1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Raja Pemerintah tertinggi bagi sesebuah kerajaan berdaulat. Kerajaan Negeri atau negara yang ditadbir secara sah. Raja Berdaulat Tonggak Kerajaan Daulat • Merupakan keistimewaan yang terdapat pada seseorang raja. • Menjadi lambang kekuasaan dan kewibawaan raja terhadap kerajaan dan segala jajahannya. Derhaka • Merujuk kepada keingkaran seseorang terhadap arahan raja. • Dalam konteks pemerintahan raja-raja Melayu, keingkaran ini akan menyebabkan seseorang ditimpa tulah atau musibah. Raja Ditaati dan Dihormati • Waadat bermaksud perjanjian. • Waadat antara raja dan rakyat merujuk kepada rakyat perlu memberikan taat setia sepenuhnya kepada raja, manakala raja perlu mentadbir dengan adil dan saksama. • Kesetiaan kepada raja merupakan antara prinsip yang terdapat dalam Rukun Negara yang menjadi ideologi negara. Payung Negeriku Raja Berdaulat Negeri-negeri yang mempunyai raja atau sultan 1 Institusi Raja Payung Negara P raktis Nama: ......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Tajuk 6 Warisan Negara Kita Mesti Kuasai
Sejarah Tahun 5 Praktis 1 Institusi Raja Payung Negara 2 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Perubahan pada Institusi Raja Institusi Raja di Dunia • Selain Malaysia, terdapat juga negara-negara lain yang mengamalkan sistem pemerintahan beraja. • Kini, terdapat 43 buah negara daripada 195 jumlah negara di dunia yang masih mengamalkan institusi beraja. • Raja sebagai ketua kerajaan. • Raja berkuasa mutlak. • Raja membuat semua keputusan berkaitan dengan undang-undang dan pentadbiran. • Raja dibantu oleh para pembesar dalam pentadbiran kerajaan. 1 Zaman Kerajaan Melayu Awal • Sultan sebagai ketua negeri. • Sultan tidak mempunyai kuasa mutlak. • Sultan menjadi ketua agama Islam dan adat istiadat Melayu di negeri baginda. • Gabenor Jepun menguruskan pentadbiran. 3 Zaman Pendudukan Jepun • Sultan sebagai ketua negeri. • Sultan tidak mempunyai kuasa mutlak. • Sultan menjadi ketua agama Islam dan adat istiadat Melayu di negeri baginda. • Penasihat British menguruskan hal ehwal berkaitan dengan pentadbiran. 2 Zaman Penjajahan British • Memperkenalkan Sistem Raja Berperlembagaan. • Kuasa sultan tertakluk di bawah Perlembagaan Negeri. • Perdana Menteri menguruskan pentadbiran negara dan dibantu oleh Jemaah Menteri. • Menteri Besar mengetuai pentadbiran negeri dan dibantu oleh Majlis Eksekutif. • Selepas merdeka, institusi Yang di-Pertuan Agong diperkenalkan. 4 Selepas Merdeka Hingga Kini
Sejarah Tahun 5 Praktis 1 Institusi Raja Payung Negara 3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Bahagian A Pilih jawapan yang paling tepat. 1. Siapakah yang berada pada hierarki teratas dalam pemerintahan Kerajaan Melayu Awal? A Raja B Menteri Besar C Ketua Menteri D Yang di-Pertuan Agong 2. Apakah gelaran yang digunakan oleh raja-raja Melayu selepas kedatangan agama Islam? A Sultan B Maharaja C Dewa D Dewi 3. Apakah negeri yang menggunakan gelaran Yang di-Pertuan Besar? A Negeri Sembilan B Kelantan C Pahang D Perak 4. Rajah berikut menunjukkan gelaran yang digunakan di negeri X. Menggunakan gelaran raja X Apakah negeri X? A Kedah B Perak C Perlis D Melaka 5. Siapakah ketua negeri bagi Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur? A Menteri Besar B Datuk Bandar C Yang di-Pertua Negeri D Yang di-Pertuan Agong Buku Teks ms. 4 Buku Teks ms. 4 Buku Teks ms. 5 Buku Teks ms. 5 Buku Teks ms. 5 6. Apakah gelaran ketua negeri bagi negeri Selangor? A Yang di-Pertua Negeri B Yang di-Pertuan Besar C Sultan D Raja 7. Apakah kepentingan kedaulatan institusi raja? KBAT Menilai A Negara menjadi huru-hara B Menjamin keamanan negara C Lambang kesetiaan kepada pemimpin D Melemahkan semangat cinta akan negara 8. Apakah maksud waadat? A Perjanjian taat setia B Perlembagaan negeri C Perlembagaan negara D Pemasyhuran undang-undang 9. Maklumat berikut berkaitan dengan daulat. Konsep daulat dan derhaka lahir melalui waadat antara Seri Teri Buana dengan Demang Lebar Daun. Apakah maksud daulat? A Keistimewaan raja B Kekuasaan tertinggi raja C Keingkaran rakyat terhadap raja D Kerjasama antara raja dengan rakyat 10. Maklumat berikut berkaitan dengan derhaka. Keingkaran rakyat terhadap titah dan perintah sultan. Apakah yang dikenakan terhadap rakyat yang menderhaka? A Pembalasan B Penghinaan C Hukuman D Denda Buku Teks ms. 5 Buku Teks ms. 6 Buku Teks ms. 7 Buku Teks ms. 7
Sejarah Tahun 5 Praktis 1 Institusi Raja Payung Negara 4 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 11. Apakah ciri-ciri raja berdaulat? I Tampan II Bijaksana III Berwibawa IV Lemah lembut A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 12. Perkataan daulat berasal daripada perkataan Arab, iaitu daulah. Apakah maksud daulah? A Kerajaan B Kekuasaan C Kewibawaan D Ketua negeri 13. Apakah peranan penasihat British pada zaman penjajahan British? A Ketua negeri B Berkuasa mutlak C Ketua agama Islam D Mengurus pentadbiran negeri 14. Apakah peranan Gabenor Jepun pada zaman pendudukan Jepun? A Melantik sultan B Ketua adat istiadat Melayu C Membantu sultan menguruskan pentadbiran D Mengurus pentadbiran negeri-negeri Melayu 15. Apakah organisasi yang membantu Menteri Besar dalam menguruskan pentadbiran negeri? A Majlis Eksekutif B Majlis Kehakiman C Majlis Perbandaran D Majlis Perundangan Buku Teks ms. 7 Buku Teks ms. 7 Buku Teks ms. 8 Buku Teks ms. 9 Buku Teks ms. 9 16. Maklumat berikut berkaitan dengan pengurusan pentadbiran negara. Perdana Menteri mengetuai pentadbiran negara. Siapakah yang membantu Perdana Menteri? A Menteri Besar B Ketua Menteri C Jemaah Menteri D Penasihat British 17. Mengapakah kita perlu mempertahankan institusi raja? KBAT Menilai A Meningkatkan imej negara B Mempertahankan warisan negara C Meningkatkan kemakmuran ekonomi negara D Mengelakkan musuh daripada menceroboh negara 18. Mengapakah institusi raja wajar dipertahankan? KBAT Menilai A Lambang kemakmuran negara B Lambang kekuatan orang Melayu C Lambang ketamadunan bangsa Melayu D Lambang kemasyhuran negeri-negeri Melayu 19. Berapakah buah negara di dunia yang masih mengamalkan institusi raja? A 41 B 42 C 43 D 44 20. Apakah negara yang masih mengamalkan institusi raja? A Singapura C Denmark B Australia D Rusia Buku Teks ms. 9 Buku Teks ms. 10 Buku Teks ms. 10–11
Sejarah Tahun 5 Praktis 1 Institusi Raja Payung Negara 5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Bahagian B Raja Berdaulat Tonggak Kerajaan 1. Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. TP 1 Kerajaan Melayu Awal sultan agama Islam Kesultanan Melayu Melaka negeri ketua negeri (a) Pemerintah tertinggi bagi sesebuah kerajaan berdaulat ialah raja atau . (b) Kerajaan bermaksud atau negara yang ditadbir secara sah. (c) Institusi raja diwarisi sejak zaman . (d) Raja atau sultan merupakan yang mentadbir rakyat dan kerajaan baginda. (e) Selepas kedatangan , hampir semua raja Melayu menggunakan gelaran sultan. [5 markah] 2. Nyatakan gelaran ketua negeri yang digunakan oleh negeri-negeri berikut. TP 2 (a) (c) (b) (d) (e) [5 markah] Buku Teks ms. 4 Buku Teks ms. 5
Sejarah Tahun 5 Praktis 1 Institusi Raja Payung Negara 6 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Raja Ditaati dan Dihormati 3. Gariskan jawapan yang betul. TP 2 Asas pembentukan sikap (a) (taat setia / adil) terkandung dalam buku (b) (Hikayat Hang Tuah / Sulalatus Salatin). Menurut buku tersebut, (c) (pakatan / waadat) dimeterai antara raja, iaitu Seri Teri Buana dengan rakyat, iaitu Demang Lebar Daun. Waadat tersebut menyaksikan rakyat berjanji untuk memberikan taat setia kepada raja, manakala raja berjanji untuk memerintah rakyat dengan adil dan (d) (saksama / jujur). Konsep waadat tersebut dimaktubkan dalam prinsip kedua (e) (Rukun Negara / Perlembagaan negara), iaitu Kesetiaan kepada Raja dan Negara. [5 markah] Raja Berdaulat 4. Lengkapkan rajah berikut dengan jawapan yang betul. TP 1 hukuman kebijaksanaan kewibawaan keingkaran kekuasaan (a) Lambang tertinggi raja atau sultan terhadap kerajaannya. (b) Raja atau sultan yang berdaulat mempunyai dan sifat peribadi yang unggul. (c) Raja atau sultan juga mempunyai tinggi untuk memerintah. Daulat Derhaka (d) rakyat terhadap titah dan perintah raja atau sultan. (e) Rakyat yang menderhaka akan dikenakan yang setimpal. [5 markah] Buku Teks ms. 6 Buku Teks ms. 7
Sejarah Tahun 5 Praktis 1 Institusi Raja Payung Negara 7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Perubahan pada Institusi Raja 5. Lengkapkan rajah berikut tentang perubahan pada institusi raja. TP 4 (a) negeri baginda ialah raja atau sultan. (b) Baginda menentukan dasar berkaitan dengan pentadbiran, perundangan, kehakiman dan hubungan . (c) Para pembesar membantu raja atau sultan dalam urusan kerajaan. Institusi raja pada zaman Kerajaan Melayu Awal (d) Raja atau sultan masih dikekalkan sebagai . Baginda tidak mempunyai kuasa mutlak dalam pemerintahan. (e) Baginda hanya merupakan ketua agama Islam dan di negeri baginda. Institusi raja pada zaman pendudukan Jepun [5 markah] Institusi Raja di Dunia 6. Namakan negara yang mengamalkan institusi raja berdasarkan bendera berikut. TP 4 (d) (e) (a) (b) (c) [5 markah] Buku Teks ms. 8–9 Buku Teks ms. 10–11
Sejarah Tahun 5 Praktis 1 Institusi Raja Payung Negara 8 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Bahagian C Raja Berdaulat Tonggak Kerajaan 1. Ketua negeri menggunakan gelaran yang berbeza-beza. (a) Namakan dua buah negeri yang menggunakan gelaran Yang di-Pertua Negeri. TP 2 (i) (ii) [2 markah] (b) Sebagai rakyat yang bertanggungjawab, kita seharusnya mempertahankan kedaulatan institusi raja tanpa berbelah bahagi. Pada pendapat kamu, apakah kepentingan mempertahankan kedaulatan institusi raja? KBAT Menilai [3 markah] Perubahan pada Institusi Raja 2. Peta alir berikut menunjukkan perubahan pada institusi raja. Zaman Kerajaan Melayu Awal Zaman pendudukan Jepun Zaman penjajahan British Selepas merdeka hingga kini (a) Nyatakan dua persamaan kedudukan raja pada zaman penjajahan British dan zaman pendudukan Jepun. TP 3 (i) (ii) [2 markah] Buku Teks ms. 5 Buku Teks ms. 8–9
Sejarah Tahun 5 Praktis 1 Institusi Raja Payung Negara 9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Fakta Sejarah Istana merupakan kediaman rasmi raja bagi sesebuah negara. Istana rasmi bagi Yang di-Pertuan Agong Malaysia terletak di Jalan Tuanku Abdul Halim, Kuala Lumpur dikenali sebagai Istana Negara. (b) Berdasarkan pengetahuan sejarah kamu, jelaskan perubahan pada institusi raja selepas merdeka hingga kini. KBAT Menganalisis [3 markah] Institusi Raja di Dunia 3. Pada masa ini, terdapat 43 buah negara yang mengamalkan sistem pemerintahan beraja. (a) Nyatakan dua buah negara yang mengamalkan sistem pemerintahan beraja. TP 2 (i) (ii) [2 markah] (b) Pada pendapat kamu, apakah tanggungjawab kita sebagai rakyat terhadap institusi raja? KBAT Mengaplikasi [3 markah] Buku Teks ms. 10–11 Kuiz Gamifikasi 1
Sejarah Tahun 5 Jawapan J1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Jawapan Institusi Raja Payung Negara Praktis 1 Bahagian A 1. A 2. A 3. A 4. C 5. D 6. C 7. B 8. A 9. B 10. C 11. C 12. A 13. D 14. D 15. A 16. C 17. B 18. A 19. C 20. C Bahagian B 1. (a) sultan (b) negeri (c) Kerajaan Melayu Awal (d) ketua negeri (e) agama Islam 2. (a) Sultan (b) Raja (c) Yang di-Pertua Negeri (d) Yang di-Pertua Negeri (e) Yang di-Pertuan Besar 3. (a) taat setia (b) Sulalatus Salatin (c) waadat (d) saksama (e) Rukun Negara 4. (a) kekuasaan (b) kewibawaan (c) kebijaksanaan (d) Keingkaran (e) hukuman 5. (a) Ketua kerajaan (b) diplomatik (c) pentadbiran (d) ketua negeri (e) adat istiadat Melayu 6. (a) United Kingdom (b) Denmark (c) Maghribi (d) Malaysia (e) Thailand Bahagian C 1. (a) (i) Pulau Pinang (ii) Melaka (iii) Sarawak (iv) Sabah (b) (i) Menjamin keamanan dan kemakmuran negara. (ii) Mengekalkan kedudukan institusi raja sebagai identiti negara. (iii) Meningkatkan pembangunan negara dalam politik, ekonomi dan sosial. (iv) Membolehkan usaha pembangunan negara berjalan dengan lancar. (v) Melahirkan masyarakat yang seimbang dan bersatu padu. (Terima jawapan murid yang munasabah) 2. (a) (i) Raja tidak mempunyai kuasa mutlak dalam pemerintahan. (ii) Raja merupakan ketua agama Islam dan adat istiadat Melayu di negeri baginda. (b) (i) Sistem Raja Berperlembagaan diperkenalkan. (ii) Kuasa raja atau sultan adalah tertakhluk di bawah Perlembagaan Negeri. (iii) Institusi Yang di-Pertuan Agong diperkenalkan. (iv) Sembilan orang raja Melayu dipilih sebagai Yang di-Pertuan Agong secara bergilir-gilir. (v) Pentadbiran negeri diketuai oleh Menteri Besar dan dibantu oleh Majlis Eksekutif. (vi) Pentadbiran negara diketuai oleh Perdana Menteri dan dibantu oleh Jemaah Menteri. (Terima jawapan murid yang munasabah) 3. (a) (i) United Kingdom (ii) Denmark (iii) Maghribi (iv) Malaysia (v) Thailand (b) (i) Menghargai institusi raja. (ii) Mempertahankan kedaulatan institusi raja tanpa berbelah bahagi. (iii) Menjamin kemakmuran dan keamanan negara. (iv) Taat setia kepada raja dan negara. (v) Mematuhi segala perundangan dan perlembagaan negara. (Terima jawapan murid yang munasabah) Agama Islam di Malaysia Praktis 2 Bahagian A 1. A 2. B 3. A 4. D 5. C 6. A 7. B 8. D 9. C 10. C 11. B 12. D 13. B 14. D 15. D 16. B 17. B 18. D 19. D 20. D Bahagian B 1. (a) Animisme (d) Agama Islam (b) Agama Hindu (e) Agama Kristian (c) Agama Buddha 2. (a) B (b) B (c) A (d) B (e) B 3. (a) dakwah (d) pembesar (b) berkahwin (e) puteri raja Pasai (c) Syeikh Abdul Aziz