Hybrid PBD 2022 Form 1 - Sejarah

PBD 4.2 Konsep Tamadun Sejarah  Tingkatan 1  Bab 4 
Buku Teks ms. 78 – 79

5. Tandakan (✓) pada pernyataan yang betul dan (✗) pada pernyataan yang salah tentang konsep tamadun
menurut pandangan Islam.   SP 4.1.2 TP2

(a) Konsep tamadun dalam Islam dibina atas kerangka Islam sebagai al-Din (cara hidup). ✓

(b) Tamadun mengikut pandangan Islam merangkumi pembangunan lahiriah dan ✗
kebendaan.

(c) Tokoh awal yang membicarakan konsep tamadun Islam ialah Ibn Khaldun. ✓

Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
(d) Syed Muhammad Naquib Al-Attas memperkenalkan konsep umran dan hadharah. ✗

(e) Karya terkenal Ibn Khaldun ialah Islam dalam Sejarah dan Kebudayaan Melayu. ✗
✗
(f ) Umran merujuk kepada kebendaan dalam kehidupan dan bersifat umum kepada semua ✓
manusia.

(g) Hadharah mengandungi prinsip nilai yang meliputi aspek akidah, syarak, akhlak, falsafah,
kebudayaan dan peradaban.

6. Terangkan konsep tamadun berdasarkan sudut pandangan tokoh berikut.   SP 4.1.2 TP4

(a) Tamadun ialah keadaan kehidupan insan bermasyarakat yang telah
mencapai taraf kehalusan tatasusila dan kebudayaan yang luhur bagi
seluruh masyarakatnya.

Syed Muhammad

Naquib Al-Attas

(b) Tamadun merujuk kepada suatu sistem masyarakat yang
memperkasakan sistem politik, ekonomi, sosial, kesenian dan
kebudayaan.

Arnold J. Toynbee

47 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Sejarah  Tingkatan 1  Bab 4   SP 4.1.2 TP2

7. Lengkapkan petikan berikut.

(a) Konsep tamadun menurut pandangan Barat digunakan bagi menggambarkan tahap
sesuatu masyarakat atau budaya yang kompleks.

(b) Masyarakat bertamadun diukur melalui pencapaian ilmu dan teknologi  ,
ekonomi  , struktur politik, kemasyarakatan dan petempatan di kawasan

perbandaran.

(c) Tamadun dikaitkan dengan pembangunan lahiriah terutamanya dalam aspek
kebudayaan seperti penulisan, undang-undang, kesenian dan perbandaran.

Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved. 8. Sudut pandangan yang manakah anda setuju tentang konsep tamadun?

(a) Berikan hujah anda.   SP 4.1.2 TP5 KBAT Menganalisis

Pada pendapat saya, konsep tamadun tidak hanya mementingkan pencapaian dalam bentuk

pembandaran atau pembinaan kota tetapi mestilah diiringi dengan pencapaian dalam aspek rohaniah,

tatasusila dan moral. Sekiranya manusia hanya mementingkan pencapaian lahiriah, maka akan lahirlah

manusia yang memiliki akhlak yang buruk dan membentuk masyarakat yang tidak bermoral. Kita

hendaklah mementingkan pencapaian lahiriah dan rohaniah supaya menjadi manusia yang berjaya dan

memiliki akhlak yang mulia.

(Mana-mana jawapan yang munasabah)

(b) Pada pendapat anda, apakah kesan jika manusia hanya mementingkan pencapaian lahirah dalam
kehidupan?   SP 4.1.2
TP5 KBAT Menilai

Memiliki akhlak yang buruk.

Mengamalkan perbuatan tidak bermoral.

Kes jenayah dan gejala sosial berleluasa.

Melahirkan masyarakat yang mementingkan diri sendiri.

Menjejaskan kestabilan politik, ekonomi dan sosial negara.

Menempuh zaman kegelapan kerana tiada petunjuk dalam kehidupan.

(Mana-mana jawapan yang munasabah)

9. Lakukan aktiviti berikut.   SP 4.1.2 TP5 Praktis PdPR Jawapan
Bab 4 Praktis PdPR
Bab 4

AKTIVITI PAK-21 Bual TV

(a) Guru bertindak sebagai Pengacara TV (host).
(b) 4 orang murid dipilih menjadi ahli panel yang akan membicarakan tajuk:
“Konsep Tamadun dari Sudut Pandangan Islam dan Barat”
(c) Murid lain akan mengemukakan soalan kepada ahli panel.
(d) Guru akan membuat kesimpulan dan rumusan tentang tajuk.

(e) Hasil perbincangan dibuat dalam bentuk laporan.

Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Saya berjaya:
• menjelaskan konsep tamadun mengikut pandangan Islam dan Barat
• menyatakan pendapat Ibn Khaldun, Syed Muhammad Naquib Al-Attas dan Arnold J.Toynbee

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 48

PBD 4.3 Ciri-ciri Tamadun Awal Dunia Sejarah  Tingkatan 1  Bab 4 
Buku Teks ms. 80 – 85
1 0. Nyatakan ciri-ciri tamadun awal dunia.   SP 4.1.3 TP3
i-Think Peta Buih
(a)
(i) Pertanian dan (b)
Kesenian dan perdagangan Sistem
kesusasteraan pemerintahan

(h) Ciri-ciri (c)
Agama dan tamadun Pembentukan
kepercayaan awal dunia
bandar
(g)
Organisasi

sosial
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved. (d)
(f ) Pengkhususan
Teknologi
pekerjaan
(e)
Tulisan dan
penyimpanan
rekod



1 1. Berdasarkan huraian berikut, nyatakan ciri-ciri tamadun yang betul.   SP 4.1.3 TP4

Huraian Ciri-ciri tamadun

(a) Menjadi pusat kegiatan politik, ekonomi dan kebudayaan. Pembentukan bandar

(b) Membolehkan manusia menyimpan rekod dan perkara penting Tulisan dan penyimpanan
tentang diri dan masyarakat. rekod

(c) Berasaskan jenis pekerjaan, kekayaan dan pengaruh. Organisasi sosial

(d) Menguruskan pemerintahan negara-kota yang berkembang kesan Sistem pemerintahan
pembentukan bandar.

(e) Mempercayai banyak tuhan dan wujud institusi agama yang Agama dan kepercayaan
mengurus upacara keagamaan.

(f ) Menghasilkan penciptaan barangan, monumen hebat dan hasil Teknologi
pertukangan.

(g) Pembinaan saliran, kincir angin, teres dan penciptaan peralatan Pertanian dan perdagangan
menggalakkan kegiatan pertanian dan lebihan hasil diperdagangkan.

(h) Perkembangan pesat bandar meningkatkan jumlah penduduk dan Pengkhususan pekerjaan
mewujudkan banyak peluang pekerjaan baharu.

(i) Melahirkan hasil sastera dan seni bina yang mengagumkan dengan Kesenian dan kesusasteraan
gaya dan teknik yang menggambarkan budaya masing-masing.

49 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Sejarah  Tingkatan 1  Bab 4 TP2

12. Gariskan jawapan yang betul tentang ciri-ciri bandar dalam tamadun awal dunia.   SP 4.1.3

(a) Pelan susun atur bangunan dan petempatan (berselerak : tersusun).

(b) Kemudahan prasarana yang teratur dan sistematik seperti (pasar :
sekolah), rumah ibadat dan kawasan kediaman.

(c) Pembinaan (kota : kolam) untuk tujuan berlindung daripada
serangan orang luar dan menjadi kawasan sempadan.

Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.Bandar Uruk(d) Sistem pembentungan dan (perparitan : perumahan) dibina untuk
mengelakkan banjir.



VIDEO

13. Tandakan (✓) pada jawapan yang betul.   SP 4.1.3 TP2
(a) Apakah tujuan kerajaan dibentuk dalam tamadun awal dunia?

Mengurus pemerintahan ✓ Menjalankan upacara keagamaan


(b) Siapakah yang mengetuai pemerintahan negara-kota pada peringkat awal?

Artisan Pendeta ✓
✓

(c) Golongan manakah membantu raja sebagai pemerintah dalam tamadun awal? ✓
✓
Petani dan pedagang Bangsawan dan pendeta


(d) Apakah sistem yang dibentuk untuk melicinkan urusan pentadbiran negara?

Undang-undang ✓ Agama dan kepercayaan


(e) Apakah kesan kepada sesebuah kerajaan jika sistem pemerintahan kucar-kacir?

Menjejaskan sistem ekonomi dan sosial

Mewujudkan pengkhususan dalam bidang pekerjaan

(f ) Nyatakan nilai yang harus dimiliki oleh golongan pemerintah.
Bijaksana dan berwawasan
Mementingkan diri dan perkauman

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 50

1 4. Jawab soalan-soalan berikut dengan tepat dan ringkas.   SP 4.1.3 TP4 Sejarah  Tingkatan 1  Bab 4 
Soalan
Jawapan
(a) Apakah bentuk sistem pemerintahan dalam Sistem beraja
tamadun awal dunia?

(b) Senaraikan empat nilai yang dimiliki oleh Bijaksana, cinta akan keamanan, bersikap adil
pemimpin tamadun awal dunia. dan bertanggungjawab.

(c) Mengapakah peranan pemimpin penting dalam Menjamin kestabilan politik, ekonomi dan sosial
pembinaan tamadun? masyarakat.

(d) Apakah kesan kepada tamadun jika tidak Keruntuhan tamadun dan masyarakatnya hidup
mempunyai pemimpin berwibawa? KBAT Menilai dalam kemunduran.
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
(e) Pada pendapat anda, apakah faktor Pemimpin berwibawa, keamanan, kemakmuran
kegemilangan tamadun? KBAT Mencipta ekonomi dan hubungan baik dengan kuasa luar.

(f ) Nyatakan faktor keruntuhan sesebuah tamadun. Bencana alam, serangan musuh, pemberontakan
rakyat, perebutan kuasa dan penjajahan kuasa
KBAT Menganalisis asing.

Pendidikan
Sivik

15. Lengkapkan struktur sosial masyarakat pada zaman Mesir Purba.   SP 4.1.3 TP4

A Nota Visual
B Organisasi Sosial
C Kuiz

D Firaun
E
INFO

F



A Firaun

B Wazir, pegawai kanan, golongan agama dan bangsawan

C Golongan penyalin / penulis

D Artisan dan karyawan

E Petani dan buruh

F Pembantu rumah dan hamba

Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Saya berjaya:
• menjelaskan ciri-ciri tamadun awal dunia
• menyatakan peranan bandar dalam tamadun awal dunia
• menyatakan peranan pemimpin dalam pembinaan tamadun

51 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

MODUL PT3Pentaksiran Sumatif

A

1. Jadual berikut berkaitan dengan perkataan 6. Apakah bentuk sistem pemerintahan tamadun
tamadun mengikut bahasa. awal dunia?
Buku Buku
Teks Teks
ms. 81 A Beraja
ms. 76

Perkataan Bahasa B Diktator

Civitas X C Republik
D Demokrasi
Hadharah Arab
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
Apakah X? 7. Antara berikut, yang manakah bandar terkenal
A Arab dalam tamadun China?
B Melayu C Yunani Buku
D Sanskrit Teks
ms. 82 A Uruk
B Anyang
C Beijing
2. Antara berikut, yang manakah perkataan D Memphis
tamadun daripada bahasa Arab?
Buku
Teks
ms. 78 I al-Din
II Wahyu 8. Antara berikut, yang manakah merupakan
pemerintah tertinggi dalam struktur sosial
III Mudun Buku
Teks
ms. 83 masyarakat tamadun Mesir Purba?
IV Madain A Wazir
A I dan II C II dan III
B I dan IV D III dan IV B Firaun
C Artisan
D Pendeta
3. Gambar berikut menunjukkan sarjana Islam.

Buku 9. Gambar berikut menunjukkan tulisan dalam
Teks tamadun Mesopotamia.
ms. 78

Buku
Teks

ms. 84



Apakah karya tokoh tersebut?
A Hadari
B Umran Apakah sistem tulisan tersebut?
C Madaniyyah A Jawi
D Muqqadimah B Hieroglif
C Sanskrit
4. Apakah konsep tamadun mengikut pandangan D Kuneiform
Barat?
Buku
Teks
ms. 79 A Kemajuan lahiriah
B Kejayaan dalam kehidupan 10. Pilih pasangan yang betul.

C Peningkatan tahap kerohanian Buku Tamadun Sumbangan
D Pembentukan sistem kepercayaan Teks
ms. 83

5. Apakah ciri-ciri tamadun? A Mesopotamia Penciptaan roda

Buku I Perluasan kuasa B Mesir Purba Pengenalan sistem
Teks percukaian
ms. 80 II Pengkhususan kerja
III Perkembangan teknologi C Indus Penciptaan peralatan
pertanian
IV Pembentukan nilai murni
A I dan II C II dan III
B I dan IV D III dan IV D Huang He Pembinaan bandar Mohenjo-
Daro

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 52

Sejarah  Tingkatan 1  Bab 4 

B

1. Tamadun merupakan proses meningkatkan kemajuan kehidupan manusia menjadi lebih baik dan selesa.

Buku (a) Jelaskan maksud tamadun dalam bahasa berikut:
Teks

ms.
76–77 (i) Yunani

Berasal daripada perkataan civitas yang bermaksud bandar atau kota. Tahap kemajuan dalam

kehidupan masyarakat yang dicapai dalam bidang kebudayaan, sistem kerajaan, sains dan

industri. [2 markah]
(ii) Inggeris
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
Disebut civilisation, iaitu tahap pembangunan manusia dan organisasi yang dianggap paling

maju. Tahap pembangunan tersebut merangkumi pengetahuan, kesenian, kepercayaan, moral,

undang-undang, adat dan kebolehan manusia atau organisasi.

[2 markah]

(b) Terangkan maksud perkataan berikut:

(i) Hadari

Tanah atau rumah yang didiami oleh masyarakat, tahap kemajuan dan memperoleh kekayaan.

(ii) Hadharah [1 markah]

Kawasan, daerah, kota, bandar, kampung dan kawasan yang digunakan untuk bercucuk tanam.

(iii) Madaniyyah [1 markah]

Aspek kebendaan dalam kehidupan dan bersifat umum kepada semua manusia.
[1 markah]

(c) Pada pendapat anda, apakah yang menyebabkan kehidupan manusia berubah?

Kehidupan manusia berubah adalah untuk membina kehidupan yang lebih baik. Manusia

berusaha mendapatkan keselesaan dalam kehidupan. Nilai kreatif dan inovatif manusia menyebabkan

manusia menyesuaikan kehidupan mereka dengan alam sekeliling. Kebijaksanaan manusia untuk

memanfaatkan sumber alam.

[3 markah]

2. Konsep tamadun meliputi semua pencapaian kehidupan masyarakat dalam bidang sosial dan budaya serta
pemikiran.
Buku
Teks

ms. (a) Nyatakan tiga ciri tamadun awal dunia.
80, 82

(i) Teknologi / Organisasi sosial / Agama dan kepercayaan

(ii) Pertanian dan perdagangan / Pembentukan bandar / Pengkhususan pekerjaan

(iii) Tulisan dan penyimpanan rekod / Sistem pemerintahan / Kesenian dan kesusasteraan
[3 markah]

53 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Sejarah  Tingkatan 1  Bab 4

(b) Senaraikan tiga peranan bandar dalam tamadun awal dunia.

(i) Pusat kegiatan politik.

(ii) Pusat tumpuan penduduk.

(iii) Pusat ekonomi dan kebudayaan. [3 markah]
(c) Jelaskan kesan jika sistem tulisan tidak wujud.

Jika sistem tulisan tidak wujud, masyarakat tidak dapat mencatat peristiwa penting dan tidak dapat

menyimpan rekod. Manusia juga akan menjadi buta huruf dan tidak dapat menyampaikan dan

menyebarkan ilmu. Penulisan undang-undang tidak dapat dilakukan dan urusan pentadbiran tidak

dapat berjalan lancar.
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
[4 markah]

C

1. (a) Jelaskan ciri-ciri tamadun berikut:

Buku (i) Pertanian [3 markah]
Teks [3 markah]

ms.
81, 84 (ii) Sistem pemerintahan

(b) Gambar berikut menunjukkan tulisan yang digunakan semasa tamadun Mesopotamia.

Terangkan perkembangan sistem tulisan dalam tamadun awal dunia. [8 markah]


(c) Agama  mempunyai peranan yang penting dalam membina  masyarakat  yang  bertamadun.
Jelaskan kepentingan agama dalam kehidupan manusia. [6 markah]

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 54

Sejarah  Tingkatan 3  Bab 1 

FOKUS KBAT

Gambar berikut menunjukkan tinggalan bandar Memphis yang terkenal semasa Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved. Menjawab
tamadun Mesir Purba.
1. Fungsi bandar ialah pusat
1. Salah satu ciri tamadun awal dunia ialah pembentukan bandar. Apakah perdagangan, pusat
fungsi bandar? pentadbiran kerajaan, pusat
ibadat dan upacara ritual
Bandar menjadi pusat pertemuan masyarakat, pusat kegiatan ekonomi, keagamaan.
pusat pentadbiran dan pusat ibadat.
2. Bandar impian saya ialah:
2. Apakah ciri-ciri bandar impian anda? (a) Penuh dengan pokok-
Bandar yang penuh kehijauan, tenang, tidak sesak, bebas daripada
pencemaran, bebas daripada jenayah, penduduknya hidup aman damai pokok hijau yang
dan dilengkapi pelbagai kemudahan. memberikan ketenangan
3. Pada pendapat anda, apakah masalah yang mungkin dihadapi oleh dalam kehidupan.
(b) Keadaan tidak sesak
masyarakat di bandar? dengan kenderaan
Kos sara hidup yang tinggi, kadar jenayah yang membimbangkan, gejala dan bebas daripada
vandalisme, kegiatan gengster, kesesakan lalu lintas, sikap mementingkan pencemaran udara dan
diri, gejala sosial dan kebanjiran warga asing. bunyi.
4. Cadangkan langkah-langkah untuk menjadikan bandar di negara kita (c) Saya akan berasa
selamat untuk ke mana-
sebagai tempat yang selesa, sihat dan selamat. mana kerana bandar
Menanam pokok, menjaga kebersihan, menjalin hubungan baik antara impian saya bebas
penduduk, dilengkapi kemudahan moden dan diawasi oleh pihak polis. daripada jenayah.
(d) Penduduknya hidup
aman damai.
(e) Dilengkapi pelbagai
kemudahan.
3. Masalah yang mungkin
dihadapi oleh masyarakat di
bandar ialah:
(a) Kos sara hidup yang
tinggi seperti sewa
rumah yang mahal dan
harga barang yang tinggi.
(b) Kadar jenayah yang
membimbangkan seperti
kes samun dan ragut.
(c) Berlaku gejala
vandalisme dan kegiatan
gengster.
(d) Berlaku masalah
kesesakan lalu lintas.
(e) Sikap masyarakat bandar
yang mementingkan diri.
(f) Gejala sosial seperti
perjudian dan pelacuran.
(g) Kawasan bandar
dibanjiri warga asing
yang boleh menjejaskan
keselamatan penduduk
tempatan.

Kuiz 4

55 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.