BAB

3 Sosiobudaya Masyarakat Kerajaan BAB
Alam Melayu 22
6 Kesultanan Johor Riau
53
Fokus Topik 22
Fokus Topik 53
3.1 Bahasa dan Tulisan 23
6.1 Pengasasan Kesultanan Johor Riau
3.2 Persuratan 25
Cetus idea 54
Nota Visual Praktis Ekstra
3.3 Seni Bina 27
Video Info Praktis Ekstra 6.2 Kegemilangan Kesultanan Johor Riau
3.4 Struktur Sosial 28 56
Nota Visual Cetus idea Nota Visual Sivik
Praktis Masteri 3 29 Praktis Masteri 6 59

Fokus KBAT 31 Fokus KBAT 62
Kuiz Kuiz

ii






KAND PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 2 06/01/2023 6:21 PM

BAB 9.2 Keunikan Adat dan Pemerintahan Negeri

7 Kesultanan Melayu Pahang, Perak, Sembilan 87
Terengganu dan Selangor 63 Cetus idea Nota Visual Praktis Ekstra
Praktis Masteri 9 89
Fokus Topik 63 Fokus KBAT 92
Kuiz
7.1 Pengasasan Kesultanan Pahang, Perak,
Terengganu dan Selangor 64 BAB
Nota Visual Praktis Ekstra
7.2 Warisan Kesultanan Melayu Melaka di Pahang, 10 Sarawak dan Sabah
Perak, Terengganu dan Selangor 66 93
Cetus idea Sivik
Praktis Masteri 7 69 Fokus Topik 93

Fokus KBAT 72 10.1 Sarawak dan Sabah dalam Alam Melayu 94
Kuiz
10.2 Kemunculan Pemerintahan Tempatan
95
BAB Cetus idea Nota Visual Praktis Ekstra
8 Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri 10.3 Kegiatan Ekonomi Masyarakat Sarawak dan
Sembilan dan Perlis 73 Sabah 96

10.4 Keunikan Masyarakat Bumiputera Sarawak dan
Fokus Topik 73 Sabah 97
Video Nota Visual Sivik
8.1 Pengasasan Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Praktis Masteri 10 101
Sembilan dan Perlis 74
Praktis Ekstra Fokus KBAT 103
8.2 Hubungan Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Kuiz
Sembilan dan Perlis dengan Negeri-negeri Melayu
yang Lain 76 Panduan Tugasan Sejarah 104
Cetus idea Nota Visual Sivik
Praktis Masteri 8 79
Kertas Model UASA
Fokus KBAT 82 (Ujian Akhir Sesi Akademik) 105
Kuiz


BAB Ujian Pertengahan Tahun
Warisan Kerajaan Kedah, http://qr.pelangibooks.
9 Kelantan, Negeri Sembilan com/?u=PBDPLUSPPTSejT2
dan Perlis 83

Fokus Topik 83 Jawapan
https://qr.pelangibooks.
9.1 Warisan Kerajaan Kedah, Kelantan dan Perlis com/?u=PBDPLUSJwpSejT2
84
Nota Visual























iii






KAND PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 3 06/01/2023 6:21 PM

Rekod Pencapaian Sejarah


Pentaksiran Murid

Tingkatan 2




Kelas: .............................. Nama Murid: ............................................................................... Nama Guru: ..........................................................


PENCAPAIAN
TAHAP
BAB DESKRIPTOR HALAMAN (✗)
PENGUASAAN (✓)
MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

KERAJAAN ALAM MELAYU

Mengetahui sejarah kerajaan Alam
1 2, 5
Melayu

Mempamerkan kefahaman tentang
2 3
sejarah kerajaan Alam Melayu

Menggunakan pengetahuan sejarah
3 tentang kerajaan Alam Melayu dalam 3
1 pelbagai situasi
KERAJAAN
ALAM MELAYU Menganalisis maklumat berkaitan
4 4, 6
sejarah kerajaan Alam Melayu

Membuat penilaian tentang sejarah
5 3, 5, 6
kerajaan Alam Melayu

Melahirkan idea yang rasional tentang
6 6
sejarah kerajaan Alam Melayu

Mengetahui sistem pemerintahan
1 dan kegiatan ekonomi masyarakat 12, 14
kerajaan Alam Melayu


Mempamerkan kefahaman tentang
2 2 sistem pemerintahan dan kegiatan 13
SISTEM ekonomi masyarakat kerajaan Alam
PEMERINTAHAN Melayu
DAN KEGIATAN
EKONOMI Menggunakan pengetahuan sejarah
MASYARAKAT 3 tentang sistem pemerintahan dan 15
KERAJAAN kegiatan ekonomi masyarakat kerajaan
ALAM MELAYU Alam Melayu dalam pelbagai situasi

Menganalisis maklumat berkaitan
sistem pemerintahan dan kegiatan
4 15, 16
ekonomi masyarakat kerajaan Alam
Melayu





iv






REKOD PBD PLUS SEJ TG2.indd 4 06/01/2023 6:20 PM

PENCAPAIAN
TAHAP
BAB DESKRIPTOR HALAMAN (✗)
PENGUASAAN (✓)
MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Membuat penilaian tentang sistem
5 pemerintahan dan kegiatan ekonomi 17
masyarakat kerajaan Alam Melayu


Melahirkan idea yang rasional tentang
sistem pemerintahan dan kegiatan
6 17
ekonomi masyarakat kerajaan Alam
Melayu

Mengetahui sosiobudaya masyarakat
1 23
kerajaan Alam Melayu

Mempamerkan kefahaman tentang
2 sosiobudaya masyarakat kerajaan 24. 27
Alam Melayu


Menggunakan pengetahuan sejarah
tentang sosiobudaya masyarakat
3 26
3 kerajaan Alam Melayu dalam pelbagai
SOSIOBUDAYA situasi.
MASYARAKAT
KERAJAAN Menganalisis maklumat berkaitan
ALAM MELAYU 4 sosiobudaya masyarakat kerajaan 25, 27, 28
Alam Melayu


Membuat penilaian tentang
5 sosiobudaya masyarakat kerajaan 28
Alam Melayu

Melahirkan idea yang rasional tentang
6 sosiobudaya masyarakat kerajaan 26, 27
Alam Melayu


Mengetahui agama, kepercayaan dan
1 keunikan warisan kerajaan Alam 33, 35, 37
Melayu


4 Mempamerkan kefahaman tentang
AGAMA, 2 agama, kepercayaan dan keunikan 33
KEPERCAYAAN warisan kerajaan Alam Melayu
DAN KEUNIKAN
WARISAN Menggunakan pengetahuan sejarah
MASYARAKAT 3 tentang agama, kepercayaan dan 34, 35
KERAJAAN keunikan warisan kerajaan Alam
ALAM MELAYU Melayu dalam pelbagai situasi.

Menganalisis maklumat berkaitan
4 agama, kepercayaan dan keunikan 36
warisan kerajaan Alam Melayu


v






REKOD PBD PLUS SEJ TG2.indd 5 06/01/2023 6:20 PM

PENCAPAIAN
TAHAP
BAB DESKRIPTOR HALAMAN (✗)
PENGUASAAN (✓)
MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Membuat penilaian tentang agama,
5 kepercayaan dan keunikan warisan 37
kerajaan Alam Melayu.

Melahirkan idea yang rasional tentang
6 agama, kepercayaan dan keunikan 37
warisan kerajaan Alam Melayu


KESULTANAN MELAYU MELAKA SEBAGAI ASAS KERAJAAN MASA KINI

Mengetahui sejarah Kesultanan
1 43
Melayu Melaka


Mempamerkan kefahaman tentang
2 43, 44
sejarah Kesultanan Melayu Melaka

Menggunakan pengetahuan sejarah
5 3 tentang kesultanan Melayu Melaka 45
KESULTANAN
MELAYU
MELAKA 4 Menganalisis maklumat berkaitan 45
sejarah Kesultanan Melayu Melaka


Membuat penilaian terhadap sejarah
5 46, 47
Kesultanan Melayu Melaka

Melahirkan idea yang berasas tentang
6 48
sejarah Kesultanan Melayu Melaka


Mengetahui sejarah Kesultanan Johor
1 54
Riau

Mempamerkan kefahaman tentang
2 55
sejarah Kesultanan Johor Riau

Menggunakan pengetahuan sejarah
3 54, 55
6 tentang Kesultanan Johor Riau
KESULTANAN
JOHOR RIAU Menganalisis maklumat berkaitan
4 56, 57
sejarah Kesultanan Johor Riau

Membuat penilaian terhadap sejarah
5 56, 58
Kesultanan Johor Riau

Melahirkan idea yang berasas tentang
6 56, 58
sejarah Kesultanan Johor Riau




vi






REKOD PBD PLUS SEJ TG2.indd 6 06/01/2023 6:20 PM

PENCAPAIAN
TAHAP
BAB DESKRIPTOR HALAMAN (✗)
PENGUASAAN (✓)
MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Mengetahui sejarah Kesultanan
1 Melayu Pahang, Perak, Terengganu 64, 67, 68
dan Selangor


Mempamerkan kefahaman tentang
2 sejarah Kesultanan Melayu Pahang, 65, 68
Perak, Terengganu dan Selangor

Menggunakan pengetahuan sejarah
7 tentang Kesultanan Melayu Pahang,
KESULTANAN 3 Perak, Terengganu dan Selangor 64, 65, 66
MELAYU dalam pelbagai situasi.
PAHANG,
PERAK, Menganalisis maklumat berkaitan
TERENGGANU 4 sejarah Kesultanan Melayu Pahang, 66
DAN SELANGOR Perak, Terengganu dan Selangor


Membuat penilaian terhadap sejarah
5 Kesultanan Melayu Pahang, Perak, 67
Terengganu dan Selangor

Melahirkan idea yang berasas tentang
6 sejarah kesultanan Melayu Pahang, 68
Perak, Terengganu dan Selangor


Mengetahui sejarah kerajaan Kedah,
1 74
Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis
Mempamerkan kefahaman tentang
2 sejarah kerajaan Kedah, Kelantan, 74, 75
Negeri Sembilan dan Perlis

Menggunakan pengetahuan sejarah
8 3 tentang kerajaan Kedah, Kelantan, 75, 77
KERAJAAN Negeri Sembilan dan Perlis dalam
KEDAH, pelbagai situasi
KELANTAN,
NEGERI Menganalisis maklumat berkaitan
SEMBILAN DAN 4 sejarah kerajaan Kedah, Kelantan, 76, 77, 78
PERLIS Negeri Sembilan dan Perlis

Membuat penilaian terhadap sejarah
5 kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri 76
Sembilan dan Perlis


Melahirkan idea yang berasas tentang
6 sejarah kerajaan Kedah, Kelantan, 78
Negeri Sembilan dan Perlis




vii






REKOD PBD PLUS SEJ TG2.indd 7 06/01/2023 6:20 PM

PENCAPAIAN
TAHAP
BAB DESKRIPTOR HALAMAN (✗)
PENGUASAAN (✓)
MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Mengetahui sejarah warisan kerajaan
1 Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan 84, 86
Perlis

Mempamerkan kefahaman tentang
2 sejarah warisan kerajaan Kedah, 84, 85
Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis.


9 Menggunakan pengetahuan sejarah
WARISAN 3 tentang warisan kerajaan Kedah, 85
KERAJAAN Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis
KEDAH, dalam pelbagai situasi.
KELANTAN,
NEGERI Menganalisis maklumat berkaitan
SEMBILAN DAN 4 sejarah warisan kerajaan Kedah, 86, 87
PERLIS Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis.


Membuat penilaian terhadap sejarah
5 warisan kerajaan Kedah, Kelantan, 88
Negeri Sembilan dan Perlis.


Melahirkan idea yang berasas tentang
6 warisan kerajaan Kedah, Kelantan, 88
Negeri Sembilan dan Perlis.


Mengetahui sejarah Sarawak dan
1 94, 96
Sabah.

Mempamerkan kefahaman tentang 95, 96, 98,
2
latar belakang Sarawak dan Sabah 100

Menggunakan pengetahuan sejarah
3 tentang latar belakang Sarawak dan 95, 97
10 Sabah dalam pelbagai situasi
SARAWAK DAN
SABAH Menganalisis maklumat berkaitan
4 97, 98, 99
latar belakang Sarawak dan Sabah


Membuat penilaian terhadap latar
5 100
belakang Sarawak dan Sabah

Melahirkan idea yang rasional tentang
6 100
latar belakang Sarawak dan Sabah








viii






REKOD PBD PLUS SEJ TG2.indd 8 06/01/2023 6:20 PM

BAB Kerajaan Alam Melayu




1 Kerajaan Alam Melayu







Fokus Topik


Konsep Alam Melayu Kerajaan Alam Melayu
1. Geografi: 1. Kerajaan Funan:
• Profesor Emeritus Dato’ Dr. Nik Hassan • Lokasi: Lembah Sungai Mekong
Shuhaimi Nik Abdul Rahman (Meliputi • Masa: Abad Pertama
kawasan dari Madagaskar ke Tanah Melayu, • Pusat kerajaan: Vyadhapura
Papua New Guinea, Australia, New Zealand, • Pengasas: Kaundinya
Kepulauan Pasifik dan sampai ke Taiwan).
• Profesor Emeritus Tan Sri Dato’ Pendeta (Dr.) 2. Kerajaan Champa:
• Lokasi: Selatan dan tengah Vietnam
Ismail Hussein (Meliputi selatan Vietnam, • Masa: Abad Kedua
Kemboja, selatan Myanmar, Segenting Kra, • Pusat kerajaan: Indrapura
Malaysia, Indonesia, Brunei dan Filipina). • Pengasas: Chu-Lien
• Alfred Russel Wallace (Meliputi Tanah Melayu
hingga Tenasserim dan Kepulauan Nicobar, 3. Kerajaan Kedah Tua:
Filipina dan Kepulauan Solomon hingga • Lokasi: Sungai Mas dan Sungai Bujang
Papua New Guinea). • Masa: Abad Kelima
• Profesor Dr. Ding Choo Ming (Dunia • Pusat kerajaan: Sungai Mas dan Pangkalan
Melayu merupakan sebuah kawasan yang Bujang
luas meliputi Malaysia, Indonesia, Brunei, 4. Kerajaan Gangga Negara:
Singapura, selatan Thailand dan Filipina). • Lokasi: Pantai barat bahagian tengah Tanah
Melayu
2. Bahasa: • Masa: Abad Keenam
• Penggunaan bahasa serumpun yang • Pusat kerajaan: Pangkalan
dikaitkan dengan bahasa Melayu. • Pengasas: Raja Ganji Sarjuna / Raja Khmer
• Tergolong dalam bahasa Austronesia. 5. Kerajaan Srivijaya:
• Bahasa Melayu mempunyai pertalian • Lokasi: Lembah Sungai Musi, Sumatera
kekeluargaan dengan bahasa-bahasa etnik • Masa: Abad Ketujuh
lain di Alam Melayu. • Pusat kerajaan: Palembang
• Digunakan secara meluas di Alam Melayu. • Pengasas: Dapunta Hyang Sri Jayanasa
6. Kerajaan Angkor:
3. Budaya:
• Mempunyai budaya serumpun seperti • Lokasi: Lembah Sungai Mekong
bahasa dan tulisan, persuratan, struktur sosial • Masa: Abad Kesembilan
dan kesenian. • Pusat kerajaan: Hariharalaya
• Pengasas: Jayavarman II
• Kepandaian tertentu dalam bidang
kesenian sperti pembuatan gangsa dan seni 7. Kerajaan Majapahit:
mempertahankan diri. • Lokasi: Lembah Sungai Brantas, Jawa Timur
• Nilai serumpun juga wujud seperti gotong- • Masa: Abad Ke-13
royong. • Pusat kerajaan: Kota Trowulan
• Seni persembahan seperti wayang kulit. • Pengasas: Raden Vijaya











1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 1 06/01/2023 6:02 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 1

1.1 Konsep Alam Melayu Buku Teks ms. 4 – 7

SP 5.1.1 Menerangkan sistem pemerintahan kerajaan Alam Melayu
1. Padankan tokoh berikut dengan pendapat yang diberikan oleh mereka berkaitan aspek geografi tentang

konsep Alam Melayu. TP 1
(a)
(i) Selatan Vietnam, Kemboja,
Selatan Myanmar,
Segenting Kra, Malaysia,
Indonesia, Brunei dan
Filipina.


Profesor Emeritus Dato’ Dr. Nik
Hassan Shuhaimi Nik Abdul Rahman


(b)
(ii) Tanah Melayu hingga
Tenasserim dan Kepulauan
Nicobar, Filipina dan
Kepulauan Solomon
hingga ke Papua New
Guinea.
Abdul Hadi Haji Hassan




(c)
(iii) Meliputi Malaysia,
Indonesia, Brunei,
Singapura, selatan Thailand
dan Filipina.




Profesor Emeritus Tan Sri Dato’
Pendeta (Dr.) Ismail Hussein


(d)
(iv) Meliputi Kepulauan Melayu
hingga selatan Thailand.







Alfred Russel Wallace



(e)
(v) Meliputi Madagaskar ke
Tanah Melayu, Papua New
Guinea, Australia, New
Zealand, Kepulauan Pasifik
dan ke Taiwan.


Profesor Dr. Ding Choo Ming





© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2





01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 2 06/01/2023 6:02 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 1


1.2 Kewujudan Kerajaan di Alam Melayu Buku Teks ms. 8

SP 5.1.2 Menerangkan kewujudan kerajaan Alam Melayu

Nota Visual
2. Namakan pusat kerajaan bagi kerajaan Alam Melayu yang berikut. TP 2
Kerajaan Alam Melayu
Nama kerajaan Pusat kerajaan


(a) Kerajaan Funan Vyadhapura



(b) Kerajaan Champa Indrapura


(c) Kerajaan Srivijaya Palembang



(d) Kerajaan Angkor Hariharalaya


(e) Kerajaan Majapahit Kota Trowulan



(f) Kerajaan Kedah Tua Sungai Mas dan Pangkalan Bujang


(g) Kerajaan Gangga Nagara Pangkalan




3. Kerajaan Alam Melayu telah wujud sejak awal abad pertama.
(a) Pada peringkat awal kemunculan kerajaan Alam Melayu adalah di lembah sungai.
Mengapakah kerajaan-kerajaan Alam Melayu muncul di lembah sungai? TP 3   KBAT Menganalisis

Sungai membekalkan air minuman/ kegunaan harian.
Sungai mengairi kawasan pertanian.
Sungai merupakan laluan perhubungan dan pengangkutan yang penting.












(b) Apakah iktibar yang anda peroleh daripada kajian terhadap kerajaan Alam Melayu? TP 5   KBAT Menilai
Kerajaan Alam Melayu mampu membina tamadun / kegemilangan yang agung.

Kawasan yang kita diami mempunyai warisan kerajaan yang agung.















3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 3 06/01/2023 6:02 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 1

1.3 Kerajaan Alam Melayu yang Masyhur Buku Teks ms. 9 – 13

SP 5.1.3 Memerihalkan kerajaan-kerajaan Alam Melayu yang masyhur

4. Lengkapkan jadual berikut berkaitan dengan aspek kemasyhuran kerajaan Alam Melayu. TP 4

Kerajaan Pengasas Pemerintah masyhur Aspek kemasyhuran
(a) Funan Kaundinya Fan Shih-man (i) Meluaskan empayar ke Sungai Mekong
hingga Teluk Camranh.
(ii) Menguasai selatan Myanmar dan Segenting
Kra.

(iii) Menguasai jalan perdagangan antara timur
dengan barat.
(iv) Menjadi pusat perdagangan utama di Alam
Melayu.
(b) Champa Chu Lien Che Bong Nga (i) Mengatasi ancaman Dai Viet.
(ii) Meluaskan empayar ke wilayah Dai Viet
hingga Lembah Sungai Merah.
(iii) Berjaya membunuh Raja Tran Due Tong,
pemerintah Dai Viet.
(iv) Mendapat pengiktirafan daripada Dinasti
Ming pada tahun 1369.

(c) Srivijaya Dapunta Hyang Sangramadhananjaya (i) Berjaya menakluk Sumatera, selatan
Sri Jayanasa Myanmar, Tanah Melayu dan Segenting Kra.
(ii) Menguasai jalan laut antarabangsa iaitu
Selat Melaka dan Selat Sunda.
(iii) Menjadi kuasa perdagangan utama di
Alam Melayu.
(iv) Pusat pengajian agama Buddha.
(d) Angkor Jayavarman II Suryavarman II (i) Meluaskan empayar ke sekitar Lembah
Jayavarman VII Sungai Mekong hingga selatan Myanmar.
(ii) Berjaya menghalang ancaman Champa
dan Dai Viet.
(iii) Mewujudkan jalinan perdagangan antara
pedagang tempatan dengan pedagang
luar.
(iv) Meluaskan empayar hingga ke sempadan
Annam.
(v) Membina Angkor Thom dan 102 buah
hospital.

(e) Majapahit Raden Wijaya Patih Gajah Mada (i) Mengembalikan keamanan dan
keselamatan kerajaan.
(ii) Meluaskan tanah jajahan ke timur Pulau
Jawa, pesisir pantai timur Sumatera, pesisir
selatan dan barat Pulau Borneo, bahagian
selatan dan timur Sulawesi dan Kepulauan
Malaku.



Cuba jawab Praktis Masteri 1, Bhgn B, S1(a), (b)



© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 4





01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 4 06/01/2023 6:02 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 1


1.4 Kerajaan Alam Melayu dan Kerajaan Luar yang Sezaman Buku Teks ms. 14 – 19

SP 5.1.4 Menghubungkaitkan kerajaan Alam Melayu dengan kerajaan di luar Alam Melayu yang sezaman
IDEA
5. Namakan kerajaan luar yang muncul sezaman dengan kerajaan Alam Melayu. TP 1
(a) Abad pertama: CETUS
(i) Empayar Rom

(ii) Empayar Parsi
(iii) Empayar Kushan

(b) Abad kesembilan:
(i) Empayar Byzantine

(ii) Empayar Abbasiyah
(iii) Empayar Chola

(c) Abad ke-14:
(i) Empayar Mongol

(ii) Kerajaan Turki Uthmaniyah
(iii) Kesultanan Delhi
Cuba jawab Praktis Masteri 1, Bhgn B, S2(a)


6. Terangkan kesan hubungan diplomatik kerajaan Alam Melayu berikut dengan kerajaan China dan India. TP 5


Funan

(a) Mendapat bantuan ketenteraan (b) Memperkukuh hubungan
untuk menentang Dai Viet. perdagangan dan keagamaan
dengan India.


Majapahit

(c) Menjalinkan hubungan (d) Mengeratkan hubungan
persahabatan. persahabatan.


China India
Srivijaya

(e) Mendapat pengiktirafan dan (f) Mengeratkan hubungan
memperkukuh hubungan persahabatan dan keagamaan.
persahabatan dan perdagangan.


Angkor

(g) Memperkukuh hubungan (h) Mengeratkan hubungan
persahabatan dan perdagangan. persahabatan.





Nota Visual
Hubungan Diplomatik



5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 5 06/01/2023 6:02 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 1
7. Jelaskan faktor-faktor yang menyebabkan berlakunya hubungan antara kerajaan Alam Melayu dengan
kerajaan luar yang sezaman dengannya. TP 4 KBAT Menganalisis
Kedudukan strategik di laluan perdagangan timur dan barat.
Kerajaan Alam Melayu kaya dengan hasil bumi.
Sikap keterbukaan pemerintah kerajaan Alam Melayu.




8. Pemimpin Kerajaan Alam Melayu mengadakan hubungan luar dengan kerajaan India dan China. Apakah
manfaat yang boleh diperoleh oleh kerajaan Alam Melayu daripada tindakan pemimpin tersebut? TP 5
Mengekalkan keamanan dalam negara melalui perlindungan yang diperolehi daripada negara China dan
India.
Meningkatkan kemajuan perdagangan kerana memperoleh bahan dagangan daripada luar.

Mendapat keuntungan kepada negara melalui pembekalan barang dagangan.
Keselamatan negara terjamin.

Kemasukan pengaruh budaya dari luar.



9. Kerajaan Alam Melayu merupakan kerajaan yang penting dan setanding dengan kerajaan luar yang lain.
Sebagai generasi muda, apakah nilai yang dapat anda pelajari dalam mengekalkan kegemilangan? TP 6
Berbangga dengan kemajuan negara.
Gigih berusaha untuk memajukan negara.

Berdaya saing dengan negara lain.
Mengutamakan perdamaian.
Bijak mengatur hubungan luar.




10. Lakukan aktiviti berikut. TP 6

AKTIVITI PAK-21 Penulisan Pantas

(a) Guru mengedarkan sehelai kertas kosong kepada setiap murid.
(b) Guru memberikan arahan kepada murid, iaitu:

(i) Guru akan membacakan soalan sebanyak dua kali.
• Namakan kerajaan Alam Melayu yang masyhur.
• Namakan kerajaan luar yang sezaman dengan kerajaan Alam Melayu pada abad kesembilan.

• Nyatakan tujuan kerajaan Alam Melayu menjalinkan hubungan dengan kerajaan China.
(ii) Murid-murid dikehendaki menjawab soalan-soalan tersebut secara bertulis dalam tempoh
5 minit bagi setiap soalan.
(iii) Murid-murid mula menulis apabila guru menyebut "mula".
(c) Murid-murid membuat satu kesimpulan tentang kerajaan Alam Melayu apabila aktiviti berakhir.







Praktis Ekstra Pendidikan Sivik 1
Bab 1



© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 6





01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 6 06/01/2023 6:02 PM

Praktis Masteri 1








BAHAGIAN A

1. Maklumat berikut berkaitan dengan konsep Alam 5. Apakah faktor kemerosotan kerajaan Funan?
Melayu. A Bencana alam
ms. 5 ms. 10 B Ancaman Dai-Viet
Kepulauan Melayu meliputi Tanah Melayu C Peluasan kuasa oleh Chola
hingga Tenasserim dan Kepulauan Nicobar, D Serangan kerajaan Chenla
Filipina dan Kepulauan Solomon hingga Papua
New Guinea. 6. Pada abad ke-14, kemunculan kerajaan Angkor
sezaman dengan empayar Mongol, kerajaan
Siapakah tokoh yang mengemukakan pandangan ms. 15 Turki Uthmaniyah dan
tentang konsep Alam Melayu tersebut? A Dinasti Tang
A Profesor Emeritus Dato’ Dr. Nik Hassan B empayar Rom
Shuhaimi Nik Abdul Rahman C Kesultanan Delhi
B Profesor Dr. Ding Choo Ming D kerajaan Abbasiyah
C Abdul Hadi Haji Hassan
D Alfred Russel Wallace 7. Siapakah pemerintah empayar Maurya yang
2. Bahasa Melayu telah digunakan secara meluas di bertanggungjawab mengembangkan ajaran
Alam Melayu. ms. 17 Buddha?
ms. 6 Mengapakah keadaan sedemikian berlaku? A Asoka
I Mudah dipelajari B Jayavarman
II Sifat yang sederhana C Suryavarman
III Perkembangan intelektual D Chandragupta
IV Galakan daripada pemerintah
A I dan II C II dan III 8. Apakah hubungan yang terjalin antara kerajaan
B I dan IV D III dan IV Alam Melayu dengan kerajaan luar yang sezaman
ms. 18 dengannya?
3. Antara berikut, yang manakah merupakan A Hubungan diplomatik
nilai serumpun yang wujud dalam kalangan B Hubungan intelektual
ms. 7 masyarakat Alam Melayu? C Hubungan ketenteraan
A Gotong-royong D Hubungan kekeluargaan
B Keusahawanan
C Kematangan pemikiran 9. Apakah tujuan kerajaan Kedah Tua menjalinkan
D Permainan wayang kulit hubungan dengan kerajaan China?
ms. 18 A Mendapat pengiktirafan
4. Pilih padanan yang tepat.
B Menyebarkan agama Buddha
Kerajaan Alam C Meminta bantuan ketenteraan
ms. 8 Pusat Kerajaan
Melayu D Memperkukuh hubungan perdagangan
I Funan Vyadhapura 10. Mengapakah kerajaan Majapahit menghantar
II Gangga Nagara Pangkalan utusan ke India pada abad ke-14?
III Majapahit Palembang ms. 19 A Mendapatkan pengiktirafan
IV Champa Hariharalaya B Memohon bantuan ketenteraan
C Mengeratkan hubungan persahabatan
A I dan II C II dan III D Memperkukuh hubungan perdagangan
B I dan IV D III dan IV











7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 7 06/01/2023 6:02 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 1
BAHAGIAN B


1. Kerajaan Angkor merupakan antara kerajaan Alam Melayu yang telah mencapai zaman kemasyhurannya
yang tersendiri.
ms. 4–7 (a) Nyatakan pemerintah yang masyhur dalam kerajaan Angkor.

(i) Suryavarman II
(ii) Jayavarman I/ Jayavarman VII
[2 markah]

(b) Huraikan sumbangan pemerintah di 1 (a) dalam menonjolkan kemasyhuran kerajaan Angkor.
Jayavarman II mengasaskan kerajaan. Jayavarman II menyatukan wilayah dalam kerajaan di Lembah
Sungai Mekong.

Suryavarman II meluaskan empayar Angkor ke sekitar Lembah Sungai Mekong hingga selatan Myanmar.
Suryavarman II berjaya menghalang ancaman Champa dan Dai Viet. Suryavarman II berjaya mewujudkan

jalinan perdagangan antara pedagang tempatan dengan pedagang luar.
[4 markah]
(c) Berdasarkan pengetahuan anda, apakah nilai yang boleh diteladani oleh pemimpin negara kita daripada
pemerintah-pemerintah Angkor tersebut?
Mempertahankan kedaulatan negara daripada ancaman kuasa asing.
Memperkuatkan angkatan tentera bagi menghadapi serangan musuh jika berlaku.

Mementingkan kebajikan rakyat. Menyediakan kemudahan asas untuk rakyat.
Bijak merancang pembangunan negara.

Memegang teguh kepercayaan agama.
(Mana-mana jawapan munasabah)
[4 markah]

Klu Soalan
Kerajaan Alam Melayu membangun dan maju setanding dengan kerajaan luar lain yang lebih besar dan popular.

2. Gambar berikut menunjukkan seni bina kerajaan Alam Melayu dan kerajaan luar pada abad kesembilan.

Buku
Teks
ms.
14–19









Angkor Wat Pagoda Xumi
(a) Namakan tiga kerajaan luar yang sezaman dengan kerajaan Funan.

(i) Empayar Rom

(ii) Empayar Parsi
(iii) Dinasti Han
[3 markah]




© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 8





01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 8 06/01/2023 6:02 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 1

(b) Nyatakan tiga bentuk hubungan yang terjalin antara kerajaan Alam Melayu dengan kerajaan luar.
(i) Hubungan perdagangan
(ii) Hubungan keagamaan

(iii) Hubungan diplomatik
[3 markah]

(c) Pada pendapat anda, apakah yang dapat dibuktikan melalui hubungan kerajaan Alam Melayu dengan
kerajaan luar?

Kerajaan Alam Melayu bersifat terbuka.
Jalinan hubungan membantu kemajuan kerajaan Alam Melayu.
Pemerintah kerajaan Alam Melayu bijak menguruskan hubungan kerajaannya dengan kerajaan luar.

Saling menghormati dalam menjalinkan hubungan dengan kerajaan luar.
Hubungan dengan kerajaan luar membawa kesejahteraan kepada kerajaan Alam Melayu.

( Mana-mana jawapan yang munasabah)
[4 markah]







BAHAGIAN C


Klu Soalan
Kerajaan Angkor berpusat di Hariharalaya dan kawasannya meliputi Lembah Sungai Mekong hingga selatan Myanmar.


1. Gambar berikut menunjukkan Angkor Thom yang dibina oleh Jayavarman VII.


ms. 10





















(a) Terangkan kemasyhuran kerajaan Angkor. [6 markah]

(b) Apakah iktibar yang boleh diambil daripada kemasyhuran kerajaan Alam Melayu? [8 markah]


(c) Pada pandangan anda, apakah aspek yang perlu ditekankan oleh kerajaan Malaysia jika ingin menjadi
sebuah negara yang masyhur? [6 markah]








9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 9 06/01/2023 6:02 PM

Fokus KBAT






IDEA Kerajaan luar sezaman Hubungan perdagangan Fahami sejarah Belajar Sokong dasar kerajaan


Kerajaan Alam Melayu merupakan kerajaan yang penting kerana kerajaan-kerajaan
tersebut mempunyai ketamadunan yang tinggi setanding dengan kerajaan luar yang
sezaman dengannya.


Berdasarkan pengetahuan sejarah anda, hasilkan satu rencana bagi membuktikan kebenaran pernyataan di atas.
Terangkan juga cara anda dapat meneruskan kegemilangan tamadun kerajaan Alam Melayu.
Rencana anda hendaklah tidak kurang daripada 50 patah perkataan.


Kerajaan Funan muncul pada abad pertama. Sezaman dengan empayar Rom, empayar Parsi, empayar

Kushan dan Dinasti Han.
Kerajaan Champa muncul pada abad kedua. Kerajaan Srivijaya muncul pada abad ketujuh dan Angkor

pada abad kesembilan. Sezaman dengan kerajaan Abbasiyah, empayar Byzantine, Dinasti Tang dan kerajaan
Chola.
Kerajaan Majapahit muncul pada abad ke-13. Sezaman dengan empayar Mongol, kerajaan Turki

Uthmaniyah dan Kesultanan Delhi.
Kerajaan Alam Melayu menjalinkan hubungan perdagangan, keagamaan dan hubungan diplomatik

dengan China dan India.


Saya dapat meneruskan kegemilangan kerajaan Alam Melayu dengan cara:

Mengetahui sejarah perkembangan kerajaan Alam Melayu.
Menuntut ilmu dan mempelajari kemahiran baharu.

Memajukan ekonomi negara.
Menyokong dasar kerajaan bagi menstabilkan negara.
Sentiasa mengikuti perkembangan dunia luar.

(Mana-mana jawapan yang munasabah)
















Kuiz  
Gamifikasi



Bab 1



© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 10





01 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 10 06/01/2023 6:02 PM

BAB Kerajaan Alam Melayu


Sistem Pemerintahan dan Kegiatan
2 Ekonomi Masyarakat Kerajaan Alam Melayu







Fokus Topik


Sistem Pemerintahan 2. Perdagangan:
1. Pemerintahan Beraja: • Pelabuhan
• Raja menggunakan pelbagai gelaran seperti – Di tengah-tengah laluan perdagangan timur
Kurung Bnam (Funan), Rajadhiraja (Champa), dan barat
Raja di Gunung dan Maharaja di Pulau – Oc Eo, Turan, Sri Banoy, Palembang,
(Srivijaya), Dewaraja (Angkor) serta Maharaja Yasodharapura, Tuban, Surabaya, Sungai
(Majapahit). Mas, Pangkalan Bujang dan Pangkalan
• Raja dianggap mulia dan suci. – Kemudahan bekalan air, tempat tinggal,
tempat menyimpan barangan dagangan
2. Pemerintahan Pusat dan Wilayah: dan kawasan berjual beli.
• Raja dibantu oleh golongan pembesar, • Pedagang luar
tentera dan golongan agama. – China, India, Arab dan Parsi.
• Pembesar bertanggungjawab mengutip – Mereka membawa pelbagai barang
cukai. dagangan untuk dijual dan ditukar dengan
• Pentadbiran dibahagikan kepada unit yang barangan daripada kerajaan Alam Melayu.
lebih kecil seperti daerah dan kampung. – Aktiviti perdagangan di Alam Melayu telah
membangunkan pelabuhan dan memajukan
Kegiatan Ekonomi pembuatan kapal.
1. Pertanian: – Masyarakat kerajaan Alam Melayu juga
• Penanaman padi: mahir membuat kapal dan menguasai ilmu
– Kerajaan Alam Melayu mempunyai tanah pelayaran. Mereka mampu belayar hingga
yang subur. ke Afrika.
– Kerajaan Funan dan Angkor terletak di
Lembah Sungai Mekong dan hujan telah 3. Hasil Hutan dan Hasil Laut:
membekalkan air ke tasik-tasik besar. • Hasil hutan
– Tasik digunakan untuk mengairi kawasan – Gaharu digunakan sebagai bahan pewangi
sawah padi. dan perubatan.
– Pemerintah Angkor membina baray bagi – Sarang burung layang-layang banyak
didapati di utara Pulau Borneo dan
menyimpan air. digunakan untuk kesihatan dan perubatan.
– Pemerintah Champa melantik Ketua Air – Rotan digunakan sebagai bahan binaan dan
untuk menyelenggarakan terusan dan daik. barang kraf tangan.
– Pemerintah Majapahit membina – Kapur barus digunakan sebagai bahan
sistem pengairan untuk meningkatkan pewangi.
pengeluaran padi sawah. • Hasil laut

• Rempah-ratus: – Gamat dijadikan bahan makanan dan
– Bunga cengkih ditanam di Kepulauan perubatan.
Maluku, buah pala pula ditanam di Pulau – Rumpai laut dijadikan makanan.
Banda, manakala lada hitam ditanam di – Mutiara dijadikan barang perhiasan.
Sumatera dan Jawa. 4. Perlombongan dan Pembuatan:

• Tanaman lain: • Perlombongan: Emas dan perak (Champa)
– Mengusahakan tanaman lain seperti serta bijih besi (Angkor).
pisang, tebu, bijan, kekacang, kelapa, • Pembuatan: Barang perhiasan besi dan emas
sayuran dan buah-buahan. (Funan dan Angkor), tembikar dan cuka kelapa
(Champa) serta garam (Majapahit).





11 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 11 06/01/2023 6:07 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2

2.1 Sistem Pemerintahan Buku Teks ms. 26 – 27

SP 5.2.1 Menerangkan sistem pemerintahan kerajaan Alam Melayu

1. Bulatkan jawapan yang betul untuk gelaran raja bagi pemerintah kerajaan Alam Melayu yang berikut. TP 1
(a) Kerajaan Funan


A Kurung Bnam B Dewaraja


(b) Kerajaan Champa


A Maharaja di Pulau B Rajadhiraja


(c) Kerajaan Angkor

A Dewaraja B Cakravatin



(d) Kerajaan Srivijaya

A Bodhisattva B Sri Bathara



(e) Kerajaan Majapahit

A Raja di Gunung B Maharaja




2. Isikan tempat kosong dengan nama kerajaan Alam Melayu yang berkaitan dengan pentadbiran pusat dan
wilayah berikut. TP 1

Huraian Kerajaan


(a) Dibahagikan kepada tujuh wilayah Kerajaan Funan




(b) Dibantu oleh Sapta Prabu iaitu Majlis Penasihat Diraja. Kerajaan Majapahit




(c) Wilayah Kedatuan ditadbir oleh Datu berketurunan raja. Kerajaan Srivijaya




(d) Terdapat lima wilayah, iaitu Indrapura, Amaravati, Vijaya, Kauthara dan Kerajaan Champa
Panduranga.



(e) Raja dibantu oleh pembesar dalam bidang keagamaan dan kehakiman. Kerajaan Angkor










© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 12





02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 12 06/01/2023 6:07 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2

3. Jelaskan sistem pemerintahan kerajaan Alam Melayu berikut. TP 2


(a) Raja
Nota Visual
Sistem Pemerintahan
Raja-raja Srivijaya dipercayai mempunyai unsur kesaktian.
Raja dianggap sebagai Bodhisattva yang merujuk peranan raja
sebagai Buddha di bumi.
Srivijaya Raja Srivijaya digelar sebagai Raja di Gunung dan Maharaja di

Pulau.





(b) Pemerintahan pusat dan wilayah
Raja dibantu oleh Yuvaraja, iaitu Putera Mahkota, Pratiyuvaraja
sebagai Raja Muda dan Rajakumara.

Raja juga dibantu oleh golongan agama, tentera, pemungut

cukai, hakim dan penjaga harta kerajaan.
Pentadbiran wilayah dibahagikan kepada dua.
Kedatuan yang ditadbir oleh Datu berketurunan raja.
IDEA Pradatuan yang ditadbir oleh Datu bukan keturunan raja.
CETUS




(c) Raja
Raja-raja Angkor menggunakan gelaran Dewaraja yang
mengaitkan raja sebagai dewa.

Kuasa kedua dan ketiga dalam sistem pemerintahan raja ialah
Permaisuri dan Raja Muda.
Angkor






(d) Pemerintahan pusat dan wilayah
Raja dibantu oleh pembesar-pembesar yang

bertanggungjawab dalam bidang keagamaan, kehakiman,
keselamatan dan perbendaharaan.
Pada peringkat wilayah, Angkor dibahagikan kepada wilayah,

daerah, daerah kecil dan kampung.
Praktis Ekstra
Bab 2







Cuba jawab Praktis Masteri 2, Bhgn A, S2


13 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 13 06/01/2023 6:07 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2

2.2 Kegiatan Ekonomi Buku Teks ms. 28 – 33

SP 5.2.2 Menghuraikan kegiatan ekonomi masyarakat kerajaan Alam Melayu

4. Nyatakan kegiatan ekonomi utama yang dijalankan dalam kerajaan Alam Melayu. TP 1


Kegiatan Ekonomi Kerajaan
Alam Melayu




(a) (b) (c) (d)
Mengutip hasil Perlombongan
Pertanian Perdagangan
hutan dan laut dan pembuatan




5. Lengkapkan rajah berikut bagi menjelaskan faktor perkembangan penanaman padi dalam kerajaan Alam
Melayu. TP 3


(a) Pemerintah memastikan penanaman padi berjaya
dengan membina kolam yang dikenali sebagai baray

Angkor untuk menyimpan air.
(b) Penuaian padi dapat dijalankan tiga hingga empat
kali setahun.




IDEA (c) Tasik Tonle Sap memainkan peranan membekalkan
CETUS air ke kawasan padi sawah / mengairi



Funan kawasan padi sawah.
(d) Ketua Air dilantik di setiap kampung untuk
menyelenggarakan terusan dan daik.






(e) Air dibekalkan dari Sungai Bengawan Solo dan
Sungai Brantas bagi mengairi kawasan padi sawah.
Majapahit (f) Bagi meningkatkan pengeluaran padi sawah, pemerintah

Majapahit telah membina beberapa sistem pengairan.






(g) Padi ditanam di kawasan pedalaman Palembang
Srivijaya terutama di Tanah Tinggi Pasemah dan Hulu Musi.






© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 14





02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 14 06/01/2023 6:07 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2

6. Lengkapkan jadual yang berikut dengan maklumat berkaitan kegiatan perdagangan dalam kerajaan Alam
Melayu. TP 4
Nama Kerajaan Pelabuhan Barang dagangan

(a) Funan (i) Oc-Eo • Damar • Kapur barus

• Kayu cendana • Gaharu

(b) Champa (i) Turan • Beras • Emas
(ii) Kam ran Perak Gading gajah
(iii) Sri Banoy • •
• Gaharu
(iv) Maliti
(c) Srivijaya (i) Palembang • Madu • Rotan


• Rempah • Mutiara
• Rumpai laut • Sumbu badak

(d) Angkor (i) Yasodharapura • Buah pelaga • Lilin lebah

• Minyak sayuran • Gading gajah

(e) Majapahit (i) Tuban • Kayu cendana • Gaharu
(ii) Sidayu Ikan Kulit penyu

(iii) Gresik • Mutiara •
(iv) Surabaya •

(f) Kedah Tua (i) Sungai Mas • Rotan • Damar

(ii) Pangkalan Bujang • Kayu cendana • Gading gajah

(g) Gangga Nagara (i) Pangkalan • Emas • Bijih timah
(ii) Lembah Kinta • Rempah-ratus • Kapur barus

(iii) Tanjung Rambutan • Damar
(iv) Bidor

(v) Sungai Siput


7. Berdasarkan pengetahuan anda, nyatakan kepentingan pelabuhan kepada masyarakat kerajaan Alam
Melayu. TP 3
Tempat pengumpulan barang dagangan.

Melakukan aktiviti perdagangan.
Mempunyai pelbagai kemudahan untuk pedagang.

Tempat persinggahan pedagang.
Tempat menunggu peralihan angin monsun.
(Mana-mana jawapan munasabah)




Nota Visual
Perdagangan


15 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 15 06/01/2023 6:07 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2
8. Kerajaan Alam Melayu kaya dengan hasil hutan dan laut.
Berdasarkan pengetahuan sejarah anda, nyatakan kawasan Alam Melayu yang mempunyai hasil hutan dan
laut berikut serta nyatakan kegunaannya. TP 4

(a) Gaharu
Banyak terdapat di hutan Sungai Mekong, Tanah Melayu dan
Sumatera.

Digunakan sebagai pewangi dan perubatan.




(b) Rotan
Mudah didapati di seluruh Alam Melayu.
Digunakan sebagai bahan binaan dan barang kraf tangan.






(c) Kapur barus
Banyak terdapat di Sumatera dan Borneo.

Digunakan sebagai bahan pewangi.





(d) Gamat
Mudah didapati di perairan Alam Melayu, terutamanya di Selat

Melaka dan Laut Sulu.
Dijadikan bahan makanan dan perubatan.




(e) Mutiara
Mudah didapati di perairan Alam Melayu, terutamanya di Selat

Melaka dan Laut Sulu.

Dijadikan barang perhiasan.




(f) Rumpai laut
Mudah didapati di perairan Alam Melayu, terutamanya di Selat

Melaka dan Laut Sulu.

Dijadikan bahan makanan.



Video

Rumpai Laut




© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 16





02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 16 06/01/2023 6:07 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2

9. Berdasarkan pencapaian masyarakat kerajaan Alam Melayu dalam aspek pembuatan berikut, nyatakan iktibar
yang boleh dipelajari oleh masyarakat masa kini. TP 5 TP 6














Barang perhiasan emas dibuat oleh masyarakat
Cuka kelapa dihasilkan oleh masyarakat Champa
Angkor dan Funan


















Garam dihasilkan oleh masyarakat Majapahit Tembikar dibuat oleh masyarakat Champa



(i) Bersikap kreatif
(ii) Berusaha membaiki kehidupan

(iii) Mempunyai kemajuan sains dan teknologi
(iv) Bersifat inkuiristik
(v) Rajin berusaha
( Mana-mana jawapan munasabah)


Cuba jawab Praktis Masteri 2, Bhgn C, S1


10. Lakukan aktiviti berikut. TP 6

AKTIVITI PAK-21 Rangkaian

(a) Murid dibahagikan kepada lima kumpulan.
(b) Guru memberikan arahan kepada murid, iaitu:
(i) Peruntukan masa: lima belas minit sahaja.
(ii) Soalan: Terangkan peranan raja yang diamalkan oleh kerajaan-kerajaan Alam Melayu.
(iii) Setiap kumpulan hanya mengkaji sistem pemerintahan sebuah kerajaan sahaja.
(c) Murid perlu membuat rantaian kertas dengan menyusun setiap kertas yang ditulis dengan idea atau
maklumat berkaitan dengan soalan yang diberikan.
(d) Masa bermula selepas guru menyebut ‘Mula’.
(e) Selepas itu, murid perlu membentangkan hasil kajian.








17 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 17 06/01/2023 6:07 PM

Praktis Masteri 2








BAHAGIAN

1. Raja kerajaan manakah yang menggunakan 6. Apakah usaha yang dilakukan oleh pemerintah
gelaran Kurung Bnam? kerajaan Angkor bagi memastikan penanaman
ms. 26 A Angkor C Funan ms. 28 padi berjaya?
B Majapahit D Srivijaya A Membina baray
B Memperkenalkan pelbagai jenis padi
2. Rajah berikut menunjukkan sistem pemerintahan C Menanam padi di sekitar Tasik Tonle Sap
kerajaan Alam Melayu. D Menggalakkan penduduk menanam padi

ms. 26
Pentadbiran Wilayah 7. Apakah fungsi Ketua Air dalam kerajaan Champa?
A Mengetuai angkatan tentera laut
ms. 28 B Menjamin keselamatan pelabuhan
C Menyelenggarakan terusan dan daik
D Memajukan kegiatan penanaman padi
Kedatuan Pradatuan
8. Apakah tujuan kerajaan Srivijaya mewujudkan
jawatan Tuhan Vatakvurah di pelabuhan?
Kerajaan manakah yang mempunyai sistem ms. 30 A Mengutip cukai di pelabuhan
pemerintahan tersebut? B Menyebarkan agama Buddha di pelabuhan
A Angkor C Menggalakkan kedatangan pedagang India
B Champa D Menyelia kegiatan perdagangan dan
C Srivijaya perkapalan
D Kedah Tua
9. Apakah pelabuhan yang membolehkan kerajaan
3. Wanita kerabat diraja mendapat tempat yang Funan berkembang maju?
tinggi dalam pentadbiran kerajaan X.
ms. 30 A Oc Eo
ms. 27 Apakah kerajaan X? B Palembang
A Srivijaya C Kedah Tua C Yasodharapura
B Majapahit D Gangga Nagara D Pangkalan Bujang
4. Siapakah yang memegang jawatan “Kuasa Kedua” 10. Jadual berikut berkaitan dengan kegiatan
dalam kerajaan Angkor? pembuatan yang dijalankan oleh masyarakat
ms. 27 A Datu C Raja Muda ms. 31 kerajaan Alam Melayu.
B Permaisuri D Perdana Menteri
Kerajaan Hasil pembuatan
5. Gambar berikut menunjukkan penanaman padi Funan dan Barang perhiasan emas dan bijih
di kawasan tanah tinggi kerajaan Alam Melayu. Angkor besi
ms. 28
Champa Cuka kelapa dan tembikar
Majapahit Garam, gula, minyak, mi daripada
beras dan pembungkusan daging
kerbau

Apakah nilai yang boleh dipelajari daripada
amalan yang ditunjukkan oleh masyarakat Alam
Mengapakah padi ditanam secara berteres? Melayu tersebut?
A Menambahkan hasil A Bertanggungjawab
B Mendapatkan bekalan air B Semangat bekerjasama
C Memudahkan penanaman C Kreatif dalam penciptaan
D Mempelbagaikan hasil tanaman D Peka terhadap alam sekitar







© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 18





02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 18 06/01/2023 6:07 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2

BAHAGIAN

Klu Soalan
Sungai popular dalam kerajaan Alam Melayu adalah Sungai Mekong, Sungai Bengawan Solo serta Sungai Brantas. Pemerintah turut melantik pembesar
bagi menjaga sistem perairan negara.

1. Gambar berikut berkaitan dengan kegiatan ekonomi masyarakat kerajaan Alam Melayu.

ms. 28
















(a) Penanaman padi merupakan aktiviti ekonomi utama bagi kerajaan Alam Melayu.
Nyatakan tiga sebab utama kegiatan penanaman padi diberikan perhatian oleh pemerintah kerajaan
Alam Melayu.
(i) Mempunyai tanah yang subur.

(ii) Mempunyai sungai / tasik yang membekalkan air.
(iii) Nasi merupakan makanan ruji masyarakat.
[3 markah]
(b) Berdasarkan pengetahuan anda, apakah faktor-faktor yang menyebabkan kerajaan Funan dan Angkor
berjaya dalam penanaman padi sawah?
Kawasan di Lembah Sungai Mekong subur untuk tujuan penanaman padi.

Sungai Mekong membekalkan air untuk penyaliran ke padi sawah.
Air dari Tasik Tonle Sap digunakan untuk mengairi padi sawah.
[3 markah]

(c) Pada pendapat anda, apakah usaha-usaha yang dapat dilaksanakan bagi memajukan penanaman padi
di negara kita?

Memperkenalkan baka padi yang baik.
Memberikan khidmat nasihat kepada petani.
Memberikan ganjaran kepada penanam padi yang berjaya.

Menggalakkan penanaman padi menggunakan teknologi moden.
[4 markah]
2. Perdagangan merupakan kegiatan ekonomi yang penting bagi kerajaan Alam Melayu dan pedagang luar

Buku dari China, India, Arab dan Parsi membawa pelbagai barangan untuk dijual dan ditukar dengan barangan
Teks
ms. dari kerajaan Alam Melayu.
30 – 31
(a) Nyatakan tiga faktor utama yang membolehkan kerajaan Alam Melayu berkembang pesat dalam
perdagangan.
(i) Kedudukan Alam Melayu di tengah-tengah laluan perdagangan timur dan barat.

(ii) Pelabuhan dilengkapi dengan kemudahan bekalan air dan tempat tinggal.
(iii) Kawasan jual beli dan tempat menyimpan barang dagangan disediakan di pelabuhan.
[3 markah]


19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 19 06/01/2023 6:07 PM

Sejarah Tingkatan 2 Bab 2
(b) Namakan tiga jenis barangan yang dibawa oleh pedagang China.
(i) Sutera
(ii) Tembikar

(iii) Pinggan dan mangkuk
[3 markah]
(c) Sekiranya anda diberikan tanggungjawab untuk menjaga pelabuhan dalam kerajaan Alam Melayu,
nyatakan langkah-langkah yang boleh anda laksanakan bagi memastikan pelabuhan tersebut dapat
berfungsi sepenuhnya.

Menjaga keselamatan di perairan.
Menyediakan pelbagai kemudahan seperti tempat penginapan, gudang dan restoran.

Melaksanakan peraturan perdagangan yang adil.
Mewujudkan bank / syarikat insurans di kawasan pelabuhan.
(Mana-mana jawapan yang munasabah)
[4 markah]




BAHAGIAN
Klu Soalan
Sistem beraja terbahagi kepada pemerintahan pusat dan pemerintahan wilayah. Golongan dalam struktur sosial masyarakat kerajaan Alam Melayu
terbahagi kepada golongan pemerintah dan golongan diperintah.

1. Kerajaan Alam Melayu telah mengamalkan sistem pemerintahan beraja. Raja dibantu oleh golongan
Buku pembesar yang berwibawa dan telah menyumbang kepada kemasyhuran kerajaan.
Teks
ms.
26 – 27
(a) Terangkan kedudukan raja dalam kalangan masyarakat kerajaan Alam Melayu. [6 markah]
(b) Huraikan pentadbiran pusat dan wilayah yang diamalkan oleh kerajaan Alam Melayu yang berikut.


• Funan
• Angkor
• Majapahit

[6 markah]

(c) Sistem beraja masih diamalkan di negara kita sehingga ke hari ini. Sebagai generasi muda, nyatakan
cara-cara anda dapat menunjukkan kesetiaan kepada raja dan negara. [8 markah]





























© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 20





02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 20 06/01/2023 6:07 PM

Fokus KBAT






IDEA Kolam Padi sawah Pemerintah Hasil setahun Pelbagai hasil Ekonomi


Gambar berikut menunjukkan baray yang dibina oleh kerajaan Angkor.


















1. Berdasarkan pengetahuan sejarah anda, jelaskan kepentingan baray dalam perkembangan ekonomi kerajaan
Angkor.
Baray ialah kolam untuk menyimpan air.

Air yang disimpan akan digunakan untuk mengairi kawasan padi sawah.
Boleh menuaikan hasil tiga hingga empat kali setahun.

Dibina oleh pemerintah kerajaan Angkor.
Dikendalikan oleh pemerintah.









2. Sekiranya anda seorang pemimpin negara, apakah usaha-usaha yang dapat anda lakukan bagi memantapkan
ekonomi negara?
Mempelbagaikan hasil pertanian.

Menggalakkan penglibatan penduduk setempat dalam ekonomi dagangan.
( Mana-mana jawapan yang munasabah)


















Kuiz
Gamifikasi



Bab 2


21 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






02 PBD PLUS SEJ TG2 1P.indd 21 06/01/2023 6:07 PM